Het Refeeding Syndroom

Transcriptie

1 Het Refeeding Syndroom Presentatie t.b.v. symposium Voeding op leeftijd Neeltje Nabuurs, diëtist 29 september 2016

2 Waarom? 14-15% ondervoed op 1 e opnamedag (meting NPOZ 2015) Refeeding kan fatale gevolgen hebben 2

3 Het Refeeding Syndroom Wat is het? De ernstige verschuivingen in vocht en elektrolyten tussen de verschillende lichaamscompartimenten die kunnen ontstaan door het snel starten van (par)enterale voeding bij patiënten die langdurig niet gevoed zijn of om een andere reden ondervoed zijn 3

4 Refeeding Metabolisme gaat van vet/eiwit naar koolhydraatmetabolisme met insulinetoename Hierdoor opname van fosfaat, kalium, magnesium in de cel waardoor extracellulair tekort Hypofosfatemie is het meest kenmerkend (< 0,5 of daling van 30%) Herverdeling lichaamsvocht en minder goede hartfunctie: oedeem en decompensatie Kan fataal aflopen 4

5 5

6 Echter Iedere patiënt reageert anders In electrolytafwijkingen In symptomen Geen eenduidigheid en bewijs over de juiste strategie in preventie en behandeling 6

7 Welke risicogroepen? Patiënten met lage BMI (<16) Ongewenst gewichtsverlies (>15% in 3-6 maanden) > 10 dagen geen of te verwaarlozen (geschat <100 kcal per 24 uur) intake Lage serumwaarden kalium, fosfaat of magnesium voor start voeden Chronisch alcoholmisbruik Malabsorptie (bv Short Bowel Syndroom, chronische inflammatoire darmziekten, chronische pancreatitis) Ernstige slikproblemen Anorexia nervosa of langdurig vasten Ernstig ontregelde diabetes 7

8 Hulpmiddelen ter screening Patiënt voldoet aan 1 van de volgende criteria: BMI < 16 ongewenst gewichtsverlies > 15% in de laatste 3-6 maanden, zie onderstaande berekening: gebruikelijke gewicht (kg) - huidige gewicht (kg) x 100 = gebruikelijke gewicht (kg) > 10 dagen geen of te verwaarlozen (geschat < 100 kcal per 24 uur) intake lage serumwaarden kalium, fosfaat of magnesium voor start voeden Patiënt voldoet aan 2 van de volgende criteria; BMI < 18,5 ongewenst gewichtsverlies > 10% in de laatste 3-6 maanden, zie onderstaande berekening: gebruikelijke gewicht (kg) - huidige gewicht (kg) x 100 = gebruikelijke gewicht (kg) > 5 dagen geen of te verwaarlozen (geschat < 100 kcal per 24 uur) intake chronisch (overmatig) alcoholmisbruik 8

9 9 Acties: Totaal score 0 = niet verhoogd risico: geen acties nodig tav preventie Refeeding Syndroom Totaal score 1 = laag risico: geen acties nodig tav preventie Refeeding Syndroom Totaal score 2-8 = hoog risico: overleg met diëtist en/of specialist over de noodzaak om het protocol Refeeding Syndroom toe te passen Totaal score 9 = zeer hoog risico: handel volgens protocol Refeeding Syndroom

10 Welke behandeling starten? Vitamine B1 suppleren, lab bepalen en bekijken of suppletie nodig is alvorens voeding te starten Diëtist inschakelen Labcontrole voor 2 weken Dagelijks wegen Monitoren: polsfrequentie, vochtbalans, bloeddruk 10

11 Waar op letten? Overmatig suikergebruik (met name drinken van frisdrank, ranja of sappen) Glucose-infuus Te snel opbouwen orale intake/ sondevoeding/parenterale voeding 11

12 Lastig? Risico-bepaling Poliklinisch opstarten van sondevoeding 12

13 13

14 Casus 52-jarige vrouw met in VG borderline, alcoholabuses opgenomen ivm icterus. Daarnaast hypokaliemie (2.4) DD bij slechte intake, macrocytaire anemie DD bij vitamine deficiëntie. hypofosfatemie (0.44) wv suppletie hypomagnesiemie (0.68). 14

15 Uit SEH verslag: Drinkt 1L wodka per dag, daarbij water, zou enkele maanden niets gegeten hebben? Sprake van levercirrose, mogelijk ook encefalopatisch. Alcoholische hepatitis met mogelijk stenen, nog onduidelijk. Ontrekkingsdelier. Diëtist in consult ivm SNAQ 15

16 Diëtist: gesproken met mw., maar verloopt erg moeizaam ivm niet adequaat reageren. Volgens mw. 16 kg aangekomen in korte tijd en daarna in korte tijd 16 kg gewichtsafname. Verdere anamnese niet mogelijk. 16

17 Overlegd met zaalarts: hoog risico refeeding ivm ongewenst gewichtsverlies (onbekend hoeveel), alcoholmisbruik, laag fosfaat, laag magnesium, laag kalium, laatste dagen slechte intake (onbekend hoelang al). Zaalarts gaat refeeding lab laten prikken en zo nodig suppleren. Mw. krijgt al thiamine, maar dit wordt opgehoogd (van 50 mg naar minimaal 100 mg) Afgesproken om voeding in 4 dagen op te bouwen. 17

18 Observeren intake middels voedingsvochtlijsten Monitoren gewicht, polsfrequentie, vochtbalans en bloeddruk Labcontrole dagelijks en suppletie obv lab-uitslagen Opletten: mw heeft voorkeur voor zoete dranken! 18