Consequenties voor de voeding

Transcriptie

1 Alleen Diabetes? Chronische Nierschade Diabetes Mellitustype 2 wat betekent dat voor de voeding? DieGo, diëtisten Gooi en Omstreken Mariëtte Hoogers, diëtist te Hilversum Bron: DieGo Caresharing Nevendiagnoses 100% van patiënten heeft een nevendiagnose Nevendiagnose overgewicht 30% Nevendiagnose obesitas 70% Hoge bloeddruk 30% Verhoogd cholesterol 43% Chronische nierschade <1%? Reden van afsluiten van de behandeling Geen motivatie 26% Behandeldoelen behaald 74% Doel gewichtsreductie Niet behaald 30% Wel behaald 70% Gemiddeld gewichtsverlies 5,8 kg Reductie van de middelomvang tussen de 4 11 cm Doel glucosewaarden binnen normaalwaarden (zoals in Caresharing gesteld) Niet behaald 23% Wel behaald 77% Consequenties voor de voeding Weet u het? 1. Low salt? 2. Tomatensap, fruit? 3. Minder koolhydraten, meer eiwit? 4. Waterijs of Roomijs? 20 mei

2 Is het erg dat u het wel/niet weet? Indicaties binnen de ketens DM2, VRM en COPD ZMV profiel Bij 1 indicatie Totaal aantal kwartieren dieetbehandeling[1] Bij co-/multimorbiditeit Toaal aantal kwartieren dieetbehandeling[2] ZorgModule Voeding, 4 zorgprofielen Glucose, gestoorde regulatie 1-2 DM DM2 met intensieve insuline-instelling Dyslipidemie Hypertensie Chron. Nierschade st Chron. Nierschade st Niveau 1 zelfmanagement Niveau 2 algemeen voedingsadvies Niveau 3 individuele dieetbehandeling Niveau 4 gespecialiseerde dieetbehandeling Matig risico HVZ[3] 2 Hoog risico HVZ[4] Aanwezige HVZ[5] Hartfalen COPD met normale BMI/VVMI 1-2 Overgewicht BMI normale 2 buikomvang Overgewicht BMI Buikomvang vergroot[6] Obesitas BMI Obesitas BMI Obesitas BMI Risico ondervoeding[7] 2 Ondervoeding[8] Wanneer doorverwijzing naar een diëtist? chronische nierziekte is gesteld: GFR < 60 ml/min CNS En een nieuwe verwijzing bij oa: hypertensie: systolisch > 130 mm Hg vochtretentie proteïnurie: meer dan 0,5 g/dag hyperglycemie nuchtere bloedglucosewaarde > 6,1 mmol/l (1DM) / > 7,0 mmol/l (T2DM) of HbA1c > 53 mmol/mol Zie ook: predialyse Verwijzing naar de dietist dient plaats te vinden zodra de diagnose chronische nierziekte is gesteld: GFR < 60 ml/min (chronische nierziekte stadia 3, 4 en 5). Daarna is een nieuwe verwijzing aan te raden als een van onderstaande situaties zich voordoet: hypertensie: systolisch > 130 mm Hg vochtretentie proteinurie: meer dan 0,5 g/dag hyperglycemie nuchtere bloedglucosewaarde > 6,1 mmol/l (T1DM) / > 7,0 mmol/l (T2DM) of HbA1c > 53 mmol/mol anemie Hb < 7 mmol/l hyperfosfatemie serum fosfaat > 1,5 mmol/l metabole acidose serum CO2 of HCO3 < mmol/l hyperkaliemie serum kalium > 5 mmol/l uremisch syndroom serum ureum > 30 mmol/l (risico op het ontwikkelen van een) slechte voedingstoestand / ondervoeding bij ziekte vaatlijden / dyslipidemie / cardiovasculiar risico / overgewicht jicht nierstenen voorbereiding op nierfunctievervangende therapie En wat komt dan ter sprake? Een voorbeeld uit de praktijk Mw. Voorbeeld, , Ericastaat EJ Terwexel 44 jarige vrouw, woont zelfstandig samen met haar verstandelijk beperkte dochter. Deze mevrouw is opgenomen ivm nierfunctie stoornissen verhoogde bezinking en anemie. Onderzoeken volgen nog (ook poliklinisch). Patient geeft veel pijn aan en beweegt daardoor nauwelijks. Ze rookt 15 sig/dag en gebruikt 2 x per dag wiet s avonds VG: o.a. diabetes insuline afhankelijk, overgewicht, borderline stoornis schildklierproblemen en nierfunctie stoornis (MDRD= 40) 20 mei

3 Intake 20 mokken thee met suiker, overdag en s avonds aardappels met jus en appelmoes, geen melkprodukten, geen alcohol, 1 2x per dag fruit of sap, in het ziekenhuis at zij wel brood met beleg en bij het warme eten wel vlees en compote Dieetadvies vanuit het ziekenhuis eiwit: 0,8 1,0 gram bij BMI=27, dus gram eiwit en een lichte natriumbeperking (2-2.4 g Natrium) haalbaarheid? Smart doelstelling? Praktijk? Welke voedingsfactoren zijn bij deze patiëntengroep specifiek belangrijk? Energie, koolhydraten, eiwitten, vetten, vocht, natrium/kalium Fosfaat/calcium Vitamine D? Natriumbeperking Advies om terug te gaan naar <6 gram zou per dag totaal Natriumbeperkt dieet, <2400 mg natrium/dag (= < 6 g zout/dag) bron: multidisciplinaire richtlijn predialyse CNS Nederlanders en zout - Jaarverslag RIVM Volwassen mannen etengemiddeld bijna 10 gram zout per dag en vrouwen 7,5... Naar rapport: Zoutconsumptie van kinderen en volwassenen in Nederland. De Nierstichting Home/ Veelgestelde vragen/ Hoeveel zout zit er in... Boterham 0,4 g per snee. Brood is een basisvoedingsmiddel en een belangrijke bron van zout in het dagelijkse voedingspatroon. Sinds januari 2013 is het zoutgehalte in brood verlaagd. Dit komt neer op een verlaging van 0,5 gram zout naar 0,4 gram zout per snee brood. Croissant Kaas Salami 20 mei

4 Inzicht, ideeën, recepten, kookworkshops Eiwitbeperking Hoe beperkt is beperkt? Eiwitbeperkt dieet op geleide van nierfunctie. GFR < 60 ml/min: eiwit op niveau goede voeding = 0.8 g/kg actueel gewicht (bij BMI >27 kg/m2, corrigeren tot gewicht dat bij BMI = 27 kg/m2 hoort). Educatie betreffende varieren met behulp van analysecijfers. Bron Multidisciplinaire richtlijn predialyse CNS Ook hier weer: inzicht, kennis, ideeën 70 gram eiwit, hoeveel is dat nou? 1 grote biefstuk? 1 liter melk? Waar gaat het elke keer weer om? Eventueel nog een casus Zoeken naar waar is behoefte aan wat speelt er inzicht? Kennis? Persoonlijke motivatie? 20 mei

5 informatie, waar o.a. te vinden? -kookboek: eten met plezier gratis te bestellen door de diëtist bij de Nierstichting Mijnnierinzicht.nl voor zelfmanagement Voor recepten/kooktips minder/zonder zout www voedingscentrum.nl 20 mei