training: Onderzoeksvaardigheden

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "training: Onderzoeksvaardigheden"

Transcriptie

1 training:

2 >Inhoud > Over deze training 3 > Onderzoek doen 6 > Voorbereiding 9 > Uitvoering 16 > Theoriebron 1: Doelen om onderzoek te doen 22 > Theoriebron 2: Fasen van onderzoek 24 > Theoriebron 3: Methodebeschrijving 25 > Theoriebron 4: Het analyseren van onderzoeksgegevens 27 > Werkmodel: Tijdsplanning 28 > Werkmodel: Checklist presentatietechnieken 29 > Beoordeling 30 Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus KB Meppel Tel.: Fax: Internet: Mieke Dahmen en ROC Mondriaan Auteurs Titel Vormgeving Binnenwerk: DBD design/ruurd de Boer, omslag: Tekst in Beeld/Hubi de Gast ISBN Copyright 2012 Uitgeverij Edu Actief b.v. Eerste druk/eerste oplage Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, microfilm, fotokopie of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen die desondanks menen zekere rechten te kunnen doen gelden, kunnen zich alsnog tot de uitgever wenden. Voor zover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikelen 16h t/m 16m Auteurswet 1912 jo. Besluit van 27 november 2002, Stb. 575, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoeding te voldoen aan de Stichting Reprorecht te Hoofddorp (Postbus 3060, 2130 KB) of contact op te nemen met de uitgever voor het treffen van een rechtstreekse regeling in de zin van art. 16l, vijfde lid, Auteurswet 1912.

3 >Over deze training Tijdens deze training zul je de hele onderzoekscyclus doorlopen. Van het probleem tot aan de oplossing zul je met elke stap van het onderzoek in aanraking komen. De nadruk ligt op het formuleren en onderbouwen van de gemaakte keuzes. Aan het eind van de training heb je een eigen onderzoek uitgevoerd en geef je daarover een presentatie voor de klas. Doelstellingen Je kunt benoemen welke manieren er bestaan om onderzoek te doen. Je kunt beoordelen welke vorm het best bij jouw onderzoek past. Je kunt een onderzoek opbouwen. Je kunt onderzoeksvragen SMART formuleren. Je kunt een goede tijdsplanning maken en je daaraan houden. Je kunt een eigen onderzoek opzetten. Je kunt relevante bronnen verzamelen. Je kunt een goede omschrijving van de methode geven. Je kunt een eigen onderzoeksinstrument ontwerpen. Je kunt onderzoeksinstrumenten gebruiken. Je kunt data ordenen en analyseren. Je kunt conclusies trekken uit de gevonden gegevens. Je kunt een onderzoek afronden/een conclusie schrijven. Je kunt een onderzoek presenteren. Je toekomstige collega Naam: Jip Jansen Leeftijd: Werkzaam als: Medewerkers: Soort werkzaamheden: Belangrijkste tool in zijn werk: Uitdaging in zijn werk: Grootste moeilijkheid: Wat er moet veranderen: 31 jaar Activiteitenbegeleiding in de verstandelijk gehandicaptenzorg. Een multidisciplinair team van twintig medewerkers. Ik verzorg de dagbesteding van een groep van tien mensen met een verstandelijke beperking. Mijn werkzaamheden houden in: activiteiten begeleiden, zorgen voor een leuke sfeer en ontspanning brengen. Maar ook het blijven uitdagen van de cliënten, zodat ze zich blijven ontwikkelen. De ontwikkeling van mensen met een beperking blijft doorgaan. Telkens worden kleine stapjes vooruit gezet. Het is de kunst om oog te hebben voor de kleine stappen die de cliënten maken. Rust, humor, geduld, oog hebben voor het kleine, creativiteit, blijven uitdagen. Ik vind het een uitdaging om te zoeken naar gebieden waarop de cliënten zich kunnen ontwikkelen. Passende activiteiten zoeken en daarbij je creativiteit gebruiken om de cliënten te stimuleren, is de grootste uitdaging voor mij. Er zitten in mijn groep allerlei verschillende mensen met verschillende behoeften. Het is de kunst om te zorgen dat iedereen een fijne dag heeft. De werkdruk is erg hoog op de groep. We hebben weinig medewerkers. Soms, als een cliënt bijvoorbeeld een agressieaanval heeft, is het lastig om in te grijpen omdat de rest van de groep dan alleen zit. Uitgeverij Edu Actief b.v. 3

4 Grootste blunder: Waaraan je wilt werken: Het maken van grapjes wordt niet altijd door alle cliënten goed begrepen. Cliënten met een autismespectrumstoornis nemen wat je zegt vaak erg letterlijk. Dat kan tot lastige situaties leiden. Ik wil blijven zorgen voor een veilige, ontspannen, gezellige sfeer in de groep. Beoordeling Je oefent tijdens de training veel. In welke mate je vooruit bent gegaan en hoe je meer inzicht hebt verworven in de theorie en praktijk, wordt als volgt beoordeeld: 1. je actieve deelname tijdens de lessen 2. een persoonlijk verslag: het trainingslogboek een reflectie van de training volgens de STARR-methode 3. een demonstratie van je uitgevoerde onderzoek. Persoonlijk verslag Het persoonlijk verslag inleveren voor: In het persoonlijk verslag houd je bij wat je gedaan hebt en wat je geleerd hebt. Het persoonlijk verslag bestaat uit een trainingslogboek en een reflectie volgens de STARRmethode. Het trainingslogboek bestaat uit een schrift of een snelhechter waar je notities in bewaart. Voor elke opdracht of oefening noteer je de antwoorden op de vragen. Na elke oefening leg je ook de reflectie vast op papier. Het trainingslogboek werk je netjes uit. De reflectie volgens de STARR-methode doe je aan het eind van de training. Je kiest, met behulp van je trainingslogboek, een aantal voor jou belangrijke opdrachten en oefeningen uit. Deze opdrachten of oefeningen verwerk je in een STARR. Hieronder staat de opzet van een STARR. Werkmodel: Logboek op Situatie en Taak Omschrijf de situatie en geef daarbij aan welke taak/rol jij had. Actie en Resultaat Omschrijf welke acties/handelingen je op dat moment hebt ondernomen en wat hiervan het resultaat was. Reflectie Beschrijf hoe jij je op dat moment in de situatie voelde. Beschrijf waarom je op deze manier hebt gehandeld. Beschrijf hoe je het de volgende keer anders zou aanpakken. Demonstratie: Mijn onderzoek Deze demonstratie doe je op: Tijdens deze training doorloop je de onderzoekscyclus (zie theoriebron 2). Als je alle opdrachten en oefeningen van de training goed doorlopen hebt, heb je aan het eind een volledig onderzoek voor je liggen. Tijdens de demonstratie vertel je (met ondersteuning van een PowerPoint-presentatie) over je onderzoek. Je besteedt hierbij aandacht aan de volgende punten: Theoriebron 2: Fasen van onderzoek 4

5 1. Casus Vertel iets over je onderzoek: Wat hebben jullie onderzocht? Welke doelgroep? Welk onderwerp? Hoe heb je informatie over de doelgroep en het probleem verzameld? Waarom heb je voor dit probleem gekozen? Werkmodel: Studieplanning op 2. Bijzonderheden Maak gebruik van problemen waar je in je stage tegenaan loopt. 3. Voorbereiding Vertel iets over hoe je het onderzoek hebt voorbereid: Waarover heb je informatie verzameld (welke vakliteratuur is gebruikt en waarom juist die bronnen)? Voor welke methode heb je gekozen en waarom juist voor die? Wat heb je als onderzoeksinstrument gebruikt? Waarom die vorm? 4. Uitvoering Vertel iets over de afname van het onderzoek: Hoe ging het gebruik van je onderzoeksinstrument? Heb je informatie gemist? Was de vragenlijst voor alle respondenten duidelijk? Was je instructie duidelijk? Hoe ging het verwerken van de gegevens? Hoe heb je de gegevens geanalyseerd? 5. Beoordeling Je wordt beoordeeld op de kwaliteit van het geschreven onderzoek en op de presentatie daarvan. Ten slotte breng je een stelling/vraag naar voren waarover in de klas wordt gediscussieerd. Je leidt de discussie die ontstaat. De punten waarop je wordt beoordeeld tijdens je demonstratie kun je achter in dit boek vinden in het hoofdstuk Beoordeling. Taal Taal Taal Taal Neem deze training door en onderstreep de woorden die je niet kent. Neem deze woorden over in je woordenlijst en zet de betekenis erbij. Nieuwe onbekende woorden die je tegenkomt tijdens deze training voeg je toe aan de woordenlijst. Na afloop van de training neem je dit overzicht op in je taalportfolio. Werkmodel: Woordenlijst op Uitgeverij Edu Actief b.v. 5

6 >Onderzoek doen In deze training ga je leren hoe je onderzoek doet binnen een hulpverleningssetting. Onderzoek kun je op veel verschillende manieren doen. De manier die het meest geschikt is, hangt af van wat je wilt onderzoeken en wat je met de resultaten wilt gaan doen. In dit eerste hoofdstuk leer je hoe je de juiste onderzoeksvorm kunt kiezen om je doel te bereiken. Doelstellingen Je kunt benoemen welke manieren van onderzoek doen er bestaan. Je kunt beoordelen welke vorm het best bij jouw onderzoek past. 1. Opdracht: Eigen ervaringen Heb je wel eens een onderzoek uitgevoerd? Zo ja, wat was het onderwerp en hoe werd het uitgevoerd? 2. Opdracht: De juiste onderzoeksvorm kiezen Maak bij het beantwoorden van de onderstaande vragen gebruik van theoriebron 1. Welke onderzoeksvorm zou jij kiezen in de volgende situaties? Theoriebron 1: Onderzoeksvormen Je wilt weten of de dagbesteding van verstandelijk beperkte mensen genoeg uitdaging biedt. Je wilt weten of de ouders van de jongeren die hulp krijgen bij hun verslavingsproblematiek, tevreden zijn over hoe zij op de hoogte worden gehouden. Je wilt weten of het activiteitenprogramma van de dagopvang van het verzorgingshuis uitgebreid moet worden. 6

7 Je wilt weten of het personeel tevreden is over de arbeidsvoorwaarden. Is de behandeling van gokverslaafden op deze manier het meest effectief? 3. Oefening: Keuzes maken In deze oefening leer je kiezen welke onderzoeksvorm het best bij een onderwerp past. Het is hierbij vooral van belang dat je je antwoorden goed onderbouwt! Als je onderzoek doet, is het zaak om elke keuze goed te onderbouwen, anders kun je vragen/opmerkingen krijgen van andere onderzoekers. Probeer dus vooruit te denken om vragen over de werkvorm te voorkomen. Lees de onderstaande casus goed door en maak een ontwerp voor een onderzoek. Casus Enkele cliënten uit de psychiatrie hebben bij de directie geklaagd over dat het eten op de afdeling van zeer slechte kwaliteit is. De directie heeft besloten om ook de rest van de cliënten en de medewerkers te vragen naar hun mening over de kwaliteit van het eten. Maak een onderzoeksontwerp voor de bovenstaande situatie. Voorbereiding Zorg dat je beschikt over: de casus een pen papier/computer theoriebron 1. Uitgeverij Edu Actief b.v. 7

8 Uitvoering Lees de casus. Overleg met een medestudent over welke onderzoeksvorm het best past. Schrijf een korte tekst (ongeveer één A4'tje) over waarom je voor deze vorm gekozen hebt. Lever je verslag in bij de docent. Controle Heb je de casus goed gelezen? Heb je gebruikgemaakt van theoriebron 1? Heb je een onderzoeksvorm gekozen? Heb je goed onderbouwd waarom je voor deze vorm hebt gekozen? Heb je je verslag ingeleverd bij de docent? Reflectie Wat vond je van deze opdracht? Hoe vond je het om een geschikte onderzoeksvorm te kiezen? Op welke manier ben je tot die keuze gekomen? Waren jullie het eens over de gemaakte keuzes? Beschrijf het proces en jouw ervaringen in je trainingslogboek. 8

9 >Theoriebron 1: Doelen om onderzoek te doen Onderzoek doe je altijd met een bepaald doel. Je wilt bijvoorbeeld iets weten, verbeteren, aanpassen of evalueren. Voor elk doel bestaat een andere vorm van onderzoek doen. Er bestaan twee soorten onderzoek: kwalitatief onderzoek en kwantitatief onderzoek. Bij beide typen onderzoek horen andere manieren van dataverzameling en analyse. Kwalitatief onderzoek Kwalitatief onderzoek is gericht op een redelijk kleine groep respondenten. Bij deze vorm van onderzoek wordt doorgevraagd en krijgt de respondent de gelegenheid om uitgebreid te antwoorden. Voorbeelden van dataverzameling zijn observatie, interviews en vragenlijsten met open vragen. Binnen deze onderzoeksvorm bestaan weer veel kleinere vormen. Hieronder zullen deze besproken worden. 1. Inventariserend onderzoek Bij deze onderzoeksvorm is er behoefte aan informatie over bijvoorbeeld: hoe het zit met de situatie wat daaraan gedaan wordt wat de omvang ervan is hoe men ermee omgaat. Kortom, wat is er aan de hand met het te onderzoeken probleem? Met dit onderzoek wil je dus een heel precieze beschrijving geven van de situatie, zodat je op een later moment een oplossing voor het probleem kunt bedenken. Voorbeelden van onderzoeksvragen: Hoe is de participatie van jongeren in de jeugdhulpverlening? Hoe gaan werknemers van unit X om met de werkdruk? 2. Behoefteonderzoek Behoefteonderzoek is niet het (laten) invullen van wensenlijstjes en ook niet alleen maar vragen naar behoeften. Behoefteonderzoek is het bepalen van het verschil tussen een bestaande situatie en een gewenste situatie. Elementen die hierbij een grote rol spelen zijn: 1. Hoe ziet de huidige situatie eruit? 2. Wat wordt gemist? 3. Hoe ziet de gewenste situatie eruit? Voorbeelden van onderzoeksvragen: Sluit het huidige activiteitenaanbod aan bij de behoeften van de bewoners van het verzorgingshuis? Hoe kunnen we aansluiten bij de ervaringen en behoeften van de cursisten? 3. Ontwikkelingsonderzoek Ontwikkelingsonderzoek moet leiden tot nieuwe of betere werkwijzen, instrumenten en methodieken. Soms moet de huidige situatie worden aangepast, op een ander moment kies je voor een geheel nieuwe aanpak. Voorbeelden van onderzoeksvragen: Kun je een handleiding maken voor de opvang van vrouwelijke vluchtelingen die het slachtoffer zijn geworden van seksueel geweld? Ontwerp een registratiesysteem voor ons medisch kindertehuis waarmee wij de voortgang van de behandeling kunnen volgen. 22

10 4. Procesevaluatie In een procesevaluatie wordt gekeken naar hoe wordt gewerkt in een dagelijkse situatie. Door veel gegevens te verzamelen, ontstaat een reëel beeld van de huidige situatie. Het hoofddoel van een procesevaluatie is feedback verkrijgen op de uitvoering van het handelen of het verbeteren daarvan. Voorbeelden van onderzoeksvragen: Sluiten de werkvormen in de cursus zelfverdediging aan bij de deelnemers? Hoe zit het met de instroom en uitstroom van deelnemers aan het nieuwe trainingscentrum? 5. Effectevaluatie In de procesevaluatie wordt gekeken naar het functioneren van de activiteit. Worden de gestelde doelen behaald? Voorbeelden van onderzoeksvragen: Leidt de training over stresshantering tot het beter herkennen van problemen die leiden tot stress? Heeft het buurtpreventieproject resultaat gehad? Kwantitatief onderzoek Kwantitatief onderzoek is gericht op een grotere groep respondenten. Bij deze vorm gaat het om het verzamelen van veel informatie over een onderwerp. Voorbeelden van dataverzameling zijn enquêtes, vragenlijsten met gesloten vragen, onlinelijsten en telefonische enquêtes. Je hebt veel data nodig om tot betrouwbare informatie te komen. De respondenten vullen bijvoorbeeld de vragenlijsten/interviews zelfstandig in en kunnen kiezen uit een aantal antwoordcategorieën. Dit maakt het analyseren van de gegevens gemakkelijker, maar de kans op meetfouten (verkeerd geïnterpreteerde vragen bijvoorbeeld) is groter. In de zorg wordt vaker gekozen voor vormen van kwalitatief onderzoek dan voor kwantitatief onderzoek. Voorbeelden van onderzoeksvragen: Hoeveel procent van de cliënten wil vaker vis eten? Hoe tevreden is het personeel met de cao? Hoe wordt de service van de klachtenafhandeling beoordeeld? Uitgeverij Edu Actief b.v. 23

11 >Werkmodel: Tijdsplanning Bij onderzoek doen is een tijdsplanning van groot belang. Vul daarom, samen met je medestudent, het onderstaande schema in en houd je aan de afspraken! Datum Wat? Hoelang? Inleveren Tijdsplanning invullen 15 minuten Tweede les Probleemomschrijving maken Formuleren van de onderzoeksvraag Formuleren van de deelvragen Verzamelen van relevante informatie voor het onderzoek Benaderen van de respondenten Gevonden informatie ordenen per deelvraag Beschrijven van de methode Vragenlijsten/interviews/observatiemodellen/ enquêtes maken Afspraken maken over de uitvoering van het onderzoek Data verzamelen (bijvoorbeeld afnemen vragenlijsten/interviews) Verwerken van de gegevens Interpreteren van de gegevens (wat betekenen de uitkomsten?) Antwoord op de onderzoeksvraag/-vragen geven Schrijven van de conclusie Beschrijving van het hele onderzoek (inleiding, probleemstelling, onderzoeksvraag, deelvragen, theorie, methode, gevonden gegevens, interpretatie, antwoord op de onderzoeksvraag) Voorbereiden van de presentatie Presenteren Tweede les Tweede les Derde les Vierde les Vijfde les Vijfde les Vijfde les Zesde les Zesde les Zesde les Zevende les Achtste les Achtste les Achtste les Negende les Negende les Laatste les 28

12 >Beoordeling Naam deelnemer: Namen groepsgenoten: Groep: Docent: Blok/periode: Onderwerp: Onderdeel Criteria Voldoende Onvoldoende Actieve deelname De student was voldoende aanwezig. De student leverde een positieve bijdrage in zijn groepje. De student leverde een actieve bijdrage in de les. Persoonlijk verslag Persoonlijk verslag Het persoonlijk verslag bevat alle gevraagde onderdelen. Trainingslogboek Het trainingslogboek is goed bijgehouden. Het trainingslogboek is netjes en verzorgd. STARR Er is van meerdere opdrachten een reflectie volgens de STARR-methode gemaakt. De reflectie volgens de STARR-methode bevat de onderdelen: situatie, taak, actie, resultaat en reflectie. De reflectie volgens de STARR-methode geeft aanleiding tot verbeterpunten. 30

13 Onderdeel Criteria Voldoende Onvoldoende Demonstratie Een verslag van een volledig uitgevoerd onderzoek met de volgende punten: probleemomschrijving de onderzoeksvraag met deelvragen theoriebronnen onderzoeksinstrumenten analyse van de onderzoeksgegevens conclusie/antwoorden op de onderzoeksvragen aanbevelingen. Een presentatie met behulp van PowerPoint van circa tien minuten. De ingebrachte stelling/vraag. De student geeft blijk van voldoende theoretische achtergrond. Mondeling en schriftelijk taalgebruik Mondeling taalgebruik Schriftelijk taalgebruik De schriftelijke producten zijn in correct Nederlands geschreven. Overig Eindbeoordeling Onvoldoende Voldoende Goed > Datum:... Paraaf docent: Paraaf deelnemer: Uitgeverij Edu Actief b.v. 31

training: Engels in het basisonderwijs

training: Engels in het basisonderwijs training: Engels in het basisonderwijs >Inhoud > Inhoud 2 > Over deze training 3 > Kerndoelen Engels 6 > Taalverwerving 11 > Lesactiviteiten Engels 14 > Theoriebron 1: kerndoelen 25 > Theoriebron 2: taalverwerving

Nadere informatie

project: Behoefteonderzoek

project: Behoefteonderzoek project: Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Lex van der Kruk en ROC Mondriaan

Nadere informatie

Activiteitenprogramma werk en zinvolle dagbesteding

Activiteitenprogramma werk en zinvolle dagbesteding project: Activiteitenprogramma werk en zinvolle dagbesteding Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet:

Nadere informatie

project: Religies in de wijk

project: Religies in de wijk project: Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Inge Stekelenburg-Zwiers en ROC

Nadere informatie

project: Workshop BSO

project: Workshop BSO project: Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Tanja Zwiers en ROC Mondriaan Auteurs

Nadere informatie

Kom op voor het belang van je cliënt

Kom op voor het belang van je cliënt project: Kom op voor het belang van je cliënt Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl

Nadere informatie

project: Problemen in de wijk

project: Problemen in de wijk project: Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Una van Maarseveen en ROC Mondriaan

Nadere informatie

project: Sociale kaart arbeidsparticipatie

project: Sociale kaart arbeidsparticipatie project: Sociale kaart arbeidsparticipatie Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl

Nadere informatie

project: Organiseren van een multicultureel event

project: Organiseren van een multicultureel event project: Organiseren van een multicultureel event Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl

Nadere informatie

project: Historie van de kinderopvang

project: Historie van de kinderopvang project: Historie van de kinderopvang Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Geralda

Nadere informatie

project: Wat te doen met Oud en Nieuw?

project: Wat te doen met Oud en Nieuw? project: Wat te doen met Oud en Nieuw? Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Geralda

Nadere informatie

training: Didactische analyse

training: Didactische analyse training: >Inhoud > Inhoud 2 > Over deze training 3 > De fasen in een les 6 > De kernbegrippen van een didactische analyse 9 > Beginsituatie en doelstellingen 12 > Persoonlijke leerdoelen 15 > Didactische

Nadere informatie

training: ICT voor SMD Uitgeverij Edu'Actief b.v. 1

training: ICT voor SMD Uitgeverij Edu'Actief b.v. 1 training: Uitgeverij Edu'Actief b.v. 1 >Inhoud > Over deze training 3 > Bestandsbeheer 5 > Tekstbestanden maken 8 > Gegevens in een spreadsheet 17 > Beoordeling 22 Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel

Nadere informatie

project: Voorlichting geven

project: Voorlichting geven project: Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Annyttsje Pruim en ROC Mondriaan

Nadere informatie

project: Dag overgewicht!

project: Dag overgewicht! project: Dag overgewicht! Colofon Uitgeverij. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Auteur Maaike Hardenberg Titel

Nadere informatie

cursus: Evaluatiemethodes voor SCW: zijn de doelen bereikt?

cursus: Evaluatiemethodes voor SCW: zijn de doelen bereikt? cursus: Evaluatiemethodes voor SCW: zijn de doelen bereikt? > Inhoud > Inhoud 2 > Over deze cursus 3 > Wat is evalueren? 5 > Methodisch werken 9 > Evaluatieplan 13 > Onderzoeksvormen en methoden 15 > Analyseren

Nadere informatie

project: Themadag opzetten

project: Themadag opzetten project: Themadag opzetten Colofon Uitgeverij Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Inge

Nadere informatie

project: Armoede in Nederland

project: Armoede in Nederland project: Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Gitta Montanus en ROC Mondriaan

Nadere informatie

cursus: Evaluatiemethodes: zijn de doelen bereikt voor SMD?

cursus: Evaluatiemethodes: zijn de doelen bereikt voor SMD? cursus: Evaluatiemethodes: zijn de doelen bereikt voor SMD? >Inhoud > Over deze cursus 3 > Wat is evalueren? 5 > Methodisch werken 9 > Evaluatieplan 13 > Onderzoeksvormen en methoden 15 > Analyseren en

Nadere informatie

project: Vormen van kleinschalig wonen

project: Vormen van kleinschalig wonen project: Vormen van kleinschalig wonen Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Wout

Nadere informatie

project: Pedagogische stromingen

project: Pedagogische stromingen project: Pedagogische stromingen Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Tanja Zwiers-Veldhuis

Nadere informatie

project: Vergaderen met de pedagogische cirkel

project: Vergaderen met de pedagogische cirkel project: Vergaderen met de pedagogische cirkel Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl

Nadere informatie

Project: Werken aan taalontwikkeling: Het Vertelspel

Project: Werken aan taalontwikkeling: Het Vertelspel Project: Werken aan taalontwikkeling: Het Vertelspel Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl

Nadere informatie

project: Schuldhulpverlening

project: Schuldhulpverlening project: Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Liesbeth Urbach-Bakker en ROC Mondriaan

Nadere informatie

Ontwikkelingen in het beroep

Ontwikkelingen in het beroep Ontwikkelingen in het beroep Colofon Edu Actief b.v. Postbus 1056 7940 KB Meppel 0522-235235 service@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Eindredactie: Titel: Annyttsje Pruim Edu Actief b.v. Ontwikkelingen

Nadere informatie

Vormgeving Binnenwerk: DBD design/ruurd de Boer, omslag: Tekst in Beeld/Hubi de Gast

Vormgeving Binnenwerk: DBD design/ruurd de Boer, omslag: Tekst in Beeld/Hubi de Gast project: Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Betty Engelsma en ROC Mondriaan

Nadere informatie

training: Observeren, rapporteren en interpreteren voor PWJ

training: Observeren, rapporteren en interpreteren voor PWJ training: Observeren, rapporteren en interpreteren voor PWJ >Inhoud > Over deze training 3 > Signaleren en waarnemen 6 > Observatieplan 8 > Observeren 11 > Analyseren en interpreteren 15 > Rapporteren

Nadere informatie

training: ICT voor OA Uitgeverij Edu'Actief b.v. 1

training: ICT voor OA Uitgeverij Edu'Actief b.v. 1 training: Uitgeverij Edu'Actief b.v. 1 >Inhoud > Over deze training 3 > Bestandsbeheer 5 > Tekstbestanden maken 8 > PowerPoint-presentatie maken 14 > Digitale lessen 16 > E-mail 17 > Gegevens in een spreadsheet

Nadere informatie

Project: Activiteitenprogramma ontwikkelen

Project: Activiteitenprogramma ontwikkelen Project: Activiteitenprogramma ontwikkelen Colofon Uitgeverij Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl

Nadere informatie

training: Scriptie schrijven

training: Scriptie schrijven training: >Inhoud > Over deze training 3 > Aanleiding 6 > Vraagstelling 10 > Onderzoeksvragen 13 > Onderzoek 16 > Uitkomsten van het onderzoek 18 > Bronnenlijst 21 > Theoriebron 1: Brainstormen 23 > Theoriebron

Nadere informatie

project: Trends en actualiteit in de Jeugdzorg

project: Trends en actualiteit in de Jeugdzorg project: Trends en actualiteit in de Jeugdzorg Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl

Nadere informatie

Creëren van een sfeervolle groepsruimte

Creëren van een sfeervolle groepsruimte Creëren van een sfeervolle groepsruimte > Inhoud > Cursus: Sfeer creëren in de woonkamer 5 > Tekstbron: Creëren van een sfeervolle groepsruimte 25 > Project: Een ruimte sfeervol inrichten 33 > BPV: Het

Nadere informatie

training: Oriëntatie op jezelf en de wereld, natuur

training: Oriëntatie op jezelf en de wereld, natuur training: Oriëntatie op jezelf en de wereld, natuur >Inhoud > Over deze training 3 > De relatie tussen planten en dieren en hun omgeving 6 > De opkomst van de groene school 10 > De schooltuin 13 > De kinderboerderij

Nadere informatie

project: Omgaan met gedragsproblemen en stoornissen in de jeugdzorg

project: Omgaan met gedragsproblemen en stoornissen in de jeugdzorg project: Omgaan met gedragsproblemen en stoornissen in de jeugdzorg Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet:

Nadere informatie

Cursus: Veiligheid en gezond gedrag

Cursus: Veiligheid en gezond gedrag Cursus: Veiligheid en gezond gedrag > Inhoud > Inhoud 2 > Over deze cursus 3 > Gezond gedrag 6 > Stimuleren van een gezond voedings- en beweegpatroon 14 > Voedselhygiëne en veiligheid 20 > Een veilige

Nadere informatie

project: Preventie jeugdcriminaliteit

project: Preventie jeugdcriminaliteit project: Preventie jeugdcriminaliteit Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Hennie

Nadere informatie

Training: Observeren en rapporteren

Training: Observeren en rapporteren Training: Observeren en rapporteren >Inhoud > Over deze training 3 > Gedrag 6 > Onderzoek doen 8 > Observeren 11 > Rapporteren 22 > Theoriebron 1: Gedrag 26 > Theoriebron 2: Observeren 27 > Theoriebron

Nadere informatie

cursus: De organisatie en ik

cursus: De organisatie en ik cursus: >Inhoud > Over deze cursus 3 > Wat is een organisatie? 6 > Verschillende culturen, normen en waarden 8 > De verschillende rechtsvormen 10 > Organisatieschema s 11 > Projectorganisaties binnen een

Nadere informatie

training: Ingrijpende gebeurtenissen

training: Ingrijpende gebeurtenissen training: Ingrijpende gebeurtenissen >Inhoud > Over deze training 3 > Ingrijpende gebeurtenissen 6 > De contextuele benadering 10 > Afscheid van fundamenten 14 > Begeleiding 16 > Langdurige problemen in

Nadere informatie

cursus: Kwaliteitszorg voor PWJ

cursus: Kwaliteitszorg voor PWJ cursus: Kwaliteitszorg voor PWJ > Inhoud > Over deze cursus 3 > Kwaliteiten van mezelf 7 > Kwaliteitszorg 9 > Certificering 13 > De klanten 17 > De professional 20 > Het kwaliteitsplan 23 > Reflectie 24

Nadere informatie

cursus: Van kerndoel naar handelingsplan

cursus: Van kerndoel naar handelingsplan cursus: Van kerndoel naar handelingsplan >Inhoud > Over deze cursus 3 > De kerndoelen 6 > Schoolplan, jaarplan, leerlijnen 10 > Van kerndoel naar leerlijn en handelingsplan 12 > Observeren 17 > Didactische

Nadere informatie

Training. Enquêteren

Training. Enquêteren Training Enquêteren Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Floortje Vissers Titel: Enquêteren ISBN: 978 90 3724 129 7 Edu Actief b.v. 2016 Behoudens

Nadere informatie

project: Teambuilding

project: Teambuilding project: Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Wout de Vries en ROC Mondriaan Auteurs

Nadere informatie

cursus: Interventies in de groep voor SCW en PWJ

cursus: Interventies in de groep voor SCW en PWJ cursus: Interventies in de groep voor SCW en PWJ >Inhoud > Inhoud 2 > Over deze cursus 3 > Wat wordt onder een groep verstaan? 6 > Ontwikkeling van een groep 9 > Basisbehoeften binnen het groepsproces

Nadere informatie

project: Kennismaking met jeugdzorg

project: Kennismaking met jeugdzorg project: Kennismaking met jeugdzorg Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Hennie

Nadere informatie

training: Onderhandelingstechnieken

training: Onderhandelingstechnieken training: >Inhoud > Over deze training 3 > Onderhandelen 6 > Onderhandeling voorbereiden 11 > Succesfactoren en valkuilen bij onderhandelen 14 > Onderhandelaarsstijlen en -trucs 19 > Theoriebron 1: Onderhandelen

Nadere informatie

project: Doelgroepanalyse en sociale kaart - Comazuipen

project: Doelgroepanalyse en sociale kaart - Comazuipen project: Doelgroepanalyse en sociale kaart - Comazuipen Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl

Nadere informatie

project: We gaan op kamp

project: We gaan op kamp project: Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Hans van de Glind en ROC Mondriaan

Nadere informatie

project: Pleegzorg binnen de jeugdhulpverlening

project: Pleegzorg binnen de jeugdhulpverlening project: Pleegzorg binnen de jeugdhulpverlening Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl

Nadere informatie

Inhoud. ISBN: Copyright 2013 Edu'Actief b.v. Meppel Eerste druk/eerste oplage

Inhoud. ISBN: Copyright 2013 Edu'Actief b.v. Meppel Eerste druk/eerste oplage BPV PBGZ Inhoud Werken met de BPV-opdrachten 3 Routeplanner 5 Aftekenlijst 7 1. Hulpvragen van de cliënt inventariseren 8 2. Het plan van aanpak schrijven 13 3. Het plan van aanpak tot een activiteitenplan

Nadere informatie

Het uiterlijk verzorgen

Het uiterlijk verzorgen Het uiterlijk verzorgen > Inhoud > Cursus: Het uiterlijk verzorgen 5 > Tekstbron: Het uiterlijk verzorgen 24 > Training: Het uiterlijk verzorgen 37 > BPV: Een beauty verwendag organiseren 41 > Beoordelingslijsten

Nadere informatie

training: Begeleiden bij educatieve activiteiten

training: Begeleiden bij educatieve activiteiten training: Begeleiden bij educatieve activiteiten >Inhoud > Over deze training 3 > Educatie in sociaal-cultureel werk 8 > Formuleren van doelstellingen 12 > Didactische werkvormen en instructie 15 > Evalueren

Nadere informatie

cursus: Coachen van risicoleerlingen

cursus: Coachen van risicoleerlingen cursus: Coachen van risicoleerlingen > Inhoud > Over deze cursus 3 > Ik en coachen! 6 > Coachplan-coachtraject 10 > Coachen van risicojongeren 13 > Beter jong, maar nooit te oud 18 > (Uit)vergroten 22

Nadere informatie

training: Sport en spel met doelgroepen MZ

training: Sport en spel met doelgroepen MZ training: Sport en spel met doelgroepen MZ >Inhoud > Over deze training 3 > Doel van sport en spel 6 > Ontwikkelingsfasen 9 > Begeleiding 13 > In beweging 17 > Prikkelingen 20 > Aangepast materiaal 23

Nadere informatie

Training. Talentherkenning

Training. Talentherkenning Training Talentherkenning Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur(s): Nienke Koopman Inhoudelijke redactie: Ariëlle Potter Titel: Talentherkenning ISBN:

Nadere informatie

Cursus. Evalueren begeleiding van activiteiten

Cursus. Evalueren begeleiding van activiteiten Cursus Evalueren begeleiding van activiteiten Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Nienke Koopman Inhoudelijke redactie: Napona Smid Titel: Cursus

Nadere informatie

cursus: Sociale kaart

cursus: Sociale kaart cursus: >Inhoud > Over deze cursus 3 > Sociaal netwerk en sociale kaart 7 > Een sociale kaart gebruiken 10 > Doelgroepen 13 > Mensen in doelgroepen: twee groepen als voorbeeld 17 > Doelgroepen en hun behoeften

Nadere informatie

cursus: De cyclus van methodisch werken in de jeugdzorg

cursus: De cyclus van methodisch werken in de jeugdzorg cursus: De cyclus van methodisch werken in de jeugdzorg > Inhoud > Over deze cursus 3 > Cyclus van methodisch werken 6 > Beginsituatie 10 > Doelen 16 > Voorbereiden 20 > Uitvoeren 23 > Evalueren 24 > Reflectie

Nadere informatie

cursus: Kennis van beleid

cursus: Kennis van beleid cursus: > Inhoud > Over deze cursus 3 > Algemeen bestuur 5 > Burgerzaken 7 >Veiligheid en openbare orde 10 >Sociale zaken en werkgelegenheid 14 >Welzijn 20 >Reflectie 21 >Theoriebron 1: Algemeen bestuur

Nadere informatie

cursus: Kwaliteitszorg voor MZ

cursus: Kwaliteitszorg voor MZ cursus: >Inhoud > Over deze cursus 3 > Kwaliteiten van mezelf 7 > Kwaliteitszorg 11 > Certificering (niveau 4) 17 > De klanten 22 > De professional 25 > Het kwaliteitsplan (niveau 4) 28 > Reflectie 30

Nadere informatie

Training. Verdieping gespreksvoering

Training. Verdieping gespreksvoering Training Verdieping gespreksvoering Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Ingrid Mulder Inhoudelijke redactie: Floortje Vissers Titel: Verdieping

Nadere informatie

Training. Observeren en rapporteren

Training. Observeren en rapporteren Training Observeren en rapporteren Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Floortje Vissers Inhoudelijke redactie: Floortje Vissers Titel: Observeren

Nadere informatie

Ambitie.info. BPV Werken in de detailhandel, goederen komen binnen

Ambitie.info. BPV Werken in de detailhandel, goederen komen binnen Ambitie.info BPV Werken in de detailhandel, goederen komen binnen Colofon Uitgeverij: Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Auteur: M. Steenbergen Redactie: Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Inhoudelijke redactie:

Nadere informatie

> Inhoud. > Cursus: De was verzorgen 5 > Tekstbron: De was verzorgen 20 > BPV: De was verzorgen in een instelling 41. Colofon

> Inhoud. > Cursus: De was verzorgen 5 > Tekstbron: De was verzorgen 20 > BPV: De was verzorgen in een instelling 41. Colofon De was verzorgen > Inhoud > Cursus: De was verzorgen 5 > Tekstbron: De was verzorgen 20 > BPV: De was verzorgen in een instelling 41 Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel

Nadere informatie

project: Een opgeruimd huis

project: Een opgeruimd huis project: Een opgeruimd huis Colofon Uitgeverij. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Auteur Maaike Hardenberg Titel

Nadere informatie

training: Plancyclus: sport- en spelactiviteiten begeleiden op de groep

training: Plancyclus: sport- en spelactiviteiten begeleiden op de groep training: Plancyclus: sport- en spelactiviteiten begeleiden op de groep >Inhoud > Over deze training 3 > Methodisch werken 8 > Doelstellingen 11 > Kinder-/jongerenparticipatie 14 > Activiteitenplan 18

Nadere informatie

Cursus: Plan van aanpak volgens het sociaal competentiemodel

Cursus: Plan van aanpak volgens het sociaal competentiemodel Cursus: Plan van aanpak volgens het sociaal competentiemodel >Inhoud > Inhoud 2 > Over deze cursus 3 > Cyclus van methodisch werken 6 > Het sociaal competentiemodel 10 > Beginsituatie 18 > Doelen 22 >

Nadere informatie

Training. Gesprekstechnieken

Training. Gesprekstechnieken Training Gesprekstechnieken Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Anne Marie Klaassens Inhoudelijke redactie: Jo-Anne Schaaf Titel: Gesprekstechnieken

Nadere informatie

cursus: Taalontwikkeling en taalstimulering

cursus: Taalontwikkeling en taalstimulering cursus: Taalontwikkeling en taalstimulering Inhoud > Inhoud 2 > Over deze cursus 3 > Taalontwikkeling 6 > Taalstimulering 13 > Reflectie 21 > Theoriebron 1: Cognitieve ontwikkeling 23 > Theoriebron 2:

Nadere informatie

cursus: Didactische werkvormen in de klas

cursus: Didactische werkvormen in de klas cursus: Didactische werkvormen in de klas > Inhoud > Over deze cursus 3 > Didactische analyse 5 > Didactische werkvormen 9 > Instructievormen 10 > Interactievormen 13 > Opdrachtvormen 16 > Samenwerkingsvormen

Nadere informatie

Cursus. Onderwijs VVE 2 activerende leeromgeving

Cursus. Onderwijs VVE 2 activerende leeromgeving Cursus Onderwijs VVE 2 activerende leeromgeving Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Geerte Binnema Inhoudelijke redactie: Napona Smid Titel: Onderwijs/VVE2

Nadere informatie

Project: Begeleiden van cliënten bij het beheren van geld

Project: Begeleiden van cliënten bij het beheren van geld Project: Begeleiden van cliënten bij het beheren van geld Colofon Uitgeverij Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl

Nadere informatie

training: Kunstzinnige activiteiten voor kinderen

training: Kunstzinnige activiteiten voor kinderen training: Kunstzinnige activiteiten voor kinderen >Inhoud > Over deze training 3 > Kunstzinnige activiteiten 6 > Een thema 11 > Thema 'beeldend werkstuk' 17 > Muziek, tekst en spel 21 > Theoriebron 1:

Nadere informatie

Cursus. De wijk in beeld

Cursus. De wijk in beeld Cursus De wijk in beeld Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Ingrid Mulder Inhoudelijke redactie: Floortje Vissers Titel: De wijk in beeld ISBN:

Nadere informatie

Cursus. Leren kun je leren

Cursus. Leren kun je leren Cursus Leren kun je leren Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Nienke Koopman Inhoudelijke redactie: Floortje Vissers Titel: Factor-E Welzijn Leren

Nadere informatie

Training. Methodisch verzamelen van informatie

Training. Methodisch verzamelen van informatie Training Methodisch verzamelen van informatie Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Nienke Koopman Inhoudelijke redactie: Floortje Vissers Titel:

Nadere informatie

Cursus. Oriëntatie op het werkveld voor SMD en SCW

Cursus. Oriëntatie op het werkveld voor SMD en SCW Cursus Oriëntatie op het werkveld voor SMD en SCW Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Esmeralda de Leeuw en Floortje Vissers Titel: Oriëntatie op

Nadere informatie

Organisatie van werkzaamheden

Organisatie van werkzaamheden Organisatie van werkzaamheden Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteurs: Rubus Opleidingspartners, Richard Prins Inhoudelijke redactie: Jessica Satink

Nadere informatie

Cursus. Chronisch zieken

Cursus. Chronisch zieken Cursus Chronisch zieken Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur(s): Mies Blok Inhoudelijke redactie: Jo-Anne Schaaf Titel: Chronisch zieken ISBN: 9789037235951

Nadere informatie

AMBITIE.info. BPV Werken in de detailhandel

AMBITIE.info. BPV Werken in de detailhandel AMBITIE.info BPV Werken in de detailhandel Colofon Uitgeverij: Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Auteur: M. Steenbergen Redactie: Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Inhoudelijke redactie: R. van Midde Vormgeving:

Nadere informatie

Training. Observeren en signaleren

Training. Observeren en signaleren Training Observeren en signaleren Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Marian Bakker, Marianne Oosterwegel, Riet Verhoogt Inhoudelijke redactie:

Nadere informatie

Het uiterlijk verzorgen

Het uiterlijk verzorgen Het uiterlijk verzorgen > Inhoud > Cursus: Het uiterlijk verzorgen 5 > Tekstbron: Het uiterlijk verzorgen 34 > Project: Het uiterlijk verzorgen Hoofdluis bestrijden 47 > Training: Het uiterlijk verzorgen

Nadere informatie

Cursus: Spel en spelontwikkeling

Cursus: Spel en spelontwikkeling Cursus: Spel en spelontwikkeling >Inhoud > Over deze cursus 3 > Het belang van sport, spel en spelen 5 > Spelmateriaal 7 > Spelbegeleiding 14 > Theoriebron 1: Belang van spelen 23 > Theoriebron 2: Spelontwikkeling

Nadere informatie

Basisvaardigheden Nederlands Deel 1 van 2

Basisvaardigheden Nederlands Deel 1 van 2 Basisvaardigheden Nederlands Deel 1 van 2 Colofon Auteur: Hanneke Molenaar Inhoudelijke redactie: Ina Berlet Redactie: Edu Actief b.v. Vormgeving: Crius Group Illustraties: Edu Actief b.v. Titel: Basisvaardigheden

Nadere informatie

Cursus. Autistisch spectrum

Cursus. Autistisch spectrum Cursus Autistisch spectrum Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Inge Janssens Inhoudelijke redactie: Agnes Schouten Titel: Autistisch Spectrum ISBN:

Nadere informatie

handel en verkoop instructie-/werkboek

handel en verkoop instructie-/werkboek handel en verkoop instructie-/werkboek Basisberoepsgerichte leerweg Arie Reijn Jeroen Abbes Jacques Crins Ruud Heynen Margreet Verrij colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. Meppel Auteurs: A. Reijn, J. Abbes,

Nadere informatie

project: Organiseer een buurtfeest, out of the box

project: Organiseer een buurtfeest, out of the box project: Organiseer een buurtfeest, out of the box Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl

Nadere informatie

training: Opvoeden zonder vooroordelen

training: Opvoeden zonder vooroordelen training: Opvoeden zonder vooroordelen >Inhoud > Over deze training 3 > Etnische achtergronden 7 > Waardering van verschillen 13 > Vooroordelen en discriminatie 18 > Vooroordelen en discriminatie op de

Nadere informatie

handel en verkoop instructie-/werkboek, deel 1

handel en verkoop instructie-/werkboek, deel 1 4670_HV_WB_1_orientatie_k 10-05-2005 13:34 Pagina 1 handel en verkoop instructie-/werkboek, deel 1 Kaderberoepsgerichte leerweg Arie Reijn Jeroen Abbes Jacques Crins Ruud Heynen Margreet Verrij 4670_HV_WB_1_orientatie_k

Nadere informatie

project: Jaarplanning bso

project: Jaarplanning bso project: Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl Geralda Warmink en ROC Mondriaan

Nadere informatie

AMBITIE.INFO. BPV Verkopen

AMBITIE.INFO. BPV Verkopen AMBITIE.INFO BPV Verkopen Colofon Uitgeverij: Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Auteur: M. Steenbergen Redactie: Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Inhoudelijke redactie: R. van Midde Vormgeving: Uitgeverij

Nadere informatie

Training. Presenteren en instrueren

Training. Presenteren en instrueren Training Presenteren en instrueren Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Erica Huppelschoten Inhoudelijke redactie: Floortje Vissers Titel: Presenteren

Nadere informatie

Training. Coachend begeleiden

Training. Coachend begeleiden Training Coachend begeleiden Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteurs: Bertine Pruim Inhoudelijke redactie: Napona Smid Titel: Factor-E Coachend begeleiden

Nadere informatie

Cursus. Oriëntatie op het werkveld

Cursus. Oriëntatie op het werkveld Cursus Oriëntatie op het werkveld Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Irma Derksen Inhoudelijke redactie: Floortje Vissers Titel: Oriëntatie op

Nadere informatie

training: Morele oordeelsvorming voor SCW

training: Morele oordeelsvorming voor SCW training: Morele oordeelsvorming voor SCW >Inhoud > Over deze training 3 > Begrippen uitgelegd 6 > Jouw normen en waarden 11 > Morele dilemma s 15 > Beroepscode 19 > Theoriebron 1: Begrippen uitgelegd

Nadere informatie

Loopbaanoriëntatie -begeleiding

Loopbaanoriëntatie -begeleiding Ik, leren en werken Loopbaanoriëntatie en -begeleiding Loopbaanlogboek voor fase 1 Oriëntatie Colofon Auteur: Edu Actief b.v. Redactie: Edu Actief b.v. Vormgeving: Edu Actief b.v. Illustraties: Edu Actief

Nadere informatie

Cursus. Omgaan met pesten en ingrijpende gebeurtenissen

Cursus. Omgaan met pesten en ingrijpende gebeurtenissen Cursus Omgaan met pesten en ingrijpende gebeurtenissen Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Nienke Koopman en Floortje Vissers Inhoudelijke redactie:

Nadere informatie

training: Muzisch-creatieve vorming deel 2

training: Muzisch-creatieve vorming deel 2 training: Muzisch-creatieve vorming deel 2 >Inhoud > Over deze training 3 > Muzisch-creatieve activiteiten 7 > Passende activiteiten voor elke doelgroep 13 > Het plannen van een activiteit 19 > Theoriebron

Nadere informatie

training: Morele oordeelsvorming voor SMD

training: Morele oordeelsvorming voor SMD training: Morele oordeelsvorming voor SMD >Inhoud > Over deze training 3 > Begrippen uitgelegd 6 > Jouw normen en waarden 12 > Morele dilemma s 16 > Beroepscode 21 > Theoriebron 1: Begrippen uitgelegd

Nadere informatie

Werken in een bouwmarkt

Werken in een bouwmarkt 16 Werken in een bouwmarkt Naam:... Klas:... Colofon Uitgeverij: Edu Actief bv Meppel Auteur: Arie Reijn Redactie: Edu Actief bv Meppel Inhoudelijke redactie: Arie Reijn Stramienontwerp: Herman ten Kate

Nadere informatie