Leefbaarheid Schipholregio: meer dan geluid alleen. de resultaten van een enquête onder bewoners

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Leefbaarheid Schipholregio: meer dan geluid alleen. de resultaten van een enquête onder bewoners"

Transcriptie

1 Leefbaarheid Schipholregio: meer dan geluid alleen de resultaten van een enquête onder bewoners

2

3 Leefbaarheid Schipholregio: meer dan geluid alleen de resultaten van een enquête onder bewoners In opdracht van gemeente Haarlemmermeer en provincie Noord-Holland Gooitske Marsman Kees Leidelmeijer april 2001 RIGO Research en Advies BV De Ruyterkade AC Amsterdam telefoon telefax Rapportnummer: 77940

4

5 Inhoudsopgave SAMENVATTING 1 INLEIDING ACHTERGROND VAN HET ONDERZOEK VRAAGSTELLING EN DOEL VAN HET ONDERZOEK OPZET VAN HET ONDERZOEK STRATIFICATIE EN WEGING RESPONS RESPONDENTEN EN WEIGERAARS VERGELEKEN OPZET RAPPORTAGE 12 2 LEEFBAARHEID EEFBAARHEID: EERDERE BEVINDINGEN AFBAKENING BEGRIP LEEFBAARHEID INDICATOREN LEEFBAARHEID OPERATIONALISERING EINDOORDEEL LEEFBAARHEID WOONMILIEU EN LEEFBAARHEID MODERERENDE VARIABELEN EERDER ONDERZOEK IN DE REGIO ONDERZOEKSMODEL LEEFBAARHEID NADER INGEVULD 20 3 WAARNEMEN EN HINDER HOREN EN HINDER VAN GELUID WAARNEMEN EN HINDER VAN GEUR EN TRILLINGEN LUCHTKWALITEIT EN EXTERNE VEILIGHEID HUISHOUDENTYPEN EN HINDER CONCLUSIES 42

6 4 BELEVING VAN DE WOONOMGEVING BELEVING VAN DE WOONOMGEVING MILIEUHYGIËNE EN WAARDERING VAN DE WOONOMGEVING KENMERKEN VAN DE WOONOMGEVING KENMERKEN VAN DE WONING VERSCHILLEN TUSSEN HUISHOUDENS VERSCHILLEN TUSSEN WOONMILIEUS CONCLUSIE 68 5 DENKMODEL BELEVING VAN DE WOONOMGEVING FACTORANALYSE MODEL VOOR BELEVING VAN DE WOONOMGEVING DE TOEKOMST CONCLUSIES 79 6 OP P WEG NAAR EEN PAKKET T VAN MAATREGELEN INVLOED OP BELEVING VAN DE WOONOMGEVING BEPALEN VAN KNELPUNTEN EN PLUSPUNTEN VERMINDEREN VAN DE KNELPUNTEN VERSTERKEN VAN DE PLUSPUNTEN RANDVOORWAARDEN TOT SLOT 86 Bijlage 1 Tabellen 89 Bijlage 2 Woonmilieus 97

7 SAMENVATTING I Samenvatting S1 S2 S3 Leefbaarheid in de omgeving van Schiphol In dit onderzoek is de beleving van de woonomgeving in de regio rond Schiphol onderzocht. Door een groeiende luchthaven zou de leefbaarheid in de komende jaren onder druk kunnen komen te staan. Daarbij moet niet alleen gedacht worden aan het toenemende aantal vliegtuigbewegingen, maar ook aan de toenemende bedrijvigheid die met deze groei samengaat. Om ook in de toekomst te kunnen zorgen voor een leefbare situatie rond Schiphol zijn de gemeente Haarlemmermeer en de provincie Noord-Holland het erover eens dat er een pakket van leefbaarheidsmaatregelen voor de regio moet worden opgesteld. Om tot een pakket van maatregelen te komen die kunnen bijdragen aan het in stand houden van en het verbeteren van de leefbaarheid in de omgeving van de luchthaven zijn beide partijen gezamenlijk het project Leefbaarheid omgeving Schiphol gestart. Het bewonersonderzoek, waarvan de resultaten in deze rapportage vermeld staan, is de afronding van de eerste twee fasen van dit project. Het doel van het bewonersonderzoek is meer inzicht te krijgen in de indicatoren die een rol spelen bij de wijze waarop de bewoners rondom Schiphol hun woonomgeving beleven. Deze resultaten zullen in de vervolgfasen van het project beleidsmatig moeten worden vertaald en uitgewerkt worden in een pakket van maatregelen. Hierin zal ook de rol van de verschillende partijen, zoals de luchtvaartsector, rijksdepartementen en de regionale en lokale overheid duidelijk moeten worden en de wijze waarop de maatregelen uitgevoerd kunnen worden. Wat is leefbaarheid? Leefbaarheid is een breed begrip dat op vele manieren kan worden ingevuld. In dit onderzoek is leefbaarheid benaderd vanuit het perspectief van de bewoners. Er is nagegaan in hoeverre mensen het prettig vinden om te wonen waar zij wonen. Dit wordt in het vervolg aangeduid als de beleving van de woonomgeving. Het uitgangspunt is dat wanneer de omgeving niet voldoende tegemoet komt aan de wensen van de bewoners bijvoorbeeld doordat er veel vervuiling is, er onvoldoende kwaliteit is van de voorzieningen of doordat men veel hinder ervaart van wegverkeer of vliegtuigen de leefbaarheid in het geding is. Opzet bewonersonderzoek oek Het onderzoek is uitgevoerd in het gebied binnen de 20Ke-zone rond Schiphol (zie figuur S1). Er is een omvangrijke bewonersenquête gehouden waar aan totaal ruim huishoudens hun medewerking hebben verleend. Met het bewonersonderzoek is geprobeerd te achterhalen welke kenmerken van de woonomgeving (binnen de compartimenten milieu, fysiek en sociaal) bijdragen aan het oordeel van de bewoners over de leefbaarheid. De resultaten worden gebruikt ter toetsing van de beleidsmatige keuzes en prioritering van maatregelen om de leefbaarheid in de omgeving van Schiphol in stand te houden of te verbeteren. Het gebied binnen de 20Ke-zone rond Schiphol is omvangrijk. Het gaat in totaal om een kleine woningen, verdeeld over (zeer) verschillende woonmilieus. Zo behoren de nieuwbouwwijken ten westen van Amsterdam (Nieuw-Sloten, De Aker) tot

8 II INLEIDING het gebied, maar ook de naoorlogse wijken als Slotervaart-Overtoomse Veld en Osdorp en de centra van Aalsmeer en Hoofddorp. figuur S1 Het onderzoeksgebied 20Ke 35Ke 45Ke 65Ke Zaandam De Aker Amsterdam West Nieuw-Sloten Hoofddorp Nieuw-Vennep Buitenveldert Amstelveen Aalsmeer Uit eerder onderzoek is bekend dat het oordeel van bewoners over de woonomgeving verschilt per woonmilieu. In een centrummilieu hechten de bewoners aan andere kwaliteiten van de woonomgeving dan in landelijk gebied, hoewel er natuurlijk ook overeenkomsten zijn. Omdat woonmilieus en hun bewoners sterk kunnen verschillen, is het onderzoek zo opgezet dat uitspraken over het belang van milieufactoren en fysieke en sociale aspecten van de woonomgeving kunnen worden gedaan per woonmilieu en per geluidszone. De verdeling van het gebied naar woonmilieus binnen de onderscheiden zones is weergegeven in figuur S2.

9 SAMENVATTING III III figuur S2 Verdeling van woonmilieus binnen het onderzoeksgebied Hoofddorp Nieuw-Vennep 20Ke 35Ke 45Ke 65Ke Zaandam De Aker Amsterdam West Nieuw-Sloten Buitenveldert Amstelveen Aalsmeer S4 Resultaten bewonersenquête S4.1 Leefbaarheid: het algemene oordeel van de bewoners De bewoners van het gebied binnen de 20Ke-zone rond Schiphol beoordelen hun woonomgeving niet veel negatiever of positiever dan de gemiddelde Nederlander. Dit gegeven maskeert echter de verschillen in de beleving tussen de woonmilieus en de geluidszones in het gebied. In de meeste geluidszones zijn woonmilieus te vinden waar de beleving van de woonomgeving onder het landelijk gemiddelde ligt terwijl andere woonmilieus juist gunstig afsteken bij het landelijk gemiddelde (zie figuur S3). De meest negatieve beleving van de woonomgeving is geconstateerd in het woonmilieu stedelijk vroeg-naoorlogs, zoals delen van de westkant van Amsterdam, Buitenveldert en Amstelveen. Binnen elke geluidszone is het leefbaarheidsoordeel in dit woonmilieu steevast lager dan in de andere woonmilieus in dezelfde zone. Dat geeft aan dat de problemen in deze woonmilieus algemener zijn dan problemen die samenhangen met de aanwezigheid van de luchthaven. De meest positieve oordelen over de woonomgeving zijn geconstateerd in de 35-45Ke-zone en meer in het bijzonder in het suburbane groene milieu (het landelijke gebied).

10 IV INLEIDING figuur S3 Leefbaarheid per woonmilieu gerangschikt van minst positief naar positiefst Ke-zone 20Ke 35Ke 45Ke 65Ke oplopende leefbaarheid stedelijk vroeg-naoorlogs stedelijk laat-naoorlogs grootstedelijk recente wijken centrum stedelijke etagewijken (Amsterdam) centrum wijken suburbaan recent suburbaan groen hoofdwegen Bebouwde kom Zaandam De Aker Amsterdam West Nieuw-Sloten Hoofddorp Nieuw-Vennep Buitenveldert Amstelveen Aalsmeer S4.2 Ervaren hinder Hoewel de bewoners van het gebied rond Schiphol over het algemeen hun woonomgeving niet beduidend negatiever ervaren dan de gemiddelde Nederlander, moet worden geconstateerd dat de hinder in grote delen van het gebied hoog is. Binnen de 20Ke-zone is ongeveer 70% van de bewoners gehinderd door geluid van vliegtuigen, waarvan ruim de helft ernstig. Ook de hinder in het gebied als gevolg van wegverkeer is bovengemiddeld: ruim 50% gehinderden. Dit is begrijpelijk op grond van de hoge dichtheid in grote delen van het gebied (wegverkeer binnen de bebouwde kom) en de omvangrijke weginfrastructuur (snelwegen). De hinder door vliegtuiggeluid neemt zoals mag worden verwacht toe met de geluidszone. Evenals in eerdere onderzoeken in het gebied rondom Schiphol is het aandeel gehinderden aanzienlijk hoger dan zou mogen worden verwacht volgens de Kesystematiek (daarbij wordt er bijvoorbeeld uitgegaan van 25% ernstig gehinderden bij 35Ke). Ook in een aantal woonmilieus binnen de lagere Ke-zones is veel hinder door vliegtuiggeluid. In het bijzonder valt het hoge aandeel gehinderden in de centrum-

11 SAMENVATTING V etagewijken (Amsterdam Oud-West en -Zuid) op. Dit gebied ligt in z n geheel buiten de 35 Ke-contour, maar ten noordoosten van Schiphol en dus bij overheersende zuidwestenwind in de courante aanvliegroute. figuur S4 Hinder van geluid van vliegtuigen n geranschikt per zone (gemiddelde hinder op 10- puntsschaal) Hoofddorp Nieuw-Vennep 20Ke 35Ke 45Ke 65Ke Zaandam De Aker Amsterdam West Nieuw-Sloten Buitenveldert Amstelveen Aalsmeer S4.3 De toekomstverwachtingen De verwachting is dat Schiphol de komende jaren zal blijven groeien. De bewoners van het gebied achten dat in grote meerderheid een goede zaak voor de economie. Tegelijkertijd is er een substantiële groep (38%) die denkt door het groeiende Schiphol minder prettig in het gebied te zullen wonen. In de 35-45Ke-zone het gebied waar de beleving van de woonomgeving nu het meest positief is - is die groep het grootst (49%). De meerderheid van de bewoners in het totale onderzoeksgebied (58%) verwacht in de toekomst meer overlast door vliegtuigen te ervaren. Een nog grotere groep verwacht dat de groei van Schiphol meer verkeersoverlast met zich mee zal brengen (76%) en het milieu zal aantasten (73%). Dat de bewoners van het gebied rond Schiphol negatieve verwachtingen hebben omtrent de ontwikkeling van de leefbaarheid van het gebied bij een groeiend Schiphol, heeft mede te maken met het vertrouwen in de rijksoverheid en Schiphol. Slechts een kleine 40% van de bewoners vertrouwt erop dat de rijksoverheid de normen zal handhaven. Ongeveer de helft denkt dat rijksoverheid en Schiphol bij een verdere groei zullen proberen de geluidsoverlast te beperken. Communicatie speelt hierin ook een rol. Mensen die vinden dat zij onvoldoende informatie ontvangen over de groei van Schiphol en die vinden dat men onvoldoende inspraakmogelijkheden heeft, ervaren meer hinder en staan negatiever tegenover uitbreiding van de luchthaven.

12 VI INLEIDING S5 Indicatoren van leefbaarheid Leefbaarheid wordt bepaald door een scala aan factoren in de woonomgeving. Deze kunnen worden onderverdeeld in een viertal compartimenten: - fysieke kenmerken woning, zoals grootte, indeling en woningtype - fysieke kenmerken woonomgeving, zoals voorzieningenniveau en groen - sociale kenmerken woonomgeving, zoals het ontbreken van overlast en sociale cohesie - milieukenmerken, zoals geluid, geur en trillingen van diverse bronnen Aan de bewoners is gevraagd hoe zij hun woonomgeving op deze aspecten ervaren. Daaruit kan worden opgemaakt wat sterke en zwakke punten zijn van het woonmilieu en welke aspecten in sterkere of juist minder sterke mate bijdragen aan de beleving van de woonomgeving. Juist het kennen van deze bijdragen is belangrijk om in een vervolgstap te komen tot een effectief pakket maatregelen om de leefbaarheid in stand te houden en/of te verbeteren. S5.1 Bepalen belang indicatoren en aspecten in relatie tot leefbaarheid Om tot inzicht te komen welke indicatoren van leefbaarheid meer en minder bijdragen aan het totaal oordeel zijn verschillende stappen ondernomen. Zoals gezegd hebben de bewoners alle aspecten afzonderlijk beoordeeld (zowel naar het belang van als naar het oordeel over het aspect is gevraagd). Sommige van deze aspecten hangen samen met elkaar, zoals bijvoorbeeld de aspecten thuis voelen bij de mensen in de buurt, men kent elkaar en saamhorigheid. Deze samenhangende groepen van aspecten noemen we de factoren. Er is onderzocht welke factoren het sterkst samenhangen met leefbaarheid en welke factoren een minder bepalende rol spelen. In tabel S1 staan de verschillende factoren gerangschikt naar de sterkte van hun invloed op de beleving van de leefbaarheid. De top drie bestaat uit buurtbewoners, 'de woning' en sociale veiligheid. Ook voor de specifieke aspecten binnen een factor geldt: de bovenste aspecten hebben over het geheel genomen meer invloed dan de onderste. Per woonmilieu zijn er verschillen in de mate waarin de factoren de beleving van de woonomgeving beïnvloeden. In tabel S1 zijn de velden gekleurd per factor. De gekleurde velden geven aan welke factoren in de specifieke woonmilieus van invloed zijn. Als specifieke aspecten binnen een factor een sterke samenhang hebben met de beleving van de woonomgeving zijn deze aangegeven met een donkerdere kleur (licht geel betekent factor hangt samen, licht oranje aspect hangt sterker samen dan gemiddeld, donderoranje aspect hangt zeer sterk samen). S5.2 Bepalen van knelpunten en pluspunten Als er geen relatie is tussen een factor (of aspect) en de waardering van de woonomgeving in een woonmilieu, betekent dat niet dat er niets aan de hand is. Zo rapporteren de bewoners van de centrum etagewijken in Amsterdam juist veel geluidhinder. In de tabel S1 is door de kleur van de omranding aangegeven wanneer een woonmilieu ongunstig scoort op een specifiek aspect (zwart) of juist gunstig scoort naar het oordeel van de bewoners (groen). De knelpunten en pluspunten zijn relatief. Dat wil zeggen, per aspect zijn steeds die woonmilieus gekozen die er in positieve of negatieve zin uitspringen vergeleken met het algemene beeld in de regio.

13 SAMENVATTING VII VII tabel S1 Knelpunten en pluspunten van de woonomgeving en het belang van deze aspecten voor de beleving van de woonomgeving, per woonmilieu compartiment factor aspect centrum etage centrum stedelijk vroeg naoorlogs stedelijk laatnaoorlogs grootstedelijk recent suburbaan recent suburbaan groen sociaal buurtbew oners thuisvoelen bij mensen saamhorigheid men kent elkaar fysiek w oning prettige sfeer w oning indeling goed en geschikt isolatie sociaal sociale veiligheid overlast omw onenden overlast, vandalisme buurt sociaal (on)veilig inbraken fysiek/ sociaal netw erk ligging t.o.v. familie en vrienden fietsbereikbaarheid ligging t.o.v. w erk auto-ontsluiting milieu cumulatie cumulatie hinderbronnen hinderbronnen 3 milieu geluidhinder geluid van buren 3 straatgeluiden 3 geluid w egverkeer fysiek dichtheid w oningen dicht op elkaar veel parkeeroverlast uitgaangsgelegenheden bereikbaarheid ov milieu hinder railverkeer geluid trillingen fysiek voorzieningen groen scholen speelgelegenheid zorg w inkels milieu verkeer verkeersveiligheid drukte trillingen milieu hinder vliegtuigen trillingen geur geluid milieu externe veiligheid/ luchtkw aliteit 3 3 luchtkw aliteit gevaarlijke stoffen 3 3 luchtvaart bepaalt leefbaarheid (factor) 2 bepaalt leefbaarheid (specifiek asoect) 1 bepaalt leefbaarheid zeer sterk (spec. aspect) knelpunt (dissatifier) pluspunt (satisfier)

14 VIII INLEIDING De combinatie tussen sterke en zwakke punten van de woonmilieus aan de ene kant en de relatie tussen de omgevingsaspecten en/of factoren en de beleving van de woonomgeving aan de andere kant, geeft aanknopingspunten voor beleid: welke problemen zijn waar gelokaliseerd en in welke mate zal aanpak van het knelpunt resulteren in een verbetering van de beleving van de woonomgeving. Dit leidt tot zes mogelijke combinaties die in het kader verder worden toegelicht. Beleidsmatige interpretatie tabel Combinatie 1: knelpunt en invloed op de leefbaarheid Het samengaan van een knelpunt en een sterke invloed op de beleving van de woonomgeving geeft aan dat voor het betreffende woonmilieu het wegnemen of verminderen van het probleem sterk zal bijdragen aan de leefbaarheid. Combinatie 2: geen knelpunt, wel invloed op leefbaarheid Ook wanneer een kenmerk geen opvallend plus- of minpunt is in een wijk, maar er wel een invloed is op de beleving van de woonomgeving mag worden verwacht dat het versterken van de kwaliteit van het aspect de beleving van de woonomgeving ten goede zal komen. Combinatie 3: pluspunt en invloed op leefbaarheid Als een kenmerk juist een pluspunt is van een wijk en het de beleving van de woonomgeving gunstig beïnvloedt, is er niet zozeer sprake van het wegnemen van problemen of versterken van de kwaliteit. Het is dan vooral van belang de kwaliteiten in stand te houden. Combinatie 4: knelpunt en geen directe invloed op leefbaarheid De combinatie van een knelpunt zonder dat dit een sterk effect heeft op de beleving van de woonomgeving lijkt in eerste instantie bevreemdend. Het is een combinatie die vooral in de centrum-etagewijken veel voorkomt. Het gaat dan in het bijzonder om aspecten die inherent lijken te zijn aan de woonomgeving. Combinatie 5: geen knelpunt, geen invloed leefbaarheid Als een aspect van de woonomgeving geen expliciet knel- of pluspunt is en ook niet bijdraagt aan de verschillen tussen bewoners in beleving van de woonomgeving in een woonmilieu is het aannemelijk dat het aspect er geen grote rol speelt. Combinatie 6: pluspunt, geen invloed leefbaarheid De combinatie van een pluspunt zonder effect op de waardering van de woonomgeving komt niet veel voor. Verdere verbetering hiervan zal niet veel bijdragen aan een positiever oordeel van de bewoners over hun woonomgeving. Het verminderen van dergelijke kwaliteiten zal er echter waarschijnlijk wel degelijk toe leiden dat men een negatiever oordeel krijgt over de woonomgeving. S6 Hoe nu verder? Het huidige Schiphol veroorzaakt hinder en beïnvloedt de beleving van de woonomgeving door de bewoners per saldo in negatieve zin, hoewel veel andere aspecten van de woonomgeving een groter effect hebben. De verwachtingen van de bewoners van de regio over de effecten van een toekomstige uitbreiding van Schiphol zijn overwegend negatief. Deze twee resultaten combinerend lijkt het redelijk te veronderstellen dat bij een verdere uitbreiding van het gebruik van de luchthaven de leefbaarheid in de regio onder druk komt te staan (direct, maar ook indirect door aanzuigende werking op bedrijvigheid en daarmee samenhangende toename in wegverkeer en drukte). Hier-

15 SAMENVATTING IX IX onder wordt kort ingegaan op de wijze waarop de resultaten van het onderzoek als aangrijpingspunten kunnen worden gebruikt voor het beleid dat er op gericht is de leefbaarheid in de regio te consolideren en te versterken. S6.1 Verminderen van de knelpunten De grootste effectiviteit op de leefbaarheid wordt verwacht van het verminderen van de zogenaamde dissatisfiers in de woonomgeving. Dit zijn de knelpunten. Zeker wanneer deze knelpunten sterk bijdragen aan een negatieve beleving van de woonomgeving zou hier een prioriteit moeten liggen. In tabel S2 zijn deze knelpunten per woonmilieu weergegeven. Aan dit lijstje zouden nog de algemene knelpunten in de woonmilieus kunnen worden toegevoegd. De dissatisfiers zijn in alle compartimenten terug te vinden: milieu (van vliegtuiggeluid tot verkeersoverlast en cumulatie van hinderbronnen), fysiek (isolatie van woningen, voorzieningen) en sociaal (vandalisme, sociale structuur in wijken). tabel S2 Knelpunten met een bijdrage aan de beleving van de woonomgeving per woonmilieu Compartiment ment centrum etage centrum stedelijk stedelijk laat- vroeg naoor- naoorlogs logs grootstedee- lijk recent suburbaan recent suburbaan groen Fysiek woning w woningkwaliteit woningkwaliteit woningisolatie Fysiek woon- omgeving groenvoorzieningen uitgaansgelegenheden uitgaansgelegenheden openbaar vervoer openbaar vervoer speelgelegenheid fietsbereikbaarheid zorgvoorzieningen winkelvoorzieningen Sociaal sociale samenhang sociale samenhang sociale veiligheid overlast, vandalisme overlast vandalisme inbraken Milieu cumulatie hinderbronnen geluidhinder buren geluidhinder buren geluid railverkeer geluidhinder straat verkeersdrukte en geluid geluid wegverkeer geluid wegverkeer geluid wegverkeer hinder vliegtuigen

16 X INLEIDING S6.2 Versterken van de pluspunten Een tweede invalshoek naast het verminderen van dissatisfiers is op zijn minst in stand houden van de satisfiers en waar mogelijk het verbeteren van de pluspunten in de woonomgeving. Deze beperken zich tot de compartimenten fysiek en sociaal. De milieu-aspecten worden in beginsel alleen opgevat als dissatisfier. De pluspunten verschillen sterk tussen woonmilieus (zie tabel S3). Het is zaak om bij het versterken van de kwaliteiten in te spelen op de wensen en noden van de bewoners. tabel S3 Pluspunten met een bijdrage aan de beleving van de woonomgeving per woonmilieu Compartiment ment centrum etage centrum stedelijk stedelijk laat- vroeg naoor- naoorlogs logs grootstedee- lijk recent suburbaan recent suburbaan groen Fysiek woning w isolatie isolatie isolatie prettige sfeer prettige sfeer Fysiek woon- omgeving bereikbaarheid per fiets ontsluiting per auto ontsluiting per auto ruimte ruimte ligging t.o.v. werk ligging t.o.v. werk uitgaansgelegenheden groen scholen openbaar vervoer zorgvoorzieningen speelgelegenheid speelgelegenheid winkels winkels Sociaal geen overlast omwonenden geen overlast omwonenden geen vandalisme geen vandalisme sociale veiligheid sociale veiligheid sociale veiligheid geen inbraken geen inbraken S6.3 Randvoorwaarden In de bovenstaande overzichten met mogelijke aangrijpingspunten voor het in stand houden of verbeteren van de leefbaarheid zijn twee belangrijke randvoorwaarden die nauw samenhangen met het succes of falen van de pogingen nog niet aan de orde geweest. Allereerst is er een belangrijke taak weggelegd voor de communicatie met de bewoners in de regio. Dat geldt voor eventuele toekomstige uitbreiding, maar het

17 SAMENVATTING XI XI geldt ook de huidige situatie. In het bijzonder wanneer door weersomstandigheden, werkzaamheden op de luchthaven of door overschrijding van de contour in een ander gebied bepaalde aanvliegroutes onevenredig veel moeten worden gebruikt, ontstaat veel hinder. De bewoners van dergelijke gebieden buiten de 35 Ke-zone zijn immers minder voorbereid op de overlast (zowel in mentale zin als fysieke zin door bijvoorbeeld woningisolatie) en zijn daardoor ook meer gehinderd. Daarnaast komt uit het onderzoek duidelijk naar voren dat de bewoners in de regio weinig vertrouwen hebben in het handhavingsbeleid ten aanzien van de geluidsnormen van Schiphol. Dit tegen de achtergronden van het gevoerde beleid (zoals het gedogen van overschrijdingen in 1998 en 1999) en de reactie van de sector op boetes bij overschrijding in 2000 en de wijze waarop dit in de kranten is gecommuniceerd liggen hieraan ten grondslag. Het is belangrijk om het vertrouwen weer terug te krijgen. Gebeurt dit niet dan kan men zich afvragen of het nemen van maatregelen om de leefbaarheid in stand te houden en/of te verbeteren wel zinvol is. S7 Tot slot Het onderhavige onderzoek heeft enig inzicht gebracht in welke aspecten van de woonomgeving op regioniveau - en ingezoomd op woonmilieus - van groter en minder groot belang zijn bij de wijze waarop mensen hun woonomgeving beleven en dus uiteindelijk de leefbaarheid bepalen. De indicatoren verschillen sterk in concreetheid. Zo is de indicator geluid veel concreter dan sociaal netwerk. Zeker bij een algemenere indicator is het van belang om in een eventuele vervolgstap verder uit te zoeken wat nu precies de kern is waarom deze zoveel bijdraagt aan de leefbaarheid. Bijvoorbeeld, welke aspecten zorgen ervoor dat groenvoorzieningen positief worden beoordeeld of wat maakt dat men zich thuis voelt in de buurt? Gezien de diversiteit in aspecten die een rol spelen bij de beleving van de bewoners is het in ieder geval duidelijk dat de aanpak van de leefbaarheid in de regio Schiphol op veel fronten en met alle betrokken partijen zal moeten plaatsvinden. Daarbij zal een integraal beleid moeten worden ontwikkeld dat alle compartimenten van leefbaarheid omvat. Ook is duidelijk geworden dat de regio niet als een uniform gebied is te beschouwen. Dit betekent dat er gebiedsgericht beleid zal moeten worden gevoerd, waarbij de implementatie van een deel van de maatregelen locatie specifiek zal moeten worden ingevuld.

18 XII INLEIDING

19 INLEIDING 1 1 Inleiding 1.1 Achtergrond van het onderzoek De leefbaarheid in de regio Schiphol kan in de komende jaren onder druk komen te staan door de groeiende luchthaven. Om te zorgen voor een leefbare situatie rond Schiphol zijn de gemeente Haarlemmermeer en de provincie Noord-Holland het erover eens dat er een pakket van leefbaarheidsmaatregelen voor de regio moet worden opgesteld. Dit pakket moet alle betrokken partijen, zowel de lokale en regionale overheid als de burgers, maar ook de sector zelf, meer zeggenschap geven over hoe zij kunnen inspelen op de aanwezigheid en de ontwikkeling van de luchthaven en invloed kunnen uitoefenen op de leefbaarheid in de regio rondom Schiphol. Dit betekent dat het pakket zal moeten bestaan uit maatregelen die kunnen bijdragen aan het verbeteren van de leefbaarheid in de omgeving van de luchthaven. Om tot een pakket van instrumenten en maatregelen te komen die bijdragen aan de leefbaarheid, zijn betrokken de gemeente Haarlemmermeer en de provincie Noord- Holland het project Leefbaarheid omgeving Schiphol gestart. Deze twee partijen werken samen in dit project. De Gemeente Haarlemmermeer omdat in haar strategische inzet over de toekomst van Schiphol de gemeente de noodzaak heeft benadrukt van individuele benadering, maatwerk en meer beslissingsvrijheid van locale en regionale partijen met name voor het aspect leefbaarheid. Dit onder de noemer van Leefbaarheid als coproductie. De provincie Noord-Holland omdat de minister van Verkeer en Waterstaat aan gedeputeerde A. Wildekamp van de provincie Noord-Holland een verzoek heeft gedaan voor een uitwerking van maatregelen ten aanzien van nietakoestische factoren. Naast de initiatiefnemers, de gemeente Haarlemmermeer en de provincie Noord- Holland, zullen ook andere partijen zoals andere gemeenten, de luchtvaartsector, maatschappelijke groeperingen en bewoners betrokken zijn bij het opstellen van de leefbaarheidsvisie. In het project Leefbaarheid omgeving Schiphol zijn de volgende vier fasen te onderscheiden: fase 1: Inventarisatie en analyse van de indicatoren die (mogelijk) van invloed zijn op de leefbaarheid rondom Schiphol en de inventarisatie en analyse van de mogelijke maatregelen die ingezet zouden kunnen worden.

20 2 INLEIDING fase 2: fase 3: fase 4: Bewonersonderzoek waarbij wordt onderzocht welke indicatoren van invloed zijn op de beleving van de omgeving van Schiphol, en mogelijkheid voor toetsing van mogelijke maatregelen. Beleidsmatige vertaling van de resultaten uit fase 1 en 2 en een pakket van maatregelen. Verdere uitwerking van het pakket van maatregelen uit fase 3 waaruit ook de rol van de verschillende partijen, luchtvaartsector, rijksdepartementen en de regionale en lokale overheid duidelijk moet worden. Deze rapportage omvat de resultaten van het bewonersonderzoek dat in december 2000 en januari 2001 heeft plaatsgevonden binnen de 20Ke-zone rondom Schiphol (zie figuur 1.1). figuur 1.1 Onderzoeksgebied belevingsonderzoek leefkwaliteit (binnen rode lijnen) 20Ke 35Ke 1.2 Vraagstelling en doel van het onderzoek De eerste twee fasen van het project Leefbaarheid omgeving Schiphol zijn erop gericht de indicatoren die een rol spelen bij de leefbaarheid rondom Schiphol boven tafel te halen. Daarbij is leefbaarheid gedefinieerd als: DE WAARDERING VAN DE WOONOMGE- VING DOOR DE BEWONERS. Dit is een subjectieve definitie van leefbaarheid. De woonomgeving wordt in dit onderzoek heel breed gezien. Het betreft naast kenmerken van de woning (bijvoorbeeld de grootte), fysieke en sociale kenmerken van de omgeving (zoals voorzieningen en groen, maar ook het thuis voelen bij mensen in de buurt en de mate van sociale onveiligheid) en milieukenmerken (bijvoorbeeld geluid en geur). Bewoners hebben oordelen over deze omgevingskenmerken (in het vervolg

21 INLEIDING 3 aangeduid als indicatoren van leefbaarheid). In het onderzoek gaan we ervan uit dat het algemene oordeel van bewoners over de leefbaarheid van hun woonomgeving wordt opgebouwd uit de oordelen die zij hebben over de afzonderlijke omgevingskenmerken. De oordelen van de bewoners hebben een relatie met de feitelijke situatie in de omgeving. Zo worden er bijvoorbeeld dosis-effectrelaties gevonden tussen de mate van geluid en geluidshinder van die specifieke bron. Maar de relatie tussen de feitelijke situatie en het oordeel of de ervaren hinder is veelal geen één-op-één relatie. De wijze waarop omgevingskenmerken (indicatoren) worden beleefd wordt beïnvloed door persoonlijke factoren, zoals kennisniveau, huishoudensituatie, keuzemogelijkheden en de functionele effecten, zoals verstoring van slaap of verstoring van communicatie die men bijvoorbeeld van geluid ondervindt. Zo kan worden aangenomen dat een persoon die regelmatig wakker wordt van vliegtuiggeluid meer gehinderd is van dit geluid dan iemand die van hetzelfde geluid niet wakker wordt en dat hierdoor het vliegtuiggeluid negatiever bijdraagt aan het totaal oordeel van de waardering van de woonomgeving. figuur 1.2 Denkmodel beleving van de woonomgeving objectief subjectief persoons/huishoudensfactoren winkels grootte woning waardering winkels X belang aanwezig winkels waardering grootte woning X belang grootte woning oordeel winkels oordeel grootte woning +/- +/- omgeving aspect n waardering aspect n X belang aspect n oordeel aspect n +/- beleving woonomgeving - vliegtuiggeluid hinder geluid - milieu-aspect m hinder milieuaspect m Naast het oordeel over een indicator speelt ook het belang dat een persoon aan een specifieke indicator hecht een rol in de mate waarin deze zal bijdragen aan de waardering van de woonomgeving. Bijvoorbeeld huishoudens met kinderen zullen het belang voor speelgelegenheden in de nabijheid van de woning anders scoren dan huishoudens zonder kinderen, terwijl van beiden het oordeel over de aanwezige speelgele-

Hinderbeleving Lelystad Airport

Hinderbeleving Lelystad Airport Hinderbeleving Lelystad Airport Resultaten van een enquête onder omwonenden In opdracht van Lelystad Airport Saskia Heins Rebecca Wouters Kees Leidelmeijer December 2006 Rapportnummer: 93760 RIGO Research

Nadere informatie

Resultaten bewonersonderzoek, meting 2013

Resultaten bewonersonderzoek, meting 2013 Resultaten bewonersonderzoek, meting 2013 In de periode half mei/ begin juli 2013 heeft USP Marketing Consultancy in opdracht van Volkshuisvesting opnieuw een bewonersonderzoek gedaan naar de tevredenheid

Nadere informatie

Markt- en Opinieonderzoek. Zeker Meten. OPTIMALISATIE UITVLIEGROUTES ZWANENBURGBAAN

Markt- en Opinieonderzoek. Zeker Meten. OPTIMALISATIE UITVLIEGROUTES ZWANENBURGBAAN Markt- en Opinieonderzoek. Zeker Meten. OPTIMALISATIE UITVLIEGROUTES ZWANENBURGBAAN 1 Project i1427 Rapportagedatum : 24 mei 2011 Opdrachtgever Contactpersonen bij opdrachtgever Contactpersonen bij Team

Nadere informatie

2012, peiling 3b september 2012

2012, peiling 3b september 2012 resultaten 2012, peiling 3b september 2012 Van 13 tot en met 26 juni is er een peiling onder het HengeloPanel gehouden. Van de 2.696 panelleden die waren uitgenodigd, hebben 1.963 leden de vragenlijst

Nadere informatie

Leefbaarheidsonderzoek: Wognum. Gemeente Medemblik Januari 2011

Leefbaarheidsonderzoek: Wognum. Gemeente Medemblik Januari 2011 Leefbaarheidsonderzoek: Gemeente Medemblik Januari 2011 Colofon Uitgave : I&O Research BV Van Dedemstraat 6c 1624 NN Hoorn Tel. (0229) 282555 www.ioresearch.nl Rapportnummer : 2011-1741 K Datum : januari

Nadere informatie

Oostroute Lelystad Airport

Oostroute Lelystad Airport Oostroute Lelystad Airport In opdracht van: Natuur en Milieu Flevoland en Staatsbosbeheer To70 Postbus 43001 2504 AA Den Haag tel. +31 (0)70 3922 322 fax +31 (0)70 3658 867 E-mail: info@to70.nl Door: Ruud

Nadere informatie

BELEVINGSONDERZOEK VLIEGVELD EINDHOVEN: 2 e METING 2014 met vergelijkende analyse 1 e meting 2012 Concept versie GGD

BELEVINGSONDERZOEK VLIEGVELD EINDHOVEN: 2 e METING 2014 met vergelijkende analyse 1 e meting 2012 Concept versie GGD BELEVINGSONDERZOEK VLIEGVELD EINDHOVEN: 2 e METING 2014 met vergelijkende analyse 1 e meting 2012 Concept versie GGD 27-5-15 Dit onderzoek is een vervolg op het belevingsonderzoek van begin 2012 (dat ging

Nadere informatie

Notitie Veiligheidsmonitor Amsterdam-Amstelland 2008-2011

Notitie Veiligheidsmonitor Amsterdam-Amstelland 2008-2011 Notitie Veiligheidsmonitor Amsterdam-Amstelland 28-211 Deze notitie brengt op basis van de Amsterdamse Veiligheidsmonitor de leefbaarheid en veiligheid in de regio Amsterdam-Amstelland tussen 28 en 211

Nadere informatie

De gegevens die worden gebruikt door de benchmark worden door de gemeente zelf aangeleverd. De burgerpeiling levert een deel van deze gegevens aan.

De gegevens die worden gebruikt door de benchmark worden door de gemeente zelf aangeleverd. De burgerpeiling levert een deel van deze gegevens aan. Burgerpeiling 2013 Eind 2013 is onder 2000 inwoners van de gemeente Noordoostpolder een enquete verspreid ten behoeve van de benchmark waarstaatjegemeente.nl. De enquete vormt een onderdeel van de benchmark.

Nadere informatie

Geluidshinder in Amsterdam

Geluidshinder in Amsterdam Geluidshinder in Amsterdam enquête onder de bevolking Project 5086 In opdracht van Dienst Milieu en Bouwtoezicht drs Josca Boers dr Willem Bosveld Weesperstraat 79 Postbus 658 1018 VN Amsterdam 1000 AR

Nadere informatie

Toezichthouders in de wijk

Toezichthouders in de wijk Toezichthouders in de wijk Hoe ervaren inwoners uit Dordrecht, Hendrik-Ido-Ambacht en Zwijndrecht de aanwezigheid van Toezichthouders? Inhoud: 1 Conclusies 2 Bekendheid 3 Effect 4 Waardering taken Hondengerelateerde

Nadere informatie

Coffeeshop in de buurt Ervaringen van direct omwonenden

Coffeeshop in de buurt Ervaringen van direct omwonenden Coffeeshop in de buurt Ervaringen van direct omwonenden De gemeente Dordrecht zet zich in om overlast in het algemeen, en van coffeeshops in het bijzonder, te verminderen. Dordrecht telt in totaal acht

Nadere informatie

Tevreden Boesingheliede?! Leefbaarheidsonderzoek 2011

Tevreden Boesingheliede?! Leefbaarheidsonderzoek 2011 Tevreden Boesingheliede?! Leefbaarheidsonderzoek 2011 Opdrachtgever Gemeente Haarlemmermeer, Dorpsraad Lijnden Analyse en rapportage Rigter Research, M.J.C. Rigter Gegevensverwerking G. Brander-Arkema

Nadere informatie

Jeroen Lavrijsen Vlaamse overheid, Departement Leefmilieu, Natuur en Energie, Afdeling Lucht, Hinder, Risicobeheer, Milieu & Gezondheid

Jeroen Lavrijsen Vlaamse overheid, Departement Leefmilieu, Natuur en Energie, Afdeling Lucht, Hinder, Risicobeheer, Milieu & Gezondheid 1 of 5 Geluidsoverlast is een belangrijke vorm van hinder: in Vlaanderen wordt 27% van de bevolking in enige mate gehinderd door geluid (bron: SLO 2008, zie artikel 'Beleving van geluidshinder in Vlaanderen').

Nadere informatie

Openbare ruimte in beeld Onderzoek naar de kwaliteit van de openbare ruimte

Openbare ruimte in beeld Onderzoek naar de kwaliteit van de openbare ruimte Openbare ruimte in beeld Onderzoek naar de kwaliteit van de openbare ruimte Gemeente Hollands Kroon Mei 2014 Colofon Uitgave : I&O Research BV Van Dedemstraat 6c 1624 NN Hoorn Tel. (0229) 282555 www.ioresearch.nl

Nadere informatie

WijkWijzer Deel 1: de problemen

WijkWijzer Deel 1: de problemen WijkWijzer Deel 1: de problemen Ondiep, Utrecht overlast dronken mensen overlast door drugsgebruik overlast jongeren vernieling openbare werken rommel op straat overlast van omwonenden auto-inbraak fietsendiefstal

Nadere informatie

1 Opzet tabellenboek, onderzoeksopzet en respondentkenmerken

1 Opzet tabellenboek, onderzoeksopzet en respondentkenmerken 1 Opzet tabellenboek, onderzoeksopzet en respondentkenmerken 1.1 Opzet tabellenboek Dit tabellenboek geeft een uitgebreid overzicht van de uitkomsten van de Leefbaarheidsmonitor 2004. Het algemene rapport,

Nadere informatie

(Geluids-)overlast evenementen

(Geluids-)overlast evenementen (Geluids-)overlast evenementen Inleiding Het huidige evenementenbeleid van de gemeente Asten is op 19 december 2006 door de gemeenteraad vastgesteld. Hierin zijn ook de geluidsnormen voor evenementen opgenomen.

Nadere informatie

Integrale Veiligheidsmonitor Hengelo 2011

Integrale Veiligheidsmonitor Hengelo 2011 Integrale Veiligheidsmonitor Wijkrapport Es Juli 202 Integrale Veiligheidsmonitor Wijkrapport Es Hoe leefbaar en veilig is de Es? Integrale Veiligheidsmonitor. Inleiding In heeft gemeente voor de tweede

Nadere informatie

Belevingswaardenonderzoek Project Knooppunt Hoevelaken

Belevingswaardenonderzoek Project Knooppunt Hoevelaken Belevingswaardenonderzoek Project Knooppunt Hoevelaken Onderzoek onder bewoners en bedrijven April 2012 Belevingswaardenonderzoek Project Knooppunt Hoevelaken Onderzoek onder bewoners en bedrijven April

Nadere informatie

Resultaten USP-Bewonersscan, meting 2015

Resultaten USP-Bewonersscan, meting 2015 Resultaten USP-Bewonersscan, meting 2015 In de periode half mei/ half juli 2015 heeft USP Marketing Consultancy in opdracht van Volkshuisvesting opnieuw een bewonersonderzoek gedaan naar de tevredenheid

Nadere informatie

Coffeeshop in de buurt

Coffeeshop in de buurt Coffeeshop in de buurt De herhalingsmeting: ervaringen van direct omwonenden in 2013 Dordrecht telt van oudsher acht coffeeshops gelegen in de Binnenstad. De gemeente Dordrecht zet zich in om overlast

Nadere informatie

Evaluatie Schipholbeleid. Omwonenden over Schiphol. In opdracht van

Evaluatie Schipholbeleid. Omwonenden over Schiphol. In opdracht van Evaluatie Schipholbeleid Omwonenden over Schiphol In opdracht van Evaluatie Schipholbeleid Omwonenden over Schiphol Telefonische enquête over houding en beleving in het kader van de evaluatie van het

Nadere informatie

Buurtenquête hostel Leidsche Maan

Buurtenquête hostel Leidsche Maan Buurtenquête hostel Leidsche Maan tussenmeting 2013 Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Utrecht (GG&GD) DIMENSUS beleidsonderzoek April 2013 Projectnummer 527 Inhoud Samenvatting 3 Inleiding

Nadere informatie

Regelgeving Horeca Maastricht 2005

Regelgeving Horeca Maastricht 2005 Regelgeving Horeca Maastricht 2005 Rapportage: Gemeente Maastricht Servicecentrum Onderzoek en Informatie Auteur: Sabine Bosch Met medewerking van: Marcel Theunissen Duboisdomein 30 Postbus 1992 6201 BZ

Nadere informatie

Resultaat Windmolenenquête Wakker Emmen

Resultaat Windmolenenquête Wakker Emmen Resultaat Windmolenenquête Wakker Emmen Datum: 22 mei 2013 Plaats: Emmen 1. Inleiding Wakker Emmen vindt het belangrijk dat de mening van de burger wordt gehoord. Er is al een geruime tijd discussie binnen

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek

Centraal Bureau voor de Statistiek Centraal Bureau voor de Statistiek Postbus 4481 Telefoon: 0900-0227 (0,50 p/m) 6401 CZ Heerlen E-mail: infoservice@cbs.nl LAWAAI EN STANK IN DE PROVINCIE Henk Swinkels De door de Nederlanders ervaren geluidsoverlast

Nadere informatie

Veiligheidsmonitor 2009 Gemeente Leiden

Veiligheidsmonitor 2009 Gemeente Leiden Veiligheidsmonitor 2009 Gemeente Leiden Resultaten per district en in de tijd Bureau Onderzoek Op Maat april 2010 Veiligheidsmonitor 2009, gemeente Leiden 1 In dit overzicht worden de uitkomsten van de

Nadere informatie

Verkiezing en methode

Verkiezing en methode Verkiezingsuitslag Verkiezing en methode Het Leukste uitje van het Jaar wordt bepaald op basis van een onderzoek onder ANWB leden. Dit onderzoek bestaat uit twee rondes, namelijk een nominatieronde en

Nadere informatie

Schiphol en omgeving. Aanpassing vertrekroutes Zwanenburgbaan. Regionale beelden. Inleiding. Achtergrond. Vliegverkeer boven de regio

Schiphol en omgeving. Aanpassing vertrekroutes Zwanenburgbaan. Regionale beelden. Inleiding. Achtergrond. Vliegverkeer boven de regio Schiphol en omgeving Regionale beelden Inleiding Deze factsheet heeft als doel om u te informeren over de wijziging in de ligging van vertrekroutes van de Zwanenburgbaan. De factsheet gaat daarbij in op

Nadere informatie

Onderzoek doorwerking geluidscontouren in bestemmingsplannen

Onderzoek doorwerking geluidscontouren in bestemmingsplannen Onderzoek doorwerking geluidscontouren in bestemmingsplannen Luchthaven Eelde Versie 1.2 1 Inleiding 3 2 Samenvatting 4 3 Onderzoeksopzet 5 4 Resultaten 6 5 Conclusies 7 Bijlage 1: Toelichting op de resultaten-8

Nadere informatie

Leefbaarheid in Hoorn

Leefbaarheid in Hoorn Leefbaarheid in Hoorn Lemon meting 2008 5e meting In opdracht van Gemeente Hoorn en Intermaris Hoeksteen Nynke den Herder Annika Janse Januari 2009 Rapportnummer: 99850 RIGO Research en Advies BV De Ruyterkade

Nadere informatie

NIEUW-VENNEP 2010 Een meningspeiling over leefbaarheid.

NIEUW-VENNEP 2010 Een meningspeiling over leefbaarheid. NIEUW-VENNEP 2010 Een meningspeiling over leefbaarheid. In opdracht van STICHTING DORPSRAAD NIEUW - VENNEP VERKORTE RAPPORTAGE Datum: 8 december 2010 Versie: Def. 1.0 Auteur: Drs. A.V. Feijt Leefb.nwvennep2010

Nadere informatie

Enquête leefbaarheid in uw buurt

Enquête leefbaarheid in uw buurt Enquête leefbaarheid in uw buurt Buurtnummer: Met deze enquête stellen wij u een aantal vragen over de leefbaarheid in uw buurt. U kunt steeds een rapportcijfer geven van 1 (zeer negatief) tot 10 (zeer

Nadere informatie

Waardering van leefbaarheid en woonomgeving

Waardering van leefbaarheid en woonomgeving Waardering van leefbaarheid en woonomgeving Burgerpeiling Woon- en Leefbaarheidsmonitor Eemsdelta 2015 In de Eemsdelta zijn verschillende ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op de leefbaarheid.

Nadere informatie

Resultaten Leefbaarheid- en Veiligheidsenquête maart 2006 t/m januari

Resultaten Leefbaarheid- en Veiligheidsenquête maart 2006 t/m januari Resultaten Leefbaarheid- en Veiligheidsenquête maart 2006 t/m januari 2007 1 In deze rapportage worden de resultaten beschreven uit de Leefbaarheid- en Veiligheidsenquête voor de maand januari. Tevens

Nadere informatie

trntrtrtr V td L O\'ERLASTMETINGEN IN DE GRAVII\TNESTEEG EN OMGEVING

trntrtrtr V td L O\'ERLASTMETINGEN IN DE GRAVII\TNESTEEG EN OMGEVING trntrtrtr V td L O\'ERLASTMETINGEN IN DE GRAVII\TNESTEEG EN OMGEVING : COLOFON St. INTRAVAL Postadres: Postbus 1781 9701 BT Groningen E-mail info@intraval.nl Kantoor Groningen: Kantoor Rotterdam: St. Jansstraat

Nadere informatie

Buurtprofiel: Wittevrouwenveld hoofdstuk 3

Buurtprofiel: Wittevrouwenveld hoofdstuk 3 Buurtprofiel: hoofdstuk. Inleiding In dit hoofdstuk worden de kenmerken van het buurtprofiel voor gepresenteerd. Over de jaren, en worden de ontwikkelingen weergegeven en tevens wordt de leefbaarheid in

Nadere informatie

Hoe veilig is Leiden?

Hoe veilig is Leiden? Hoe veilig is? Veiligheidsmonitor gemeente Tabellenrapport April 2014 Colofon Uitgave I&O Research Zuiderval 70 Postbus 563, 7500 AN Enschede Rapportnummer 2014/015 Datum April 2014 Opdrachtgever Auteurs

Nadere informatie

Samenvatting. Adviesvragen

Samenvatting. Adviesvragen Samenvatting Adviesvragen Stilte wordt in Nederland steeds schaarser. En dat terwijl veel mensen behoefte hebben aan plekken waar nog rust heerst. Lawaai is niet langer een probleem in alleen de stedelijke

Nadere informatie

Gemeentelijke Dienstverlening. Omnibus 2009

Gemeentelijke Dienstverlening. Omnibus 2009 Gemeentelijke Dienstverlening Omnibus 2009 Afdeling O&S Februari 2009 2 Samenvatting Inwoners vinden dat de gemeente haar dienstverlening heeft verbeterd De inwoners van s-hertogenbosch beoordelen de gemeentelijke

Nadere informatie

Sociale kracht in Houten Burgerpeiling 2014

Sociale kracht in Houten Burgerpeiling 2014 in Houten Burgerpeiling 2014 Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Houten Projectnummer 598 / 2015 Samenvatting Goede score voor Sociale Kracht in Houten Houten scoort over het algemeen goed als

Nadere informatie

Waardering van voorzieningen, vervoer en werk

Waardering van voorzieningen, vervoer en werk Waardering van voorzieningen, vervoer en werk Burgerpeiling Woon- en Leefbaarheidsmonitor Eemsdelta 2015 Een afname van het inwoneraantal heeft gevolgen voor het voorzieningenniveau. Er zal immers niet

Nadere informatie

Veiligheidsmonitor 2011

Veiligheidsmonitor 2011 Veiligheidsmonitor 20 Dordtse scores op de MJP-indicatoren en vergeleken met andere gemeenten De gemeente Dordrecht heeft in 20 voor de derde keer deelgenomen aan de landelijke Integrale Veiligheidsmonitor.

Nadere informatie

Duurzaam in de buurt. Over groene stroom en investeren. Enquête leefbaarheid en veiligheid 2008. Bureau Onderzoek Gemeente Groningen

Duurzaam in de buurt. Over groene stroom en investeren. Enquête leefbaarheid en veiligheid 2008. Bureau Onderzoek Gemeente Groningen Duurzaam in de buurt Over groene stroom en investeren Enquête leefbaarheid en veiligheid 2008 Bureau Onderzoek Gemeente Groningen Bureau Onderzoek is ondergebracht bij de dienst Sozawe van de Gemeente

Nadere informatie

Enquête leefbaarheid in uw buurt

Enquête leefbaarheid in uw buurt Enquête leefbaarheid in uw buurt Buurtnr: Met deze vragenlijst stellen wij u een aantal vragen over de leefbaarheid in uw buurt. U kunt steeds een rapportcijfer geven. Daarbij geldt: een hoger cijfer (10)

Nadere informatie

Enquête Telefonische dienstverlening

Enquête Telefonische dienstverlening Enquête Telefonische dienstverlening Enquête Telefonische dienstverlening Colofon Titel:Enquête Enquete Telefonische dienstverlening Opdrachtgever: Gemeente Velsen Opdrachtnemer: Marieke Galesloot Datum:

Nadere informatie

De vragen zullen gewaardeerd worden op een schaal van 1 tot 10, waarbij 1 zeer slecht en 10 uitstekend is.

De vragen zullen gewaardeerd worden op een schaal van 1 tot 10, waarbij 1 zeer slecht en 10 uitstekend is. Enquête Kort Haarlem In totaal hebben 151 mensen de enquête teruggestuurd, dit is een goede respons voor deze steekproef. Deze mensen zijn ingedeeld in vier gebieden binnen de wijk Kort Haarlem: - Witte

Nadere informatie

Stadjers over fietsen in Groningen. Een Stadspanelonderzoek

Stadjers over fietsen in Groningen. Een Stadspanelonderzoek B A S I S V O O R B E L E I D Stadjers over fietsen in Groningen Een Stadspanelonderzoek Onderzoek en Statistiek Groningen heeft als kernactiviteiten instrumentontwikkeling voor en uitvoering van beleidsgericht

Nadere informatie

Windmolens. Mei 2016

Windmolens. Mei 2016 Windmolens Mei 2016 1. Achtergrond Vereniging Eigen Huis wil meer inzicht in de visie van haar leden die in of vlak bij de planomgeving wonen op de komst van de grote windmolenparken. In sommige gebieden

Nadere informatie

Zijn autochtonen en allochtonen tevreden met hun buurtbewoners?

Zijn autochtonen en allochtonen tevreden met hun buurtbewoners? Zijn autochtonen en allochtonen tevreden met hun? Martijn Souren en Harry Bierings Autochtonen voelen zich veel meer thuis bij de mensen in een autochtone buurt dan in een buurt met 5 procent of meer niet-westerse

Nadere informatie

REGELGEVING VOOR GELUID

REGELGEVING VOOR GELUID BIJLAGE 1 REGELGEVING VOOR GELUID Regelgeving voor geluid De belangrijkste wettelijke instrumenten ter voorkoming of vermindering van geluidshinder, slaapverstoring en andere gezondheidseffecten zijn de

Nadere informatie

Veiligheidsmonitor 2010 Gemeente Leiden

Veiligheidsmonitor 2010 Gemeente Leiden Veiligheidsmonitor Gemeente Leiden Resultaten per stadsdeel en in de tijd Mediad Rotterdam, maart 2011 Veiligheidsmonitor, Gemeente Leiden 1 In dit overzicht worden de uitkomsten van de Veiligheidsmonitor

Nadere informatie

De geluidbelasting rondom de vliegbasis Woensdrecht voor het jaar 2010

De geluidbelasting rondom de vliegbasis Woensdrecht voor het jaar 2010 Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium National Aerospace Laboratory NLR NLR-CR-2011-210 De geluidbelasting rondom de vliegbasis Woensdrecht voor het jaar 2010 R. de Jong Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium

Nadere informatie

Belevingsonderzoek luchtkwaliteit. geluidsbelasting gemeente Woensdrecht

Belevingsonderzoek luchtkwaliteit. geluidsbelasting gemeente Woensdrecht Belevingsonderzoek luchtkwaliteit en geluidsbelasting gemeente Woensdrecht Regionale Milieudienst West-Brabant September 2009 2 Inhoudsopgave SAMENVATTING...5 1 INLEIDING...11 1.1 Aanleiding...11 1.2 Doel

Nadere informatie

Werkbelevingsonderzoek 2013

Werkbelevingsonderzoek 2013 Werkbelevingsonderzoek 2013 voorbeeldrapport Den Haag, 17 september 2014 Ipso Facto beleidsonderzoek Raamweg 21, Postbus 82042, 2508EA Den Haag. Telefoon 070-3260456. Reg.K.v.K. Den Haag: 546.221.31. BTW-nummer:

Nadere informatie

Twente. Figuur 2 Wat verwacht u van de financiële situatie van uw huishouden in de komende 12 maanden?

Twente. Figuur 2 Wat verwacht u van de financiële situatie van uw huishouden in de komende 12 maanden? Persbericht september 2013 Twentenaren somber over economisch klimaat en eigen portemonnee Het consumentenvertrouwen Nederland is momenteel laag. Twentenaren zijn nog somberder over het economisch klimaat

Nadere informatie

CUMULATIEVE GELUIDSBELASTING

CUMULATIEVE GELUIDSBELASTING M+P - raadgevende ingenieurs Müller-BBM groep geluid trillingen lucht bouwfysica Visserstraat 50, Aalsmeer Postbus 344 1430 AH Aalsmeer T 0297-320 651 F 0297-325 494 Aalsmeer@mp.nl www.mp.nl CUMULATIEVE

Nadere informatie

Beleving leefomgeving

Beleving leefomgeving Beleving leefomgeving rondom vliegveld Eindhoven Tilburg, november 2012 Mevrouw MC van Ballegooij-Gevers, milieugezondheidkundige @ Bureau Gezondheid, Milieu & Veiligheid GGD en Brabant/Zeeland Colofon

Nadere informatie

Leerlingtevredenheidsonderzoek

Leerlingtevredenheidsonderzoek Rapportage Leerlingtevredenheidsonderzoek De Meentschool - Afdeling SO In opdracht van Contactpersoon De Meentschool - Afdeling SO de heer A. Bosscher Utrecht, juni 2015 DUO Onderwijsonderzoek drs. Vincent

Nadere informatie

Gemeente Breda. Waardering LED-verlichting. SSC Onderzoek en Informatie. Achtervang

Gemeente Breda. Waardering LED-verlichting. SSC Onderzoek en Informatie. Achtervang Gemeente Breda SSC Onderzoek en Informatie Waardering LED-verlichting Achtervang Publicatienummer: 1537 Datum: Maart 2009 In opdracht van: Gemeente Breda, Directie Buitenruimte afd. technisch maatschappelijk

Nadere informatie

Rosmalen zuid. Wijk- en buurtmonitor 2016

Rosmalen zuid. Wijk- en buurtmonitor 2016 Wijk- en buurtmonitor 2016 Rosmalen zuid Het stadsdeel Rosmalen ligt ten oosten van de rijksweg A2 en bestaat uit Rosmalen zuid en Rosmalen noord. Het oorspronkelijke zanddorp Rosmalen is vanaf eind jaren

Nadere informatie

Kanskaart voor Lunetten. de wijkproblematiek in kaart gebracht

Kanskaart voor Lunetten. de wijkproblematiek in kaart gebracht Kanskaart voor Lunetten de wijkproblematiek in kaart gebracht Atlas voor gemeenten Postbus 9627 3506 GP UTRECHT T 030 2656438 F 030 2656439 E info@atlasvoorgemeenten.nl I www.atlasvoorgemeenten.nl Atlas

Nadere informatie

Colofon. Het overnemen uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron duidelijk wordt vermeld.

Colofon. Het overnemen uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron duidelijk wordt vermeld. Hoe veilig is Leiden? Integrale Veiligheidsmonitor gemeente Leiden Bijlagenrapport April 2012 Colofon Uitgave I&O Research Zuiderval 70 Postbus 563, 7500 AN Enschede Rapportnummer 2012/022 Datum April

Nadere informatie

Onderzoek doorwerking geluidscontouren in bestemmingsplannen

Onderzoek doorwerking geluidscontouren in bestemmingsplannen Onderzoek doorwerking geluidscontouren in bestemmingsplannen Luchthaven Maastricht Aachen Airport Versie 1.2 1 Inleiding 3 2 Samenvatting 4 3 Onderzoeksopzet 5 4 Resultaten 6 5 Conclusies 7 Bijlage 1:

Nadere informatie

Leefbaarheid van wijken. Themapublicatie WoningBehoefte Onderzoek 2002

Leefbaarheid van wijken. Themapublicatie WoningBehoefte Onderzoek 2002 Leefbaarheid van wijken Themapublicatie WoningBehoefte Onderzoek 2002 Inhoud Samenvatting en conclusies 07 1 Kwaliteit van de leefomgeving 13 1.1 Leefbaarheid in beleid 13 1.2 Een verzamelbegrip met subjectieve

Nadere informatie

Gemeente Breda. Proef met LED-verlichting. SSC Onderzoek en Informatie. Achtervang, Bijvang en Uitvang

Gemeente Breda. Proef met LED-verlichting. SSC Onderzoek en Informatie. Achtervang, Bijvang en Uitvang Gemeente Breda SSC Onderzoek en Informatie Proef met LED-verlichting Achtervang, Bijvang en Uitvang Publicatienummer: 1493 Datum: Juli 2008 In opdracht van: Gemeente Breda, Directie Buitenruimte afd. technisch

Nadere informatie

Hoofdstuk 15 Onderhoud en netheid van de eigen buurt

Hoofdstuk 15 Onderhoud en netheid van de eigen buurt Hoofdstuk 15 Onderhoud en netheid van de eigen buurt Samenvatting Leidenaren vinden, evenals voorgaande jaren, het groen in de wijk en de inrichting van de wijk de belangrijkste aspecten die een wijk of

Nadere informatie

Integrale veiligheid. resultaten burgerpanelonderzoek maart 2007

Integrale veiligheid. resultaten burgerpanelonderzoek maart 2007 Integrale veiligheid resultaten burgerpanelonderzoek maart 2007 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 1 1.1 Respons 1 2 Veiligheidsgevoelens 3 2.1 Gevoel van veiligheid in specifieke situaties 3 2.2 Verschillen onderzoeksgroepen

Nadere informatie

koopzondagen 2012 def KOOPZONDAGEN EN KOOPAVONDEN DE MENING VAN DE BURGER

koopzondagen 2012 def KOOPZONDAGEN EN KOOPAVONDEN DE MENING VAN DE BURGER koopzondagen 2012 def KOOPZONDAGEN EN KOOPAVONDEN DE MENING VAN DE BURGER Oktober 2012 2 Opdrachtnemer: Opdrachtgever: Team Financieel Advies, Onderzoek & Statistiek Camiel De Bruijn Ard Costongs Economie

Nadere informatie

Provinciale weg N231; Verkeersintensiteit, geluid en luchtkwaliteit 1

Provinciale weg N231; Verkeersintensiteit, geluid en luchtkwaliteit 1 Provinciale weg N231 Verkeersintensiteit, geluid en luchtkwaliteit Afdeling Openbare Werken/VROM drs. M.P. Woerden ir. H.M. van de Wiel Januari 2006 Provinciale weg N231; Verkeersintensiteit, geluid en

Nadere informatie

Rapport tevredenheid burgers Wmo Gemeente Oss

Rapport tevredenheid burgers Wmo Gemeente Oss Rapport tevredenheid burgers Wmo Gemeente Oss Rapport tevredenheid burgers Wmo Gemeente Oss Juni 2008 COLOFON Samenstelling Michelle Rijken Mark Gremmen Vormgeving binnenwerk Roelfien Pranger Druk HEGA

Nadere informatie

Voel je thuis op straat!

Voel je thuis op straat! Voel je thuis op straat! 0-meting onder kinderen, jongeren en volwassenen in Bergen op Zoom Centrum Ron van Wonderen Nanne Boonstra Utrecht, september 2007 Verwey- Jonker Instituut 1 Samenvatting en conclusies

Nadere informatie

Op de vraag of men de artikelen zelf in het Engels schrijft, gaf één wetenschapper het volgende aan:

Op de vraag of men de artikelen zelf in het Engels schrijft, gaf één wetenschapper het volgende aan: NEDERLANDS, TENZIJ Onderzoek Vakgroep Marktkunde en Marktonderzoek RUG In dit onderzoek zijn de volgende vragen geformuleerd: Welke factoren zijn op dit moment van invloed op de beslissing of Nederlandse

Nadere informatie

Empel in Cijfers Januari 2007

Empel in Cijfers Januari 2007 Empel in Cijfers Januari 2007 bron gem. Den Bosch Minder/kleiner/lager Bekladding Vernieling Tevreden winkels Tevreden openbaar vervoer Rapportcijfer voorzieningen buurt Meldingen parkeerproblemen Tevreden

Nadere informatie

De Eindhovense Veiligheidsindex. Eindhoven, oktober 11

De Eindhovense Veiligheidsindex. Eindhoven, oktober 11 De Eindhovense Eindhoven, oktober 11 Inhoud 1 Inleiding 1 2 Objectieve index: 3 2.I Inbraak 3 2.II Diefstal 4 2.III Geweld 4 2.IV Overlast/vandalisme 4 2.V Veilig ondernemen (niet in index) 5 3 Subjectieve

Nadere informatie

Nog steeds in. Helmond 77%

Nog steeds in. Helmond 77% De trends volgens de Helmonders Bijlage 4 Resultaten enquête Stadspanel Onderzoek en Statistiek Gooitske Marsman Augustus 2011 Inleiding Helmond heeft een start gemaakt met het project dat uiteindelijk

Nadere informatie

3.5 Voorzieningen in de buurt

3.5 Voorzieningen in de buurt 3.5 Voorzieningen in de buurt Samenvatting: Straatverlichting en straatmeubilair Veruit de meeste (8%) bewoners zijn (zeer) tevreden over de straatverlichting in hun buurt. De verschillen naar wijk zijn

Nadere informatie

Gemeente Horst aan de Maas

Gemeente Horst aan de Maas Gemeente Horst aan de Maas Leefbaarheidsonderzoek 2015 Kaartenbijlage 7 januari 2016 DATUM 7 januari 2016 TITEL Leefbaarheidsonderzoek 2015 ONDERTITEL Kaartenbijlage OPDRACHTGEVER Gemeente Horst aan de

Nadere informatie

Monitor Leefbaarheid en Veiligheid 2013 Samenvatting

Monitor Leefbaarheid en Veiligheid 2013 Samenvatting Monitor Leefbaarheid en Veiligheid 2013 Samenvatting Gemeente Amersfoort Ben van de Burgwal, Dorien de Bruijn 23 mei 2014 Vanaf 1997 is de Amersfoortse Stadspeiling elke twee jaar voor een belangrijk deel

Nadere informatie

- Buitengebied-Noord bestaat uit vier buurten met elk een laag inwonersaantal; Langenholte, Haerst, Bedrijventerrein Hessenpoort en Tolhuislanden.

- Buitengebied-Noord bestaat uit vier buurten met elk een laag inwonersaantal; Langenholte, Haerst, Bedrijventerrein Hessenpoort en Tolhuislanden. Stedelijke rapportage Algemeen stad De stedelijke rapportage begint met een vijftal vragen uit het buurt voor buurt onderzoek, die betrekking hebben op het oordeel over de stad Zwolle als geheel. De stad

Nadere informatie

Onderzoek naar houding en kennis van Nederlandse burgers ten aanzien van schaliegas

Onderzoek naar houding en kennis van Nederlandse burgers ten aanzien van schaliegas Onderzoek naar houding en kennis van Nederlandse burgers ten aanzien van schaliegas Inhoudsopgave 1. Doelstelling 2. Onderzoeksverantwoording 3. Samenvatting 4. Resultaten 5. Bijlagen (open antwoorden,

Nadere informatie

Windenergie. Een onderzoek onder inwoners van de gemeente Groningen B A S I S V O O R B E L E I D. Oktober Laura de Jong. Marjolein Kolstein

Windenergie. Een onderzoek onder inwoners van de gemeente Groningen B A S I S V O O R B E L E I D. Oktober Laura de Jong. Marjolein Kolstein Windenergie Een onderzoek onder inwoners van de gemeente Groningen Laura de Jong Oktober 2016 Marjolein Kolstein www.os-groningen.nl Inhoudsopgave Samenvatting... 2 1. Inleiding... 3 2. Resultaten... 4

Nadere informatie

Fietsen in Groningen 2016

Fietsen in Groningen 2016 B A S I S V O O R B E L E I D Fietsen in Groningen 2016 Laura de Jong Onderzoek en Statistiek Groningen, april 2016 Fietsen in Groningen 2016 Inhoud 1. Inleiding 3 2. Fietsen in Groningen 2016 4 2.1 Respons

Nadere informatie

Berekening geluidsbelasting

Berekening geluidsbelasting Berekening geluidsbelasting Vanwege het Uitwerkingsplan Reitdiep fase 3 en 4 te Groningen Uitgevoerd door: Afdeling IGG, Team specialisten, Cluster geluid Datum: 26 januari 2015 1. Inleiding In opdracht

Nadere informatie

Disclosure belangen spreker

Disclosure belangen spreker Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of andere (financiële) vergoeding Aandeelhouder

Nadere informatie

Waarstaatjegemeente.nl Burgerrollen. Staat op maat - Bloemendaal Najaar 2011

Waarstaatjegemeente.nl Burgerrollen. Staat op maat - Bloemendaal Najaar 2011 Waarstaatjegemeente.nl Burgerrollen Staat op maat - Bloemendaal Najaar 2011 Colofon Het PON heeft dit onderzoek verricht in opdracht van gemeente Bloemendaal Auteurs drs. E. Stultjens en M. Tan MSc Dit

Nadere informatie

De geluidbelasting rondom de vliegbasis Leeuwarden voor het jaar 2013

De geluidbelasting rondom de vliegbasis Leeuwarden voor het jaar 2013 De geluidbelasting rondom de vliegbasis Leeuwarden voor het jaar 2013 Opdrachtgever Ministerie van Defensie CLSK NLR-CR-2014-055 februari 2014 NLR Dedicated to innovation in aerospace Nationaal Lucht-

Nadere informatie

Inhoudsopgave Pagina. Stichting Conclusies bewonersenquête wijkanalyse 2009 Versie: 1.1 Wijkteam Datum: 12 nov 2009 Achterwillens Pagina: 1 van 10

Inhoudsopgave Pagina. Stichting Conclusies bewonersenquête wijkanalyse 2009 Versie: 1.1 Wijkteam Datum: 12 nov 2009 Achterwillens Pagina: 1 van 10 Achterwillens Pagina: 1 van 10 Inhoudsopgave Pagina 1. Inleiding 2 2. Leeftijdsopbouw respondenten 2 3. Hoe worden zaken in de wijk gewaardeerd 3 3.1. Conclusies 4 4. Welke onderwerpen verdienen meer aandacht

Nadere informatie

CONSUMER CONFIDENCE SCAN

CONSUMER CONFIDENCE SCAN CONSUMER CONFIDENCE SCAN September 2014 Stephan Dijcks GfK 2014 Consumer Confidence Scan augustus 2014 1 Inhoud 1. Inzichten consumentenvertrouwen 2. Consumentenvertrouwen in beeld 3. Onderzoeksverantwoording

Nadere informatie

Afvalenquête gemeente Elburg en gemeente Oldebroek Analyse van de gegevens

Afvalenquête gemeente Elburg en gemeente Oldebroek Analyse van de gegevens Afvalenquête gemeente Elburg en gemeente Oldebroek Analyse van de gegevens April 2016 Gemeente Elburg Gemeente Oldebroek Inhoudsopgave Deel 1. Inleiding 3 Deel 2. Motivatie afval scheiden 4 Deel 3. Afval

Nadere informatie

WINKELOPENINGSTIJDEN OP ZONDAG IN PURMEREND

WINKELOPENINGSTIJDEN OP ZONDAG IN PURMEREND WINKELOPENINGSTIJDEN OP ZONDAG IN PURMEREND 2013 Winkelopeningstijden op zondag in Purmerend 2013 Onderzoek onder het internetpanel In opdracht van Team Economie Jeroen van der Weerd Uitgevoerd door Team

Nadere informatie

Veluwse Poort in beeld. Een onderzoek naar de bekendheid en beeldvorming van Veluwse Poort

Veluwse Poort in beeld. Een onderzoek naar de bekendheid en beeldvorming van Veluwse Poort Veluwse Poort in beeld Een onderzoek naar de bekendheid en beeldvorming van Veluwse Poort INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding... 2 1.1. Aanleiding... 2 1.2. Doel van het onderzoek... 2 1.3. Probleemstelling...

Nadere informatie

Koopzondagen en winkelaanbod in Diemen

Koopzondagen en winkelaanbod in Diemen Koopzondagen en winkelaanbod in Diemen In opdracht van: Gemeente Diemen Projectnummer: 13225 Anne Huijzer Willem Bosveld Bezoekadres: Oudezijds Voorburgwal 300 Telefoon 020 251 0330 Postbus 658, 1000 AR

Nadere informatie

Achtergronden bij de beleving van Schiphol

Achtergronden bij de beleving van Schiphol Achtergronden bij de beleving van Schiphol Een kwalitatief onderzoek onder omwonenden In opdracht van RIVM Gooitske Marsman Femma den Breejen Kees Leidelmeijer december 2005 Rapportnummer: 89850 RIGO Research

Nadere informatie

alblasserdam mercon-kloos besluit hogere waarden opdrachtgever : gemeente Alblasserdam nummer : 102.13109.00 datum : 27 juni 2008

alblasserdam mercon-kloos besluit hogere waarden opdrachtgever : gemeente Alblasserdam nummer : 102.13109.00 datum : 27 juni 2008 alblasserdam mercon-kloos besluit hogere waarden opdrachtgever : gemeente Alblasserdam nummer : datum : 27 juni 2008 opdrachtleider : drs.ing. J.M. van Riet auteur(s) : mw. ing. W. Sondorp Inhoud 1 1.

Nadere informatie

Wat zijn de te verwachten leefbaarheidseffecten. indien wordt besloten tot realisatie van de unilocatie in Urmond (Bramert-Noord),

Wat zijn de te verwachten leefbaarheidseffecten. indien wordt besloten tot realisatie van de unilocatie in Urmond (Bramert-Noord), Wat zijn de te verwachten leefbaarheidseffecten in Berg a/d Maas en Urmond, indien wordt besloten tot realisatie van de unilocatie in Urmond (Bramert-Noord), waarbij de huidige schoollocaties In Berg a/d

Nadere informatie

Onderzoek afhandeling bezwaarschriften Juridische Zaken Dymphna Meijneken, Ben van de Burgwal afd. Onderzoek en Statistiek Juni 2011

Onderzoek afhandeling bezwaarschriften Juridische Zaken Dymphna Meijneken, Ben van de Burgwal afd. Onderzoek en Statistiek Juni 2011 Onderzoek afhandeling bezwaarschriften Juridische Zaken Dymphna Meijneken, Ben van de Burgwal afd. Onderzoek en Statistiek Juni 2011 Samenvatting De afdeling Juridische Zaken (JZ) wil een vinger aan de

Nadere informatie

Engelen. Wijk- en buurtmonitor 2016

Engelen. Wijk- en buurtmonitor 2016 Wijk- en buurtmonitor 2016 Engelen De wijk Engelen ligt ten noordwesten van s-hertogenbosch. De wijk bestaat uit de dorpen Engelen en Bokhoven. Ook staat de wijk bekend om de kastelen. Engelen heeft zich

Nadere informatie

Burgerparticipatie in de openbare ruimte. Juni, 2014

Burgerparticipatie in de openbare ruimte. Juni, 2014 Burgerparticipatie in de openbare ruimte Juni, 2014 Uitgave : Team Kennis en Verkenning Naam : M. Hofland Telefoonnummer : 0570-693317 Mail : m.hofland@deventer.nl 1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1 Kader

Nadere informatie