Gebruiksonderzoek met behulp van een frequentie/ ernst grafiek

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Gebruiksonderzoek met behulp van een frequentie/ ernst grafiek"

Transcriptie

1 Gebruiksonderzoek met behulp van een frequentie/ ernst grafiek Daphne E. Karreman, Hans P. Ruitenberg, Sirvan Ugur, Sarah J.M. Vanhuysse, Alexandra M. Vosmaer, Alex A. Visser en Brecht J. Daams Koffieautomaten kunnen een grote variatie aan koffie en andere warme dranken serveren. In een gebruiksonderzoek is de interface van een dergelijke machine getest. Na het testen is een nieuwe methode ontwikkeld om de resultaten te analyseren. Bij deze gestructureerde methode worden zelfklevende notitieblaadjes ('stickies') gebruikt en worden frequentie/ernst grafieken gemaakt, een manier van werken die onderdeel is van FMEA (Failure Mode and Effect Analysis), waar het een occurrence/severity diagram heet. In dit artikel wordt de toepassing van de methode uitgelegd en worden de resultaten van het onderzoek gegeven. Introductie Koffieautomaten bestaan al vele jaren. Deze machines kunnen een grote variatie en hoeveelheid aan koffie en andere dranken leveren, die ter plaatse worden bereid voor gebruikers van het apparaat. De bediening aan de voorkant van de machine moet zo eenvoudig zijn, dat gebruikers van divers pluimage makkelijk de drank van hun keuze kunnen verkrijgen. De Jong Duke, een Nederlandse producent van koffieautomaten, gaf de auteurs de opdracht om de Informatie auteurs: Daphne E. Karreman, Hans P. Ruitenberg, Sirvan Ugur, Sarah J.M. Vanhuysse en Alexandra M. Vosmaer studeren Industrieel Ontwerpen aan de TU Delft. Alex Visser is werkzaam als docent bij de faculteit Industrieel Ontwerpen van de TU Delft. Brecht Daams heeft een eigen adviesbureau, Daams Ergonomie te Laren, en is daarnaast werkzaam als onderzoeker bij de faculteit Industrieel Ontwerpen van de TU Delft. Correspondentieadres: Faculteit Industrieel Ontwerpen, Technische Universiteit Delft, Landbergstraat 15, 2628 CE Delft, gebruiksvriendelijkheid van de bediening van een van hun producten, de Siro koffieautomaat, te verbeteren. Deze koffieautomaat heeft een scherm met knopjes aan drie kanten ernaast, zie figuur 1. Een gebruiksonderzoek werd uitgevoerd om te zien of de gebruikers problemen ondervinden met het gebruik van de koffieautomaat, en zo ja, welke problemen er dan optreden. Het doel van de gebruiksvriendelijkheidtest is alle interactieproblemen in kaart te brengen waar gebruikers van de Siro koffieautomaat tegenaan lopen. Met de daaropvolgende analyse wordt gestreefd naar inzichten in de problemen op een meer abstract niveau. Deze inzichten zullen door een ontwerpteam worden gebruikt als startpunt voor een herontwerp van het bedieningspaneel van de koffieautomaat. Toen de analyse van het gebruiksonderzoek begon moest er zoveel data verwerkt en geëvalueerd worden, dat er behoefte ontstond aan een gestructureerde methode om gebruiksvriendelijkheids problemen af te leiden en te classificeren, ten behoeve van een beter overzicht. Gebruik van het SUPEX Framework for Usability Problem Extraction (Cockton en Lavery, 1999) werd overwogen, maar deze methode voldeed niet aan alle eisen van de onderzoekers. Dit artikel beschrijft de aanpassing van deze methode. Tijdschrift voor Ergonomie Jaargang 34 nr. 1 Februari

2 Karreman et al Methode Deelnemers De Siro koffieautomaat is te vinden op verschillende locaties, bijvoorbeeld in kantines, kantoren en hotels, en bij benzinestations. De koffiemachine, en dus het bedieningspaneel, wordt gebruikt door zeer uiteenlopende gebruikers: mannen en vrouwen, met diverse leeftijden, culturele achtergronden, ervaringen, lichaamsafmetingen en dergelijke. In dit kwalitatieve onderzoek zijn 15 mensen gevraagd deel te nemen. Van de vijftien deelnemers waren er acht vrouwen en zeven mannen, met een gemiddelde leeftijd van 33.7 jaar en een lichaamslengte die varieerde van 1.62 tot en met 1.94 meter (gemiddelde 1.76). De meeste deelnemers waren Nederlands, één deelnemer was Taiwanees en één was Italiaans. Drie deelnemers waren linkshandig. Locatie en onderzoeksopstelling De Siro koffieautomaat van De Jong Duke, waarvan het bedieningspaneel getest werd, is te zien in figuur 1. Het scherm kan op verschillende manieren worden geconfigureerd. Slechts één configuratie is getest. De test werd uitgevoerd in de ontvangsthal van het Culturele Centrum van de Universiteit Delft. Deze locatie werd gekozen om twee redenen: ten eerste is het een natuurlijke omgeving voor een koffieautomaat, wat het onderzoek meer natuurlijk maakt en betere onderzoeksresultaten oplevert (Kanis en Rooden, 2005). Ten tweede is het Culturele Centrum een goede plaats om passanten uit te nodigen om deel te nemen aan het onderzoek. De koffieautomaat was wel aangesloten op electriciteit, zodat het bedieningspaneel werkte, maar niet op de waterleiding. De machine serveerde geen drank, maar alleen plastic bekers. De machine maakte echter dezelfde geluiden als normaal (malen, zoemen), wat de simulatie van het proces geloofwaardiger maakte. Figuur 1. De Siro koffieautomaat. Om de handelingen en uitdrukkingen van de deelnemers tijdens het onderzoek vast te leggen, zijn twee camera s gebruikt. Eén camera, die naast de deelnemer werd geplaatst, nam het bedieningspaneel van de koffieautomaat op en tevens de opmerkingen van de deelnemer tijdens het uitvoeren van de opdracht. De tweede camera werd meer op afstand geplaatst om een overzicht van de situatie op te nemen, zie figuur 2. Tijdens de observatie maakten twee onderzoekers aantekeningen als waarnemers. Figuur 2. De proefopstelling met twee camera s. Procedure Elke deelnemer kreeg een inleiding over het onderzoek en de koffieautomaat. Ook werd de deelnemers toestemming gevraagd om het onderzoek op video op te nemen. De deelnemers kregen de opdracht om hardop te denken tijdens het onderzoek. De deelnemers kregen drie opdrachten, die opliepen in moeilijkheidsgraad. Bij elke opdracht moest een bepaalde drank uit de koffieautomaat gehaald worden, met behulp van het bedieningspaneel. Een eenvoudige taak is bijvoorbeeld het verkrijgen van een kop zwarte koffie. Een gemiddelde taak is het verkrijgen van een extra zoete café latte, en een moeilijke taak is het bestellen van een onmogelijke combinatie, of het omgaan met een foutmelding van het systeem. Veertien verschillende taken zijn gebruikt om te zorgen dat elk aspect van de interactie aan bod zou komen tijdens het onderzoek. Deze taken werden random toebedeeld aan de deelnemers, waarbij ze van elk niveau minstens één taak kregen. De deelnemers kregen geen hints bij het uitvoeren van de taken. De onderzoeksleider luisterde actief en gaf alleen subtiele terugkoppeling in de vorm van Mm hmmmm en Uhuh (Boren en Ramey, 2000). Na het afronden van de opdrachten werd iedere deelnemer geïnterviewd. De onderzoeksleider stelde vragen over wat er opviel tijdens het uitvoeren van de taken, en vroeg daarna over de ervaring van de deelnemer met de opdrachten en de koffiemachine. De waarnemers konden vragen stellen over interessante interacties die ze gezien hadden. De deelnemers werden 12

3 Gebruiksonderzoek met behulp van een frequentie/ernst grafiek tot slot bedankt voor hun tijd en kregen een kleine beloning. Per deelnemer duurde het onderzoek 10 tot 20 minuten, afhankelijk van de snelheid waarmee de opdrachten werden uitgevoerd, het aantal problemen dat optrad, en hoe spraakzaam de deelnemers waren tijdens het interview. Tijdens de test werd Nederlands gesproken met de Nederlandse deelnemers, en Engels met de twee niet-nederlandse deelnemers. Resultaten en analyse Om de relevante informatie uit de veelheid van video- en audiomateriaal, interviews en dubbele aantekeningen te halen, ontwikkelde het onderzoeksteam een aanpak gebaseerd op het SUPEX Framework for Usability Problem Extraction (Cockton en Lavery, 1999). Het SUPEX Framework is een gestructureerde, stap-voor-stap benadering, die observaties duidelijk en makkelijk te verwerken maakt. De SUPEX methode is aangepast door het onderzoeksteam, omdat deze methode voornamelijk gericht is op video materiaal en niet op aantekeningen. Aanpassing van de methode resulteerde in de volgende manier van werken, die samengevat is in tabel 1. De activiteiten in iedere fase worden hieronder in meer detail besproken. Formatteren van data Om de data te kunnen formatteren voegde een van de teamleden de aantekeningen van de twee waarnemers samen op één formulier. Het formulier had een duidelijke structuur, om de consistentie van de resultaten te bevorderen. Hetzelfde teamlid bekeek het video materiaal en voegde zijn/haar eigen waarnemingen toe aan het formulier. Deze manier van werken beoogt de subjectiviteit van de observaties te verkleinen. Onderaan het formulier werden alle interactieproblemen, meningen van deelnemers en gebruikerstips opgenoemd. Analyse van interactieproblemen Iedere onderzoeker nam zijn/haar eigen formulieren en schreef de belangrijke bevindingen op zelfklevende notitieblaadjes ( stickies ). Op alle stickies werden de naam van de deelnemer, het nummer van de taak en de taak zelf geschreven. Daarnaast werd er een interactieprobleem, een mening van de deelnemer, of een tip van de deelnemer op geschreven. Interactieproblemen werden geschreven op oranje stickies, meningen van de deelnemers op roze stickies en tips van deelnemers op gele stickies. Het onderzoeksteam maakte gezamenlijk clusters van stickies van alle categorieën, gebaseerd op gelijkenis van interactieproblemen. Voor ieder cluster werden de problemen gegeneraliseerd naar meer abstracte beschrijvingen, en ieder opnieuw geformuleerd probleem werd op een nieuw stickie genoteerd. De abstracte probleembeschrijvingen werden gelabeld naar het soort interactieprobleem: perceptie, cognitie, handeling of ervaren inspanning. De clusters werden gefotografeerd om ze te documenteren. De abstracte beschrijvingen van problemen en labels Tabel 1. Samenvatting van de verschillende fasen en activiteiten tijdens de analyse van de resultaten van gebruiksonderzoek, volgens de aangepaste SUPEX methode aangevuld met elementen uit Failure Mode and Effect Analysis (FMEA). Fase Formatteren van data Analyse van interactieproblemen Causale analyse #1 Causale analyse #2 Conclusies en aanbevelingen Activiteit, samengevat Selecteren van relevante gebeurtenissen Labelen en clusteren van interactieproblemen, meningen en tips van deelnemers Abstraheren van probleembeschrijvingen Labelen van de abstracte probleembeschrijvingen naar soort interactieprobleem Clusteren naar producteigenschappen als oorzaak van problemen Beoordelen van frequentie en ernst van problemen Uitzetten van problemen in een frequentie/ernst grafiek Labelen van probleembeschrijvingen met de factoren die het probleem veroorzaakten, en het soort interactieprobleem Uiterste punten op de grafiek worden met elkaar verbonden, het resulterende oppervlak wordt gearceerd Conclusies trekken Ontwerpaanbevelingen schrijven Verslag leggen Tijdschrift voor Ergonomie Jaargang 34 nr. 1 Februari

4 Karreman et al de Failure Mode and Effects Analysis (FMEA) techniek (Stamatis, 2003), en is vergelijkbaar met de indeling op ernst en frequentie zoals beschreven door Rubin (1994). Deze grafiek wordt bij FMEA occurrence/ severity diagram genoemd, wat vertaald kan worden met frequentie/ernst grafiek. Dit proces nam ongeveer twee uur in beslag en werd uitgevoerd door teams van twee of drie onderzoekers. Figuur 3. Indruk van het resultaat van de analyse tot nu toe: clusters van gekleurde stickies. De stickies zijn geclusterd op basis van gelijkenis van interactieproblemen. Het soort informatie is kleurgecodeerde: oranje stickies geven een interactieprobleem aan, roze stickies bevatten meningen van deelnemers en op de gele stickies staan tips van deelnemers. werden in een tabel gezet. Dit proces werd in ongeveer drie uur uitgevoerd. Het onderzoeksteam discussieerde over relevante factoren. Zie figuur 3 om een indruk te krijgen van de clusters. Causale analyse #1 De abstracte probleembeschrijvingen werden op een nieuw bord gehergroepeerd. Ze werden geclusterd naar de producteigenschappen die bijdroegen aan het ontstaan van deze problemen en meningen. Hieruit volgde een nieuw overzicht over de problemen, gebaseerd op hun mogelijke oorzaak, zie figuur 4. De frequentie van de problemen en de ernst daarvan werden beoordeeld op een schaal van 1 tot 5, en de beoordeelde problemen werden in een grafiek uitgezet. Deze grafiek geeft inzicht in het belang van de problemen in relatie tot elkaar: het product van frequentie en ernst geeft het belang van het probleem aan op een schaal van 1 tot 25. Belang = frequentie x ernst, zie figuur 5. Deze techniek is afgeleid van Figuur 4. Abstracte omschrijvingen van problemen, geclusterd naar producteigenschappen die bijdroegen aan het ontstaan van deze problemen en meningen. Figuur 5. Een indruk van de resulterende frequentie/ernst grafiek. Causale analyse #2 De frequentie/ernst grafiek werd uitgebreid door de beschrijvingen van problemen te labelen met de factoren die bijdroegen aan het ontstaan van de problemen, afkomstig van het bord met geclusterde abstracte problemen. Dit gaf inzicht in de frequentie en ernst van de oorzakelijke factoren in het algemeen. De problemen werden ook gelabeld naar het soort interactieprobleem dat bepaald was bij het maken van het eerste cluster (perceptie, cognitie, handeling of ervaren inspanning). Dit gaf inzicht in de frequentie en ernst van de soorten interactieproblemen in het algemeen. De omschrijvingen van problemen voor iedere bijdragende factor werden in de grafiek met elkaar verbonden, en het resulterende oppervlak werd gekleurd. Dit oppervlak toonde het algemene patroon van de frequentie/ernst van de problemen die gerelateerd zijn aan de bijdragende factor. Dit proces duurde één uur en werd uitgevoerd door alle teamleden om discussie te stimuleren, zie figuur 6 en 7. Conclusies trekken, ontwerpaanbevelingen schrijven, verslag leggen Het onderzoeksteam trok conclusies, gebaseerd op de geanalyseerde data, om de onderzoeksvragen te 14

5 Gebruiksonderzoek met behulp van een frequentie/ernst grafiek de terugkoppeling en met de beker. Of het probleem te maken had met waarneming, cognitie, handeling of ervaren inspanning was niet op enige wijze gerelateerd aan de frequentie en ernst van de problemen. Figuur 6. De resulterende frequentie/ernst grafiek met bijdragende factoren en soort interactieprobleem. De nummers refereren aan de afzonderlijke taken. beantwoorden. Met behulp van de analysemethode werden de volgende inzichten voor de bediening van de koffieautomaat gedestilleerd uit de ruwe data: Ongeveer honderd verschillende interactieproblemen werden gevonden tijdens het gebruiksvriendelijkheids onderzoek. De meeste problemen waren problemen met waarneming of cognitie. Er waren minder problemen met de ervaren inspanning, en bijna geen problemen met handelingen. De frequentie van de problemen varieerde van frequent tot sporadisch, en hun ernst varieerde van onschuldig tot ernstig. Er waren vier typen problemen: (1) problemen met de structuur van de interface en met berichten; deze kwamen niet vaak voor maar waren ernstig; (2 problemen met de gebruikte termen en de betekenis ervan; deze kwamen vaak voor maar waren niet erg ernstig; (3) problemen met de lay-out; deze hadden een gemiddelde frequentie en ernst; en (4) problemen met Een belangrijk probleem was dat de terminologie die gebruikt werd op het beeldscherm vaak niet begrepen werd door de gebruikers. Het aantal functies dat de machine kan uitvoeren werd niet voldoende duidelijk uit de structuur van de huidige interface. De Nummer selectie en Koffiekan functies werden niet begrepen. De huidige structuur van de interface staat niet alle combinaties van dranken en toevoegingen toe (bijv. thee met suiker), terwijl de gebruikers dit wel verwachten. De huidige lay-out van het scherm wordt door de gebruikers beoordeeld als chaotisch en onduidelijk. Gebruikers vonden het moeilijk om van de interface een indruk te krijgen van de hoeveelheid melk en suiker, de sterkte van de drank en de grootte van de koffiekan. Discussie Als de koffiemachine werkelijk drank had geserveerd, zouden de deelnemers zich misschien minder bewust zijn geweest van het feit dat ze zich in een onderzoekssituatie bevonden. Ze zouden wellicht voorzichtiger zijn geweest met de bekers, speciaal met warme dranken er in. En ze zouden betere terugkoppeling hebben gekregen, zoals het geluid van de drank die in de beker geschonken wordt. Helaas was het werkelijk schenken van drank niet mogelijk om praktische redenen. Voor zover wij het weten is dit de eerste keer dat het model van Cockton en Lavery (1999) gebruikt is Figuur 7. Het resulterende frequentie/ernst diagram met patronen van de bijdragende factoren. De patronen zijn in twee (gelijke) figuren ingetekend, omdat ze samen in één grafiek niet optimaal zichtbaar zouden zijn. Tijdschrift voor Ergonomie Jaargang 34 nr. 1 Februari

6 Karreman et al voor onderzoek dat meer op aantekeningen dan op videomateriaal gebaseerd is. Het bleek dat de doelen van de verschillende stappen van het SUPEX model goed van toepassing waren op dit onderzoek. Alleen de acties bij iedere stap moesten aangepast worden. Het oorspronkelijke doel van het onderzoek was om alle interactieproblemen met de koffieautomaat te vinden, en nieuwe inzichten op te doen op een meer abstract niveau, wat nuttige informatie zou kunnen vormen voor een ontwerpteam. Zijn alle interactieproblemen gevonden? Er zijn in ieder geval een groot aantal interactieproblemen gevonden, aangezien er bijna honderd verschillende problemen ontdekt zijn nadat 15 deelnemers ieder 15 minuten lang de koffieautomaat gebruikt hadden. Er werden zoveel verschillende interactieproblemen gevonden, dat het niet duidelijk is of de complete verzameling al bereikt is. Zijn er nieuwe inzichten opgedaan op een meer abstract niveau? Het gebruik van analysemethoden gebaseerd op brainstormtechnieken zorgde voor voldoende discussiemogelijkheden, en het op andere wijzen ordenen van data bracht nieuwe inzichten. Tijdens de analyse van de data ontstonden inzichten op een meer abstract niveau dan de geobserveerde problemen. Door de abstractie werden de soorten interactieproblemen en de factoren die bijdroegen aan het ontstaan van die interactieproblemen duidelijk zichtbaar. Dit maakt de resultaten zeer bruikbaar voor ontwerpers. Factoren die bijdragen aan interactieproblemen kunnen zodanig worden aangepast of herontworpen dat er minder interactieproblemen ontstaan in de praktijk van het productgebruik. Het soort interactieproblemen geeft een richting aan voor het herontwerp. Ontwerpers zijn meer visueel georiënteerd dan op tekst gericht. De visuele presentatie van de resultaten met een frequentie/ernst grafiek, inclusief informatie over het soort interactieproblemen en de factoren die bijdragen aan het ontstaan van die interactieproblemen, sluit goed aan op de manier waarop ontwerpers informatie verwerken. Daarom is deze wijze van presenteren van resultaten zeer geschikt voor ontwerpers. De nieuwe analysemethode werd uitgevoerd in zes uur tijd door het gehele onderzoeksteam. Dat is gerekend zonder het herschikken van de data vooraf, en zonder het trekken van conclusies, het genereren van ontwerpaanbevelingen en het visualiseren van de resultaten. Deze manier van werken wordt door het onderzoeksteam als relatief efficiënt beoordeeld. Conclusie Bijna honderd verschillende interactieproblemen werden ontdekt tijdens het onderzoek naar gebruiksvriendelijkheid van de koffieautomaat. De problemen werden geabstraheerd en geclassificeerd op een manier die een aanpassing was aan bestaande methoden. Specifiek aan deze aanpassing is het gebruik van een frequentie/ernst grafiek. Deze nieuwe manier van analyseren en presenteren van gebruiksonderzoeksresultaten resulteerde in een overzicht van de frequentie en de ernst van problemen, gecombineerd in een grafiek. Informatie over de soorten interactieproblemen en de factoren die bijdragen aan die interactieproblemen zijn ook in de grafiek gezet. Deze informatie is bijzonder nuttig voor ontwerpers. De visuele manier van presenteren in een grafiek komt goed over bij ontwerpers. De nieuwe methode is bovendien relatief efficiënt wat tijd betreft. Kortom, het analyseren met behulp van een frequentie/ernst grafiek is een handig en efficiënt hulpmiddel voor het verwerken van de resultaten van gebruiksonderzoek. De resulterende grafiek geeft ontwerpers nuttige informatie over het soort interactieproblemen en de factoren die bijdragen aan het ontstaan ervan. Literatuur Boren TM, Ramey J. Thinking aloud: reconciling theory and practice. IEEE Transactions on Professional Communication 2000; 43: Cockton G, Lavery D A framework for Usability Problem Extraction. In: M. Angela Sasse, C. Johnson (eds.) Proceedings of Human-Computer Interaction INTERACT 99. Amsterdam, the Netherlands. IOS press Kanis H, Rooden MJ Observation as Design Tool. Delft: Delft University of Technology, Faculty of Industrial Design Engineering, Section Applied Ergonomics and Design, 2.4.2, pp. 11. Rubin, J. Handbook of Usability Testing: How to Plan, Design, and Conduct Effective Tests. Hoboken: Wiley Stamatis DH. Failure Mode and Effect Analysis: FMEA from Theory to Execution. Milwaukee: ASQ Quality Press

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Docenten in het hoger onderwijs zijn experts in wát zij doceren, maar niet noodzakelijk in hóe zij dit zouden moeten doen. Dit komt omdat zij vaak weinig tot geen training hebben gehad in het lesgeven.

Nadere informatie

Onderzoeksoverzicht. Overzicht van goed bruikbare gebruiksonderzoeksmethodes. Tot stand gekomen in het kader van RAAK Vitale Oudere

Onderzoeksoverzicht. Overzicht van goed bruikbare gebruiksonderzoeksmethodes. Tot stand gekomen in het kader van RAAK Vitale Oudere Onderzoeksoverzicht Overzicht van goed bruikbare gebruiksonderzoeksmethodes Tot stand gekomen in het kader van RAAK Vitale Oudere Auteur Ing. G.C.M. van Os; docent/onderzoeker lectoraat Industrial Design

Nadere informatie

Ontwerpen van een niet-web beleving

Ontwerpen van een niet-web beleving Ontwerpen van een niet-web beleving jaar 2 deeltijd, kwartaal 2 Datum: december 2010 Naam: Stefan van Rees Studentnummer: 0235938 Inhoudsopgave Deelopdracht 1 analyze mobiele (web)apps... 3 ANWB app...

Nadere informatie

Beschrijving Deelproject Communicatie Perron 5. Arnold Aukema

Beschrijving Deelproject Communicatie Perron 5. Arnold Aukema Beschrijving Deelproject Communicatie Perron 5 Arnold Aukema Introductie Dit document beschrijft in het kort het deelproject communicatie binnen het service design project Perron 5, waar ik tijdens mijn

Nadere informatie

Voorwoord van Hester van Herk... iii Voorwoord van Foeke van der Zee... iv Verantwoording... vi

Voorwoord van Hester van Herk... iii Voorwoord van Foeke van der Zee... iv Verantwoording... vi Inhoudsopgave Voorwoord van Hester van Herk... iii Voorwoord van Foeke van der Zee... iv Verantwoording... vi INTRODUCTIE... 1 1. Wat is onderzoek... 2 1.1 Een definitie van onderzoek... 2 1.2 De onderzoeker

Nadere informatie

Voorwoord... iii Verantwoording... v

Voorwoord... iii Verantwoording... v Inhoudsopgave Voorwoord... iii Verantwoording... v INTRODUCTIE... 1 1. Wat is onderzoek... 2 1.1 Een definitie van onderzoek... 2 1.2 De onderzoeker als probleemoplosser of de onderzoeker als adviseur...

Nadere informatie

Bijlage 1: Methode. Respondenten en instrumenten

Bijlage 1: Methode. Respondenten en instrumenten Bijlage 1: Methode In deze bijlage doen wij verslag van het tot stand komen van onze onderzoeksinstrumenten: de enquête en de interviews. Daarnaast beschrijven wij op welke manier wij de enquête hebben

Nadere informatie

Handleiding. TU Delft Beeldbank

Handleiding. TU Delft Beeldbank Handleiding TU Delft Beeldbank 2 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Zoeken 3 2.1 Voorbeelden van zoektermen 3 2.2 Zoeken in velden 3 3 Uploaden 3 3.1 Inleiding 3 3.2 Beeldmateriaal 4 3.2.1 Title 4 3.2.2 Creator

Nadere informatie

Research for Design. Communication and Multimedia Design Amsterdam - Research for Design- B1 WC1 introducte

Research for Design. Communication and Multimedia Design Amsterdam - Research for Design- B1 WC1 introducte Research for Design Observeren Communication and Multimedia Design Amsterdam - Research for Design- B1 WC1 introductie It s easy to miss something you re not looking for.. Communication and Multimedia

Nadere informatie

onderzoek ontwerp realisatie implementatie

onderzoek ontwerp realisatie implementatie Usability testing onderzoek ontwerp realisatie implementatie onderzoek concept ontwerpen prototype realisatie & specificatie onderzoek ontwerp realisatie implementatie vandaag onderzoek ontwerp realisatie

Nadere informatie

Pieter Jonkers Studentnummer: 695247 22 06 2011

Pieter Jonkers Studentnummer: 695247 22 06 2011 MONTESSORI LYCEUM AMSTERDAM Smartboard De mening van de Leerlingen Pieter Jonkers Studentnummer: 695247 22 06 2011 Inhoud 1. Inleiding... 3 Aanleiding... 3 Doel van het onderzoek... 3 2. Onderzoeksvraag...

Nadere informatie

Ergonomische eigenschappen van 50-plussers

Ergonomische eigenschappen van 50-plussers Ergonomische eigenschappen van 50-plussers Ontwerpen met DINED & Eisenwijzer Tot stand gekomen in het kader van RAAK Vitale Oudere Auteurs L. Koopmans MSc; onderzoeker lectoraat Industrial Design Redactie

Nadere informatie

L e t s g e t P h y s i c a l

L e t s g e t P h y s i c a l L e t s g e t P h y s i c a l I n h o u d s o p g a v e 2 6-7 4-5 4-5 8-9 10-11 12-13 12-13 3 4 Horen werkw.uitspraak: [hore(n)] Verbuigingen: hoorde (verl.tijd ) Verbuigingen: heeft gehoord (volt.deelw.)

Nadere informatie

Gebruiksvriendelijkheid. Introductie. Onderwerpen 23-11-2007. Student Informatiekunde Universiteit Utrecht. Webdesigner Piozum

Gebruiksvriendelijkheid. Introductie. Onderwerpen 23-11-2007. Student Informatiekunde Universiteit Utrecht. Webdesigner Piozum Gebruiksvriendelijkheid Byte seminar, 23 november 2007 Door: Gwyneth Ouwehand Introductie Student Informatiekunde Universiteit Utrecht Mensen Organisaties Computers Communicatie Webdesigner Piozum Onderwerpen

Nadere informatie

Verbeterde klantenservice omgeving Toepassing van neuro-usability onderzoek

Verbeterde klantenservice omgeving Toepassing van neuro-usability onderzoek Verbeterde klantenservice omgeving Toepassing van neuro-usability onderzoek Insights -2015 Dennis de Weerd Meer Makkelijk Mogelijk VOORSTELLEN DENNIS DE WEERD 29 Almere Reizen ONLINE ERVARING Information

Nadere informatie

Terugkoppeling testen egeo internetpanel

Terugkoppeling testen egeo internetpanel www.rijksoverheid.nl Terugkoppeling testen egeo internetpanel Inleiding De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland heeft in 2013 een nieuwe versie van de webapplicatie voor het bekijken en wijzigen van

Nadere informatie

Stappen deelcijfer weging 10,0 10,0 10,0 10,0 10,0 10,0 10,0 10,0 totaalcijfer 10,0 Spelregels:

Stappen deelcijfer weging 10,0 10,0 10,0 10,0 10,0 10,0 10,0 10,0 totaalcijfer 10,0 Spelregels: Stappen deelcijfer weging 1 Onderzoeksvragen 10,0 6% 0,6 2 Hypothese 10,0 4% 0,4 3 Materiaal en methode 10,0 10% 1,0 4 Uitvoeren van het onderzoek en inleiding 10,0 30% 3,0 5 Verslaglegging 10,0 20% 2,0

Nadere informatie

OPDRACHTKAART. Thema: Multimedia. Het multimedia productieproces 3. De uitvoering MM-02-06-01

OPDRACHTKAART. Thema: Multimedia. Het multimedia productieproces 3. De uitvoering MM-02-06-01 OPDRACHTKAART MM-02-06-01 De uitvoering Voorkennis: Je hebt multimedia-opdrachten 1 tot en met 5 (MM-02-01 t/m MM-02-05) afgerond. Je kunt met behulp van multimedia-software, zoals bijvoorbeeld Macromedia

Nadere informatie

Web Usability. Byte seminar, 23 november 2007. Door: Gwyneth Ouwehand

Web Usability. Byte seminar, 23 november 2007. Door: Gwyneth Ouwehand Web Usability Byte seminar, 23 november 2007 Door: Gwyneth Ouwehand Introductie Student Informatiekunde Universiteit Utrecht Mensen Organisaties Computers Communicatie Bezig met afstudeerproject over kenniselicitatie

Nadere informatie

Verslag Opdracht Artis. Andreas Vos Sidney de Vries Mehran aghazadeh Olivier van t Hof. Concept

Verslag Opdracht Artis. Andreas Vos Sidney de Vries Mehran aghazadeh Olivier van t Hof. Concept Verslag Opdracht Artis Andreas Vos Sidney de Vries Mehran aghazadeh Olivier van t Hof Concept Artis wil het Groote Museum in het dierenpark nieuw leven inblazen. Het gebouw wordt momenteel gerenoveerd

Nadere informatie

1.1 DE OPDRACHT IN HET KORT

1.1 DE OPDRACHT IN HET KORT Opdracht 03: een formulier ontwerpen Versie voor studenten v5.0 2010.04.28 James M. Boekbinder Skype: jboekbinder3641 E-mail: james.boekbinder@gmail.com Blog: http://www.razormind.info/infoconstructor

Nadere informatie

Onderzoeken van de bruikbaarheid van mobiele kaarten. Rosemarijn Looije

Onderzoeken van de bruikbaarheid van mobiele kaarten. Rosemarijn Looije Onderzoeken van de bruikbaarheid van mobiele kaarten Rosemarijn Looije Usable and well scaled mobile maps for consumers (RGI-233) http://www.rgi-otb.nl/uwsm2/ Richt zich op voor consumenten bruikbare mobiele

Nadere informatie

PUURvisie Technishow 2010 Brochure. Official Partner

PUURvisie Technishow 2010 Brochure. Official Partner PUURvisie Technishow 2010 Brochure Official Partner Inhoudsopgave Inhoudsopgaven Pagina 2 Thuis in Techniek Pagina 3 Meest bekeken product Pagina 4 Productgroepen Hulpmiddelen voor Visueel management Pagina

Nadere informatie

28-10-2015. Je kunt deze presentatie na afloop van de les downloaden.

28-10-2015. Je kunt deze presentatie na afloop van de les downloaden. Docent: Marcel Gelsing Je kunt deze presentatie na afloop van de les downloaden. Ga naar: www.gelsing.info Kies voor de map Eindopdrachten Download: Integrale eindopdracht Fase 1.pdf Les 1: fase 1 en 2

Nadere informatie

Testverslag Project Design for Space Robbert Kooiman en Merlijn de Vries Playability Emiel Kampen 11-12-2014

Testverslag Project Design for Space Robbert Kooiman en Merlijn de Vries Playability Emiel Kampen 11-12-2014 Testverslag Project Design for Space Robbert Kooiman en Merlijn de Vries Playability Emiel Kampen 11-12-2014 Inhoud Testverslag... 3 Doelgroep... 3 Leeftijd... 3 Geslacht... 3 Game Designers... 3 Tijdens

Nadere informatie

ONDERZOEK VOOR JE PROFIELWERKSTUK HOE DOE JE DAT?

ONDERZOEK VOOR JE PROFIELWERKSTUK HOE DOE JE DAT? ONDERZOEK VOOR JE PROFIELWERKSTUK HOE DOE JE DAT? Wim Biemans Rijksuniversiteit Groningen, Faculteit Economie & Bedrijfswetenschappen 4 juni, 2014 2 Het doen van wetenschappelijk onderzoek Verschillende

Nadere informatie

Hoofdstuk 2: Kritisch reflecteren 2.1. Kritisch reflecteren: definitie Definitie: Kritisch reflecteren verwijst naar een geheel van activiteiten die

Hoofdstuk 2: Kritisch reflecteren 2.1. Kritisch reflecteren: definitie Definitie: Kritisch reflecteren verwijst naar een geheel van activiteiten die Hoofdstuk 2: Kritisch reflecteren 2.1. Kritisch reflecteren: definitie Definitie: Kritisch reflecteren verwijst naar een geheel van activiteiten die worden uitgevoerd om uit het gevonden bronnenmateriaal

Nadere informatie

Uitdager van de maand. Natuur & Techniek, Groep 7/8. Algemeen. Titel. Waterverbruik. Cognitieve doelen en vaardigheden voor excellente leerlingen

Uitdager van de maand. Natuur & Techniek, Groep 7/8. Algemeen. Titel. Waterverbruik. Cognitieve doelen en vaardigheden voor excellente leerlingen Uitdager van de maand Waterverbruik Natuur & Techniek, Groep 7/8 Algemeen Titel Waterverbruik Cognitieve doelen en vaardigheden voor excellente leerlingen Een onderzoek opzetten naar het waterverbruik

Nadere informatie

USABILITY VOOR HET WEB EN MOBIELE APPARATEN PETER KASSENAAR

USABILITY VOOR HET WEB EN MOBIELE APPARATEN PETER KASSENAAR USABILITY VOOR HET WEB EN MOBIELE APPARATEN PETER KASSENAAR WELKOM AGENDA Introductie Korte algemene inleiding Usability Usability voor mobiele apparaten Vragen - afsluiting INTRODUCTIE Peter Kassenaar;

Nadere informatie

Serie handleidingen. "LbD4All" ("Leren door Ontwikkeling voor iedereen ") E-LEARNING. Door Kristina Henriksson, Päivi Mantere & Irma Manti

Serie handleidingen. LbD4All (Leren door Ontwikkeling voor iedereen ) E-LEARNING. Door Kristina Henriksson, Päivi Mantere & Irma Manti Serie handleidingen "LbD4All" ("Leren door Ontwikkeling voor iedereen ") E-LEARNING Door Kristina Henriksson, Päivi Mantere & Irma Manti Deze publicatie werd gefinancierd door de Europese Commissie. De

Nadere informatie

14/11/2010. Voorbeelden van productrisico s. Omschrijving bevindingenanalyse. Productrisicoanalyse (1)

14/11/2010. Voorbeelden van productrisico s. Omschrijving bevindingenanalyse. Productrisicoanalyse (1) Project- en productrisico s RISICO- ANALYSE & TESTSTRATEGIE No. 24 Project- versus productrisico s No. 25 Voorbeelden van projectrisico s Business Project overschrijding Tijd Budget Slechte testomgeving

Nadere informatie

Stedelijk Museum. Ontwerpspecificatie. VMBO leerlingen interactieve rondleiding. Meesterproef Minor UXD V0.1 18-06-2013 Jasper Bunschoten 500615247

Stedelijk Museum. Ontwerpspecificatie. VMBO leerlingen interactieve rondleiding. Meesterproef Minor UXD V0.1 18-06-2013 Jasper Bunschoten 500615247 Stedelijk Museum VMBO leerlingen interactieve rondleiding Ontwerpspecificatie Meesterproef Minor UXD V0.1 18-06-2013 Jasper Bunschoten 500615247 Inhoud INHOUD OPDRACHT CONCEPT ONTWERP HIGH LEVEL DETAIL

Nadere informatie

Instructie UI lab. IAM P2007/08 Projectwerk team

Instructie UI lab. IAM P2007/08 Projectwerk team Instructie UI lab IAM P2007/08 Projectwerk team In het usability lab kan de werking van applicaties en websites geanalyseerd worden door deze te laten gebruiken door de doelgroep. Deze sessies worden vastgelegd

Nadere informatie

Marjo Maas: fysiotherapeut / docent / onderzoeker Peer assessment De impact van peer assessment op het klinische redeneren en het klinisch handelen van fysiotherapeuten in opleiding en fysiotherapeuten

Nadere informatie

Handleiding voor de leerling

Handleiding voor de leerling Handleiding voor de leerling Inhoudopgave Inleiding blz. 3 Hoe pak je het aan? blz. 4 Taken blz. 5 t/m 9 Invulblad taak 1 blz. 10 Invulblad hoofd- en deelvragen blz. 11 Plan van aanpak blz. 12 Logboek

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Hoofdstuk 1 vormt de algemene inleiding van het proefschrift. In dit hoofdstuk beschrijven wij de achtergronden, het doel, de relevantie en de context van het onderzoek, en de

Nadere informatie

Docenten als (her)ontwerpers van een ICT-rijk curriculum voor beginnende geletterdheid. Amina Cviko, Susan McKenney, Joke Voogt

Docenten als (her)ontwerpers van een ICT-rijk curriculum voor beginnende geletterdheid. Amina Cviko, Susan McKenney, Joke Voogt Docenten als (her)ontwerpers van een ICT-rijk curriculum voor beginnende geletterdheid Amina Cviko, Susan McKenney, Joke Voogt Introductie De rol van docent als ontwerper en herontwerper Active rol in

Nadere informatie

Gebruikerstest voor de arbocatalogus

Gebruikerstest voor de arbocatalogus Gebruikerstest voor de arbocatalogus Het is goed om een website, voordat deze wordt opengesteld voor alle gebruikers, te laten uittesten door een aantal betrokkenen. Een mogelijkheid is het uitzetten van

Nadere informatie

Onderzoeksvraag Uitkomst

Onderzoeksvraag Uitkomst Hoe doe je onderzoek? Hoewel er veel leuke boeken zijn geschreven over het doen van onderzoek (zie voor een lijstje de pdf op deze site) leer je onderzoeken niet uit een boekje! Als je onderzoek wilt doen

Nadere informatie

Plan van aanpak, 17 september 2014

Plan van aanpak, 17 september 2014 Plan van aanpak, 17 september 2014 DEP WORKS B.V. / DEP WORKS office & management support / DEP WORKS MEET&GREET Marnick de Groot Milan van der Maaten Luuk Roordink Afdeling: Marketing & Communicatie Contactpersonen:

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) Summary in Dutch In dit proefschrift is verslag gedaan van 6 studies naar de bruikbaarheid van dynamische tests binnen handelingsgerichte diagnostiek. Het doel van dit onderzoek

Nadere informatie

Microbiologische risico-analyse toegepast op de dagelijkse praktijk

Microbiologische risico-analyse toegepast op de dagelijkse praktijk Microbiologische risico-analyse toegepast op de dagelijkse praktijk Frits Boom Blankenberge, 1 februari 2014 Waarom risico analyse? Afweging risico en kosten Wel of geen winterbanden? Controle door 2 e

Nadere informatie

Het definitieve prototype van Foliostory zal op basis van een usability test getest worden.

Het definitieve prototype van Foliostory zal op basis van een usability test getest worden. Testplan prototype Het definitieve prototype van Foliostory zal op basis van een usability test getest worden. Hierbij wordt een happy flow scenario aan de respondenten voorgelegd met daarin taken die

Nadere informatie

Skills matrix - Methodiek voor technische training en kennismanagement

Skills matrix - Methodiek voor technische training en kennismanagement Dit artikel beschrijft een methodiek om opleidingscurricula te maken voor technische bedrijfsopleidingen waarbij technische vaardigheden getraind moeten worden. De methode is met name bruikbaar om flexibele

Nadere informatie

OV-chipkaart Afstudeerlab En de toekomst

OV-chipkaart Afstudeerlab En de toekomst OV-chipkaart Afstudeerlab En de toekomst Jasper van Kuijk, Faculty of Industrial Design Engineering, TU Delft 07/10/14 Delft University of Technology Challenge the future 2 Jasper van Kuijk - TU Delft!

Nadere informatie

Prototype/Usability testverslag

Prototype/Usability testverslag Prototype/Usability testverslag Save Energy Leiden Dennis Wagenaar 19-04-10 v1.0 Inhoudsopgave Inleiding...3 1 Opdracht...4 1.1 Probleemstelling...4 1.2 Doelstelling...4 1.3 Onderzoeksvraag...4 1.4 Deelvragen...4

Nadere informatie

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten.

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten. 360 graden feedback Hieronder wordt door ieder groepslid een feedback gegeven op al zijn groepsgenoten. Zo kan iedereen zijn mening geven op de werkhouding van de betreffende persoon. Feedback van de groep

Nadere informatie

Contextmapping met kinderen

Contextmapping met kinderen Contextmapping met kinderen Design story garden Carolin Altenkirch & Tjeerd IJtsma 2008 Mathieu Gielen Faculteit Industrieel Ontwerpen, TU Delft m.a.gielen@tudelft.nl www.studiolab.io.tudelft.nl/gielen

Nadere informatie

USABILITY VOOR HET WEB EN MOBIELE APPARATEN PETER KASSENAAR

USABILITY VOOR HET WEB EN MOBIELE APPARATEN PETER KASSENAAR USABILITY VOOR HET WEB EN MOBIELE APPARATEN PETER KASSENAAR WELKOM AGENDA Introductie Korte algemene inleiding Usability Usability voor mobiele apparaten Vragen - afsluiting INTRODUCTIE Peter Kassenaar;

Nadere informatie

DFI Models & Processes Herkansingsklas 1 (V207) Nienke Griffioen 500621715 [REDESIGN RTL GEMIST.NL DFI OPDRACHT]

DFI Models & Processes Herkansingsklas 1 (V207) Nienke Griffioen 500621715 [REDESIGN RTL GEMIST.NL DFI OPDRACHT] 2013 DFI Models & Processes Herkansingsklas 1 (V207) Nienke Griffioen 500621715 [REDESIGN RTL GEMIST.NL DFI OPDRACHT] Inhoudsopgave DFI opdracht 1: redesign RTL Gemist pag. 3 Opdracht omschrijving Pag.

Nadere informatie

Scanwic. Scanwic MKB machine overzicht 2015 versie-2

Scanwic. Scanwic MKB machine overzicht 2015 versie-2 Scanwic Office Coffee Systems (OCS) lekkerekantoorkoffie.nl L 1 Lirica Plus Klein kantoor, 25 koppen per dag, 4 kg per maand, Actie: 26,- per maand / 0,87per dag Aulika Focus Klein kantoor, 35 koppen per

Nadere informatie

Het beste idee van Nederland

Het beste idee van Nederland Het beste idee van Nederland H O&O-Manon Vos-Vlamings (opleiding Human Technology) O&O-KEUZE COLLEGE PROJECT Industrieel product ontwerpen INFORMATIE VOOR DE LEERLINGEN Dit jaar najaar start op t.v. het

Nadere informatie

Software Test Plan. Yannick Verschueren

Software Test Plan. Yannick Verschueren Software Test Plan Yannick Verschueren November 2014 Document geschiedenis Versie Datum Auteur/co-auteur Beschrijving 1 November 2014 Yannick Verschueren Eerste versie 1 Inhoudstafel 1 Introductie 3 1.1

Nadere informatie

Verantwoording van het Logica In Lagen referentiemodel

Verantwoording van het Logica In Lagen referentiemodel Verantwoording van het Logica In Lagen referentiemodel Bijlage bij Meer inzicht in gelaagde architectuur - Deel 1: Uitleg, terminologie en methoden [Pruijt10]. Leo Pruijt, Lectoraat Architectuur van Digitale

Nadere informatie

Stagiair(e) industrieel ontwerp gezocht. met een passie voor het ontwerpen van gebruiksvriendelijke producten voor de zorg.

Stagiair(e) industrieel ontwerp gezocht. met een passie voor het ontwerpen van gebruiksvriendelijke producten voor de zorg. Stagiair(e) industrieel ontwerp gezocht met een passie voor het ontwerpen van gebruiksvriendelijke producten voor de zorg. januari 2016 Panton Panton, ontwerpers voor de zorg, zet zich in voor het verbeteren

Nadere informatie

Usability walkthrough for accessibility

Usability walkthrough for accessibility Usability walkthrough for accessibility steven stijger steven_stijger@nl.ibm.com http://www.flickr.com/photos/81167076@n00/322162512/ Copyright IBM Corporation 2008 usability walkthrough usability test

Nadere informatie

Met een uitgebreid Randprogramma

Met een uitgebreid Randprogramma Met een uitgebreid Randprogramma Een stageonderzoek naar de rol van de randprogrammering in het aanvraagproces bij tentoonstellingen. 1 Door Anna Schenk MA student Arts&Heritage: Policy, Management and

Nadere informatie

Software Test Plan. PEN: Paper Exchange Network Software Engineering groep 1 (se1-1415) Academiejaar 2014-2015

Software Test Plan. PEN: Paper Exchange Network Software Engineering groep 1 (se1-1415) Academiejaar 2014-2015 Software Test Plan PEN: Paper Exchange Network Software Engineering groep 1 (se1-1415) Academiejaar 2014-2015 Jens Nevens - Sander Lenaerts - Nassim Versbraegen Jo De Neve - Jasper Bevernage Versie 1 Versie

Nadere informatie

Beschrijving toolset Netwerk/Protocol/Applicatie test Datum 11 januari 2012 Auteur Louis de Wolff Versie 1.0

Beschrijving toolset Netwerk/Protocol/Applicatie test Datum 11 januari 2012 Auteur Louis de Wolff Versie 1.0 Beschrijving toolset Netwerk/Protocol/Applicatie test Datum 11 januari 2012 Auteur Louis de Wolff Versie 1.0 Netwerk evaluatie tools Inleiding In een pakket geschakelde netwerk gebeurt de communicatie

Nadere informatie

Dagelijkse activiteiten van ouder wordende echtparen: veranderingen bij achteruitgang van de gezondheid

Dagelijkse activiteiten van ouder wordende echtparen: veranderingen bij achteruitgang van de gezondheid Samenvatting Samenvatting Dagelijkse activiteiten van ouder wordende echtparen: veranderingen bij achteruitgang van de gezondheid In de komende jaren zullen meer echtgenoten samen oud worden en zelfstandig

Nadere informatie

Eye tracking analyse van de visuele impact van windturbines in het landschap

Eye tracking analyse van de visuele impact van windturbines in het landschap Eye tracking analyse van de visuele impact van windturbines in het landschap Fanny Van den Haute Veerle Van Eetvelde Lien Dupont 27 februari 2014 Project Windkracht 13 Faculteit Wetenschappen Vakgroep

Nadere informatie

Onzekere complexe problemen complexe problemen worden gekarakteriseerd doordat er vooraf geen causaal verband bestaat tussen oorzaak en gevolg.

Onzekere complexe problemen complexe problemen worden gekarakteriseerd doordat er vooraf geen causaal verband bestaat tussen oorzaak en gevolg. Introductie SenseMaking beschrijft een methode om complexe onzekere uitdagingen gestructureerd en succesvol aan te pakken. Inzicht krijgen in de continu veranderende ideeën, ervaringen en wensen van grote

Nadere informatie

HANDLEIDING MICROSOFT POWERPOINT RADBOUD UNIVERSITEIT NIJMEGEN

HANDLEIDING MICROSOFT POWERPOINT RADBOUD UNIVERSITEIT NIJMEGEN HANDLEIDING MICROSOFT POWERPOINT RADBOUD UNIVERSITEIT NIJMEGEN Bas van Gestel, 16 januari 2005 Wat is MS Powerpoint? MS Powerpoint is een programma waarmee je digitale diavoorstellingen kunt maken, inclusief

Nadere informatie

[Rapport: Visitekaartjes gefilterd (1) Hannie Mommers. Mommersontwerp

[Rapport: Visitekaartjes gefilterd (1) Hannie Mommers. Mommersontwerp ] [Rapport: Visitekaartjes gefilterd (1) Hannie Mommers De Roskam 16a-18a 4851 TE Ulvenhout Nederland M +31 6 51 41 27 70 studio@mommersontwerp.nl www.mommersontwerp.nl ontwerper Hannie Mommers Bezoek

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Dit proefschrift gaat over de invloed van inductieprogramma s op het welbevinden en de professionele ontwikkeling van beginnende docenten, en welke specifieke kenmerken van inductieprogramma s daarvoor

Nadere informatie

Als eerste bedankt voor het aanschaffen van deze PDF waarin ik je handige tips en trucs zal geven over het schrijven van een handleiding.

Als eerste bedankt voor het aanschaffen van deze PDF waarin ik je handige tips en trucs zal geven over het schrijven van een handleiding. Bedankt! Als eerste bedankt voor het aanschaffen van deze PDF waarin ik je handige tips en trucs zal geven over het schrijven van een handleiding. Graag zou ik je willen vragen mij een email te sturen

Nadere informatie

Portfolio Innovation Manager & Reisleider in de Digitale Wereld. Copyright 2015 ITpreneurs. All rights reserved.

Portfolio Innovation Manager & Reisleider in de Digitale Wereld. Copyright 2015 ITpreneurs. All rights reserved. Portfolio Innovation Manager & Reisleider in de Digitale Wereld Usability in Courseware Development Ellen Schuurink Gastcollege Usability Engineering Agenda Leren en usability Usability van cursusmateriaal

Nadere informatie

afdruk: 26 november 2015 blz. 1

afdruk: 26 november 2015 blz. 1 afdruk: 26 november 2015 blz. 1 Usability design for Uniface developers Intro Intro Waarnemen De Baas OK Controls Foutje Vormgeving Platform, hardware Mentaal model Taak, 80/20-regel Na afloop: Hebt u

Nadere informatie

Educatief Professioneel (EDUP) - C1

Educatief Professioneel (EDUP) - C1 Educatief Professioneel (EDUP) - C1 Voor wie? Voor hogeropgeleide volwassenen (18+) die willen functioneren in een uitdagende kennis- of communicatiegerichte functie: in het hoger onderwijs, als docent

Nadere informatie

SECTORWERKSTUK 2013-2014

SECTORWERKSTUK 2013-2014 SECTORWERKSTUK 2013-2014 1 HET SECTORWERKSTUK Het sectorwerkstuk is een verplicht onderdeel voor alle leerlingen uit het Mavo. Het maken van een sectorwerkstuk is een manier waarop je, als eindexamenkandidaat,

Nadere informatie

What s up Zuiderzeeland? aardrijkskunde, praktische opdracht

What s up Zuiderzeeland? aardrijkskunde, praktische opdracht What s up Zuiderzeeland? Aardrijkskunde praktische opdracht praktisch onderzoek in zuiderzeeland 4 HV Naam: Klas: In dit onderdeel ga je zelf met je groepje op onderzoek. Je hebt geleerd dat Waterschap

Nadere informatie

Assessment centers: wanneer wel, wanneer niet? Jo Verbeken

Assessment centers: wanneer wel, wanneer niet? Jo Verbeken Assessment centers: wanneer wel, wanneer niet? Jo Verbeken Assessment Wanneer wel Wanneer niet? Jo Verbeken 8 december 2011 2 Overzicht De assessment center methode Gedragsgerichte functieclassificatie

Nadere informatie

Blok-enquete. kijk op het intranet op de pagina van propedeuse bij Eindejaarsgesprek. klik op de link: blokevaluatie

Blok-enquete. kijk op het intranet op de pagina van propedeuse bij Eindejaarsgesprek. klik op de link: blokevaluatie Blok-enquete kijk op het intranet op de pagina van propedeuse bij Eindejaarsgesprek klik op de link: blokevaluatie evaluatie introductie opdracht stavaza Evaluatie B3 Overzicht B4 en SBC4 Portfolio oefening

Nadere informatie

Software Test Documentation

Software Test Documentation FACULTEIT INGENIEURSWETENSCHAPPEN & WE- TENSCHAPPEN DEPARTMENT OF COMPUTER SCIENCE AND APPLIED COMPUTER SCIENCE Software Test Documentation Software Engineering Nicolas Carraggi, Youri Coppens, Christophe

Nadere informatie

Usability Engineering en User Experience 2012/2013

Usability Engineering en User Experience 2012/2013 Usability Engineering en User Experience 2012/2013 Opdracht 3 Persona s Uitleg en begeleiding Deze opdracht gaat over usability testing met behulp van persona s. De persona s ontwerp je zelf en gebruik

Nadere informatie

Any data from any source available at any time as information on your favorite mobile device

Any data from any source available at any time as information on your favorite mobile device MOBILE BUSINESS APPS Any data from any source available at any time as information on your favorite mobile device YOUR VIEW ON BUSINESS Introductie Oplossingen Any2info is een innovatieve ICT-onderneming

Nadere informatie

Japanse hersenonderzoekers leren van robots

Japanse hersenonderzoekers leren van robots Japanse hersenonderzoekers leren van robots Daan Archer - 4-6-2009 Samenvatting Eind maart 2009 presenteerden Japanse onderzoekers een sterk staaltje breinmachine interacties. Enkel met zijn gedachten

Nadere informatie

SAFER : de Nederlandse Healthcare Failure Mode and Effect Analysis Proactieve risicoanalyse

SAFER : de Nederlandse Healthcare Failure Mode and Effect Analysis Proactieve risicoanalyse SAFER : de Nederlandse Healthcare Failure Mode and Effect Analysis Proactieve risicoanalyse prof dr Tjerk W van der Schaaf PRISMA Safety Management Systems Eindhoven Een samenwerkingsproject van Maastro

Nadere informatie

4.1 Simulatie in de analysefase

4.1 Simulatie in de analysefase 1 Bijlage 4 Simulatietechnieken Simulatie is een toetstechniek waarmee door middel van het nabootsen van een bepaalde situatie (bijvoorbeeld een herontworpen bedrijfsproces) in een afgeschermde omgeving

Nadere informatie

Evaluatierapport Social Media Professional opleiding Juni 2015 www.mediaenmaatschappij.nl

Evaluatierapport Social Media Professional opleiding Juni 2015 www.mediaenmaatschappij.nl Evaluatierapport Social Media Professional opleiding Juni 15 www.mediaenmaatschappij.nl De Social Media Professional opleiding wordt als goed en zelfs uitstekend beoordeeld, door enthousiasme en duidelijkheid

Nadere informatie

Social Action Research Plan

Social Action Research Plan Social Action Research Plan Social media project Studenten Dennis Visschedijk 438332 Aileen Temming 474094 Stefan Ortsen 481295 Niels Konings 449822 Renee Preijde 482835 Opdrachtgever Stal te Bokkel Daniëlle

Nadere informatie

instant koffieautomaten

instant koffieautomaten Het koffiemoment een rustpunt in de dag. Je even weer opladen onder het genot van een kopje koffie. Natuurlijk moet ook aan gasten koffie geserveerd worden die uitstekend van smaak en kwaliteit is. Én,

Nadere informatie

Rapportage evaluatie Publieksdag 2011 Aan de hand van een enquêteformulier is deze rapportage opgesteld

Rapportage evaluatie Publieksdag 2011 Aan de hand van een enquêteformulier is deze rapportage opgesteld STICHTING BORDERLINE Rapportage evaluatie Publieksdag 2011 Aan de hand van een enquêteformulier is deze rapportage opgesteld Bestuur Stichting Borderline 23-7-2011 De publieksdag 2011 is goed ontvangen

Nadere informatie

Reader Rapporteren in grafieken

Reader Rapporteren in grafieken Reader Rapporteren in grafieken De readers van Sondz.nl bieden informatie omtrent onderzoekstechnieken die zowel voor de student als voor de marketing professional zeer relevant zijn. Iedere reader is

Nadere informatie

ACS meerdaagse opleidingen i.s.m. Auditing.nl

ACS meerdaagse opleidingen i.s.m. Auditing.nl ACS meerdaagse opleidingen i.s.m. Auditing.nl ACS biedt in 2014 weer enkele actuele, interessante opleidingen aan op het eigen kantoor in de rustieke omgeving van Driebergen. Kernwoorden zijn kleinschaligheid,

Nadere informatie

Integratie theorie & praktijk met 250 studenten. Frido Smulders Industrial Design Engineering Delft University of Technology

Integratie theorie & praktijk met 250 studenten. Frido Smulders Industrial Design Engineering Delft University of Technology Integratie theorie & praktijk met 250 studenten Industrial Design Engineering Delft University of Technology Uitgangspunten curriculum Ondere andere: Grotere leseenheden => clusters (± 400 uur) Betere

Nadere informatie

Handleiding. Pagina 1 van 9

Handleiding. Pagina 1 van 9 Begeleiding De website is opgebouwd uit stappen. De stappen op de website volgen elkaar logisch op en alle opdrachten staan duidelijk op de website beschreven. De informatie op de website is voor iedere

Nadere informatie

beeldende vakken CPE GL en TL tekenen

beeldende vakken CPE GL en TL tekenen Examen VMBO-GL en TL 2013 gedurende 720 minuten beeldende vakken CPE GL en TL tekenen Naam kandidaat Kandidaatnummer Opgavenboekje Dit examen bestaat uit de onderdelen A, B, C, D, E en F. Je moet alle

Nadere informatie

Bruto nationaal geluk: een proef op de som 19

Bruto nationaal geluk: een proef op de som 19 Bruto nationaal geluk: een proef op de som Crétien van Campen De laatste jaren hebben verscheidene auteurs gepleit voor geluk als een nieuw richtsnoer voor beleid (Kahneman 1999, Veenhoven 2002, Layard

Nadere informatie

Tijdens dit blok richten wij ons op een van de volgende ontwerpdisciplines: Grafisch Ontwerp Product Ontwerp (ook wel Industrieel Ontwerp)

Tijdens dit blok richten wij ons op een van de volgende ontwerpdisciplines: Grafisch Ontwerp Product Ontwerp (ook wel Industrieel Ontwerp) Inleiding Ontwerpen komt in veel verschillende disciplines terug; bijvoorbeeld in mode, grafisch, product en meubel. Wat ontwerpers in elk vakgebied gemeen hebben is dat zij allemaal een kritische blik

Nadere informatie

Sport en Gezondheid Hoe fit ben ik? Inleiding

Sport en Gezondheid Hoe fit ben ik? Inleiding Inleiding Dat bewegen gezond is, dat weten we. Maar wat is gezonde beweging voor je? Hoeveel beweging heb je nodig? Om antwoord te krijgen op deze vragen en te ontdekken hoe fit je bent, is er de Fitkit.

Nadere informatie

Opdrachtformulering (pagina 3 van 7)

Opdrachtformulering (pagina 3 van 7) Afstudeerovereenkomst van Tim Wils Bijlage 1 Opdrachtformulering (pagina 3 van 7) Dit project betreft een eigen framework (soort API) waarmee relatief gemakkelijk en in korte tijd eindproducten opgezet

Nadere informatie

Professionaliseren van de didactische aanpak van het informatievaardighedenonderwijs

Professionaliseren van de didactische aanpak van het informatievaardighedenonderwijs Professionaliseren van de didactische aanpak van het informatievaardighedenonderwijs Angelique van het Kaar Risbo Erasmus Universiteit Rotterdam 7 november 2012 Overzicht onderwerpen Training Didactische

Nadere informatie

Museumbezoek onder Studenten

Museumbezoek onder Studenten Museumbezoek onder Studenten Ontwerprapport CMD-Project Jelle Clignet CMD2B 1108174 Inhoudsopgave Inleiding 2 Concept 3 Beschrijving van het concept 3 Applicatie 3 Ondersteunende middelen 3 Middelen 4

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/20358 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/20358 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/20358 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Witsenburg, Tijn Title: Hybrid similarities : a method to insert relational information

Nadere informatie

Bedrijfsproces-Architectuur

Bedrijfsproces-Architectuur Bedrijfsproces-Architectuur Methoden en Richtlijnen in de Praktijk HET NUT VAN PROCES-ARCHITECTUUR Bij het in kaart brengen van de processen in een organisatie, speelt een groot aantal vragen. Het zijn

Nadere informatie

Make it work! Virtuele mobiliteit in internationale stages integreren: een snelgids

Make it work! Virtuele mobiliteit in internationale stages integreren: een snelgids Make it work! Virtuele mobiliteit in internationale stages integreren: een snelgids Wat? Internationale stages worden steeds belangrijker in de context van de internationalisering van hoger onderwijs en

Nadere informatie