handleiding groep 8 blok 1

Transcriptie

1 6 7 hndleiding groep 8 blok en 8 9 0

2 hndleiding groep 8 blok Overzicht vn de leerinhoud Inhoud Inleiding Les t/m Remediëring Domein Doel Les A (f) Bewerkingen Cijferen Kinderen kunnen een combintie vn twee bewerkingen ngeboden in een context uitvoeren (optellen, ftrekken en vermenigvuldigen). A (s) Bewerkingen Cijferen Kinderen kunnen een combintie vn bewerkingen ngeboden in een context uitvoeren (optellen, ftrekken, vermenigvuldigen en delen). B (f) Tbellen en grfieken Kinderen kunnen eenvoudige berekeningen mken wrbij ze gegevens uit verschillende typen grfieken flezen en interpreteren. Toetsdoelen B (s) Tbellen en grfieken Kinderen kunnen berekeningen mken wrbij ze gegevens uit verschillende typen grfieken flezen en interpreteren. A (f) Bewerkingen Cijferen Kinderen kunnen cijferend optellen, ftrekken, vermenigvuldigen en delen, wrbij de sommen l onder elkr worden ngeboden. A (s) Bewerkingen Cijferen Kinderen kunnen cijferend optellen, ftrekken, vermenigvuldigen en delen, wrbij ze de sommen zelf onder elkr moeten zetten. B (f) Breuken, procenten, verhoudingen en kommgetllen Kinderen kunnen vermenigvuldigen en delen met breuken en kommgetllen ngeboden in een context. Nieuwe doelen B (s) Breuken, procenten, verhoudingen en kommgetllen Meten, en geld Kinderen kunnen vermenigvuldigen en delen met breuken en kommgetllen. Kinderen kunnen met behulp vn een tekening op schl lengte en oppervlkte uitrekenen. Oefendoelen (utomtiseren, flexibiliseren en oefenen) Bewerkingen Hoofdrekenen: optellen en ftrekken tot en met 00. Bewerkingen Cijferen: optellen en ftrekken tot en met ongeveer 000. Getllen en getlrelties: grote getllen pltsen op een getllenlijn. Bewerkingen Hoofdrekenen: vermenigvuldigen en delen tot en met 00. Bewerkingen Cijferen: vermenigvuldigen en delen zonder rest. Getllen en getlrelties: omzetten vn breuken nr kommgetllen. Bewerkingen Hoofdrekenen: optellen, ftrekken, vermenigvuldigen en delen tot en met 00. Bewerkingen Cijferen: optellen en ftrekken tot en met ongeveer 000. Getllen en getlrelties: omzetten vn kommgetllen nr breuken. (f) fundmenteel niveu (s) streefniveu leerkrchtgebonden zelfstndig werken toets

3 blok Op sfri ee o de ood groot bssin m 8 kg Ik eet voor,0 hring per dg. Wilt u mij sponsoren? Dn grg hier uw bijdrge. ENTREE Slechts, per persoon Vndg in de zeehondencreche: 6 gewone zeehonden en grijze zeehonden. 8 Algemeen De kinderen zijn begonnen in een nieuwe groep, met mogelijk een nieuwe leerkrcht en nieuwe mterilen. De lessen in blok tot en met 6 vn groep 8 zijn hetzelfde geordend ls in groep 7:les en6behndelen l de toetsdoelen en les en 8 de nieuwe doelen. Vertel de kinderen dt de doelen l op twee niveus worden ngeboden: een doel op de linker bldzijde vn het lesboek (fundmenteel niveu met een oneven doelnummer) en een bijbehorend doel op de rechter bldzijde op een hoger niveu (streefniveu met een even doelnummer). Sommige kinderen mken lleen de linker bldzijde en een groter deel vn de kinderen mkteen deel vn de linker bldzijde en de rechter bldzijde. In les wordt geen onderscheid gemkt in niveus. De indeling in verschillende rekenniveus (rekenzwkke kinderen, gemiddelde rekenrs en rekensterke kinderen kunt u mede n de hnd vn de rekenscores in leerjr 7 beplen. U kunt drbij denken n de kwrtltoetsen en de bloktoetsen vn blok 0, en. Ook resultten op methode-onfhnkelijke toetsen wrbij een zekere mte vn hrdnekkigheid te zien is, geven informtie. Neem een besluit om een kind op niveu te pltsen in overleg met de internbegeleider. Zowel bij het nieuwe doel ls bij het toetsdoel zijn in groep 8 kopieerblden voor de verlengde instructie met een voorbeeldsom opgenomen. Hiermee kunnen de kinderen de opgven bij dit doel oefenen. Bij de verwerking in ndere lessen kunnen de kinderen dit bld met een voorbeelduitwerking gebruiken ls steun. Kinderen die bij de opgven behoefte hebben n kldppier kunnen dit gebruiken. Als u meer informtie wilt over de wijze vn uitrekenen, kunt u de kldbldjes innemen en bekijken. De verwerking in het opdrchtenboek vindt net ls in groep7 op drie niveus plts. De, en geven het strtpunt n voor de diverse niveus. De kinderen kunnen vervolgens zo ver doorwerken ls ze kunnen. In de werkboekjes verwerken ze de doelen op hun eigen niveu. In het deel Oefenen (chter in het werkboek) zijn de kinderen bij de strt vn les,,,, 6, 7, 8, 9 en 0 op hun eigen niveu zelfstndig bezig met utomtiseren, flexibiliseren en oefenen. De kinderen werken hier in eigen tempo n verder. Uitgngspunt is één oefening per les. U kunt bij deze momenten vn oefenen verlengde instructie geven n een specifieke groep of met de kinderen oefenen, l nr gelng de prioriteit. In groep8worden in les en 0 geen combineerde doelen meer ngeboden. Inleiding Dit blok heeft ls them Zeehonden in nood. In Nederlnd worden zieke en verzwkte zeehonden opgevngen in Zeehondencrèche Pieterburen (in Groningen). Dr worden bijvoorbeeld jonge zeehonden verzorgd die hun moeder zijn kwijtgerkt. Deze jonge zeehonden noemen we huilers. Als de zeehonden weer beter zijn, n drie of vier mnden, worden ze weer in de Wddenzee uitgezet. Pluspunt, Hndleiding groep 8, blok Mlmberg s-hertogenbosch

4 blok In de eerste vn dit blok komt het cijferen weer n de orde. Op fundmenteel niveu gt het om optellen en ftrekken met hele getllen en kommgetllen, en om vermenigvuldigen en delen. De sommen worden hierbij onder elkr ngeboden. Op streefniveu noteren de kinderen de sommen zelf onder elkr. Hierbij komt ook het vermenigvuldigen met honderdtllen n de orde. In de tweede wordt op fundmenteel niveu binnen de context Zeehonden in nood gerekend met breuken en kommgetllen. Op streefniveu gt het om kle sommen. In les komt het rekenen met lengte- en oppervlktemten n de orde. U kunt het them meer inhoud geven door bijvoorbeeld rtikelen en boeken te verzmelen die gn over zeehonden in nood of meer lgemeen over dieren in nood. Voor rekensterke kinderen sluiten de volgende verrijkingsopdrchten uit de methode Kien n bij het blok Zeehonden in nood : Cinqu (Getllen) Tempertuur (Getllen) De overige them s zijn vrij te kiezen: Schermvliegen (Them) Kun je het zien? (Meten en meetkunde) Vergroten en verkleinen (Meten en meetkunde) Mozïeken (Meten en meetkunde) Droprekenen (Redeneren) Wt is wr? (Redeneren) Preteching Bespreek n de hnd vn de prtplt vn les met de tlen/of rekenzwkke kinderen het them en de nieuwe doelen vn het blok. Bespreek de volgende woorden en begrippen: de hring (een vis) de crèche (voor zeehonden) de huiler (een jonge zeehond die zijn moeder kwijt is) de contextsom De doelen vn les,, 8 en vn dit blok zijn verwerkt in de prtplt (zie hiern). Wijs de onderdelen uit de prtplt n en bespreek de doelen: Les Rekenen in een context - Vertel de kinderen dt er per jr ongeveer tweehonderd zieke en verzwkte zeehonden in de zeehondencrèche worden opgevngen. Zeg dt de helft hiervn gewone zeehonden zijn. Hoeveel dieren zijn dt? (honderd). Zeg dt driekwrt uit de Wddenzee komt. Hoeveel dieren zijn dt? (honderdvijftig). Vrg wt de entreeprijs per persoon is. (,). Lt uitzoeken op de plt welke twee soorten zeehonden in de crèche nwezig zijn. (gewone en grijze). Vrg met welke som je kunt uitrekenen hoeveel zeehonden in de crèche nwezig zijn. (6 + =). Lt uitzoeken met welke som je kunt uitrekenen voor hoeveel euro er per dg hring wordt opgegeten. (6 x,0 =). G hierbij n of de kinderen weten wr de getllen in deze som vndn komen. Leg uit dt hring een soort vis is. Vertel de kinderen dt ze in les met contextsommen (verhltjessommen) gn oefenen. Drbij gn ze optellen, ftrekken en vermenigvuldigen. Les Cijferend rekenen - Lt op de plt de emmer met vis (hring) nwijzen. In een emmer gt 8 kilogrm vis. Hoeveel kilogrm vis gt er in emmers? Noteer op het bord de som Les Mteril 8 Vertel de kinderen dt ze in les gn cijferen. Les8 Rekenen met breuken en kommgetllen - Een zeehond eet gemiddeld kilogrm hring per dg. Voor hoeveel zeehonden is er genoeg hring in de emmer? (vier). Vertel de kinderen dt ze in les 8 met breuken en kommgetllen in een context gn rekenen. Les Rekenen met lengte- en oppervlktemten- Wijs op het grote bssin (rechtsboven). Lt bedenken welke mten bij de oppervlkte vn m kunnen horen. (bijvoorbeeld meter breed en 6 meter lng). Vertel de kinderen dt ze in les met mten gn werken. Overzicht extr mterilen Kopieerbld Verlengde instructie blok bld A 6 Kopieerbld Verlengde instructie blok bld B 7 Per kind kleurpotloden Per kind een linil Eventueel per kind een rekenmchine Per kind een kldbldje Punt- en plusblden Puntbld A, opgve : per tweetl een dobbelsteen, twee pionnen en een rekenmchine Pluspunt, Hndleiding groep 8, blok Mlmberg s-hertogenbosch

5 blok les Mteril Lesboek bldzijde en Kopieerbld Verlengde instructie blok bld A Extr mteril Kopieerbld Verlengde instructie blok bld A Doelen Toetsdoel A fundmenteel niveu (opgve en ) Kinderen kunnen een combintie vn twee bewerkingen ngeboden in een context uitvoeren (optellen, ftrekken en vermenigvuldigen). Toetsdoel A streefniveu (opgve en ) Kinderen kunnen een combintie vn bewerkingen ngeboden in een context uitvoeren (optellen, ftrekken, vermenigvuldigen en delen). > Strt Oriënttie them De kinderen bekijken de prtplt en mken opgve. Ze zoeken (in tweetllen) uit voor hoeveel euro er per dg vis wordt gegeten. Ze gebruiken hierbij de informtie op de plt. Interctie Toetsdoel A fundmenteel niveu (opgve en ) Bekijk smen de prtplt en bespreek het them Zeehonden in nood. Herhl de opdrchten en vrgen uit de preteching. Betrek hierbij ook de kinderen die de preteching hebben gevolgd. Bespreek opgve n. Vertel dt het werk in de zeehondencrèche gedn kn worden door verschillende giften die mensen doen. Bespreek wt een gift is. Zeg dt mensen een voedselgift (voor een mnd hring) kunnen doen. Of een kleine gift vn0, of een grote vn 00,. Mensen die een grote gift doen, mogen een nm voor een dier bedenken, zols Ulbe of Golfje. Zeg dt er ook een vrije gift vn elk willekeurig bedrg gedn kn worden. Lt uitzoeken hoeveel zeehonden er in de zeehondencrèche op de plt zijn. (6 + = 6). Zeg dt er vorige mnd wel 78 zeehonden wren. Lt de kinderen uitzoeken wt het verschil is en welke som erbij hoort. (78 6 = 7). Bespreek wt met het verschil wordt bedoeld. Vertel dt zeehonden die weer beter zijn, weer teruggebrcht zijn nr zee. Lt bedenken welke informtie de kinderen verder nodig hebben bij opgve (de prijs voor voedsel per dg vn,0). Vrg welke som bij opgve hoort. (6 x,0). Lt de som uitrekenen. De kinderen kunnen dit in hun schrift doen. Bijvoorbeeld hndig: 60 x,0 = 0, (6x,0=, dus60xis0xzogroot) en dn ééntje meer (,0). Of reken het cijferend onder elkr uit:,0 6 8 kg Zeehonden in nood Kijk nr de tekening. Reken uit. Voor hoeveel euro wordt er per dg vis gegeten? Ik eet voor,0 hring per dg. Wilt u mij sponsoren? Dn grg hier uw bijdrge. Rond de gewichten f op hele kilo's. Mk de tbel f en bentwoord de vrgen. Welke zeehond weegt het dubbele vn Yorick? Welke zeehond weegt het dubbele vn Ulbe? Welke zeehond weegt de helft vn Twist? Ttum weegt de helft vn Ulbe en Yorick smen. Wt weegt Ttum? Hoeveel kg verschil tussen de lichtste en de zwrste zeehond? Tussen welke twee zeehonden is het verschil kg? b Een school doet een vrije gift vn,0 per fgerond gewicht per kg. Hoeveel geld wordt er gegeven voor Yorick en Twist smen? voor Ulbe en Golfje smen? voor Skipper en Tobi smen? c Bedenk zelf vrgen die je met een som kn uitrekenen zols bij of b. Reken ze ook uit. ENTREE Slechts, per persoon Vndg in groot bssin m de zeehondencreche: 6 gewone zeehonden en grijze zeehonden. nm gewicht in kg fgerond gewicht in kg Ulbe,8 Golfje,6 Yorick 6,8 Skipper 7,8 Tobi,6 Twist,6 Ttum Bespreek vnuit de hndleiding een ntl vn de volgende situties. G n of de gebruikte begrippen bekend zijn en lt de som(men) uit het verhl hlen. Lt bij de smengestelde bewerkingen vertellen wt je eerst moet uitrekenen en wt drn. Noteer de belngrijke gegevens op het bord. In groep 8 zitten kinderen. In groep 8b zitten7 kinderen meer. Hoeveel entree wordt er voor deze groepen betld? (eerst het ntl kinderen in groep 8b: +7=.Dn het ntl kinderen in groep 8 en 8b smen: + =. Tot slot x, = 7,). Lt tussenberekeningen en tussenntwoorden opschrijven. Snne koopt een entreekrtje vn, en ze doet een vrije gift vn 8,. Hoeveel euro houdt ze over? Kunnen de kinderen de informtie uit de plt hlen? (Snne heeft: 0, +, =,. Ze geeft in totl uit: 8, +, =,. Ze houdt over:,, =,8). Wt is hier bij het rekenen hndig: wel of niet lles onder elkr? Mxime heeft, gesprd. Ze krijgt er voor hr verjrdg 9, bij. Ze doet een kleine gift vn 0, voor Yorick. Hoeveel euro houdt ze over? (eerst: hoeveel euro heeft Mxime in totl?, + 9, = 6,. Hoeveel geeft ze uit? Zien de kinderen dt een gift doen betekent dt je geld betlt? Dus 6, 0, =,. Bsisschool De Windroos doet een grote gift vn 00, voor Skipper. Groep 8betlt een kwrt. Hoeveel euro betlen de ndere groepen smen? (hoeveel euro wordt er gegeven? 00,. Hoeveel euro betlt groep 8hiervn? 00, :(een kwrt) =,. De ndere groepen geven dn: 00,, = 7, ). Zeehonden eten gemiddeld kilogrm hring per dg. Hoeveel kilogrm hring eten de zeehonden uit opgve smen in een? Besteed hierbij ndcht n het begrip gemiddelde. Gemiddeld ntl kilogrm per dg betekent niet dt het op die dg ook precies dt ntl Pluspunt, Hndleiding groep 8, blok Mlmberg s-hertogenbosch

6 les blok les blok Hoeveel? Reken uit. Snne doet een voedselgift voor mnd. Op en om betlen de helft. Hoeveel euro betlt Snne zelf? b Mxime wil een voedselgift voor mnd doen. Zij sprt,7 per. Hoeveel weken moet ze spren? c Dn doet een voedselgift vn mnden. Vder betlt, en oom Erik,. Hoeveel euro betlt Dn zelf? d De verkoop vn knuffelzeehonden heeft 990, opgeleverd. Hoeveel knuffels zijn er verkocht? e Lis koopt knuffel en t-shirt. Ze geeft 0,90. Hoeveel euro krijgt ze terug? f Mik en Srh kopen klender en puzzel. Ze betlen llebei evenveel. Hoeveel moeten ze elk betlen? Hoeveel? Reken uit. Kijk op de prijslijst bij opgve. De fmilie Berends doet een grote gift. Vder betlt de helft. Moeder betlt 7,. Hoeveel euro betlt Lis? b Srnd wil een voedselgift vn mnd doen. Ze sprt, per. Hoeveel weken moet Srnd spren? c Eline koopt knuffels en puzzel. Hoeveel euro moet ze betlen? d Jule doet een kleine gift. Op betlt, en om,. Hoeveel betlt Jule zelf? knuffel,9 klender 9,70 t-shirt,9 voedselgift voor mnd 7, grote gift (voor medictie, onderzoek en voeding) 00, kleine gift 0, e Snne, Mxime en Srh kopen poster en set krten. Ze betlen lleml evenveel. Hoeveel betlt ieder? f Noh koopt setjes krten. Hij geeft 0,60. Hoeveel euro krijgt hij terug? g Jule en Lorn kopen knuffel en t-shirt. Ze betlen llebei evenveel. Hoeveel betlen ze elk? dit bedrg door twee moeten delen? ( 7,0). Bespreek de context bij opgve. Geef n dt ze op de plt moeten kijken voor de prijzen. Sluit n op de bespreking vn toetsdoel A. Wt is hier hndig? Welke onderdelen worden onder elkr uitgerekend? Welke uit het hoofd? Lt in het schrift de bewerkingen mken en bespreek de sommen n. Mk in deze eerste les vn het nieuwe jr duidelijke fsprken met de kinderen over de nottie. Controleer de nottie in de schriften. Kinderen die sommen niet correct noteren, komen in nmerking voor verlengde instructie in deze les. Dit geldt ook voor kinderen die een verkeerde bewerking mken. De overige kinderen mken opgve. Licht opgve kort toe. Differentitie: Kinderen die moeite hebben met opgve geeft u verlengde instructie. De overige kinderen werken zelfstndig n opgve. kilogrm is is. Het ntl vn bijvoorbeeld een hele is eerlijk verdeeld over het ntl dgen. (bijvoorbeeld: Hoeveel kilogrm hring eet zeehond per?: 7 x kilogrm = 8 kilogrm. Hoeveel zeehonden zijn er? 6 + = 6. Hoeveel kilogrm eten lle zeehonden smen? 8 x 6). Noteer de vermenigvuldiging onder elkr en lt deze uitrekenen. (708 kilogrm). Stimuleer het werken op ppier. Mk dr met de kinderen duidelijke fsprken over in deze eerste les vn het nieuwe jr. Lt de bewerkingen in het schrift noteren en controleer deze ook. Mk fsprken over het noteren, bijvoorbeeld: het opgvenummer voor de som zetten. Loop rond en g n op welke mnier de sommen zijn genoteerd. Bijvoorbeeld: stn de komm s recht onder elkr? Wordt er goed ingewisseld bij ftrekken? Kinderen die geen rekenzin uit een verhlende zin kunnen hlen, of geen rekenzinnen kunnen construeren bij een verhl, komen in nmerking voor verlengde instructie in les. Dit geldt ook voor kinderen die sommen niet correct noteren en die een verkeerde bewerking mken. Licht kort opgve toe. Lt bij opgve eventueel eerst de tbel mken met de fgeronde gewichten zodt de kinderen beter kunnen vergelijken. > Kinderen die opgve niet gn mken, mken opgve zelfstndig. Ze kunnen hierbij de voorbeeldsommen op het kopieerbld Verlengde instructie blok bld A gebruiken. Kinderen die opgve wel mken, zoeken bij opgve uit hoeveel euro Snne zelf moet betlen. Interctie Toetsdoel A streefniveu (opgve en ) Vertel de kinderen dt ze bij deze opgven verder gn oefenen met rekenen, ook delen, in een context. Bespreek opgve. Hebben de kinderen het goede bedrg vn een voedselgift voor mnd gevonden? Zien ze dt ze Verlengde instructie Toetsdoel A streefniveu (kopieerbld) Bespreek de voorbeeldsom op het kopieerbld. Neem smen de stppen door. Let op: niet voor ieder type som kn een prte voorbeeldsom bedcht kn worden. Bespreek eventueel een deel vn de sommen vn opgve. In dit eerste blok zijn er kinderen die dit kopieerbld voor de vkntie in blok l hebben gemkt. Kunnen zij nog onder woorden brengen hoe de voorbeeldsom moet worden uitgerekend?ukunt dn horen of ze inzien wr het om gt, en de nieuwe kinderen horen hoe het moet. De kinderen moeten de som(men) uit het verhl hlen. Wt moet ik uitrekenen? Hierbij komt ook delen n de orde. Hoe de sommen worden uitgerekend, hngt sterk f vn de getllen. Meer rekenzwkke kinderen zullen wrschijnlijk l willen cijferen. Mk smen met deze kinderen een keuze hierin. De kinderen mken het kopieerbld zelfstndig f. Kinderen die klr zijn, gn verder met opgve in het lesboek. Ze gebruiken hierbij de stppen op het kopieerbld. Beoordeel op bsis vn de resultten of de kinderen ook in nmerking komen voor verlengde instructie bij het doel op fundmenteel niveu in de volgende les. Bepl ook op bsis vn de gemkte fouten op fundmenteel niveu bij opgve welke kinderen in nmerking komen voor verlengde instructie in de volgende les. > Zelfstndig werken Toetsdoel A streefniveu (opgve en ) De kinderen mken zelfstndig opgve en (f). Pluspunt, Hndleiding groep 8, blok Mlmberg s-hertogenbosch

7 blok les Mteril Werkboek bldzijde 76, 77 en 78 (oefenen) Werkboek bldzijdeen Kopieerbld Verlengde instructie blok bld A Doelen Toetsdoel A fundmenteel niveu (werkboek bldzijde en ) Kinderen kunnen een combintie vn twee bewerkingen ngeboden in een context uitvoeren (optellen, ftrekken en vermenigvuldigen). Toetsdoel A streefniveu (werkboek bldzijde en ) Kinderen kunnen een combintie vn bewerkingen ngeboden in een context uitvoeren (optellen, ftrekken, vermenigvuldigen en delen). Verlengde instructie en Oefenen Verlengde instructie Toetsdoel A fundmenteel niveu(kopieerbld) Bespreek de voorbeeldsom op het kopieerbld. Neem smen de stppen door. Het moet duidelijk worden dt niet voor ieder type som een prte voorbeeldsom bedcht kn worden. Bespreek eventueel een deel vn de sommen vn opgve. In dit eerste blok zijn er kinderen die dit kopieerbld voor de vkntie in blok l hebben gemkt. Kunnen zij nog onder woorden brengen hoe de voorbeeldsom moet worden uitgerekend?ukunt dn horen of ze inzien wr het om gt, en de nieuwe kinderen horen hoe het moet. Kunnen ze de rekenvrg met bijbehorende som in het verhl vinden? Drn mken de kinderen het kopieerbld zelfstndig f en/ of ze werken drn verder in het werkboek. Ze gebruiken hierbij de voorbeeldsom. Differentitie: De rekenzwkke kinderen mken de opgven in het werkboek. De gemiddelde rekenrs mken de opgven in het werkboek. De rekensterke kinderen mken de opgven in het werkboek. Reflectie Bespreek bijvoorbeeld vn het werkboek opgve en vn het werkboek opgve en. Werkboek opgve : Bespreek de sommen n. Lt bij de twee contextsommen ook vertellen wt in het verhl de som is die is uitgerekend. Werkboek opgve : Vrg welke rekenvrgen ze bij de teksten hebben bedcht. Lt de nderen vertellen op welke mnier het uitgerekend kn worden. Oefenen De overige kinderen strten op bldzijde 76, 77 of 78 in het werkboek (utomtiseren, flexibiliseren en oefenen). Zelfstndig werken De kinderen mken vn het werkboek bldzijde en. Andchtspunten: Geef n dt ze bij de sommen die op een bonnetje stn genoteerd, moeten uitzoeken wt onder de vlek stt. Geef bij werkboek n dt bij opgve geen vrgen stn. De kinderen moeten dr n de hnd vn de gegeven informtie bedenken welke rekenvrg ze hier kunnen stellen. Ze rekenen deze ook uit. 6 Pluspunt, Hndleiding groep 8, blok Mlmberg s-hertogenbosch

8 bet tld 0,00 les blok blok les les blok blok les Prijslijst: knuffel,9 mok,0 bddoek 6,0 ketting,6 klender 9,70 boek, pkje krten,0 sprpot 7,0 Reken uit. poster 9,0,90 +,0 =...,7 + 8, =... dvd,6 +,70 =... 6,0 9,80 7,90 =...,8, =...,, = ,0 =...,0 =... 6,0 = ,00 : 0 =... 0,00 : 0 =... 0,0 : 0 =... blok les Hoeveel? Reken uit. Kijk op de prijslijsten. Vul ook de bonnetjes in. Snne heeft,. 7, = Mxime heeft,. Ze kopen smen dvd vn 6,0. Ze houden smen over... Mike krijgt vn hr vder, en vn hr moeder 8,. Mike koopt ketting vn,6. Ze heeft over... Prijslijst: Prijslijst: knuffel,9 knuffel mok,9,0 mok bddoek,0 6,0 bddoek ketting 6,0,6 ketting klender,6 9,70 klender boek 9,70 Nu 0% korting, boek pkje, krten Nu 0% korting,0 pkje krten sprpot,0 7,0 sprpot poster 7,0 9,0 poster dvd 9,0 6,0 dvd 6,0 Hoeveel? Reken uit. Kijk op de prijslijsten bij opgve. Vul ook het bonnetje in. Ftim en Sofi kopen sprpot en poster. Ze betlen llebei evenveel. Ze betlen elk... José doet een voedselgift vn mnd. Zijn ouders betlen de helft. Oom Jime betlt,0. José betlt zelf... Fong wil een grote gift doen. Hr vder betlt de helft. Oom Kim betlt,. Fong betlt zelf... x klender met korting x pk krten les blok Prijslijst: knuffel,9 mok,0 bddoek 6,0 ketting,6 klender 9,70 boek, pkje krten,0 sprpot 7,0 Smir wil een kleine gift doen. poster 9,0 dvd 6,0 Zijn ouders betlen het bedrg voor hem. Smir betlt zijn ouders iedere,0 terug. Smir betlt... weken terug. totl betld 0,00 terug les blok x poster 9,0 x ketting,6 totl x klender met korting betld 0,00 terug Giften: Hoeveel? Reken uit. Kijk op de prijslijsten bij opgve. Vul ook de bonnetjes in. Ilse, Mxime en Lorn kopen smen bddoeken. Ilse betlt de helft. Mxime betlt 8,. Lorn moet... betlen., 0, 0, Voedselgift voor mnd 7, x sprpot betld 0,00 Kleine gift 0, Grote gift (medictie, onderzoek en voeding) 00, Jcob doet een voedselgift voor mnden. Zijn vder betlt de helft. Oom José betlt 6,. terug Jcob moet zelf... betlen. Hoeveel? Reken uit. Kijk op de prijslijsten bij opgve. Vul ook de bonnetjes in. x knuffels Murt wil een kleine gift doen. Zijn ouders betlen het bedrg voor hem. Murt betlt zijn ouders iedere, terug. Dvid doet een voedselgift vn 7, per mnd. Zijn ouders betlen de helft. betld 0,00 terug 0,0 Hij betlt in... weken terug. Hij betlt zelf... De fmilie Benie doet een grote gift vn 00,. De ouders betlen smen: x dvd 6,0 x pk krten totl x boek met korting betld terug 0,00 x sprpot x pk krten totl,0 x poster x mokken totl 0,00 00 De kinderen betlen smen... terug,00 Pluspunt, Hndleiding groep 8, blok Mlmberg s-hertogenbosch 7

9 blok les blok les Mteril Werkboek bldzijde 76, 77 en 78 (oefenen) Lesboek bldzijde 6en7 Kopieerbld Verlengde instructie blok bld A en blok bld A Reken uit. Hoeveel bezoekers in en 6 smen? Het verschil in ntl tussen en 6? In 7 elke dg steeds bezoekers. In? In mnd 8 bezoekers. Gemiddeldper? / 8 \ Doelen Nieuw doel A fundmenteel niveu (opgve en ) Kinderen kunnen cijferend optellen, ftrekken, vermenigvuldigen en delen, wrbij de sommen l onder elkr worden ngeboden. Nieuw doel A streefniveu (opgve en ) Kinderen kunnen cijferend optellen, ftrekken, vermenigvuldigen en delen, wrbij ze de sommen zelf onder elkr moeten zetten. Reken uit. Schrijf onder elkr zols bij opgve = = 67, + 66,7 = 90,8 + 97, = = = 87 6 = 9,7 9,9 = 8= 7 6= 86= 7 8= 76 :6= 8 :0= 700 : = 77 := > Strt Oefenen De kinderen werken zelfstndig verder n de opgven op bldzijde 76, 77 of 78 in het werkboek (utomtiseren, flexibiliseren en oefenen). Interctie Nieuw doel A fundmenteel niveu (opgve en ) Vertel de kinderen dt ze bij deze opgven cijferend leren optellen, ftrekken, vermenigvuldigen en delen. De sommen stn l onder elkr. Bespreek de sommen vn opgve gezmenlijk. Grote getllen worden in het boek met spties geschreven. Bij het uitrekenen in het schrift is dt echter niet nodig. Om die reden zijn voorbeelduitwerkingen ook zonder spties genoteerd. Stimuleer meer rekensterke kinderen om de te onthouden getllen ook echt te onthouden in plts vn te noteren (verkorten en verinnerlijken). Bespreek op het bord de optelsom: Lt zien dt het hier gt om inwisselen op drie posities: eenheden, tientllen en honderdtllen. Verwoord hierbij steeds hrdop het proces en noteer de nog niet geheel verkorte vorm: 9+=. Ik schrijf e ronder. De vn het tientl schrijf ik bij de tientllen erboven. Dn+8+=. Ik schrijf eronder. De vn het tientl schrijf ik bij de honderdtllen erboven. Dn+6+9=6.Ik schrijf 6 e ronder. De vn het tientl schrijf ik bij de duizendtllen erboven. Tot slot: + + =. Ik schrijf e ronder. Kinderen die meer verkorten, noteren de getllen er niet meer boven. Bespreek bij de ftreksom: de nottie onder elkr op het bord en het inwisselen bij eenheden en tientllen. Noteer ook hier weer boven het getl dt ingewisseld wordt en verwoord het proces hrdop: 9 gt niet. Ik leen 0 bij de tientllen. wordt nu (schrijf erboven). En tientllen worden tientllen (schrijf erboven). 9 =. Ik schrijferonder. 8 gt niet. Ik leen 0 bij de honderdtllen. wordt nu. 8 = 6. Ik 6 schrijf6eronder. G op deze wijze hiermee verder. Bespreek bij de vermenigvuldiging 7 x de nottie onder elkr op het bord. Verwoord hrdop de stppen: 7x=, eronder opschrijven en onthouden (schrijf ernst). 7 x =, + = 7.7 e ronder opschrijven en onthouden (schrijf ernst). 7 x =. + =.Dit heleml opschrijven omdt dit het ltste getl is. Vertel dt ze de te onthouden getllen ( en ) mogen doorstrepen zodr deze opgeteld zijn. Noteer op het bord de deling 8 :. Zeg dt ze de deelsommen met schuine strepen (ls strtdeling) gn schrijven. Lt dit door een kind op het bord doen. Reken de som gezmenlijk uit. Besteed ndcht n het nemen vn de grootst mogelijke hppen (met duizendtllen, honderdtllen, tientllen en eenheden), het noteren vn de getllen en het ftrekken. Op het bord komt te stn: Lt zien dt 000 x niet de grootst mogelijke hp is. De rest is dn nmelijk groter dn 000 x (000). Tel tot slot de hppen bij elkr en noteer 98 bovenn chter de schuine streep. Bespreek zo een deel vn de sommen vn opgve. Kinderen die bij een vn de bewerkingen problemen hebben, komen in nmerking voor de verlengde instructie in les. 8 Pluspunt, Hndleiding groep 8, blok Mlmberg s-hertogenbosch

10 les blok Hoeveel kg hring eet zeehond per dg? Kijk nr de tekening. b Schrijf onder elkr. Reken uit = = 8,7 + 6,7 = 6 = 8 6 = 8 = = = 7,6 8,68 = 888 : 6 = 6 : 0 = 7 60 :0 = 7 zeehonden. Hoeveel kg hring is dt in totl per dg? 6 / \ les blok Genoeg voor zeehonden. 6 / \ Schrijf onder elkr. Reken uit = = 897, +,7 = b Wt stt onder de vlek? Reken uit = 69,80 + =,0 0 7 =88 87,8 = 7, = = 76, 87, = 6 = = :8 = 7 : = 6 7 = 6 7 = 6 = 6 9 :9 = 0 : = 60 :0 = Kinderen die hiermee problemen hebben, komen in nmerking voor de verlengde instructie in deze les. Licht kort opgve toe. Bij opgve b zoeken de kinderen uit wt er onder de vlek stt. Welke sommen moet je mken om dt te kunnen uitrekenen? > Kinderen die opgve niet gn mken, mken opgve zelfstndig f. Kinderen die opgve wel mken, zoeken bij opgve uit hoeveel kilogrm hring 7 zeehonden in totl per dg eten. Ze gebruiken hierbij de informtie op de plt. Interctie Nieuw doel A streefniveu (opgve en ) Vertel de kinderen dt ze bij deze opgven verder gn werken met cijferend rekenen. Hierbij moeten ze zelf de som onder elkr noteren. Bespreek opgve n. Welke informtie hebben de kinderen nodig? Welke som hebben ze gemkt? Bijvoorbeel d: =. Dus kilogrm hring per zeehond. Er zijn 7 zeehonden. Dus 7 x = 7 kilogrm hring. Bespreek bij opgve b vn ieder rijtje de eerste som op het bord. Lt steeds een kind de som onder elkr opschrijven. Noteer de som x 6 onder elkr op het bord en reken deze gezmenlijk uit. Hierbij is het vermenigvuldigen met drie cijfers keer drie cijfers nieuw. De berekening tot en met 6 x is bekend. Noteer steeds het te onthouden ntl ernst. En noteer bij vermenigvuldigen met een tientl de tientl-nul. Bij het vermenigvuldigen met het honderdtl () geeft u n dt je twee nullen opschrijft, de honderdtlnullen. Lt bedenken wt er gebeurt ls je een getl met een duizendtl vermenigvuldigt. (er komen drie nullen). Bespreek de uitwerkingen vn de deling tussen strepen (strtdeling) 888 : 6. Lt drbij op het bord het voorbeeld hiernst zien. Vertel dt je nu steeds bekijkt wt je over hebt en dt je een nieuw cijfer erbij hlt. Zeg dt we dit nhlen noemen. Wijs er wel op dt je bij deze methode l zeker moet weten dt je echt wel de grootste hp hebt genomen. Lt de overige sommen vn opgve b zelfstndig mken. Observeer of ze dit foutloos doen. Stt de komm op de goede plts? Stn de cijfers goed onder elkr genoteerd? 7 Differentitie: Kinderen die moeite hebben met opgve geeft u verlengde instructie. De overige kinderen werken zelfstndig n opgve. Verlengde instructie Nieuw doela streefniveu (kopieerbld) G n met welk onderdeel (type som) kinderen problemen hebben. Bespreek de bijbehorende voorbeeldsom op het kopieerbld. Neem smen de stppen door. Bespreek een deel vn de sommen bij opgve. Besteed hierbij ndcht n het onder elkr schrijven vn de getllen. Dit is een essentieel verschil tussen fundmenteel niveu en streefniveu in deze les. Lt bij het vermenigvuldigen steeds zelf hrdop verwoorden wt onthouden (dus opgeschreven) moet worden. G n of ze bij het delen de grootst mogelijke hppen kunnen vinden. De kinderen mken het kopieerbld zelfstndig f. Kinderen die klr zijn, gn verder met opgve in het lesboek. Ze gebruiken hierbij de stppen op het kopieerbld. Beoordeel op bsis vn de resultten of de kinderen ook in nmerking komen voor verlengde instructie bij het doel op het fundmenteel niveu in de volgende les. Bepl ook op bsis vn de gemkte fouten op fundmenteel niveu bij opgve welke kinderen in nmerking komen voor verlengde instructie in de volgende les. > Zelfstndig werken Nieuw doel A streefniveu (opgve en ) De kinderen mken zelfstndig opgve en (f). Pluspunt, Hndleiding groep 8, blok Mlmberg s-hertogenbosch 9

11 Pluspunt groep 8 kopieerblden Verlengde instructie Mlmberg s-hertogenbosch blok les vi bld A blok en bld A blok Mteril Werkboek bldzijde 76, 77 en 78 (oefenen) Opdrchtenboek bldzijde tot en met 7 Kopieerbld Verlengde instructie blok bld A en blok bld A Doelen Nieuw doel A fundmenteel niveu (opdrchtenboek bldzijde tot en met 7) Kinderen kunnen cijferend optellen, ftrekken, vermenigvuldigen en delen, wrbij de sommen l onder elkr worden ngeboden. Nieuw doel A streefniveu (opdrchtenboek bldzijde tot en met 7) Kinderen kunnen cijferend optellen, ftrekken, vermenigvuldigen en delen, wrbij ze de sommen zelf onder elkr moeten zetten. Voorbeeldsom Reken uit Reken uit , 78, ,8 6 / 667 \ tientl is 0 opschrijven , 87 8 / 0 \ 07,8 9 7 Verlengde instructie en Oefenen Verlengde instructie Nieuw doel A fundmenteel niveu(kopieerbld) G n met welk onderdeel (type som) kinderen problemen hebben. Bespreek de bijbehorende voorbeeldsom op het kopieerbld. Neem smen de stppen door. Bespreek een deel vn de sommen vn opgve. Lt steeds zelf hrdop verwoorden wt onthouden, dus opgeschreven moet worden. Herinner ze n: Vermenigvuldig je met een tientl? Schrijf dn de tientl-nul op. G n of ze bij het delen de grootst mogelijke hppen kunnen vinden. Lt opgve zelfstndig fmken. Drn mken de kinderen het kopieerbld zelfstndig f en/of ze werken verder in het opdrchtenboek. Ze gebruiken hierbij de voorbeeldsom. Oefenen De kinderen werken zelfstndig verder n de opgven op bldzijde 76, 77 of 78 in het werkboek (utomtiseren, flexibiliseren en oefenen). Zelfstndig werken De kinderen mken vn het opdrchtenboek de -opgven. Andchtspunt: Herinner de kinderen n de gemkte fsprken met betrekking tot de nottie in het schrift. Geef n dt bij het cijferen in het schrift geen spties tussen de getllen worden geschreven. Licht kort opgve 7 toe. Bespreek de voorbeeldsom. De kinderen bedenken steeds een som wrvn het ntwoord in het rdsel stt. Eventueel kunnen kinderen de som ook eerst met het ntwoord erchter in hun schrift schrijven (zols ook bij horizontl is gedn). Differentitie: De rekenzwkke kinderen mken de opgven in het opdrchtenboek vnf. De gemiddelde rekenrs mken de opgven in het opdrchtenboek vnf. De rekensterke kinderen mken de opgven in het opdrchtenboek vnf. Reflectie Bespreek vn het opdrchtenboek bijvoorbeeld opgve 6 en 7. Opgve 6: Vrg n kinderen die opgve 6 hebben gemkt of ze een ndere som kunnen bedenken bij. (Bijvoorbeeld niet het totl, mr het verschil). Doe dit ook met de opgve b tot en met e. Opgve 7: Vrg n de kinderen die het kruisgetlrdsel hebben gedn op welke wijze ze dit hebben ngepkt. Lt ze een ndere som bedenken bij bijvoorbeeld ntwoord horizontl. Bespreek ook de som 08 : = 09 ( horizontl). Lt een meer rekensterk kind de verkorte vorm voordoen. Lt n de orde komen dt de nottie vn de 0 bij de verkorte vorm een gevr is. Zet de vorm met de grootst mogelijke hppen ernst zodt ze zien wr die 0 vndn komt. 0 Pluspunt, Hndleiding groep 8, blok Mlmberg s-hertogenbosch

12 blok les les blok les blok begin hier Reken uit. Doe het snel. en begin hier Reken uit. Koop hier uw krtje 769 en 87 bezoekers, dt is smen = = = = = = = = = =... = 6 8= 8 6= 7 6= 9 8= 00 : = 00 : 80 = 00 :600 = 00 :90 = 600 :8 = / 9 \ Reken uit. x8 kg is smen...,7 + 6,9 8678, 8,7 78 / 88 \ 09,9 + 9,7 86, 7, / \ / \ Wt stt onder de vlek? Reken uit , +, , 7, / 0 \ / 7 \ , 7, + 7 0, , 7 9, 0, / \ 67 7 / \ 6 blok les les blok begin hier Schrijf onder elkr en reken uit., +6, is begin hier 7 Schrijf onder elkr en reken uit. Doe het zo: , + 6, = 86, + 7,9 = = = =, 6, = 86, 7,9 = = 80 9 = =, 6, 86 6 = 76 = 9 7 = 70= = :8 = 978 :0 = 7 :0 = 60 : 0 = 77 : = horizontl 6... = = = :... = = =... 6 :... = :... = =... verticl 6... = 96 8 :... = =... 8 :... = = :... = = = = :... = =... 6 Hoeveel? Reken uit. Dnk u! Ik eet voor,7 hring per dg. Wilt u mij een je sponsoren? Grg hier uw bijdrge. In 8 is er 6,8 n giften ontvngen en in 9 6,7. Hoeveel is er in totl n giften ontvngen? b In juli kwmen er 008 bezoekers en in ugustus 90. Hoeveel bezoekers meer zijn er in juli geweest? c Voor hoeveel euro eet zeehond n hring in ugustus? d Voor hoeveel euro eten 8 zeehonden n hring in ugustus? e In jr is 9, n giften ontvngen. Hoeveel euro is dt gemiddeld per mnd? Rond f op hele euro s. 8 Hoeveel? Schrijf onder elkr en reken uit. In de eerste helft vn het jr wren er 76 7 bezoekers. In het hele jr zijn er 96 bezoekers geweest. Hoeveel bezoekers kwmen er in de tweede helft vn het jr? b Alle 8 zeehonden smen wegen 66 kg. Hoeveel kg is dt gemiddeld per zeehond? Rond f op hele kg. c In is er 8 kg hring nodig. Hoeveel kg hring is dt in weken? Hoeveel kg hring is dt gemiddeld per dg? Hoeveel kg hring is dt in 6 dgen? d Vergelijk de ntwoorden bij c. Hoe kn het dt je verschillende ntllen kg hring krijgt voor jr? 6 7 Pluspunt, Hndleiding groep 8, blok Mlmberg s-hertogenbosch

13 blok les Mteril Werkboek bldzijde 76, 77 en 78 (oefenen) Opdrchtenboek bldzijde 8tot en met Doelen Toetsdoel A fundmenteel niveu (opdrchtenboek bldzijde8tot en met ) Kinderen kunnen een combintie vn twee bewerkingen ngeboden in een context uitvoeren (optellen, ftrekken en vermenigvuldigen). Toetsdoel A streefniveu (opdrchtenboek bldzijde 8 tot en met ) Kinderen kunnen een combintie vn bewerkingen ngeboden in een context uitvoeren (optellen, ftrekken, vermenigvuldigen en delen). Reflectie Bespreek vn het opdrchtenboek bijvoorbeeld opgve, en 6. Opgve : Lt de kinderen vertellen op welke wijze ze de ntwoorden hebben uitgerekend. Opgve en 6: Lt vertellen welke rekenvrgen ze hebben bedcht en op welke mnier ze die hebben uitgerekend. Strt en Oefenen Strt Bedenk n welk groepje kinderen u extr ndcht wilt besteden, bijvoorbeeld nr nleiding vn de resultten vn de vorige les. Oefenen De kinderen werken zelfstndig verder n de opgven op bldzijde 76, 77 of 78 in het werkboek (utomtiseren, flexibiliseren en oefenen). Zelfstndig werken De kinderen mken vn het opdrchtenboek de -opgven. Andchtspunten: Opgve : Bespreek kort dt de sommen op bonnen zijn genoteerd. Opgve en 6: Geef n dt de kinderen hier zelf ntllen en/of rtikelen bedenken en drmee gn rekenen. Differentitie: De rekenzwkke kinderen mken de opgven in het opdrchtenboek vnf. De gemiddelde rekenrs mken de opgven in het opdrchtenboek vnf. De rekensterke kinderen mken de opgven in het opdrchtenboek vnf. Pluspunt, Hndleiding groep 8, blok Mlmberg s-hertogenbosch

14 blok les les blok les blok begin hier begin hier Wt stt onder de vlek? Reken uit.,0 + 7,0 =,0 +,70 = 7, +, = 6,9 + 0, =,80,60 =,60,80 =,8, = 6,,0 =,0 + = 0,00 6,7 + = 9,00,0 + = 8,0, + = 0, 8,80 = 0,00, =,00 8,7 = 6,7 6, =,8,0 = 6,0=,0=,0= Wt stt onder de vlek? Reken uit. Kijk ook op de prijslijsten bij opgve. x x'zeehonden in gevr' b c d xvo edselg ift 8,0 x hndpop xhndpop 6,0 x xtheelepel,0 totl xkleine gift 0,00 totl xrmbnd 8,0 gegeven 0,000 gegeven 0,00 terug totl 8,0 terug 0,0 totl begin hier Bedenk verschillende sommen. Gebruik de prijslijsten bij opgve. Reken uit. Kijk op de prijslijsten. b... x set krten xtheelepel xtrui x voedselgift x gend met korting x hndpop 6,0 trui 9, theelepel,0 rmbnd 8,0 gend 9,0 krten,0 boek 7, totl... totl... Lis koopt theelepels en rmbnd. Hoeveel euro moet zij betlen? b Jsper koopt gend. Hij betlt met een biljet vn 0 euro. Hoeveel euro krijgt hij terug? Denk n de korting. c Jesse heeft,. Hij koopt hndpop en set krten. Hoeveel euro houdt hij over? d Sski krijgt vn hr vder 7,. Ze krijgt vn hr moeder,. Ze doet een kleine gift. Hoeveel euro houdt ze over? e Rixt wil een vrije gift doen vn 0,. Ze heeft l 8, en ze krijgt er op hr verjrdg 0, bij. Hoeveel euro moet ze nog spren? Voedselgift 8,0 Kleine gift 0, Grote gift 00, (medictie, onderzoek en voeding) Vrije gift Wt u kunt missen! gegeven... terug... gegeven... terug blok les les blok begin hier begin hier Hoeveel? Reken uit. Kijk op de prijslijst. 6 Wt stt onder de vlek? Bedenk zelf sommen. Gebruik de prijslijst bij opgve. x x x rmbnd totl gegeven terug b x x voedselgift 7,00 totl gegeven terug c x xvrije gift,00 totl gegeven terug d x x kleine gift 00,00 totl gegeven 00,00 terug Renée koopt gend en boek Zeehonden in gevr. Hoeveel euro moet ze betlen? b Boris wil een grote gift doen. Om betlt de helft en oom Henk betlt 0,. Hoeveel euro moet Boris zelf betlen? c Snne en Mxime kopen smen theelepel en theedoek. Ze betlen llebei evenveel. Hoeveel moeten ze elk betlen? d De fmilie Slee bestt uit vder, moeder en kinderen. Ze doen een grote gift. De ouders betlen smen: Prijslijst: hndpop 6,0 trui 9, theelepel,0 theedoek,0 rmbnd 8,0 gend 9,0 Nu 0% korting boek Zeehonden in gevr 7, Nu 0% korting set krten,0 mgneten 0,0 houten puzzel, dvd Help!,8 7 Kijk op de prijslijst bij opgve. Wt kun je met deze informtie uitrekenen? Schrijf de rekenvrg erbij. Reken uit. Nin sprt voor een voedselgift vn weken plus een kleine gift. Hr ouders betlen de helft. b Snder sprt voor een voedselgift vn weken. Hij sprt,70 per. c Srh en Lim kopen smen puzzel plus boek Zeehonden in gevr. Ze betlen elk evenveel. d Alle klssen vn bsisschool De Wdden willen smen grote giften doen. Groep,, en betlen smen 7,. Groep, 6 en 7 betlen smen het dubbele vn dt bedrg. e Peter koopt gend s. Hij geeft euro en krijgt, terug. De kinderen betlen lleml evenveel. Hoeveel betlt elk kind? e Morgn koopt hndpop en... mgneten. Ze betlt 0,. Hoeveel mgneten heeft ze gekocht? f Bedenk zelf. Srh koopt... en... Ze betlt met... Hoeveel krijgt ze terug? Giften: Voedselgift 8,0 Kleine gift 0, Grote gift 00, (medictie, onderzoek en voeding) Vrije gift Wt u kunt missen! 0 Pluspunt, Hndleiding groep 8, blok Mlmberg s-hertogenbosch

15 blok les 6 blok les 6 Mteril Werkboek bldzijde 76, 77 en 78 (oefenen) Lesboek bldzijde 8en9 Kopieerbld Verlengde instructie blok bld B Extr mteril Kopieerbld Verlengde instructie blok bld B Voorbereiding Lt de kinderen deze verschillende soorten grfieken uit krnten en schriften meenemen. Doelen Toetsdoel B fundmenteel niveu (opgve en ) Kinderen kunnen eenvoudige berekeningen mken wrbij ze gegevens uit verschillende typen grfieken flezen en interpreteren. Toetsdoel B streefniveu (opgve en ) Kinderen kunnen berekeningen mken wrbij ze gegevens uit verschillende typen grfieken flezen en interpreteren. Kijk nr de grfieken. Bentwoord de vrgen. Welke zeehond ws het zwrst toen die voor het eerst gewogen werd? gewicht (kg) b Welke zeehond ws het kleinst toen 0 die voor het eerst gemeten werd? c Bij welke zeehond nm het gewicht het meeste toe? 0 d Wt kun je vertellen over de lengte en het gewicht vn de zeehonden 0 op juli? 8 Yurre Sterre gewicht (kg) mei juni juli ug sep 0 Yurre Kijk nr de grfieken bij opgve. Bentwoord de vrgen. Wnneer ws het gemeten verschil in gewicht het grootst? b Wnneer ws het gemeten verschil in lengte het grootst? c Wnneer ws het gemeten verschil in gewicht het kleinst? d Wnneer ws het gemeten verschil in lengte het kleinst? e Mk de tbellen f. f Sterre gewicht vn Yurre en Sterre 0 0 mei juni juli ug sep Yurre Sterre Kijk in de cirkeldigrmmen bij opgve. Mk de tbel f. Groningen Frieslnd Noord-Hollnd Zuid-Hollnd Zeelnd %... %... %... %... % %... %... %... %... % lengte (cm) lengte (cm) mei juni juli ug sep Yurre Sterre lengte vn Yurre en Sterre 0 mei juni juli ug sep > Strt Oefenen De kinderen werken zelfstndig verder n de opgven op bldzijde 76, 77 of 78 in het werkboek (utomtiseren, flexibiliseren en oefenen). Interctie Toetsdoel B fundmenteel niveu (opgve en ) Vertel de kinderen dt ze bij deze opgven verder gn oefenen met het uitrekenen vn sommen met grfieken. Strt met de vrg wie er ooit nr de zeehondencrèche in Pieterburen geweest is. Noteer de ntllen op het bord: wel: kinderen niet: kinderen Bespreek met welke grfiek je hier het best de gegevens kunt weergeven. Bijvoorbeeld een stfgrfiek zou kunnen ls je de ntllen wilt weergeven. Een cirkeldigrm zou kunnen ls je de verdeling wt duidelijker wilt mken. Bespreek de grfieken bij opgve. Wrom zijn hier lijngrfieken getekend? (dn kun je de verndering, per mnd, duidelijker in beeld brengen). Wr gn de grfieken over? (gewicht en lengte vn twee zeehonden). Wt kun je zeggen over de meetmomenten? (l op de eerste dg vn de mnd). Wijs de verticle s n. Vrg wt je dr op kunt flezen. (het gewicht of de lengte vn de zeehonden). Bespreek de wrden vn 0 tot 0 kilogrm in de eerste grfiek en vn 70 tot 0 centimeter in de tweede grfiek. Doe dit ook met de stppen die genomen worden. Elke stp is kilogrm in de eerste grfiek en centimeter in de tweede grfiek. Bespreek wrom de tweede grfiek niet bij 0 begint. (bijvoorbeeld het is zonde vn de ruimte; de zeehonden zijn kennelijk l ten minste 70 centimeter lng). Bespreek opgve. Welke zeehond ws het zwrst toen die voor het eerst gewogen werd? (Yurre). Kun je iets zeggen over de gewichten bij binnenkomst vn de zeehonden? (nee, je ziet niet wnneer de zeehonden zijn binnengekomen, je ziet lleen de meetmomenten). Geef n dt ze kunnen doen lsof Yurre op mei binnenkwm en Sterre op juni, mr dt hoeft niet precies zo te zijn. Bespreek met de kinderen hoe ze opgve c kunnen uitrekenen. Er zijn meerdere mogelijkheden, bijvoorbeeld lees de eerste en de ltste meetwrde f en bepl het verschil. Dit kn ook met tussenstppen mr dt is wel omslchtiger. Bespreek vervolgens opgve d. Zien de kinderen dt beide zeehonden op juli even lng zijn mr niet even zwr? Vrg hoe ze dt zien in de grfiek. (ze hebben beide dezelfde wrde op de verticle s in de grfiek over de lengte). Lt nog enkele ndere zken flezen uit de grfieken en vrg telkens ook hoe ze dt kunnen zien. Bijvoorbeeld: Bij welke zeehond ws de gewichtstoenme in één mnd het kleinst? (Sterre, de ltste mndlijn die de punten verbindt, is het minst steil). Bij welke zeehond ws de lengtetoenme in één mnd het grootst? (Yurre, de eerste mndlijn die de punten verbindt, is het steilst). Welke zeehond zou er het slechtst n toe zijn geweest bij binnenkomst? (wrschijnlijk Sterre, die is dn erg mger, mr in de grfiek zie je niets over verwondingen of ziektes). Wt kn er met Yurre zijn gebeurd n ugustus? (vrijgelten). Kinderen die fouten mken bij het flezen vn de grfieken, komen in nmerking voor verlengde instructie bij het doel op fundmenteel niveu in les 7. Licht kort opgve toe. Vertel de kinderen dt ze niets hoeven in te vullen in de tbel bij de dt wrop de zeehond niet gemeten is (Sterre in mei, en Yurre in september). Pluspunt, Hndleiding groep 8, blok Mlmberg s-hertogenbosch

16 les 6 blok les 6 blok Kijk nr de cirkels. Bentwoord de vrgen. In welk jr werden de meeste zeehonden gevonden in Groningen? En in Frieslnd? gevonden zeehonden in 007 totl 60 zeehonden gevonden zeehonden in 008 totl 0 zeehonden Groningen Frieslnd Noord-Hollnd Differentitie: Kinderen die moeite hebben met opgve geeft u verlengde instructie. De overige kinderen werken zelfstndig n opgve en. Zuid-Hollnd Zeelnd b Mk de tbel f. 007 Groningen Frieslnd Noord-Hollnd Zuid-Hollnd Zeelnd percentge totl ntl c Mk ook een tbel voor 008. Kijk nr de grfiek. Bentwoord de vrgen. Op welk eilnd werden er in totl de meeste zeehonden gevonden in 007 en 008? b Op welk eilnd werden er in totl de minste zeehonden gevonden in 007 en 008? c In welk jr werden er op Schiermonnikoog de meeste zeehonden gevonden? d Op welk eilnd zie je het grootste verschil tussen het ntl gevonden zeehonden in 007 en 008? e Hoeveel zeehonden werden er in totl op de Wddeneilnden gevonden in 007? f Hoeveel zeehonden werden er in totl op de Wddeneilnden gevonden in 008? Schiermonnikoog Amelnd Terschelling Vlielnd Texel zeehonden gevonden op de Wddeneilnden ntl zeehonden > Kinderen die opgve niet gn mken, mken opgve zelfstndig. Ze kunnen hierbij de voorbeeldsom op het kopieerbld Verlengde instructie blok bld B gebruiken. Kinderen die opgve wel mken, berekenen bij opgve met behulp vn de cirkeldigrmmen hoeveel zeehonden er in 007 en in 008 werden gevonden in Groningen en Frieslnd. Interctie Toetsdoel B streefniveu (opgve en ) Vertel de kinderen dt ze bij deze opgven verder gn oefenen met het uitrekenen vn sommen wr grfieken bij stn. Geef de kinderen een kort rekendictee. Vrg sommen vn het type 0% vn 00; % vn 00; % vn 00; 0% vn 80; % vn 00; 7% vn 0; % vn 0; % vn 80; 0% vn 0; 00% vn 00. Vrg welke ntwoorden ze hebben gevonden bij opgve. Lt enkele kinderen op het bord voordoen hoe ze met behulp vn de percentges de ntllen hebben uitgerekend. Lezen ze de percentges goed f in de cirkeldigrmmen? Tellen ze hierbij met stppen vn tien en/of vijf? Tekenen ze op een kldbldje schemtische procentstroken? Hebben ze ontdekt dt voor Groningen de percentges weliswr gelijk zijn, mr dt het ntl verschilt en er dus toch in 007 meer zeehonden zijn gevonden dn in 008? Lt zien dt dit te mken heeft met het totl ntl gevonden zeehonden. Mk opgve b smen. Herinner de kinderen n bijvoorbeeld het gebruik vn de procentstrook bij het berekenen vn lstiger percentges ls %,,% of 7,%. Kinderen die de percentges niet kunnen flezen uit het cirkeldigrm of die met behulp vn de gevonden percentges niet kunnen uitrekenen om hoeveel zeehonden het gt, komen in nmerking voor verlengde instructie in deze les. Licht kort opgve toe. 9 Verlengde instructie Toetsdoel B streefniveu (kopieerbld) Bespreek de voorbeeldsom op het kopieerbld. Neem smen de stppen door. Bespreek eventueel een deel vn de sommen bij opgve. Mogelijk zijn er kinderen die dit kopieerbld voor de vkntie in blok l hebben gemkt. Kunnen zij nog onder woorden brengen hoe de voorbeeldsom moet worden uitgerekend?ukunt dn horen of ze inzien wr het om gt, en de nieuwe kinderen horen hoe het moet. Weten ze nog wt er in de legend stt en kennen ze de betekenis vn de ssen nog? Kunnen ze de gegevens die ze hebben fgelezen noteren? De kinderen mken het kopieerbld zelfstndig f. Kinderen die klr zijn, gn verder met opgve in het lesboek. Ze gebruiken hierbij de stppen op het kopieerbld. Beoordeel op bsis vn de resultten of de kinderen ook in nmerking komen voor verlengde instructie bij het doel op het fundmenteel niveu in de volgende les. Beoordeel ook de gemkte fouten op fundmenteel niveu bij opgve en bepl op bsis drvn welke kinderen in nmerking komen voor verlengde instructie in de volgende les. > Zelfstndig werken Toetsdoel B streefniveu (opgve en ) De kinderen mken zelfstndig opgve en (f). Pluspunt, Hndleiding groep 8, blok Mlmberg s-hertogenbosch

17 blok les 7 Mteril Werkboek bldzijde 76, 77 en 78 (oefenen) Werkboek bldzijdeen Kopieerbld Verlengde instructie blok bld B Extr mteril Per kind kleurpotloden Doelen Toetsdoel B fundmenteel niveu (werkboek bldzijde en ) Kinderen kunnen eenvoudige berekeningen mken wrbij ze gegevens uit verschillende typen grfieken flezen en interpreteren. Toetsdoel B streefniveu (werkboek bldzijde en ) Kinderen kunnen berekeningen mken wrbij ze gegevens uit verschillende typen grfieken flezen en interpreteren. Reflectie Bespreek vn het werkboek bijvoorbeeld opgve en. Opgve : Welk jrtlhebben de kinderen gevonden bij opgve? Hoe hebben ze drbij geredeneerd? Vrg de kinderen of het goed of juist slecht gt met de zeehondencrèche ls er veel zeehonden worden opgenomen. Zien ze dt dit fhngt vn hoe je het bekijkt? Veel zeehonden in nood is ntuurlijk niet zo mooi, het is zielig voor de zeehonden bijvoorbeeld, mr het is weer wel fijn dt de crèche er zoveel kn helpen. Opgve : Bespreek n dt je met dezelfde gegevens verschillende soorten grfieken kunt mken. In dit gevl mken ze een stfgrfiek en een cirkeldigrm. Bespreek welke grfieksoort je in een beplde situtie het best kunt gebruiken. Bijvoorbeeld om ntllen n te geven? (stfgrfiek). En ls het gt om percentges? (cirkeldigrm). Verlengde instructie en Oefenen Verlengde instructie Toetsdoel B fundmenteel niveu(kopieerbld) Bespreek de voorbeeldsom op het kopieerbld. Neem smen de stppen door. Bespreek eventueel een deel vn de sommen vn opgve. In dit eerste blok zijn er kinderen die dit kopieerbld voor de vkntie in blok l hebben gemkt. Kunnen zij nog onder woorden brengen hoe de voorbeeldsom moet worden uitgerekend?u kunt dn horen of ze inzien wr het om gt, en de nieuwe kinderen horen hoe het moet. Kunnen ze ngeven wt de betekenis vn de ssen is? Drn mken de kinderen het kopieerbld zelfstndig f en/ of ze werken verder in het werkboek. Ze gebruiken hierbij de voorbeeldsom. Oefenen De kinderen werken zelfstndig verder n de opgven op bldzijde 76, 77 of 78 in het werkboek (utomtiseren, flexibiliseren en oefenen). Zelfstndig werken De kinderen mken vn het werkboek. bldzijde en Differentitie: De rekenzwkke kinderen mken de opgven in het werkboek. De gemiddelde rekenrs mken de opgven in het werkboek. De rekensterke kinderen mken de opgven in het werkboek. 6 Pluspunt, Hndleiding groep 8, blok Mlmberg s-hertogenbosch

18 les 7 blok blok les 7 les 7 blok blok les 7 gewone zeehond Kijk nr de grfiek en bentwoord de vrg. Wt is er n de hnd grijze zeehond met de zeehonden opgenomen zeehonden dwlgst huiler die worden gevonden? les 7 blok Kijk nr de cirkels. gewone zeehond infectie 0 Kijk nr de grfieken. 9 Snowy Kijk nr de grfiek en bentwoord de vrgen. grijze zeehond gewond Vul in. 8 Bob 007 totl 0 zeehonden opgenomen 008 zeehonden totl 60 zeehonden dwlgst 7 gewicht 6 vn de zeehonden lengte vn de zeehonden gewone zeehond Kijk nr de grfiek en bentwoord de vrgen. 90 Wt is er n de hnd grijze zeehond Vul de juiste getllen in en streep de foute ntwoorden door. met de zeehonden die 0 opgenomen zeehonden huiler 8 dwlgst worden In 008 is... % vn de gevonden zeehonden een huiler. 0 gevonden? 80 Kijk nr 9de cirkels. infectie Dt zijn... zeehonden. 8 0 gewond Dt zijn er... meer/minder dn in 007. (jr) 6 70 In 008 is...% vn de gevonden zeehonden gewond. In 00 werden er... dwlgsten opgenomen. 0 0 Een dwlgst Vul de Dt zijn... zeehonden. juiste getllen in en streep de foute ntwoorden door. Mk de tbel f. is een zeehond () () die niet uit de Dt zijn er... meer/minder dn in 007. Teken de stven vn 008 tot en met 00 in de grfiek. In 008 is... % vn de gevonden zeehonden een huiler. Noordzee komt. 0 In 008 hebben... Pi weegt elke op mndg Pi heeft ook elke mndg de lengte Dt zijn... zeehonden. meer/minder gevonden zeehonden de zeehonden. vn Snowy en Bob gemeten. een infectie dn 007. (jr) Dt zijn er... meer/minder dn in 007. In de grfiek gewone zie je wt zeehond het gewicht 80 vn In de grfiek zie je wt de lengte vn In 00 werden b Mk er in detotl tbel... f. zeehonden opgenomen. de zeehonden grijze Snowy zeehond en Bob toen 0 ws. de zeehonden Snowy en Bob toen ws. In 008 is...% vn de gevonden zeehonden gewond In... werden er geen dwlgsten opgenomen. In dwlgst woog Snowy... kg. 0 In ws Snowy... cm lng. Dt zijn... zeehonden. (jr) In... huiler en... werden... % er evenveel gewone zeehonden % opgenomen.... In woog Bob... kg. In ws Bob... cm lng. Dt zijn er... meer/minder dn in 007. In 00 werden er in totl... zeehonden opgenomen. In... infectie werden de minste gewone... % zeehonden opgenomen %... In... wogen Snowy In... wren Snowy en Bob In 008 hebben... meer/minder gevonden zeehonden In... werden er geen dwlgsten opgenomen. Kijk in de grfiek en vul in. In... gewond werden de meeste grijze... % zeehonden opgenomen %... en Bob evenveel, nmelijk... kg. even groot, nmelijk... cm lng. een infectie dn in 007. In... en... werden er evenveel gewone zeehonden opgenomen. In 00 kwmen er... bezoekers nr de zeehondencrèche. In... totl werden de minste grijze... % zeehonden opgenomen %... Vnf is... In... In is Bob het meeste... werden de minste gewone zeehonden opgenomen. b Mk de tbel f. In 007 zijn er in het e kwrtl... bezoekers geweest. In 00 werden er... dwlgsten opgenomen. In zwrder. gegroeid.... werden de meeste grijze zeehonden opgenomen In... zijn er ieder kwrtl evenveel bezoekers geweest. Mk de tbel f. Een dwlgst is een zeehond In... is Snowy mgerder In... is... Kijk in de cirkel. 00 die niet uit 006 de Noordzee 007 komt. 008 In... werden de minste grijze zeehonden opgenomen. huiler Teken... de stven% vn tot en met in de% grfiek.... In... en... wren er in het e kwrtl evenveel bezoekers. Vul in en streep de foute ntwoorden door. zwerfvuil (kg) In 00 werden geworden. er niet gegroeid.... dwlgsten opgenomen. infectie... % % De meeste bezoekers kwmen in het... kwrtl in het... jr. In 006 is er... Snowy is in deze weken kg meer hout en ppier gevonden dn in kg Snowy is in deze weken... Mk de tbel f. Een dwlgst is een zeehond cm gewond gewone... zeehond % % die niet uit de Noordzee komt. Teken de stven De minste bezoekers kwmen in het... kwrtl in het... jr. In 007 is er... zwrder vn 008 geworden. tot en met 00 in de grfiek. lnger geworden. kg minder overig fvl gevonden dn in 008. totl grijze... zeehond % % In 008 is er... kg plstic gevonden. Dit is... Bob is in meer/minder dn in Elke deze bezoeker 00 weken betlt kg,006 entree. Bob 007 is in deze 008 weken cm ntl bezoekers dwlgst 0 0 gewone zeehond Vul chter ieder In 007 is er... kg touw en netten gevonden. Dit is... zwrder 80geworden. lnger meer/minder dn in 00. geworden jrtl in hoeveel geld grijze zeehond 0 de zeehondencrèche 0 0 Mk de tbel f. ntl zeehonden percentge 0 Reken voor ieder jr uit hoeveel kilogrm zwerfvuil op de Nederlndse strnden huiler... % dwlgst 0 heeft gekregen. 0 metlfvl er werd gevonden. opgenomen opgenomen e kwrtl b Mk een stfgrfiek Kijk nr de en grfiek een cirkel. bij opgve. Kijk nr de 00: grfieken... bij opgve. Mk de tbel f. 00: infectie... zeehonden 6 in zeehonden % Gebruik de in 007 plstic Schrijf gegevens het goede uit tbel. jrtl boven de cirkel. e kwrtl touw en netten 006: 0... Vul de legend 006:... in. gewond... % e kwrtl gevonden zeehonden hout en ppier gewicht opgenomen 007:... kg... kg... opgenomen Kijk nr de grfiek bij opgve. kg... kg... kg : totl % Snowy zeehonden in... zeehonden in 007 e kwrtl metl Schrijf het goede jrtl lengte 008: boven de cirkel.... cm... cm... 0cm... cm... cm : gevonden zeehonden overig Vul de legend in gewicht... kg... kg... kg... kg... kg (jr)... Bob... lengte... cm... cm... cm... cm... cm 0 b Mk zelf een cirkeldigrm voor blok les 7 ntl zeehonden ( 0) gewicht (kg) ntl zeehonden ( 0) lengte (cm) ntl ( 000) 007 totl 0 zeehonden 008 totl 60 zeehonden les 7 blok... 0 b Mk zelf een cirkeldigrm voor huiler infectie gewond ntl ntl zeehonden ( 0) oorzken Pluspunt, Hndleiding groep 8, blok Mlmberg s-hertogenbosch 7

19 blok les 8 blok les 8 Mteril Werkboek bldzijde 76, 77 en 78 (oefenen) Lesboek bldzijde 0 en Kopieerbld Verlengde instructie blok bld B en blok bld B Doelen Nieuw doel B fundmenteel niveu (opgve en ) Kinderen kunnen vermenigvuldigen en delen met breuken en kommgetllen ngeboden in een context. Nieuw doel B streefniveu (opgve en ) Kinderen kunnen vermenigvuldigen en delen met breuken en kommgetllen. > Strt Oefenen De kinderen werken zelfstndig verder n de opgven op bldzijde 76, 77 of 78 in het werkboek (utomtiseren, flexibiliseren en oefenen). Interctie Nieuw doel B fundmenteel niveu (opgve en ) Vertel de kinderen dt ze bij deze opgven gn vermenigvuldigen en delen met breuken en kommgetllen in verhltjessommen. Bespreek vn opgve de tbellen bijenb. Teken de verhoudingstbellen nst elkr op het bord. Lees de som en bepl smen of het een vermenigvuldiging of een deelsom is. Zien de kinderen hoe de tbel wordt ingevuld bij de verschillende sommen? Besteed ndcht n de plts vn de getllen. Met nme de vrg wr de komt te stn is belngrijk. Wt wordt er bij de eerste verhoudingstbel uitgerekend? (het ntl liter melk dt nodig is voor puppy s). En wt in de tweede? (het ntl puppy s dt je te drinken kunt geven met liter melk). Vul de verhoudingstbellen smen in. Lt steeds de betekenis vn de getllen in de tbel verwoorden. Bespreek op dezelfde mnier de ndere twee verhoudingstbellen. Kinderen die niet weten of je moet vermenigvuldigen of delen, of kinderen die de getllen op de verkeerde plts in de verhoudingstbel schrijven, komen in nmerking voor verlengde instructie in les 9. Licht kort opgve toe. > Kinderen die opgve niet gn mken, mken opgve zelfstndig. Mk vier groepjes vn de kinderen die opgve wel mken. Wijs voor elk groepje één vn de vier typen sommen n die bij opgve stn. Lt ze deze som voorbereiden zodt ze die strks kunnen uitleggen n de rest vn de kls. Wijs op de overeenkomst tussen de sommen bij opgve en die bij opgve. Vertel dt ze strks ook de ndere sommen in het kder moeten kunnen uitleggen n de rest vn de kls. 0 Hoeveel? Reken uit. c pup drinkt, liter melk per dg. Hoeveel liter melk is er nodig voor puppy s? Som:, = Hoeveel? Reken uit. c ntl puppy's ntl liter melk, zeehond eet emmer hring per dg. Hoeveel emmers zijn er nodig voor zeehonden? Som: = ntl zeehonden ntl emmers hring zeehond drinkt 0, liter melk per dg. Hoeveel liter is er dn nodig voor zeehonden? zeehonden? 8 zeehonden? 0 zeehonden? pup eet emmer hring per dg. Hoeveel emmers hring zijn er nodig voor 0 puppy s? 8 puppy s? 6 puppy s? puppy s? Een bbyzeehond heet een pup. b Er is liter melk. pup drinkt, liter per dg. Voor hoeveel puppy s is er genoeg? Som: :, = ntl puppy's ntl liter melk, d Er zijn emmers hring. zeehond eet emmer hring per dg. Voor hoeveel zeehonden is er genoeg? Som: : = ntl zeehonden ntl emmers hring b zeehond drinkt 0, liter melk per dg. Voor hoeveel zeehonden is er genoeg met liter? 8 liter? 0 liter? liter? d pup eet emmer hring per dg. Voor hoeveel puppy s is er genoeg met 8 emmers hring? 6 emmers hring? emmers hring? 0 emmers hring? Interctie Nieuw doel B streefniveu (opgve en ) Vertel de kinderen dt ze bij deze opgven gn vermenigvuldigen en delen met kommgetllen en breuken. Bespreek met de kinderen de sommen bij opgve. Lt hierbij telkens enkele kinderen n het woord die deze som hebben voorbereid. Lt hen verwoorden welke stppen er worden gezet om de sommen op te lossen. Lt elk groepje steeds de eigen strtegie toepssen op de sommen die in hetzelfde kder stn. Zien ze dt je bij8x0,kunt denken n de som zonder komm? 8 x =6. is tien keer zo groot ls 0,. Het ntwoord is nu dus tien keer te groot geworden. Je moet dn 6 weer delen door 0, dus 6 : 0 =,6. En dn weet je dt 8 x 0, =,6. Zien de kinderen dt bij een deelsom het ntwoord gelijk blijft ls je beide getllen x 0 of x 00 doet? Dus 8 : 0, = 80 : = 0. Kunnen ze met een vermenigvuldiging lten zien dt dit klopt? (bijvoorbeeld 0 x 0, = 8). Bespreekdesom6x = 6. Wijs de kinderen erop dt de breuk nog kn worden vereenvoudigd: 6 =. Lt zien dt je bijdesom6: de breuk kunt kwijtrken door beide getllen met drie te vermenigvuldigen. Dr is een uitsprk over: Moet je delen? Zorg voor helen! Lt zien dt bij een deelsom het ntwoord gelijk blijft ls je beide getllen x doet. Een ndere uitleg bij deze som kn zijn: : =wnt x =. Er is nu 6 keer, dus dn geldt: 6: = 8. Herinner kinderen ook n het verbnd tussen6: = 8 en 8 x =6envergelijkditmet8:6=enx6=8. Kinderen die bij de verschillende sommen niet de juiste stppen kunnen zetten komen in nmerking voor verlengde instructie in deze les. Licht kort opgve toe. 8 Pluspunt, Hndleiding groep 8, blok Mlmberg s-hertogenbosch

20 8 Mlmberg s-hertogenbosch Pluspunt groep 8 kopieerblden Verlengde instructie les 8 blok les 8 blok blok bld B en blok bld B vi Reken uit. 8 0, =,6 denk n 8 = 6 8:0,=80:=0 0 0 Voorbeeldsom Reken uit. + 0, + 0, 9 0, = 6 0, = 9 : 0, = 6 : 0, = 0,=... Moet je delen? Zorg voor helen! 0 0, 0 0,8,,6,0,,8 6 = 6 = 6: =8: :0,=... :0,=0:= 0 00 = : = : 0,0 =... : 0,0 =00:=0 = : = Reken uit. 6 0, = 6 : 0, = = , =, = 60 : 0, = 8 : 0, = : =... : = 6:= 6, = 9, = 80 : 0, =,6 : 0,6 = : =... : =6:= 9 = : = 8 = : = = 6: = Reken uit. Vereenvoudig de breuk ls dt kn. = : = 0, =... : 0, =... =... 0 : = = 7: = 6 0, =... 6 : 0,6 = =... : = , =... : 0, =... =... 6: =..., =..., : 0,8 =... =... : =... Differentitie: Kinderen die moeite hebben met opgve geeft u verlengde instructie. De overige kinderen werken zelfstndig n opgve. Verlengde instructie Nieuw doelb streefniveu (kopieerbld) Bespreek de voorbeeldsom op het kopieerbld. Neem smen de stppen door. Bespreek nogmls de betekenis vn de tip bij de deelsommen: Moet je delen? Zorg voor helen! Bespreek een deel vn de sommen bij opgve. De kinderen mken het kopieerbld zelfstndig f. Kinderen die klr zijn, gn verder met opgve in het lesboek. Ze gebruiken hierbij de stppen op het kopieerbld. Beoordeel op bsis vn de resultten of kinderen ook in nmerking komen voor verlengde instructie bij het doel op het fundmenteel niveu in de volgende les. Beoordeel ook de gemkte fouten op fundmenteel niveu bij opgve en bepl op bsis drvn welke kinderen in nmerking komen voor verlengde instructie in de volgende les. > Zelfstndig werken Nieuw doel B streefniveu (opgve en ) De kinderen mken zelfstndig opgve en (f). Pluspunt, Hndleiding groep 8, blok Mlmberg s-hertogenbosch 9

21 Pluspunt groep 8 kopieerblden Verlengde instructie Mlmberg s-hertogenbosch 7 blok les 9 vi bld B blok en bld B blok Mteril Werkboek bldzijde 76, 77 en 78 (oefenen) Opdrchtenboek bldzijde tot en met Kopieerbld Verlengde instructie blok bld B en blok bld B Doelen Nieuw doel B fundmenteel niveu (opdrchtenboek bldzijde tot en met ) Kinderen kunnen vermenigvuldigen en delen met breuken en kommgetllen ngeboden in een context. Nieuw doel B streefniveu (opdrchtenboek bldzijde tot en met ) Kinderen kunnen vermenigvuldigen en delen met breuken en kommgetllen. Voorbeeldsom Hoeveel? Reken uit. Tip: Gebruik een tbel. Er zijn kinderen. Ieder kind drinkt 0, liter frisdrnk. Hoeveel liter is er nodig? ntl kinderen frisdrnk (l) 0, Er is liter frisdrnk. Ieder kind drinkt 0, liter. Voor hoeveel kinderen is er genoeg? ntl kinderen 7 Som: : 0,=7 frisdrnk (l) 0, Er zijn kinderen. Ieder kind eet koek. Hoeveel koeken zijn er nodig? ntl kinderen Som: ntl koeken 8 =8 Er zijn koeken. Ieder kind eet koek. Voor hoeveel kinderen is er genoeg? ntl kinderen 7 Som: : = 7 ntl koeken Hoeveel? Reken uit en vul in. Er zijn 8 kinderen. Ieder kind drinkt 0, liter frisdrnk. Hoeveel liter is er nodig? ntl kinderen 8 Som: 0,= b Er is 8 liter frisdrnk. Ieder kind drinkt 0, liter. Voor hoeveel kinderen is er genoeg? ntl kinderen frisdrnk (l) 0, frisdrnk (l) 0, 8 Som:... Som:... Verlengde instructie en Oefenen Verlengde instructie Nieuw doel B fundmenteel niveu(kopieerbld) Bespreek de voorbeeldsom op het kopieerbld. Neem smen de stppen door. Bespreek eventueel een deel vn de sommen vn opgve. Zien de kinderen wt ze kunnen invullen in de tbel? Mk de kinderen erop ttent dt het hndig kn zijn om eerst te zorgen dt je niet meer (zoveel) met breuken of kommgetllen hoeft te werken. Drn mken de kinderen het kopieerbld zelfstndig f en/of ze werken verder in het opdrchtenboek. Ze gebruiken hierbij de voorbeeldsom. Oefenen De kinderen werken zelfstndig verder n de opgven op bldzijde 76, 77 of 78 in het werkboek (utomtiseren, flexibiliseren en oefenen). Zelfstndig werken De kinderen mken vn het opdrchtenboek de -opgven. Differentitie: De rekenzwkke kinderen mken de opgven in het opdrchtenboek vnf. De gemiddelde rekenrs mken de opgven in het opdrchtenboek vnf. De rekensterke kinderen mken de opgven in het opdrchtenboek vnf. Reflectie c Er zijn 0 kinderen. Ieder kind eet koek. Hoeveel koeken zijn er nodig? ntl kinderen 0 ntl koeken Som:... d Er zijn 0 koeken. Ieder kind eet koek. Voor hoeveel kinderen is er genoeg? ntl kinderen ntl koeken 0 Som:... Bespreek vn het opdrchtenboek bijvoorbeeld opgve, 7 en 9. Opgve : Bespreek de sommen n die de kinderen hebben opgeschreven. Hebben ze de juiste som uit het verhltje gehld? Bespreek vervolgens de oplossingsstrtegieën die ze hebben gebruikt.hebben ze hndig gerekend? Of hebben ze het cijferend opgelost? Hebben ze een verhoudingstbel gebruikt of konden ze het zonder tbel? Opgve 7: Lt de kinderen de getllen oplezen wrmee ze de rij hebben ngevuld. Welke vermenigvuldiging hebben ze drn bij de rij gezet? Hebben ze de juiste fctor gekozen? Is het ntwoord gelijk n het ltste getl in de rij? Opgve 9: Hoe hebben de kinderen uitgerekend wt er onder de vlekken moet stn? Zijn ze bij het tweede rijtje uitgegn vn de werkwijze die ze bij het eerste rijtje hebben gebruikt? 0 Pluspunt, Hndleiding groep 8, blok Mlmberg s-hertogenbosch

22 blok les 9 les 9 blok les 9 blok begin hier en begin hier Hoeveel? Reken uit met een verhoudingstbel. Hoeveel? Schrijf de som op en reken uit. pen kost,0. Er zitten 0 kinderen in de kls. Hoeveel moet de juf betlen? Som: 0,0 = ntl pennen 0 prijs ( ),0? c Per ketting heb je meter touw nodig. Hoeveel meter touw is er nodig voor 0 kettingen? Som: 0 = ntl kettingen 0 ntl meter touw? lengte m Hoeveel kettinkjes kn je mken vn mt S? En vn mt M? En vn mt L? lengte m b De juf heeft 0,. pen kost,0. Hoeveel pennen kn de juf kopen? Som: 0 :,0 = d Er is 0 meter touw. Per ketting is meter nodig. Voor hoeveel kettingen is er genoeg? Som: 0 : = b Hoeveel kettinkjes kn je mken vn mt S? En vn mt M? En vn mt L? ntl pennen? prijs ( ),0 0 ntl kettingen? ntl meter touw 0 lengte 7 m c Hoeveel kettinkjes kn je mken vn mt S? En vn mt M? En vn mt L? Hoeveel? Reken uit. folder kost 0,0. Benny verkoopt 0 folders. Hoeveel geld heeft hij ontvngen? b folder kost 0,0. Binc heeft 0,. Hoeveel folders kn ze kopen? c potlood kost 0,7. Juf Snne koopt 0 potloden. Hoeveel moet ze betlen? d Meester Jn heeft 0,. potlood kost 0,7. Hoeveel potloden kn hij kopen? e gum kost 0,. Meester Mrtin koopt gummen. Hoeveel moet hij betlen? f Juf Teuntje heeft,. Gum kost 0,. Hoeveel gummen kn ze kopen? 0, 0,0 0,7 Hoeveel? Reken uit. Meester Willem koopt boekjes. Hoeveel moet hij betlen? b Juf Mrleen heeft 7,. Hoeveel boekjes kn ze kopen? c Juf Sr koopt sleutelhngers. Hoeveel moet ze betlen? d Meester Kees heeft,. Hoeveel sleutelhngers kn hij kopen? e Meester Remco koopt linilen. Hoeveel moet hij betlen? f Juf Nouri heeft,. Hoeveel linilen kn ze kopen?,0 7,0 0,7 blok les 9 les 9 blok begin hier begin hier Hoeveel sprongen vn? Reken uit. 7 Mk de rijen f. Schrijf de vermenigvuldiging op die erbij hoort en reken uit = = Hoeveel sprongen nr? = : = b Hoeveel sprongen vn? Reken uit. Hoeveel sprongen nr? 0 = : = Hoeveel sprongen nr 8? 0 = 8: = = = Hoeveel sprongen nr? 6 = : = c Reken uit. Je mg een getllenlijn gebruiken. : = : : 7 = = 6: 7 = Hoeveel sprongen nr 8? = 8: = : 9 = 8: 7 = Hoeveel sprongen nr 0? = 0 : = : = 0 : = 8 Reken uit. Vereenvoudig de breuk ls het kn., = : 0, = 9 0, = 0, : 0, = 6, =, : 00 = 7 0,7 =, : 0, =, =, : 0, = 9 Welke breuk stt onder de vlek? Reken uit. 7 6 = 8 = 7 9 = = = 7 : = : 6 = 6 : 9 = : = 8 : = 6 Reken uit. 0,7 = 7, = 0,07 = 9 0,= denk n 9 = 9 0,9 = 7 0,08 = 6 0,6 = b 0,6 : 0,6 = 7, : 0,8 =, : 0, = 6, : 0,8 = 6 :... = 0 : 0,6 =, :7 = : 0,06 = = 6 = = 7 = = 8 = 6 = = 6 =0 7 = 0 c 9 = d : = 6 8 = 6 = = = 9 = = 0 : = 0 : = 0 : 6 = 7: = 7: 6 = 7: 8 = Pluspunt, Hndleiding groep 8, blok Mlmberg s-hertogenbosch

23 blok les 0 Mteril Werkboek bldzijde 76, 77 en 78 (oefenen) Werkboek bldzijde6en7 Doelen Toetsdoel B fundmenteel niveu (werkboek bldzijde 6 en 7) Kinderen kunnen eenvoudige berekeningen mken wrbij ze gegevens uit verschillende typen grfieken flezen en interpreteren. Toetsdoel B streefniveu (werkboek bldzijde6en 7) Kinderen kunnen berekeningen mken wrbij ze gegevens uit verschillende typen grfieken flezen en interpreteren. Reflectie Bespreek vn het werkboek bijvoorbeeld opgve, en. Opgve : Lt enkele kinderen vertellen wt er volgens hen onder de vlekken kn stn. Bespreek of er bijvoorbeeld in bij Wiebe kn stn bij gewicht (dt zou kunnen, hij kn weer fvllen). Vrg de kinderen of er ook 8 kn stn bij Wiebe in. (nee, wnt in is hij 8 centimeter). Opgve : Welke cirkel hoort bij welke mnd? Hoe hebben de kinderen hun ntwoorden gevonden? Opgve : Lt enkele kinderen hun verhltje bij de grfiek voorlezen. Gebruiken ze snduidingen, toenme en fnme? Zeggen ze iets over de (bijn gelijke) ntllen volwssenen en kinderen? Strt en Oefenen Strt Bedenk n welk groepje kinderen u extr ndcht wilt besteden, bijvoorbeeld nr nleiding vn de resultten vn de vorige les. Oefenen De kinderen werken zelfstndig verder n de opgven op bldzijde 76, 77 of 78 in het werkboek (utomtiseren, flexibiliseren en oefenen). Zelfstndig werken De kinderen mken vn het werkboek bldzijde 6 en 7. Differentitie: De rekenzwkke kinderen mken de opgven in het werkboek. De gemiddelde rekenrs mken de opgven in het werkboek. De rekensterke kinderen mken de opgven in het werkboek. Pluspunt, Hndleiding groep 8, blok Mlmberg s-hertogenbosch

24 les 0 blok blok les 0 les 0 blok blok les 0 blok les 0 gewicht (kg) gewicht vn Snowy en Bob lengte (cm) lengte vn Snowy en Bob b Kijk nr de c grfieken. Vul in. d gewicht vn Snowy en Bob lengte vn Snowy en Bob bezoekers op dg bezoekers op dg 0 90 Snowy (weken) Bob Wiebe Tim 0 7 bezoekers op dg bezoekers op dg (weken) (weken) Pi weegt elke op mndg Pi heeft ook elke mndg de lengte de zeehonden. vn Snowy en Bob gemeten. In de grfiek zie je wt het gewicht vn In de grfiek zie je wt de lengte vn de zeehonden Snowy en Bob toen ws. de zeehonden Snowy en Bob toen ws. In is Snowy... kg mgerder Bob is in... cm lng. geworden. Snowy is in... cm lng. In is Bob... kg zwrder In... ws het verschil in lengte geworden. tussen Snowy en Bob het grootst. In... ws Snowy zwrder In ws de lengte vn Snowy dn Bob. en Bob... cm. In... ws het gemeten Snowy is in weken... cm b verschil in gewicht tussen Snowy gegroeid. en Bob het grootst. Bob is in weken... cm In... wogen Snowy en Bob gegroeid. evenveel. tempertuur in het buitenbd b Teken het gewicht en de lengte vn de zeehonden Wiebe en Tim in de grfieken bij opgve. Bedenk zelf de ontbrekende gegevens. Teken de lijnen in de legend. b Wt stt onder de vlek? Mk de tbellen f. gewicht (kg) ntl ntl Wiebe gewicht (kg) 0 lengte (cm) lengte (cm) tempertuur ( C) ntl ntl (weken) gewicht (kg) b c mnden gewicht vn Snowy en Bob Vul het totl ntl bezoekers in. b Schrijf de mnden onder de juiste cirkel. c De cirkel die je overhoudt hoort bij juli en ugustus. Teken het juiste ntl poppetjes in de grfiek.... mnden jnuri/februri mrt/pril b fotoctie in juli en ugustus totl 000 foto s... Met Bob op de foto!... (weken) mei/juni... juli/ugustus 000 Cirkel Cirkel Cirkel Cirkel... lengte (cm) totl ntl bezoekers lengte vn Snowy en Bob hringctie in juli en ugustus totl 6000 deelnemers... Welke grfiek hoort bij het verhltje? Kies of. Op woensdgochtend ws het eerst rustig. Om hlf elf kwm Juf Eline met hr kls op bezoek. Ze zijn tot hlf gebleven. Om uur ws het heel erg druk. Wel kinderen vierden hun verjrdgsfeest bij de zeehonden. N uur werd het rustiger. Grfiek... volwssenen volwssenen b kinderen kinderen ntl les 0 blok Doe mee met onze hringctie: geef,0 voor dg hring. Voor meer dgen of een hele mg ook! Wiebe Tim b Schrijf zelf een verhltje bij de ndere grfiek.... ntl = 000 kinderen = 000 volwssenen les 0 blok totl ntl bezoekers e (weken).... Tim gewicht (kg) 9 lengte (cm) Pluspunt, Hndleiding groep 8, blok Mlmberg s-hertogenbosch

25 blok les blok les Mteril Kopieerbld blok les Strtopgve (kopieerblden Bij de lessen) Lesboek bldzijde en Kies het beste bssin voor de zeehonden. m m b d m m e m Extr mteril Per kind een linil Eventueel per kind een rekenmchine m c m 6m m m m m m m m m Doel Kinderen kunnen met behulp vn een tekening op schl lengte en oppervlkte uitrekenen. Teken nu zelf bssins voor de zeehonden in je schrift. Gebruik steeds schl :00 en zet de mten erbij. meter schl : 00 Andchtspunten Er is bij dit doel een ntl ndchtspunten dt u eenvoudig kunt observeren. De ndchtspunten geven n d t u ens deze les extr ndcht kunt geven n kinderen die dr moeite mee hebben. Zien kinderen hoeveel tegels vn een bepld formt nodig zijn om m te leggen? Teken verschillende bssins met een oppervlkte vn 6 m. b Teken een bssin met omtrek vn 8 m en een oppervlkte vn m. > Strt Oriënttie les Om zich te oriënteren op de les, mken de kinderen zelfstndig de opgven op het kopieerbld Strtopgve. Ze meten de zijden vn de figuren en rekenen uit wt de oppervlkte vn een ntl figuren in werkelijkheid is. Interctie Bespreek de strtopgve kort n. G n of iedereen beide schlnduidingen nog kent. Vrg nog enkele ndere schlen zols bijvoorbeeld schl :0 ( centimeter is in werkelijkheid 0 centimeter) en : ( centimeter is in werkelijkheid centimeter, duscentimeter is in werkelijkheid 000 meter, duscentimeter is in werkelijkheid kilometer). Vrg n de kinderen om voorbeelden te noemen wrbij je schl : zou kunnen gebruiken (op een wegenkrt bijvoorbeeld). En wnneer zou schl :0 beter zijn? (ls je een plttegrond vn bijvoorbeeld je kmer wilt mken). Bespreek wrom :00 een hndige schl is om tekeningen te mken. (je kunt snel omrekenen ls centimeter op de tekening in het echt meter is). G n of het gelukt is om de oppervlktes uit te rekenen. Hebben de kinderen bij de niet-rechthoekige figuren eerst de oppervlkte vn de grote rechthoeken uitgerekend en toen kleinere rechthoeken drvn f gehld? Of hebben ze de figuur verdeeld in rechthoeken en de fzonderlijke oppervlktes opgeteld? Vrg hoe ze de oppervlkte vn de hlve en de kwrtcirkel hebben uitgerekend. (de helft vn 7 en dndr weer de helft vn). G kort in op de begrippen strl en middellijn vn een cirkel, en op de berekening vn de oppervlkte vn een cirkel met de formule π ml de strl in het kwdrt (π,). Vertel de kinderen dt ze in deze les verder gn oefenen met het uitrekenen vn lengte en oppervlkte met behulp vn een tekening op schl. Bekijk de bssins op de plt bij opgve. Lt de kinderen de oppervlktes vn de bssins uitrekenen. Vrg wt er n opvlt. (lle figuren hebben dezelfde oppervlkte). Lt de kinderen vervolgens de omtrek vn de verschillende bssins uitrekenen. (De omtrek is niet steeds hetzelfde.) Vertel dt het gt om een nieuw bssin en dt dit bssin een oppervlkte vn m moet krijgen. Vrg wt de kinderen het beste bssin met een oppervlkte vnm voor de zeehonden vinden. Hebben ze rgumenten om voor een beplde vorm te kiezen of om een bepld bssin juist f te wijzen? Letten ze bijvoorbeeld op een zo klein mogelijke omtrek? Zeg dt dit vn belng is ls je bijvoorbeeld n de tegels er omheen denkt. Vrg hun mening over een bssin vn meter lng en meter breed. (si bd, grote omtrek dus veel tegels eromheen nodig). > De kinderen mken opgve. > Zelfstndig werken De kinderen mken zelfstndig opgve. Ze moeten hier enkele bssins ontwerpen. Ze gebruiken hierbij hun linil. Reflectie Bespreek de vrg bij opgve. Wijs de kinderen op de drie verschillende soorten tegels in de folder. Hoe groot is het fgebeelde stuk in werkelijkheid? ( m). Wt is de oppervlkte vnwitte tegel?( m). Hoe lng is de zijde vn een bluwe tegel in het echt? (0 cm). Hoeveel bluwe tegels zijn er nodig voor m? (). Hoeveel groene tegels zijn er nodig voor m? (). Hoe lng is de zijde vn een groene Pluspunt, Hndleiding groep 8, blok Mlmberg s-hertogenbosch

26 les blok les blok Hoeveel tegels zijn er nodig voor de bodem vn het bssin? Kijk nr de tekening. Gebruik de mten vn de tegels die in de folder hiernst stn. meter schl : 00 Reken uit. Hoe groot zijn bssin, en in het echt? b Hoeveel tegels liggen er op de bodem? Kijk bij opgve. c Ontwerp zelf een bssin vn m. Teken dit in je schrift. Reken uit hoeveel tegels je nodig hebt voor de bodem. meter schl : 00 tegel in het echt? (0 cm). Vrg de kinderen uit te rekenen hoeveel tegels vn 0 cm bij 0 cm je nodig zou hebben voor m.(00). Bespreek ook enkele ndere vormen, bijvoorbeeld rechthoekige tegels vn 0 x 0 cm. Hoeveel zijn er hiervn nodig voor een oppervlkte vn m? (0). Vertel dt er ook tegels bestn vn 0 x 60 cm. Kun je dn m leggen met hele tegels? (nee, er moet ook een tegeltje vn 0 x 0 cm worden gelegd). Lt de kinderen ten slotte uitrekenen hoeveel tegels er vn elke kleur nodig zouden zijn om de bodem vn het bssin te betegelen. ( witte, 8 bluwe en 00 groene tegels). Bespreek kort opgve. Wijs de kinderen erop dt je de mt vn de tegels kunt zien n de kleur. Het gt om dezelfde soort tegels ls bij opgve. Ze moeten hun linil gebruiken om op te meten hoe groot de bssins zijn. > Zelfstndig werken De kinderen mken zelfstndig opgve. Rekenzwkke kinderen kunnen een rekenmchine gebruiken. Pluspunt, Hndleiding groep 8, blok Mlmberg s-hertogenbosch

27 blok les blok toets Mteril Toetsboek bldzijde en (bloktoets) Kopieerbld Registrtie blok Kopieerbld Tkbriefjes De toetsen zijn ook digitl beschikbr. In het digitle toetsprogrmm kunt u de toetsen fnemen, mr ook ls printbld fdrukken. Ook bevt het digitle toetsprogrmm schduwtoetsen. Dit zijn dezelfde toetsen, mr met ndere getllen. Extr mteril Per kind een kldbldje Doelen Kinderen kunnen een combintie vn twee bewerkingen ngeboden in een context uitvoeren (optellen, ftrekken en vermenigvuldigen). (opgve, fundmenteel niveu, toetsdoel A) Kinderen kunnen eenvoudige berekeningen mken wrbij ze gegevens uit verschillende typen grfieken flezen en interpreteren. (opgve b, fundmenteel niveu, toetsdoel B) Kinderen kunnen een combintie vn bewerkingen ngeboden in een context uitvoeren (optellen, ftrekken, vermenigvuldigen en delen). (opgve, streefniveu, toetsdoel A) Kinderen kunnen berekeningen mken wrbij ze gegevens uit verschillende typen grfieken flezen en interpreteren. (opgve b, streefniveu, toetsdoel B) gewicht (kg) A 9,0 9,0 9, Hoeveel? Reken uit. Pieter koopt voerbkken vn 9,0 per stuk en zk brokken vn 0, Hij betlt... 9, 9, 0, Jitk heeft 9, gesprd. Ze verdient er met folders rondbrengen nog, bij. Ze koopt een hondenmnd vn 9,. Ze houdt... over. B Kijk in de grfiek en vul in. gewicht vn mijn ktten Floris Lotje,00,00,00,00,00,000,900 mei jun jul ug sep dtum, Bing wil 00, spren. Bing heeft l, en hij krijgt er op zijn verjrdg 0, bij. Hij moet nog... spren. 9, Nu lles voor de helft vn de prijs!, 0,, Hnne heeft 70,. Ze koopt een zk voer vn, en een nieuwe kooi vn 9,. Ze houdt... over. 9, 7, 0, Freek koopt een qurium in de uitverkoop. Hij hoeft mr de helft vn de prijs te betlen. Hij betlt met 0,. Hij krijgt... terug. Sndr heeft Floris gewogen. Hij woog,0 kg. Dt is... 0 grm. Dit ws op... juni. Floris is mgerder geworden in de mnd... juli. Lotje ws zwrder dn Floris op... mei. Het verschil in gewicht tussen Floris en Lotje ws het grootst op... september. Introductie Ook in groep8er zijn er bloktoetsen op twee niveus. Voor elk doel is er een prte toetsopgve op fundmenteel niveu en een opgve op streefniveu. Neem met de kinderen de toets kort door om duidelijk te mken wt de bedoeling is vn elke opgve. Kinderen kunnen kldppier gebruiken. Als u meer informtie wilt over het rekenproces vn een kind, kunt u de kldbldjes innemen en bekijken. Bloktoets De kinderen mken de toets zelfstndig. Geef voorf duidelijk n hoeveel hiervoor stt. Geef voor elke opgve ongeveer 0 minuten de. puntblden (herhling). Kinderen die bij een of meer opgven < 60% hebben gescoord, herhlen de betreffende opgve(n) in les. Voeren deze kinderen de opgve(n) lsnog goed uit, dn gn zij in les en n de slg met de puntblden. Kinderen die ook in les nog moeite hebben met de opgve(n), biedt u remediëring n bij de betreffende doelen. In les mkt u met lle kinderen werkfsprken over hun vervolgtken. Hiervoor kunt u de tkbriefjes gebruiken. Beoordeling en vervolg Vul per kind de resultten vn de toets in op het registrtiebld of in het digitle toetsprogrmm. Nr nleiding vn de toets, mr ook op bsis vn observtie, biedtude kinderen differentitiestof n: Kinderen die bij een of meer opgven 80% hebben gescoord, werken zelfstndig n de bijbehorende plusblden (verdieping). Kinderen die bij een of meer opgven 60-80% hebben gescoord, werken zelfstndig n de bijbehorende 6 Pluspunt, Hndleiding groep 8, blok Mlmberg s-hertogenbosch

28 les blok toets blok A Hoeveel? Reken uit., 8, Nin sprt voor een nieuw konijnenhok vn 8,. Hr ouders betlen de helft. Nin moet zelf... 9, betlen. Len sprt voor een nieuwe vogelkooi. Ze sprt,0 per. Ze moet... 0 weken spren. 78,,90 Nu lles voor de helft vn de prijs! 0, 9, 7, 0 Sndr koopt een mnd vn 9, en een krbpl vn 78,. Het is uitverkoop. Ze betlt de helft vn de prijs. Ze betlt... 8,0. Boris wil een fiets kopen. Op betlt de helft en oom Henk betlt 0,. Teun en Loek kopen een hlsbnd en een bl. Ze betlen llebei evenveel. Boris moet zelf..., Ze moeten llebei... 6,0 betlen. betlen. B Kijk in de cirkeldigrmmen en vul in. De kinderen vn de lievelingsdieren bovenbouw hebben hun in groep 7 lievelingsdier gekozen. De uitslg zie je in de cirkeldigrmmen. Er zitten 60 kinderen in groep 7 en 0 kinderen in groep 8. lievelingsdieren in groep 8 hond kt cvi/konijn nders In groep 8 kiest... % vn de kinderen voor een kt. Dt zijn... 0 kinderen. In groep 7 kiezen... 8 kinderen voor een cvi of konijn. In groep 7 en 8 smen kiezen... 8 kinderen voor een nder lievelingsdier. In groep... 8 is het ntl kinderen dt een hond kiest het grootst. Pluspunt, Hndleiding groep 8, blok Mlmberg s-hertogenbosch 7

29 blok les blok les Mteril Lesboek bldzijde en Kopieerbld Registrtie blok Kopieerbld Tkbriefjes Voorbereiding Vul het registrtiebld in. Bepl op bsis vn toetsresultten en observtie welke vn de vier opgven u in les klssikl wilt nbieden. Doelen Kinderen kunnen een combintie vn twee bewerkingen ngeboden in een context uitvoeren (optellen, ftrekken en vermenigvuldigen). (opgve, fundmenteel niveu, toetsdoel A) Kinderen kunnen een combintie vn bewerkingen ngeboden in een context uitvoeren (optellen, ftrekken, vermenigvuldigen en delen). (opgve, streefniveu, toetsdoel A) Kinderen kunnen eenvoudige berekeningen mken wrbij ze gegevens uit verschillende typen grfieken flezen en interpreteren. (opgve, fundmenteel niveu, toetsdoel B) Kinderen kunnen berekeningen mken wrbij ze gegevens uit verschillende typen grfieken flezen en interpreteren. (opgve, streefniveu, toetsdoel B) > Strt Alle kinderen werken eerst zelfstndig n een of meer vn de vier opgven in het lesboek. Mk een keuze uit de domeinen vnde eerste of de tweede vn dit blok. An de hnd vn de toetsresultten beplt u welke opgve(n) drvoor geschikt is (zijn). Dt kunnen opgven zijn wrin veel fouten zijn gemkt, of opgven wrvn u de verschillende oplossingsstrtegieën nog eens wilt bespreken. De kinderen die < 60% vn de gemkte toetsopgven goed hebben en de kinderen die lleen op fundmenteel niveu werken, beperken zich tot opgve of vn les. De ndere kinderen mken lleen opgve of. Nbespreking Bespreek de opgve(n) uit het bij Strt gekozen domein kort gezmenlijk n. Hierbij stelt u niet de uitkomst, mr de oplossingswijze centrl. Lt de kinderen verwoorden op welke mnieren ze de sommen hebben opgelost. Kinderen die deze opgve(n) niet hebben gemkt, lt u reflecteren op de genoemde oplossingswijzen. Hierbij stipt u kort het domein n dt u heeft gekozen; bij het interctief herhlen lt u het uitgebreider n bod komen. (Zie ndchtspunten bij Interctief herhlen). Hoeveel? Reken uit. c c Opknppen hok grijze zeehonden, Opknppen hok gewone zeehonden 6, Opknppen hok zieke dieren Er worden buitenhokken opgeknpt voor in totl 60,. Het hok vn de grijze zeehonden kost,. Het hok vn de gewone zeehonden kost 6,. Wt kost het hok vn de zieke dieren? 7 kg vis Pien heeft 7 kg vis. Ze krijgt er kg vis bij. Ze geeft de zeehonden kg vis. Hoeveel kg vis houdt ze over? Hoeveel? Reken uit. vis, kg vis Elke zeehond eet voor,0 vis per dg. Voor hoeveel zeehonden is er genoeg vis? Jnn verdeelt de vis over de dierenverzorgers. De helft vn de krt is voor Mx. Tijs krijgt 0 kg. Hoeveel kg houdt Jnn over? Werkinstructie, kg vis, kg vis kg vis b Anne heeft emmers met vis vn, kg en een krt met vis vn kg. Hoeveel kg vis heeft Anne in totl? Plons 0 kg Spetter kg Golf 60 kg d Spetter weegt de helft vn Golf. Hoeveel kg is het verschil tussen Golf en Spetter? En tussen Golf en Plons? Wobbel kg b Zeehond Wobbel weegt kg. Zeehond Billy weegt de helft. Hoeveel kg weegt Billy? 7,8 kg 6, kg d Tijs en Snne verdelen de vissen. Ze krijgen llebei evenveel. Hoeveel kg krijgt ieder? Ande hnd vn het registrtiebld en de tkbriefjes bespreekt u met de kinderen wt zij de komende lessen gn doen: Kinderen die bij een of meer toetsopgven 80% hebben gescoord, beginnen direct n het zelfstndig werken. Ze mken de bijbehorende plusblden (verdieping). Kinderen die bij een of meer toetsopgven 60-80% hebben gescoord, beginnen direct n het zelfstndig werken. Ze mken de bijbehorende puntblden (herhling). Met kinderen die bij een of meer toetsopgven<60% hebben gescoord, gt u interctief herhlen. Interctief herhlen Vervolg de bespreking vn de opgven vn het l eerder gekozen domein met lle kinderen die op één of beide toetsopgve(n) vn dit domein < 60% hebben gescoord. Het gt hierbij voorl om het oplossingsproces en in mindere mte om het ntwoord. Terwijluhet streefdoel bespreekt, kunnen de kinderen die lleen de fundmentele doelen volgen zelfstndig de opgve fmken of doorgn met de opgve uit het ndere domein. Bij sommen die fwijken vn de gebruikte context in de toets kunt u ngn of de kinderen het geleerde ook kunnen toepssen in een ndere context (generliseren). Andchtspunten zijn: Opgve : In fwijking vn de toets wordt er vnf opgve b met de context gewicht gewerkt. G n of de kinderen de rekenvrgen uit het verhltje en de pltjes kunnen hlen. Zien ze dt ze meerdere sommen moeten uitrekenen om het ntwoord te kunnen beplen? Het gt bij opgve, b en c voorl om optellen, ftrekken en 8 Pluspunt, Hndleiding groep 8, blok Mlmberg s-hertogenbosch

30 les blok les blok Kijk nr de grfiek. Reken uit. Welke zeehond zie je hieronder op het pltje? b Wnneer is deze zeehond gemeten? c In welke mnd is Plons het meest gegroeid? d In welke mnd is Wobbel het minst gegroeid? e Wnneer ws het verschil in lengte tussen Plons en Wobbel het kleinst? f Op welk moment is Wobbel, m? Kijk nr de cirkels. Reken uit. 0,90 m Hoeveel zeehonden leefden er in de regio Nederlnd in 008? En in 009? b Hoeveel procent vn de zeehonden leeft in 008 in de regio Nederlnd? c In welke regio leven de meeste zeehonden in 008? Hoeveel procent is dt? d In welke regio leven de minste zeehonden in 009? Hoeveel procent is dt? e In welk jr leefden de meeste zeehonden in de regio Duitslnd Sleeswijk-Holstein? f In welke regio zie je het grootste verschil tussen het ntl zeehonden in 008 en 009? lengte (m),,,,0 0,9 0,8 0,7 lengte vn Plons en Wobbel ug sep okt nov dec jn de zeehond in de Wddeneilnden 008 (totl 0 000) 009 (totl 000) regio Nederlnd regio Denemrken Plons Wobbel regio Duitslnd Nedersksen regio Duitslnd Sleeswijk-Holstein vermenigvuldigen. Zien ze bij opgve b dt het hier gt om twee emmers met vis en dt ze dit totlgewicht dus eerst moeten berekenen? Op welke mnier beplen ze bij opgve d de helft? Op welke mnier rekenen ze de sommen uit? Uit het hoofd of cijferend? Gebruiken ze kldppier ls ondersteuning om de tussenntwoorden te noteren? Stimuleer dit gebruik. Opgve : In fwijking vn de toets wordt er vnf opgve b met de context gewicht gewerkt. G n of de kinderen de rekenvrgen uit het verhltje en de pltjes kunnen hlen. Zien ze dt ze meerdere sommen moeten uitrekenen om het ntwoord te kunnen beplen? Het gt bij opgve, b en c voorl om optellen, ftrekken, vermenigvuldigen en delen. Zien ze bij opgve de reltie tussen,0 en,? (tien keer zo veel). Mken ze hierbij een deling :, of vermenigvuldigen ze, x? =? Op welke mnier rekenen ze bij opgve d met de kommgetllen? Opgve : In fwijking vn de toets is hierbij met de context lengte gewerkt. Kunnen de kinderen de informtie uit de lijngrfiek hlen? Wr gt de grfiek over? (lengte vnplons en Wobbel). Wt geven de getllen lngs de y-s n? (de lengte in meters). En wt betekenen de gegevens op de x-s? (het moment wrop is gemeten). Wt geven de lijnen n? (de lengte in meters vn Plons en Wobbel). Op welke wijze hebben de kinderen chterhld dt Wobbel op de tekening is fgebeeld? Hebben ze hierbij de lengte vn 0,9 meter opgezocht in de grfiek? Weten ze dt 0,9 meter hetzelfde is ls 90 centimeter? Is er bij Plons ook een dergelijke lengte ngegeven? (nee). Zien ze dt de steilte vn de stijging vn de lijn ngeeft of een zeehond veel of weinig is gegroeid? Is het logisch dt de lijnen bij deze grfiek zullen dlen? (nee, dieren zullen niet korter worden). Kunnen de kinderen een situtie bedenken wrbij er wel een dlende lijn is te zien? (bijvoorbeeld bij de zeewtertempertuur, of bij het gewicht vn dieren die fvllen). Opgve : Kunnen de kinderen informtie uit de twee cirkeldigrmmen hlen? Wt is het verschil ertussen? (jrtl). Weten ze wt de lnge streepjes in het cirkeldigrm ngeven? (verdeling in delen vn 0%). En de korte streepjes precies in het midden tussen de lnge? (%). In hoeveel grote stukken kn het cirkeldigrm worden verdeeld? (0). Hoeveel procent is één groot stuk? (0%). Tel gezmenlijk met stppen vn 0% het cirkeldigrm rond. Vrg hoeveel procent de hele cirkel is. (00%). Licht eventueel kort toe wt een regio is en vrg hoeveel regio s in de grfiek zijn weergegeven. (vier). Welke regio is rood? (Nederlnd). Over hoeveel zeehonden gt het in 008? (0 000). En in 009? ( 000). Lt de kinderen hrdop verwoorden hoe ze de ntwoorden op de vrgen vinden. Vrg bij opgve b hoe groot het percentge vn regio Nederlnd in 008 is. En in 009? Zijn de ntllen dn ook gelijk? (nee). Op welke mnier hebben de kinderen de ntllen berekend? Mken ze hierbij gebruik vn % ( 00 deel) of vn 0% ( 0 deel)? Of rekenen ze hndig? Bijvoorbeeld 0% is drie keer zoveel ls 0%. En % is een kwrt, een vierde deel. Op welke mnier hebben ze bij opgve e het grootste ntl zeehonden in Duitslnd Sleeswijk-Holstein berekend? Deze regio heeft nmelijk in 008 en 009 een even groot percentge zeehonden. Hebben ze hier met de ntllen gerekend? Als de kinderen de betreffende opgve(n) nu kunnen mken, gn ze verder met de puntblden. De kinderen die nog moeite hebben met deze opgve(n) biedtuin les en remediëring n. U kunt hiermee in de resterende vn deze les l strten. > Zelfstndig werken De kinderen werken zelfstndig n de opgven zols u dt met hen heeft fgesproken. Pluspunt, Hndleiding groep 8, blok Mlmberg s-hertogenbosch 9

31 blok les en puntbld A NU ALLES VOOR DE HELFT VAN DE PRIJS! bij les en 9, Hoeveel? Reken uit. trui knuffel klender boek Wddenzee 0,,0 7 Mteril Puntblden: opdrchtenboek bldzijde 6, 8, 0 en Plusblden: opdrchtenboek bldzijde 7, 9, en Ros koopt knuffels vn 7,0 en trui vn 0,. Hoeveel euro moet zij betlen? b Mustf wil 00, spren. Hij heeft l 9, en krijgt er vn zijn vder 60, bij. Hoeveel euro moet hij nog spren? c Srh heeft 7, gesprd. Zij krijgt vn hr om 0,. Ze koopt bdlken en heeft dn nog, over. Hoeveel euro kost het bdlken? d Pieter koopt dvd Zeehonden in de uitverkoop. Hij hoeft mr de helft vn de prijs te betlen. Hij betlt en krijgt 8, terug. Met hoeveel euro heeft hij betld? steeds +,70,80,0 8,0,90 7,70 De kinderen beginnen n hun fgesproken tk. Begeleid de kinderen die strtproblemen hebben. Remediëring In les heeft u fgesproken met welke kinderen u beplde toetsdoelen gt remediëren. Met deze kinderen werkt u n de instructietfel n het betreffende remediëringsbld. Zelfstndig werken Terwijl u een groepje kinderen remediëring geeft, werken de ndere kinderen zelfstndig n de punt- en plusblden. Andchtspunten: Puntbld A, opgve : Leg kort de opgve uit. Puntbld A, opgve : Leg kort het spel uit. De volgende opgve is geschikt voor smenwerken: Puntbld A, opgve. 0 7,0 8,90,0,90 Crist heeft,. Zij krijgt vn hr vder 9,0 en vn hr moeder 7,0. Crist koopt het boek Wddenzee. Hoeveel euro heeft zij over? Wt stt onder de vlek? Reken uit. Kijk op de prijslijst bij opgve. Denk n de kortin korting. c b x knuffe l x boe k Wdden zee totl 0 g 00 gegeve 00,00 n terug te gegeven terug 0,00,00 d x set kr ten x trui,0 nd x ge x totl totl,0 n gegeve terug gegeven g te erug 00,00,80 9,0 8,60 7,00 9,0 0,60,0,00 6,80,0 6,90 8,70 0,0,70 8,69 Je mg per ts 0, uitgeven. Bedenk per ts verschillende rtikelen die je erbij kunt kopen. Kijk op de prijslijst bij opgve. Denk n de korting. b Bereken per ts hoeveel euro je terugkrijgt. prijslijst,70,60 9,70,0,0 7,0 9,0, puntbld A blok blok NU ALLES VOOR DE HELFT VAN DE PRIJS! bij les en Hoeveel? Reken uit., Het zeehondencentrum wil een wrmtelmp kopen. Donteurs storten elk 6,0. Hoeveel donteurs zijn er nodig? b Het zeehondencentrum koopt een bdmt voor 7, en een stethoscoop voor 8,. Het centrum krijgt lles voor de helft vn de prijs. Hoeveel kost het smen? c Het zeehondencentrum moet een bssin repreren voor 600,. Bsisschool Het Noorden betlt 0,. en meneer de Vries betlt de helft. Hoeveel euro moet het centrum zelf betlen? d Lis en Sem kopen smen poster en dvd. Ze betlen llebei evenveel. Hoeveel moeten ze elk betlen? Speel het spel: Vng de vis. Je hebt nodig: een dobbelsteen, pionnen en een rekenmchine. Gebruik het kopieerbld.,0 =,0 =,0 =,0 =,0 = Spelregels: De kleinste begint. Kies een zeehond en zet jouw pion erop. Deel het bedrg op jouw zeehond door. Welke vis heeft de goede uitkomst? Zet dr jouw pion op. Gooi dn met de dobbelsteen. Gooi je,, of? Kies een willekeurige som uit de lijst hieronder. Kies wel steeds een ndere som. Schrijf de som op en reken uit. De nder controleert met de rekenmchine. Is het ntwoord goed? 8,80 +,0 =,0 + 6,60 = 8,70 +,0 = 6,60 + 6,0 = 7,0 +,0 = 8, b Rixt koopt een t-shirt en nsichtkrten. Ze betlt 0, en krijgt 0,60 terug. Hoeveel nsichtkrten heeft ze gekocht? c Aish wil t-shirt, ketting en dvd Huilers. Hr ouders betlen procent. Hoeveel euro moet Aish zelf betlen? 60 Deel dn het bedrg wt op jouw vis stt door en zoek de volgende vis. Is het ntwoord fout? Wcht dn op de volgende beurt. Gooi je? Blijf stn tot de volgende beurt. Gooi je 6? G gelijk nr de volgende vis. Drn wisselt de beurt. De winnr is degene die het eerst bij de verzorger is. Speel het spel nog een keer. De nder begint nu.,0,0 =,70,80 =,0,0 =,0 6,0 =,0,60 = t-shirt hnddoek ketting knuffel poster boek Op het Wd nsichtkrt dvd Huilers Hoeveel? Reken uit. Kijk op de prijslijst. Benno koopt poster en boek Op het Wd. Hij betlt en krijgt,7 terug. Hoeveel euro heeft hij gegeven? 8 7, plusbld A bij les en,0 : = 7,60 : =,60 : = 7,80 : =,80 : = x x x x x x knuffel totl gegeven terug 00 0,0 PRIJSLIJST 9, 7, 6,0 6,0,0 nu 0% korting 9, nu 0% korting 0,80,0 d Morris koopt knuffel, dvd Huilers en ndere dingen. Hij moet, betlen. Welke ndere dingen heeft Morris gekocht? Wt stt onder de vlek? ek Bedenk zelf sommen. Gebruik de prijslijst bij opgve. 0 Werkinstructie Hoeveel bdlkens kn hij kopen? Hoeveel euro heeft hij over?,7 Doelen Kinderen kunnen een combintie vn twee bewerkingen ngeboden in een context uitvoeren (optellen, ftrekken en vermenigvuldigen). (punt- en plusbld A) Kinderen kunnen een combintie vn bewerkingen ngeboden in een context uitvoeren (optellen, ftrekken, vermenigvuldigen en delen). (punt- en plusbld A) Kinderen kunnen eenvoudige berekeningen mken wrbij ze gegevens uit verschillende typen grfieken flezen en interpreteren. (punt- en plusbld B) Kinderen kunnen berekeningen mken wrbij ze gegevens uit verschillende typen grfieken flezen en interpreteren. (punt- en plusbld B) 6,60 steeds +,80 6, 9, 0,,60 Bert hee eft Extr mteril Puntbld A, opgve : per tweetl een dobbelsteen, twee pionnen en een rekenmchine bij les en bdl bdlken gend dvd Zeehonden set krten Ze koopt knuffels. Ze betlt en krijgt,7 terug. Hoeveel knuffels heeft ze gekocht? x gend x klender Zoek de goede weg. Zoek bij de zeehonden eerst de goede ingng. Doe het zo:,80,... 0, 7,0, 9, Ann heeft totl plusbld A blok blok Hoeveel? Reken uit. totl gegeven terug c b,00 x x nsichtkrten x,60 totl 00,00 gegeven terug 0,00 d x x x totl gegeven terug 0,00 Wt kun je met deze informtie uitrekenen? Schrijf de rekenvrg erbij. Reken uit. Kijk op de prijslijst bij opgve. c Pscl heeft 0,. Hij koopt poster. Srh en Adrie kopen smen nsichtkrten en dvd Huilers. Ze betlen elk evenveel. b d Romy wil 0 nsichtkrten en t-shirt. Hr ouders betlen de helft. Rico koopt posters. Hij geeft 0, en krijgt,7 terug. 8 Presenttie Bespreek het zelfstndig werken. De volgende opgven zijn geschikt voor presenttie: Puntbld A, opgve : Op welke wijze hebben de kinderen de weg gevonden? Plusbld A, opgve : Welke rtikelen hebben de kinderen gekocht voor 0,? Hebben ze n de korting gedcht? Puntbld A, opgve : Bespreek de smenwerking in het spel n. Puntbld B, opgve : Hoe zijn de kinderen te werk gegn bij het oplossen vn deze puzzel? Kunnen ze verwoorden hoe ze hebben gedcht? Plusbld B, opgve : Lt de kinderen vertellen welke verhltjes ze hebben bedcht bij de grfiek. Kloppen de zinnen met wt de grfiek weergeeft? (veel ntwoorden mogelijk). Puntbld B, opgve : Welke geldmeter hoort bij welk kind? Hoe hebben de kinderen geredeneerd om de oplossing te vinden? Pluspunt, Hndleiding groep 8, blok Mlmberg s-hertogenbosch 9

32 puntbld B blok blok plusbld B bij les 6 en 7 gewicht vn de zeehonden Wiebe Yoni Kijk in de grfiek en bentwoord de vrgen. Pi weegt elke op mndg de zeehonden. In de grfiek zie je wt het gewicht vn de zeehonden Wiebe en Yoni toen ws. Vnf welke is Wiebe zwrder dn Yoni? b In welke is Wiebe het meeste in gewicht toegenomen? c In welke is Yoni het minste in gewicht toegenomen? d In welke is het kleinste verschil in gewicht gemeten tussen Wiebe en Yoni? e Mk de tbel f. gewicht (kg) Wiebe Yoni Welke grfiek hoort bij welke zeehond? Op welke dg zijn de zeehonden binnengebrcht? Lees de zinnen en mk de tbel f. gewicht zeehond gewicht zeehond gewicht zeehond gewicht zeehond gewicht (kg) gewicht (kg) Smmy kwm mndg. grfiek dg vn nkomst Op vrijdg kwm er een zeehond wrvn de nm met een S begint. Smmy Enrico kwm niet op dinsdg. Sunny Het gewicht vn de zeehond die op woensdg kwm is nooit meer dn 0 kg. Enrico De zeehond wrvn het gewicht weken hetzelfde is kwm op mndg. Lizzy Het gewicht vn Lizzy dlt weken chter elkr. Sunny werd elke zwrder. gewicht (kg) gewicht (kg) gewicht (kg) Ik ben vrijwilliger bij de bij les 6 en 7 zeehondencrèche. Ik heb een jr lng bijgehouden Kijk in de grfiek en bentwoord de vrgen. hoeveel uur ik per mnd ik december jnuri heb gewerkt in de creche. In welke mnd heeft Sem hier de Dit kun je zien in de grfiek. november februri meeste uren gewerkt? b In welke mnden werkte Sem hier oktober mrt evenveel uren? c Hoeveel uur werkte Sem hier het eerste kwrtl vn het jr? september d Hoeveel uur werkte hij in totl in pril de ltste kwrtlen? e In welk kwrtl werkte Sem het minste? ugustus mei f Hoeveel uur werkte Sem dit jr in totl in de zeehondencrèche? juli juni Kijk in de grfiek. Zoek uit welke gedchte vn Sem bij welk punt kn horen. Doe het zo:. humeur vn Sem blij De dg begint, ik heb er zin in! b Het gt erg goed met Yoni. Hij mg binnenkort terug nr zee! c De dg is bijn om. Er moet nog een heleboel 6 opgeruimd worden. d Dr hebben we de eerste zieke zeehond vn vndg, dt is niet zo mooi. e We krijgen 000, vn een bsisschool. Super! droevig f Er worden erg verzwkte zeehonden binnengebrcht. Ach, wt zielig! humeur vn... blij Bedenk nu zelf een verhl bij de grfiek. Mk een zin bij elk punt. droevig les en blok puntbld B blok blok plusbld B bij les 6 en 7 bij les 6 en 7 bezoekers website bezoekers website ntl 000 ntl 800 Kijk in de cirkels en bentwoord de vrgen over de bezoekers vn de website. Hoeveel? Reken uit. zeehondenctie op Het Bken (80 kinderen) Hoeveel procent vn de bezoekers vroeg een folder n in? b Hoeveel procent vn de bezoekers vroeg een folder n in? c In welke vroeg het grootste ntl bezoekers een folder n? d Hoeveel bezoekers speelden een spelletje in? e Hoeveel bezoekers speelden een spelletje in? f In welke wren er de meeste bezoekers op het forum? g Welk onderdeel vn de website kreeg in en evenveel bezoekers? Zoek bij elkr. De kinderen vn Het Plet willen in 6 weken 00, inzmelen voor de zeehonden. Elke houden ze de stnd bij met een soort geldmeter. Lees de zinnen en zoek uit welk kind bij welke geldmeter hoort. Jnn: Het begint erg goed. N de eerste hebben we l een kwrt vn het bedrg opgehld. Niels: In de tweede ging het niet zo goed. De geldmeter is nu voor deel gevuld. Mx: We hebben nu ongeveer 0,. Sjors: Deze ging het wel erg snel. We hebben l bijn 00,. Dnny: We hebben wt geld uit de meter gehld om koekjes te bkken en te verkopen. Luc: Yes, het is gelukt! Er is 00, voor de zeehondjes! zeehonden in nood webcm folder spelletjes lgemene informtie forum b c d e f 6 (%6 8(9; 7$&9=!< 6; ) -*0 :<(!6%&#6 ) +*0 Hoeveel kinderen doen mee n de sponsorloop op bsisschool De Driesprong? b De kinderen die meededen n de sponsorloop op De Driesprong verdienden gemiddeld,. Hoeveel leverde hun sponsorloop op? c Hoeveel kinderen doen mee n de sponsorloop op bsisschool Het Bken? d De sponsorloop vn Het Bken levert 78, op. Hoeveel euro heeft elk kind dt meedeed n de sponsorloop gemiddeld verdiend? e Op Het Bken zijn 0 lege flessen opgehld. Hoeveel lege flessen is dt gemiddeld per kind? f Hoeveel hebben de kinderen vn Het Bken verdiend met de flessen? g Op De Driesprong zijn 00 lege flessen opgehld. Hoeveel lege flessen is dt gemiddeld per kind? h Hoeveel hebben de kinderen vn De Driesprong verdiend met de flessen? i Hoeveel euro heeft Het Bken in totl ingezmeld? j Hoeveel euro heeft De Driesprong in totl ingezmeld? /6& <"6; 7$&9=!< 6; ),-* :<(!6%&#6 ).* lege flessen,0 zeehondenctie op De Driesprong (0 kinderen) uto's wssen sponsorloop lege flessen inzmelen krweitjes Pluspunt, Hndleiding groep 8, blok Mlmberg s-hertogenbosch

33 Pluspunt groep 8 kopieerblden Remediëring Mlmberg s-hertogenbosch blok remediëring A Som Hoeveel? Reken uit. Uitverkoop: lles voor de helft vn de prijs! Rogier heeft, gesprd. Hij wil in de uitverkoop een cvihok kopen vn 9, voor de helft vn de prijs. Het cvihok kost nu... b Hij verdient iedere voor het wssen vn de uto nog, bij. Hij moet nog... weken utowssen. c Hij betlt met een biljet vn 0,. Hij krijgt... terug. rt bld A blok Hoeveel? Reken uit. Sch betlt voor 0 dgen de helft vn het eten voor zieke zeehonden. De twee zeehonden eten smen per dg 6, kg hring. Dt kost,0. Sch betlt... Hoeveel? Reken uit. Schrijf op hoe je rekent. Yvette koopt een nieuwe hondenriem vn,7 en doosjes met smulbotjes vn 0,99 per doosje.... Zij betlt... b Michel sprt voor een fototoestel vn,. Hij heeft l 6, gesprd. Met folders rondbrengen verdient hij, per.... Hij moet nog... weken spren. c Rlph brengt de zeehonden emmers met ieder, kg vis.... Hij heeft in totl... kg vis nr de zeehonden gebrcht. Zo doe ik dt. Het cvihok kost de helft vn 9,, dt is 6,. b Rogier heeft,. Het hok kost 6,. Hij heeft, tekort. Iedere, erbij, : =... c 0, 6, =... iedere, Vrg de kinderen of ze met het gegeven verhltje nog een ndere rekenvrg met bijbehorende som kunnen bedenken. Bijvoorbeeld: hoeveel kilogrm hring eten de twee zeehonden in 0 dgen, of hoeveel kilogrm hring eet één zeehond per dg, of in 0 dgen? Lt een kind de vrg stellen en een nder kind de som uitrekenen. Door zelf mogelijke (som)vrgen uit een verhltje (context) te hlen, leren de kinderen oog te krijgen voor de relevnte rekengegevens en hun smenhng. Zo doe ik dt Bespreek de opdrchten bij Som. Bepl voor elk kind een geschikte oplossingsstrtegie. Een voorbeeld hiervoor is l ingevuld bij Zo doe ik dt.ukunt dit voorbeeld per kind npssen. Neem hrdop de stppen door die de kinderen moeten nemen en ps die direct toe bij eendeel vn opgve. Mk een deel vn opgve smen. Besteed ndcht n de mnier wrop de kinderen de tussenberekeningen noteren. Vrg ook: welke sommen, uitgnde vn het verhltje, kun jezelfmken? Of:schrijflleendebelngrijke rekengegevens uit het verhl op je kldbldje, welke (reken)stppen kun je nemen? Vervolg Mteril Kopieerbld Remediëring blok bld A Doel Kinderen kunnen een combintie vn twee bewerkingen ngeboden in een context uitvoeren (optellen, ftrekken en vermenigvuldigen). (toetsopgve ) De kinderen gn zelfstndig verder met opgve. Hierbij gebruiken ze Zo doe ik dt. De kinderen werken verder n puntbld A. Het remediëringsbld met Zo doe ik dt gebruiken ze hierbij ls steun. Strt Opgve : De kinderen mogen de berekeningen en de gegevens uit het verhltje noteren op een kldbldje. Ze nemen dn vnuit het verhltje lleen de relevnte rekengegevens over. Bij deze opgve is ervoor gekozen geen informtie uit een bijbehorend pltje te lten hlen. Dit kn mogelijk belemmerend werken. Door de kinderen hrdop deze opgve te lten uitrekenen en door te vrgen, kunt u erchter komen op welk moment ze bij het uitrekenen problemen ervren. Kunnen ze uit het gegeven verhltje de relevnte gegevens hlen? Bijvoorbeeld de helft vn 0 x,0, of bedenken ze direct x,0? Om n te gn of het eventuele rekenprobleem vn de kinderen verbnd houdt met het toepssen in een ndere context (generliseren) is er in de context ook informtie verwerkt over het ntl kilogrm hring vn twee zeehonden. Pluspunt, Hndleiding groep 8, blok Mlmberg s-hertogenbosch

34 Mlmberg s-hertogenbosch Pluspunt groep 8 kopieerblden Remediëring remediëring A blok blok bld A rt Zo doe ik dt Hoeveel? Reken uit. Schrijf op hoe je rekent. hlen betlen Ferht en Nicolette kopen voor hun kt een reismnd vn 7,, een speelmuis vn,0, een krbpl voor,0 en blikken voer vn, per blik. Door de uitverkoop gt lles, behlve het voer, weg voor de helft vn de prijs. Ze betlen llebei evenveel. Ferht betlt... Som Zo doe ik dt. Hoeveel? Reken uit. Loes neemt keer les met hr hond op De lessen kosten in totl... de hondenschool. Elke les kost,. Hoeveel moet ze betlen?... b Pp betlt de helft vn de lessen, b De helft is... Blijft over... om geeft hr,. Om betlt... en zelf heeft Loes Zelf heeft Loes 0, gesprd. Mm belooft de rest te betlen.... gesprd. Mm betlt... Er blijft dus over... Hoeveel? Reken uit. Schrijf op hoe je rekent. Joris sprt voor een tennisrcket. Met folders rondbrengen verdient hij, per. Voor het wssen vn de uto krijgt hij iedere 7,0. 7,0 Bespreek de opdrchten bij Som. Bepl voor elk kind een geschikte oplossingsstrtegie. Een voorbeeld hiervoor is l ingevuld bij Zo doe ik dt.ukunt dit voorbeeld per kind npssen. Neem hrdop de stppen door die de kinderen moeten nemen en ps die direct toe bij een deel vn opgve. Mk een deel vn opgve smen. U kunt vrgen stellen zols: welke sommen, uitgnde vn het verhltje en het pltje, kun je zelf mken? Of: schrijf lleen de belngrijke rekengegevens uit het verhl op je kldbldje, welke (reken)stppen kn je nu l nemen, welke belngrijke informtie hl je uit het pltje? Besteed ook ndcht n de mnier wrop de kinderen hun berekeningen noteren.... Hij moet... weken spren. b Yrden koopt 9 blikken hondenvoer.... Ze betlt... c Michel wil een fiets kopen en zijn oude inruilen. Zijn vder en moeder betlen de helft.... Michel moet zelf... betlen. d Rlph en Tnj kopen smen een knuffel vn een zeehond vn 6,9 en een zeehondenklender vn 7,. Ze betlen llebei evenveel.... Rlph betlt..., per blik, hlen en betlen 0, Voor je oude fiets 00, terug. Vervolg De kinderen gn zelfstndig verder met opgve. Hierbij gebruiken ze Zo doe ik dt. De kinderen werken verder n puntbld A. Het remediëringsbld met Zo doe ik dt gebruiken ze hierbij ls steun. Mteril Kopieerbld Remediëring blok bld A Doel Kinderen kunnen een combintie vn bewerkingen ngeboden in een context uitvoeren (optellen, ftrekken, vermenigvuldigen en delen). (toetsopgve ) Strt Opgve : Door de kinderen hrdop deze opgve te lten uitrekenen en door te vrgen, kunt u erchter komen op welk moment ze bij het uitrekenen problemen ervren. Kunnen ze uit het gegeven verhltje en pltje de relevnte gegevens hlen? Een meer lgemene npk vn verhltjessommen is, de kinderen zelf sommen (voor elkr) te lten bedenken, uitgnde vn het pltje en het verhltje. Bijvoorbeeld: Hoeveel kosten de nkopen vn Ferht en Nicolette? Wt berekent de winkelier? Wt moet Ferht betlen? Stel sturende vrgen zols: Heb je op het pltje gezien en begrepen dt je voor blikken voer er mr hoeft te betlen? Begrijp je de gevolgen vn de tussenzin: behlve het voer? Doorzie je het gegeven dt ieder de helft betlt? Pluspunt, Hndleiding groep 8, blok Mlmberg s-hertogenbosch

35 Pluspunt groep 8 kopieerblden Remediëring Mlmberg s-hertogenbosch blok remediëring B rt bld B blok Kijk in de grfiek en bedenk vrgen.... b... Oshin Gewicht vn mijn zeehonden kg Dnk 9,00 mnd, en de stppen vn 0,00 kilogrm. Vrg of ze de kilogrmmen kunnen omzetten in grmmen. (0,00 kilogrm = 00 grm). De twee vrgen die de kinderen bedcht hebben ltusmen hrdop verwoorden. De kinderen rekenen de gestelde vrgen uit. 9,000 8,800 8,600 8,00 Zo doe ik dt 8,00 8,000 febr mrt pr mei juni juli Som Kijk in de grfiek bij opgve en vul in. Het verschil in gewicht tussen Oshin en Dnk ws het grootst op... dtum Zo doe ik dt. De lijnen in de grfiek liggen het verst uiteen bij... Het verschil is... kg, dt is... g. Kijk in de grfiek bij opgve en vul in. Op pril woog Oshin... kg, dt is... g. b Het verschil in gewicht tussen Oshin en Dnk ws het kleinst op... Het verschil is... kg, dt is... g. c Dnk ws voor het eerst zwrder dn Oshin op... Het verschil ws... kg, dt is... g. d Oshin is fgevllen in de mnd... e Welke zeehond is in de periode vn februri tot en met juli het meeste ngekomen? Dt is... f Een vn de twee is een jonge zeehond. Welke zeehond denk je dt het is? Ik denk... omdt Bespreek de opdrcht bij Som. Op welke dtum liggen de lijnen vn de zeehonden het verst uit elkr? ( februri). Hoeveel weegt Oshin? (8,00 kilogrm) Hoeveel weegt Dnk? (8,000 kilogrm). Hoeveel is het verschil? (0,00 kilogrm). Hoeveel grm is dt? (00 grm). Bepl voor elk kind een geschikte oplossingsstrtegie. Een voorbeeld hiervoor is l ingevuld bij Zo doe ik dt.ukunt dit voorbeeld per kind npssen. Neem hrdop de stppen door die de kinderen moeten nemen en ps die direct toe bij een deel vn opgve. Besteed ndcht n het feit dt de lijnen elkr snijden, mr je kunt niet zeggen op welke dg de zeehonden precies even zwr wren. De bedoeling is dt de kinderen de lijngrfiek goed kunnen flezen en goed kunnen verklren. Wijs eventueel nogmls op: titel, legend, verdeling vn de x-s en de y-s en de gehnteerde schl. Mteril Kopieerbld Remediëring blok bld B Doel Kinderen kunnen eenvoudige berekeningen mken wrbij ze gegevens uit verschillende typen grfieken flezen en interpreteren. (toetsopgve b) Vervolg De kinderen gn zelfstndig verder met opgve. Hierbij gebruiken ze Zo doe ik dt. De kinderen werken verder n puntbld B. Het remediëringsbld met Zo doe ik dt gebruiken ze hierbij ls steun. Strt Opgve : Door de kinderen hrdop deze opgve te lten mken en door sturende vrgen te stellen, kunt u erchter komen op welk moment ze bij het flezen en begrijpen vn de gegevens problemen ervren. Het gt chtereenvolgens om: het kunnen lezen vn de grfische weergve het nlyseren vn de gegevens deze gegevens combineren tot juiste uitsprken komen over deze grfiek. Bespreek met de kinderen de lijngrfiek. Bij een grfische weergve vn bijvoorbeeld een grfiek moet je letten op: de titel vn de grfiek: Gewicht vn mijn zeehonden de legend: de doorgetrokken streep voor Oshin, de stippellijn voor Dnk de verdeling vn de x-s in mnden de verdeling vn de y-s in kilogrmmen de schlverdeling op de ssen: de eerste vn elke Pluspunt, Hndleiding groep 8, blok Mlmberg s-hertogenbosch

36 Mlmberg s-hertogenbosch Pluspunt groep 8 kopieerblden Remediëring remediëring B blok blok bld B Kijk in de cirkel en bedenk vrgen. rt elk kleiner streepje %. De drie vrgen die de kinderen bedcht hebben lt u smen oplossen. Ze verwoorden hierbij hrdop.... b... c... gehoorzmheid diplom diplom b Som Kijk in de cirkel bij opgve en reken uit. In 008 is... % vn de honden niet geslgd. Dt zijn... honden. hondenexmens in 008, 60 kndidten brevet niet geslgd Kijk in beide cirkels en bentwoord de vrgen. In 009 zijn er 80 kndidten voor een hondenexmen. Zo doe ik dt. Vn grote streep tot n de volgende streep is gelijk n... %. Ik zoek in de legend nr het blokje voor: niet geslgd. Niet geslgd in 008 is dus... %.... % is... deel.... deel 60 =... (het ntl niet geslgde honden). hondenexmens in 009, 80 kndidten gehoorzmheid brevet diplom niet geslgd diplom b In 009 is... % geslgd voor het brevet. Dt zijn... honden. b In 009 is... % geslgd. Dt zijn... honden. c In welk jr is het percentge geslgde honden voor gehoorzmheid het hoogst? Dt is in.... Dt zijn... honden. d Hoeveel honden hlden diplom of b in 009?... honden. e In welk jr zijn de honden het beste opgeleid voor het behlen vn een diplom of brevet? Dt is in... omdt f Welk hondenexmen lijkt het mkkelijkst en welk het moeilijkst? Of kun je dt niet zeggen?... Zo doe ik dt Bespreek de opdrcht bij Som. Hoeveel procent lees je f bij: niet geslgd? (0%). Hoeveel is 0% vn 60 kndidten? ( deel vn 60 = ). Bepl voor elk kind een geschikte oplossingsstrtegie. Een voorbeeld hiervoor is l ingevuld bij Zo doe ik dt.ukunt dit voorbeeld per kind npssen. Neem hrdop de stppen door die de kinderen moeten nemen en ps die direct toe bij een deel vn opgve. De bedoeling is dt de kinderen het cirkeldigrm goed kunnen flezen en goed kunnen verklren. Wijs eventueel nogmls op: titel, legend, verdeling vn de cirkelrnd en de gehnteerde schl. Vervolg De kinderen gn zelfstndig verder met opgve. Hierbij gebruiken ze Zo doe ik dt. De kinderen werken verder n puntbld B. Het remediëringsbld met Zo doe ik dt gebruiken ze hierbij ls steun. Mteril Kopieerbld Remediëring blok bld B Doel Kinderen kunnen berekeningen mken wrbij ze gegevens uit verschillende typen grfieken flezen en interpreteren. (toetsopgve b) Strt Opgve : Door de kinderen hrdop deze opgve te lten mken en door sturende vrgen te stellen, kunt u erchter komen op welk moment ze bij het flezen en interpreteren vn de gegevens problemen ervren. Het gt chtereenvolgens om: het kunnen lezen vn de grfische weergve het nlyseren vn de gegevens deze gegevens combineren tot juiste uitsprken komen over dit cirkeldigrm. Bespreek met de kinderen het cirkeldigrm. Bij een grfische weergve moet je letten op: de titel: zeehondenexmens in 008, 60 kndidten de legend: er zijn vier hondenexmens: gehoorzmheid, diplom, diplom b en brevet (het hoogst hlbre diplom). De vijfde kleur in de legend is: niet geslgd. de verdeling vn de cirkel n de rnd de schlverdeling op de rnd: bij elke streep 0% en bij Pluspunt, Hndleiding groep 8, blok Mlmberg s-hertogenbosch

37