Investeren in Scholenbouw

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Investeren in Scholenbouw"

Transcriptie

1 Investeren in Scholenbouw Rapportage van de digitale enquête over gewenste investeringen in scholenbouw onder schoolbestuurders en schoolleiders in het primair en voortgezet onderwijs Voorburg, 11 maart 2009 Wout Neutel

2 1. Aanleiding en achtergrond Op 18 februari 2009 heeft de Besturenraad in een brief aan het kabinet gepleit voor een megaplan scholenbouw: met een dringende opknapbeurt voor scholen krijgt het onderwijs de noodzakelijke impuls om haar maatschappelijke taak te vervullen en wordt de economie gestimuleerd. (Zie bijlage 1 voor het volledige persbericht). Achtergrond van dit pleidooi is dat de Besturenraad regelmatig in contact met scholen en schoolleiders wordt geconfronteerd met achterstallig onderhoud en langdurige trajecten met gemeentelijke instanties voor de verbetering van huisvesting en binnenklimaat. Om een goed inzicht te krijgen in de daadwerkelijke behoefte van zijn leden heeft de Besturenraad een korte enquête opgesteld en verspreid onder de aangesloten scholen en besturen. Bij de Besturenraad zijn 650 besturen aangesloten, die in totaal ca 2250 scholen vertegenwoordigen en leerlingen. 2. Onderzoeksopzet en respons Om direct in te spelen op de actualiteit, is gekozen voor een snel te beantwoorden, digitale enquête, die is aangekondigd als Bliksemenquête scholenbouw. Deze enquête is op dinsdag 24 februari verstuurd aan 2743 bekende mailadressen van schoolbestuurders en schoolleiders, allen van instellingen voor primair en voortgezet onderwijs aangesloten bij de Besturenraad. Deze rapportage is gebaseerd op exact 600 reacties die zijn binnengekomen tot woensdag 4 maart. Een ruwe schatting laat een respons zien van 45%. Vanaf woensdag 4 maart zijn ook nog tientallen enquêtes bij de Besturenraad binnengekomen. Deze zijn niet in de rapportage meegenomen. Omdat de enquêtes zowel naar schoolbestuurders als schoolleiders zijn gezonden, moet voortdurend worden meegewogen dat de zwaarte van de antwoorden niet voor iedere respondent dezelfde is. Regelmatig is één reactie ontvangen van schoolbestuurders of managers die spreken namens meer dan 10 of zelfs 20 scholen. Het voordeel van de bliksemenquête is de overzichtelijkheid, de korte vragen en mede daardoor wellicht de hoge respons. Ons doel was om conclusies te kunnen trekken over de aard van en de hoogte van de noodzakelijke investeringen in het Nederlandse primair en voortgezet onderwijs. In de vraagstelling is geen rekening gehouden met de verantwoordelijkheidsverdeling tussen gemeente en schoolbestuur en niet gevraagd naar de manier waarop de financiering van plannen (algemene uitkering gemeentefonds, specifieke uitkering gemeentefonds, subsidieregeling voor de scholen of een combinatie) zou moeten plaatsvinden. Rapportage digitale enquête scholenbouw, Besturenraad, maart

3 3. Opzet enquête De Besturenraad heeft de keuze gemaakt om een eenvoudige en snel in te vullen enquête te maken. We hebben de volgende vragen gesteld: 1. Kunt u extra geld voor uw schoolgebouw of faciliteiten goed gebruiken? 2. Waaraan zou de overheid volgens u extra geld voor uw school moeten besteden? (meer antwoorden mogelijk) 3. Zijn er al concrete plannen? 4. Welk totaalbedrag zou de overheid minimaal moeten investeren om uw school te laten voldoen aan de eisen voor goed binnenklimaat, goede faciliteiten en goede leer- en werkomstandigheden? 5. De enquêteresultaten worden anoniem gepresenteerd. Voor de verwerking willen we wel graag de volgende gegevens van u weten. 6. Mogen wij contact met u opnemen over uw behoefte aan investering en uw voorbeeld gebruiken bij onze belangenbehartiging, vermeld dan uw contactgegevens. Bij de meeste vragen ging het om het aanvinken van een optie. In een aantal gevallen kon er ook een toelichting worden ingevuld, zodat aanvullende kwalitatieve data werden verkregen. 4. Beantwoording vragen Vraag 1 Meer dan 99% van de respondenten gaf aan extra geld voor het schoolgebouw of faciliteiten goed te kunnen gebruiken. 597 respondenten beantwoordden de vraag positief, slechts 3 respondenten beantwoordden deze vraag negatief. Eén van deze respondenten gaf de opening van nieuwbouw twee jaar geleden als verklaring hiervoor. Vraag 2 De tweede vraag had betrekking op de voorziening waarvoor extra geld nodig is. De respondenten hadden de keuze uit de volgende mogelijkheden, waarbij meer dan één antwoord mogelijk was: 1. Afstoten noodlokalen; 2. Uitbreiding schoolgebouw; 3. Vervangende nieuwbouw; 4. Inhalen achterstallig onderhoud; 5. Aanpassing gebouw aan onderwijskundige vernieuwingen; 6. Verbetering binnenklimaat; 7. Isoleren schoolgebouw/energiebesparende maatregelen; 8. Gebouw geschikt maken voor kinderopvang; 9. Anders. In totaal zijn er 1630 opties ingevuld met de volgende verdeling: Rapportage digitale enquête scholenbouw, Besturenraad, maart

4 600 Aard van de investering naar aantal scholen Niet opmerkelijk is de hoge score van categorie Binnenklimaat. Het is immers al jaren bekend dat het binnenklimaat een probleem is op scholen. Wel opmerkelijk is dat het percentage scholen/besturen dat (ook) binnenklimaat heeft ingevuld (79,8%) gelijk is aan het percentage dat uit recent landelijk onderzoek komt 1. Ook de categorieën aanpassing gebouw aan onderwijskundige vernieuwingen en Isoleren schoolgebouw / energiebesparende maatregelen scoren hoog. Blijkbaar is er ondanks de extra middelen voor onderwijskundige vernieuwingen in het PO (vanaf 2002) en de subsidie praktijkgerichte leeromgeving in het VO (vanaf 2006) behoefte aan bouwkundige aanpassingen. In de praktijk blijkt dat onderwijskundige vernieuwingen soms nog niet gerealiseerd zijn in afwachting van nieuwbouw. Daarnaast wijzigen onderwijskundige inzichten soms snel. Waar een paar jaar geleden nog behoefte was aan een apart ICT-lokaal, bestaat nu de wens om de ICT direct in de klas te gebruiken. Ook hebben specifieke subsidies tot gevolg dat er weliswaar noodzakelijke bouwkundige aanpassingen gepleegd kunnen worden, maar dat daarmee nog steeds geen optimale leeromgeving gecreëerd kan worden. Hoewel de gemiddelde leeftijd van het Nederlandse schoolgebouw niet bekend is, wordt algemeen aangenomen dat het gemiddelde schoolgebouw dateert van omstreeks Veel gebouwen zijn dus slecht geïsoleerd en verbruiken veel energie. De wens om te komen tot isolatie en energiebesparende maatregelen is dan ook begrijpelijk. Ook de categorie achterstallig onderhoud scoort hoog. Hier ligt een forse verantwoordelijkheid voor de schoolbesturen. In het PO zijn zij in grote lijnen verantwoordelijk voor het binnenonderhoud en de gemeenten voor het buitenonderhoud. Die gedeelde verantwoordelijkheid levert in de praktijk vaak problemen op. In het VO zijn de schoolbesturen sinds 2005 verantwoordelijk voor alle onderhoud en aanpassingen. 1 Onderzoek naar de kwaliteit van het binnenmilieu in het basisonderwijs, Ministeries van VROM, OCW, SZW en VWS, juli 2007 Rapportage digitale enquête scholenbouw, Besturenraad, maart

5 Deze overheveling heeft plaatsgevonden zonder overgangsmaatregelen waardoor schoolbesturen zich van de ene op de andere dag geplaatst zagen voor ingrijpende gevolgen. Belangrijk daarbij is dat zowel in het PO als in het VO de exploitatievergoeding op het punt onderhoud te kort schiet. Categorie 6 (binnenklimaat) is vervolgens onderverdeeld in de 4 gebruikelijke thema s: 1. Lucht; 2. Licht; 3. Geluid; 4. Warmte. Onderstaande tabel geeft de verdeling van deze subcategorieën weer: Problematiek binnenklimaat 27% 16% 41% Lucht Licht Geluid Warmte 16% Zoals ook al uit het landelijk onderzoek van medio 2007 naar voren is gekomen, hebben scholen vooral te maken met lucht- en warmteproblemen. De kwaliteit van de lucht wordt vaak gerelateerd aan het CO2 niveau in een ruimte. Dit als een maatstaf voor de mate van ventilatie en daarmee de aanwezigheid van diverse bronnen van vervuiling in een lokaal. Door de aanwezigheid van veel kinderen in een beperkte ruimte en de bijzonder lage eisen in het Bouwbesluit voor bestaande gebouwen ontstaan er problemen met de luchtkwaliteit. Op het moment dat er in zo n situatie wordt geïsoleerd zonder aanvullende maatregelen op het gebied van ventilatie, nemen de problemen alleen nog maar toe. In die zin zal er altijd een pakket aan maatregelen genomen moeten worden. Ook de categorie warmte scoort hoog. Dit heeft te maken met de constructie van veel scholen. Ook het feit dat buitenzonwering lang niet altijd tot het standaard pakket Programma van Eisen behoorde, speelt hier een rol. Daarnaast produceert elke pc warmte. Die warmtelast komt bovenop de warmte die door leerlingen en leerkrachten geproduceerd wordt en moet afgevoerd worden. Overigens hebben ook recent gebouwde scholen te maken met deze problematiek. Rapportage digitale enquête scholenbouw, Besturenraad, maart

6 Vraag 3 De derde vraag ging over de mate waarin scholen nu al concrete plannen hebben. 69% van de respondenten beantwoordde deze vraag met ja, 31% met nee. In veel gemeenten beschikt men over een zogenaamd Integraal HuisvestingsPlan (IHP). In dit IHP staat een overzicht van de huisvestingsplannen in de komende jaren. Vaak loopt de uitvoering van dit plan achter op schema. In veel gevallen wordt dan aangevoerd dat er onvoldoende financiële middelen zijn. In de afgelopen jaren zijn de bedragen die de gemeenten ontvangen ten behoeve van onderwijshuisvesting echter fors toegenomen. Dit pleit voor meer helderheid op dit gebied. Vraag 4 De vierde vraag had betrekking op het bedrag dat gemoeid is met de gewenste voorzieningen. Opmerkelijk hier is het geringe aantal respondenten dat of minder nodig zegt te hebben. Benodigde investering 3% 27% 20% 27% 23% tot en hoger Dit antwoord laat zich moeilijk verder analyseren. In een aantal situaties is er gereageerd door het bestuur namens meerdere scholen. Het is in die situaties niet mogelijk om een relatie te leggen tussen voorziening en bedrag. Wanneer alle bedragen van de respondenten worden opgeteld, wordt door de 600 respondenten voor een bedrag dat de 400 miljoen overstijgt, gevraagd. Een ruwe extrapolatie voor de gehele onderwijssector leidt tot een bedrag van zo n 1,6 miljard. Vraag 5 De vijfde vraag ging over de verdeling tussen de sectoren 1. PO en 2. VO. Uit het primair onderwijs werden 480 ingevulde enquêtes geretourneerd, vanuit het voortgezet onderwijs 120. Deze verdeling komt niet helemaal overeen met het ledenbestand van de Besturenraad (= 90% PO en 10% VO), maar kan verklaard worden uit het feit dat in een aantal situaties met name in primair onderwijs één reactie namens meerdere scholen is verzonden. Rapportage digitale enquête scholenbouw, Besturenraad, maart

7 Verdeling respondenten naar PO/VO 20% PO VO 80% Vraag 6 Deze vraag betrof de NAW-gegevens van de respondent. Wij hebben de respondenten gevraagd adresgegevens achter te laten, ten behoeve van eventueel gewenste informatie die de Besturenraad zou kunnen gebruiken om de problematiek nader toe te lichten. Opvallend is dat 311 van de 600 schoolbestuurders en schoolleiders hun contactgegevens achterlieten. Dat komt overeen met 52%. Ook werd gevraagd in welke provincie de schoolorganisatie zich bevindt. Bij de verklaring van de respons per provincie moet behalve de bevolkingsdichtheid in ogenschouw worden genomen dat vrijwel alle scholen die zijn aangesloten bij de Besturenraad een christelijke signatuur hebben, waardoor de zuidelijke provincies ondervertegenwoordigd zijn Aantal respondenten per provincie Rapportage digitale enquête scholenbouw, Besturenraad, maart

8 5. Reacties De enquête bood ook de mogelijkheid om inhoudelijke reacties te geven. Veel scholen en besturen hebben daar gebruik van gemaakt. Hieruit bleek veelal de ernst van de problematiek. Met een aantal schoolleiders was telefonisch contact. Een greep uit de commentaren: We zitten in een splinternieuw gebouw met geluidsoverlast De situatie is nijpend. De kinderen krijgen les in de stilteruimte en kantoorruimtes Het binnenklimaat is niet te regelen. Het is hier te warm of te koud, kinderen moeten met extra truien aan naar school Ons gebouw is al jaren te klein. We houden noodgedwongen gescheiden pauzes omdat niet alle kinderen tegelijkertijd in de aula kunnen Het aantal wc s is veel te laag. We hebben voor alle kinderen uit alle groepen van drie tot en met acht welgeteld twee wc s voor meisjes en twee voor jongens Het urinezuur zit in de vloer en het is er met geen mogelijkheid uit te krijgen De kozijnen zijn verrot en de schimmels staan op de muur De nieuwbouw van de brede school duurt al 10 jaar; in de tussentijd wordt er geen renovatiegeld ter beschikking gesteld We moeten wachten tot renovatie in 2018 plannen voor 6 van 8 gebouwen. Financiële tekorten bij gemeenten en traag ambtelijk apparaat en gebrek politieke moed al 10 jaar bezig met vervangende nieuwbouw gebouw uit 1931 belemmert samenwerking brede-school ontwikkeling kwaliteit binnenklimaat: discussie gemeente strandt op financiën uitbreiding schoolgebouw voor lich. opvoeding en CKV-lesruimten; ventilatie, koelsysteem ivm (zeer) slechte luchtkwaliteit, aanpassing nieuwe onderwijskundige inzichten asbest verwijderen 2 locaties 40-jaarcyclus allang gepasseerd, geen mogelijkheid voor modern onderwijs, i.o.m. gemeente maar Er is hier zelfs sprake van een CO2 waarschuwing kleine werkkamers aanbrengen, airco's klimaatbeheersing Rapportage digitale enquête scholenbouw, Besturenraad, maart

9 6. Conclusie De zeer grote respons op de enquête geeft aan dat dit onderwerp leeft bij de scholen: primair en voortgezet onderwijs geven massaal aan dat er veel aan hun schoolgebouwen mankeert. Scholen hebben vaak de plannen al klaar, maar wachten op de mogelijkheid om die plannen te realiseren. Uit de kwantitatieve analyse van de antwoorden blijkt de noodzaak van investeringen over de gehele linie. Uit de kwalitatieve analyse blijkt veel frustratie en teleurstelling. Veel plannen hebben betrekking op verbetering van het klimaat, energiebesparing en duurzaamheid. Een tweede belangrijke categorie betreft de aanpassing van het gebouwen aan nieuwe onderwijskundige inzichten. Veel schoolgebouwen zijn inmiddels op leeftijd en voldoen niet meer aan de eisen van deze tijd. De vele plannen die op uitvoering liggen te wachten maken duidelijk dat er een grote investeringsbehoefte is in het onderwijs: meer dan een kwart van de schoolorganisaties geeft aan meer dan nodig te hebben om de problemen op te lossen. In totaal wordt door de respondenten meer dan 400 miljoen gevraagd, en voor de hele sector zou dat neerkomen op zo n 1,6 miljard. Duidelijk is ook dat scholen niet langer willen wachten. Voor de Besturenraad zijn langdurige wetgevingtrajecten op dit moment dan ook niet aan de orde. Wel de zekerheid dat extra geld ook daadwerkelijk ten goede komt aan onderwijshuisvesting. We hebben de noodzaak gezien om het signaal dat uit deze enquête naar voren komt, duidelijk af te geven aan politiek en samenleving. In bijlage 2 treft u het volledige persbericht dat wij naar aanleiding van de enquête uitbrachten. 7. Nadere informatie Wanneer u vragen heeft over onze enquête of over de huisvestingsproblematiek voor scholen, kunt u contact opnemen met de heer Wout Neutel, telefoon , of via Via onze website leest u meer over de Besturenraad. Rapportage digitale enquête scholenbouw, Besturenraad, maart

10 Bijlage 1 Persbericht megaplan PERSBERICHT Voorburg, 18 februari 2009 Besturenraad: investeer in vangnet scholen en megaplan scholenbouw De Besturenraad roept het kabinet op om nadrukkelijk naar het onderwijs te kijken in haar zoektocht om de economische crisis het hoofd te bieden. In een brief die vandaag is overhandigd aan staatssecretaris Van Bijsterveldt pleit directeur Wim Kuiper voor een investeringsimpuls om op korte termijn de werkgelegenheid te bevorderen, en op lange termijn de economische potentie van Nederland te vergroten. Door te investeren in opleiding van werklozen om in andere sectoren de economie te versterken én door te investeren in de oplossing van het lerarentekort, kan de onderwijssector een belangrijk vangnet zijn voor burgers die in problemen komen door de recessie. Door te investeren in een megaplan scholenbouw kan de overheid twee vliegen in een klap slaan: meer werkgelegenheid creëren en tegelijkertijd de scholen verlossen van een dagelijkse praktijk met achterstallig onderhoud en slechte leer- en werkomstandigheden. Gebouwen zijn bovendien niet toegerust om scholen effectief te koppelen aan kinderopvang, voor- en vroegschoolse educatie, verlengde schooldag en naschoolse opvang. Ook kan de duurzaamheid van scholen aanzienlijk vergroot worden. Volgens de Besturenraad biedt de onderwijssector een belangrijke sleutel om tot de oplossing van de recessie te komen. Met een investeringsimpuls in het onderwijs kan de overheid op korte termijn de werkgelegenheid bevorderen en op lange termijn de economische potentie van Nederland vergroten. De oplossing van de Besturenraad om de werkgelegenheid te vergroten is tweeledig: mensen die onverhoopt hun baan verliezen kunnen we helpen om zich om te scholen, zodat zij kunnen worden ingezet om in andere sectoren de economie te versterken. Nu is hét moment om een krachtige impuls te geven aan de oplossing van het lerarentekort. Op alle niveaus van het onderwijs zijn er mogelijkheden om-, her- en bijscholing in de richting van onderwijsbanen in te vullen. De Besturenraad benadrukt dat de tijd rijp is om het kabinetsvoornemen om een leven lang leren te bevorderen met krachtige maatregelen in daden om te zetten. De grote hoeveelheid mensen die een baan verliezen moeten zoveel mogelijk worden omgeschoold. Jongeren kiezen bij een slechte arbeidsmarkt vaak vanzelf voor een langer verblijf in de schoolbankjes. Dit kan gestimuleerd worden door een stringent scholingsbeleid voor bijstandsgerechtigden. Met al die extra scholing leggen we een fundament voor een nog sterkere kenniseconomie. Met het megaplan scholenbouw wijst de Besturenraad op de noodzaak van een dringende opknapbeurt voor scholen in Nederland. Op dit ogenblik is er in het primair onderwijs alleen al een jaarlijks tekort van meer dan 40 miljoen in de exploitatie van schoolgebouwen vanwege achterstallig onderhoud. Door nú te investeren snijdt het mes aan twee kanten: het onderwijs krijgt de noodzakelijke impuls om haar maatschappelijk taak te vervullen en de economie wordt gestimuleerd. In deze tijd mag het niet meer zo zijn dat kinderen les krijgen in noodgebouwen en scholen worstelen met problemen op gebied van gezonde werk- en leeromstandigheden, bijvoorbeeld met gebrekkige ventilatie en isolatie. Bovendien zijn de gebouwen niet toegerust om scholen effectief te koppelen aan kinderopvang, voor- en vroegschoolse educatie, verlengde schooldag en naschoolse opvang. Rapportage digitale enquête scholenbouw, Besturenraad, maart

11 Bijlage 2 Persbericht enquêteresultaten PERSBERICHT Voorburg, 5 maart 2009 Luchtkwaliteit issue voor 75% scholen; 43% kampt met achterstallig onderhoud Scholen slaan massaal alarm over gebrekkige schoolgebouwen Het urinezuur is in de vloer getrokken en het stinkt altijd Scholen in primair en voortgezet onderwijs slaan massaal alarm over de staat van hun schoolgebouwen. Dit is de uitkomst van een digitale enquête van de Besturenraad, waarop 600 schoolbesturen en scholen reageerden, die in totaal meer dan leerlingen representeren. Meer dan een kwart van de schoolorganisaties heeft meer dan nodig om de problemen op te lossen, in totaal wordt een investering van meer dan 400 miljoen gevraagd. Voor alle scholen zou dat neerkomen op zo'n 1,6 miljard. Het meest genoemd zijn problemen met luchtkwaliteit (75%), aanpassing van gebouwen aan nieuwe onderwijskundige inzichten (64%), isolatie en energiebesparing (54%) en achterstallig onderhoud (43%). 18% van de schoolorganisaties pleit voor geld om noodlokalen te kunnen afstoten. Scholen melden ook veel concrete knelpunten die de ernst van de situatie aangeven. Onder andere noemen zij vervanging van oude en rotte kozijnen, geluidsoverlast, stankoverlast, slechte sanitaire voorzieningen, ontbreken van voorzieningen voor gehandicapten, een directieruimte die tegelijkertijd ruimte voor het secretariaat, oudergesprekken en personeelskamer is. Gebrekkige samenwerking met de gemeente wordt door diverse respondenten genoemd. Aanpassing van de gebouwen gezien nieuwe taken (kinderopvang) wordt als urgent ervaren. Aan de scholen zelf zal het niet liggen: 69% van de schoolorganisaties geeft aan dat zij al concrete plannen heeft klaarliggen. Het onderzoek is gehouden als vervolg van de oproep aan het kabinet om te investeren in een megaplan scholenbouw en sluit aan bij de gezamenlijke oproep van scholen en besturen die de PO-Raad deze week deed. De Besturenraad Besturenraad, de organisatie voor bijzonder en christelijk onderwijs, vertegenwoordigt scholen bij overheden en instellingen, en verleent diensten rondom de thema's onderwijs & identiteit, financiën, personeel & organisatie, huisvesting, communicatie & kwaliteit en maatschappelijk draagvlak. Bij de Besturenraad zijn 650 besturen aangesloten, met zo'n scholen en ruim leerlingen, deelnemers en studenten, in de sectoren primair en voortgezet onderwijs, middelbaar beroepsonderwijs en volwasseneneducatie, en hoger beroeps- en wetenschappelijk onderwijs. NOOT VOOR DE REDACTIE: Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Walter Wassenaar, woordvoerder, telefoon Rapportage digitale enquête scholenbouw, Besturenraad, maart

Leden over hun relatie met de gemeente. Korte rapportage naar aanleiding van de digitale enquête gehouden van 15 t/m 29 oktober 2009

Leden over hun relatie met de gemeente. Korte rapportage naar aanleiding van de digitale enquête gehouden van 15 t/m 29 oktober 2009 Leden over hun relatie met de gemeente Korte rapportage naar aanleiding van de digitale enquête gehouden van 15 t/m 29 oktober 2009 Voorburg, 5 november 2009 Aanleiding De Besturenraad heeft veel contact

Nadere informatie

Onderwijs en Kinderopvang

Onderwijs en Kinderopvang Onderwijs en Kinderopvang Rapportage ledenpeiling 19 juni tot en met 9 juli 2014 Inleiding Scholen in het primair onderwijs werken steeds vaker nauw samen met organisaties voor kinderopvang of bieden zelf

Nadere informatie

ENQUÊTE: toetsing op maat

ENQUÊTE: toetsing op maat ENQUÊTE: toetsing op maat Bezoekers van de website van de PO-Raad konden hun mening geven over toetsing op maat. Tussen 22 januari en 6 februari 2013 hebben 201 mensen de enquête volledig ingevuld. De

Nadere informatie

Hoe ver gaat uw medische zorg voor leerlingen? Rapportage ledenpeiling 11 november 2014 t/m 26 november 2014

Hoe ver gaat uw medische zorg voor leerlingen? Rapportage ledenpeiling 11 november 2014 t/m 26 november 2014 Hoe ver gaat uw medische zorg voor leerlingen? Rapportage ledenpeiling 11 november 2014 t/m 26 november 2014 Wout Neutel 3 december 2014 Inleiding Vlak voor de zomervakantie van 2014 sprak de Tweede Kamer

Nadere informatie

Update Onderwijshuisvesting; Een Stelselwijziging is nodig

Update Onderwijshuisvesting; Een Stelselwijziging is nodig Update Onderwijshuisvesting; Een Stelselwijziging is nodig Gert-Jan van Midden, Adviseur PO Raad (mede namens VO Raad) Waarom aanpassingen aan het bestaande stelsel noodzakelijk is. Gertjan van Midden

Nadere informatie

Onderwijshuisvestingsbeleid gemeente Utrecht. Onderzoeksplan

Onderwijshuisvestingsbeleid gemeente Utrecht. Onderzoeksplan Onderwijshuisvestingsbeleid gemeente Utrecht Onderzoeksplan Rekenkamer Utrecht 16 februari 2009 1 Inleiding Vanuit de raadsfracties van het CDA en de VVD kwam in 2008 de suggestie aan de Rekenkamer om

Nadere informatie

Kinderopvang in eigen beheer. Resultaten marktonderzoek

Kinderopvang in eigen beheer. Resultaten marktonderzoek Kinderopvang in eigen beheer Resultaten marktonderzoek Opgesteld door K. Soldaat Kenmerk Resultaten marktonderzoek Datum 26 juli 2011 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Resultaten algemeen 4 3 Het makelaarsmodel

Nadere informatie

Onderwijs en vluchtelingenkinderen

Onderwijs en vluchtelingenkinderen Onderwijs en vluchtelingenkinderen Zijn scholen en onderwijsgevenden voldoende toegerust om vluchtelingenkinderen onderwijs te bieden? Een enquête onder onderwijsgevenden van basisscholen, scholen voor

Nadere informatie

Enquête leertijduitbreiding en continurooster Cornelis Haak School

Enquête leertijduitbreiding en continurooster Cornelis Haak School Enquête leertijduitbreiding en continurooster Cornelis Haak School Adviesrapport MR Cornelis Haak School januari 2013 versie : 3 classificatie : Openbaar INHOUD BLAD 1 INTRODUCTIE EN AANLEIDING 2 2 WERKWIJZE

Nadere informatie

Resultaten en vervolgacties

Resultaten en vervolgacties 25834 Problematiek rondom asbest 22343 Handhaving milieuwetgeving Nr. 78 Brief van de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 5

Nadere informatie

Feiten op een rij: Overheveling van het onderhoud

Feiten op een rij: Overheveling van het onderhoud Feiten op een rij: Overheveling van het onderhoud Tekst: Gertjan van Midden Waarom was de overheveling van het onderhoud nodig? Af en toe ontvangen we nog steeds signalen van besturen die zeggen moeilijk

Nadere informatie

Werkt Gedragswerk? Evaluatie project Gedragswerk Juni 2009

Werkt Gedragswerk? Evaluatie project Gedragswerk Juni 2009 Werkt Gedragswerk? Evaluatie project Gedragswerk Juni 29 Evaluatieonderzoek Gedragswerk, juni 29 1 Inleiding Met het Ministerie van OCW is afgesproken dat in het schooljaar 28 29 een evaluatie zou worden

Nadere informatie

Nieuwsflits. Evaluatieonderzoek naar de Regeling palliatieve terminale zorg

Nieuwsflits. Evaluatieonderzoek naar de Regeling palliatieve terminale zorg Nieuwsflits Inhoud Evaluatieonderzoek naar de Regeling palliatieve terminale zorg 1. Adviesrapport bureau HHM is openbaar gemaakt Pagina 1 2. Conclusies en advies HHM voor toekomst Pagina 1 3. Kamerbrief

Nadere informatie

Huisvesting. Een stevige opgaaf voor de komende jaren!!!!!! www.poraad.nl

Huisvesting. Een stevige opgaaf voor de komende jaren!!!!!! www.poraad.nl Huisvesting Een stevige opgaaf voor de komende jaren!!!!!! De inhoud.. Enkele cijfers Een terugblik fris alternatief Stand van zaken tot nu toe. Ontwikkelingen De overheveling van het onderhoud.. De Green

Nadere informatie

Rapport. Eigen regie en zelfredzaamheid ; een enquête onder senioren

Rapport. Eigen regie en zelfredzaamheid ; een enquête onder senioren Rapport Eigen regie en zelfredzaamheid ; een enquête onder senioren Woerden, juli 2014 Inhoudsopgave I. Omvang en samenstelling groep respondenten p. 3 II. Wat verstaan senioren onder eigen regie en zelfredzaamheid?

Nadere informatie

259 mensen hebben de enquête volledig ingevuld. Dat is bijna een kwart van alle schoolbesturen (22%).

259 mensen hebben de enquête volledig ingevuld. Dat is bijna een kwart van alle schoolbesturen (22%). ENQUETE: Groepsgrootte in het basisonderwijs 259 mensen hebben de enquête volledig ingevuld. Dat is bijna een kwart van alle schoolbesturen (22%). 1. Hoeveel scholen vallen er onder uw bestuur? Ingevuld

Nadere informatie

Onderwijs aan vluchtelingenkinderen: waar knelt het en wat gaat al goed?

Onderwijs aan vluchtelingenkinderen: waar knelt het en wat gaat al goed? Onderwijs aan vluchtelingenkinderen: waar knelt het en wat gaat al goed? Ledenpeiling Verus 23 september 3 oktober 2015 Verus Robbert Jan de Vries Wouter van den Berg Oktober 2015 Inleiding Het aantal

Nadere informatie

De kwaliteit van educatieve activiteiten meten. Universiteitsmuseum Utrecht

De kwaliteit van educatieve activiteiten meten. Universiteitsmuseum Utrecht De kwaliteit van educatieve activiteiten meten Universiteitsmuseum Utrecht De kwaliteit van educatieve activiteiten meten Universiteitsmuseum Utrecht Claudia de Graauw Bo Broers Januari 2015 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Visie onderwijs en huisvesting SPOZ. Visie op onderwijs en huisvesting

Visie onderwijs en huisvesting SPOZ. Visie op onderwijs en huisvesting Visie op onderwijs en huisvesting Stichting Primair Onderwijs Zundert November 2015 0 Visie op onderwijs en huisvesting Aanleiding: Het onderwerp onderwijshuisvesting staat al geruime tijd op de Zundertse

Nadere informatie

Collegevoorstel. Zaaknummer 00449822. Onderwerp Verslag Op Overeenstemming Gericht Overleg 2 september 2015

Collegevoorstel. Zaaknummer 00449822. Onderwerp Verslag Op Overeenstemming Gericht Overleg 2 september 2015 Onderwerp Verslag Op Overeenstemming Gericht Overleg 2 september 2015 Collegevoorstel Zaaknummer 00449822 Aanleiding / voorgeschiedenis De Wet primair onderwijs (WPO) schrijft voor dat de gemeente op overeenstemming

Nadere informatie

Onderzoek Passend Onderwijs

Onderzoek Passend Onderwijs Rapportage Onderzoek passend onderwijs In samenwerking met: Algemeen Dagblad Contactpersoon: Ellen van Gaalen Utrecht, augustus 2015 DUO Onderwijsonderzoek drs. Liesbeth van der Woud drs. Tanya Beliaeva

Nadere informatie

Help, de kleine school verzuipt

Help, de kleine school verzuipt Help, de kleine school verzuipt Help, de kleine school verzuipt! inleiding project dag KAW HELP de kleine school Dik Breunis verzuipt 19 september 2013 RTL onderzoek. Schoolgrootte Score < 100 6,4 101-164

Nadere informatie

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD Onderwerp: Registratienummer: 223649 Binnenmilieu scholen Op voorstel van B&W d.d.: dinsdag 9 februari 200 Datum vergadering: dinsdag 8 mei 200 Portefeuillehouder: Ragetlie,

Nadere informatie

Onderwerp Aanvullend krediet t.b.v. renovatie basisschool De Regenboog

Onderwerp Aanvullend krediet t.b.v. renovatie basisschool De Regenboog Raadsvoorstel Agendapunt: Onderwerp Aanvullend krediet t.b.v. renovatie basisschool De Regenboog Datum voorstel Datum raadsvergadering Bijlagen Ter inzage 28 mei 2014 8 juli 2014 Activiteitenplan+ kostenraming

Nadere informatie

1 INLEIDING... 2 2 ALGEMENE VRAGEN... 3

1 INLEIDING... 2 2 ALGEMENE VRAGEN... 3 INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING... 2 2 ALGEMENE VRAGEN... 3 2.1 STAAT UW TURBINE IN FRYSLÂN?... 3 2.2 BENT U DE ENIGE EIGENAAR?... 3 2.3 ZO NIET, WELK AANDEEL IS UW EIGENDOM?... 4 2.4 HOEVEEL TURBINES HEEFT

Nadere informatie

Enquête Hengstdal: Lijsterbesstraat & Ahornstraat

Enquête Hengstdal: Lijsterbesstraat & Ahornstraat Enquête Hengstdal: Lijsterbesstraat & Ahornstraat SP Afdeling Nijmegen juli 2015 SP afdeling Nijmegen, Molenweg 95, 6543 VA Nijmegen T (024) 322 93 88 F (024) 322 93 88 E nijmegen@sp.nl I www.nijmegen.sp.nl

Nadere informatie

b. Wettelijk- of beleidskader: Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs 2006.

b. Wettelijk- of beleidskader: Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs 2006. Vergadering: 12 januari 2010 Agendanummer: 8 Status: opiniërend Portefeuillehouder: J. Steen Behandelend ambtenaar A. Hamersma, 0595-447767 E-mail: gemeente@winsum.nl (t.a.v. A. Hamersma) Aan de gemeenteraad,

Nadere informatie

KENNISNEMEN VAN De invulling van de ambitie van het college met betrekking tot frisse scholen.

KENNISNEMEN VAN De invulling van de ambitie van het college met betrekking tot frisse scholen. Gemeente Amersfoort RAADSINFORMATIEBRIEF Van : Burgemeester en Wethouders Reg.nr. : 4359235 Aan : Gemeenteraad Datum : 7 juni 2013 Portefeuillehouder : Wethouder C.J.M. van Eijk Programma : 5. Onderwijs

Nadere informatie

Overheveling buitenonderhoud & aanpassingen 5 december 2013

Overheveling buitenonderhoud & aanpassingen 5 december 2013 Overheveling buitenonderhoud & aanpassingen 5 december 2013 Hans van Leeuwarden Harrie van Hal Edwin van Proosdij Wijchert Eickelenboom Mireille Uhlenbusch Pagina 1 Programma Inforonde Huidig landschap

Nadere informatie

R e n o v a t i e e n v e r d u u r z a m i n g S c h o o l m e t d e B i j b e l t e L a n g b r o e k

R e n o v a t i e e n v e r d u u r z a m i n g S c h o o l m e t d e B i j b e l t e L a n g b r o e k datum: 16-10-2013 ARCOM B.V. Postbus 381 3900 AJ Veenendaal Koningsschot 45 3905 PR Veenendaal T 0318 64 55 52 F 0318 66 88 52 E info@arcombv.nl I www.arcombv.nl Vraagstelling Door het bestuur van de school

Nadere informatie

Onderhoud buitenkant schoolgebouwen primair onderwijs

Onderhoud buitenkant schoolgebouwen primair onderwijs Onderhoud buitenkant schoolgebouwen primair onderwijs inventarisatie gemeentelijke uitgaven 577012-005 Rapport Cebeon, 27 juni 2012 1 Inleiding aanleiding In opdracht van het ministerie van Onderwijs,

Nadere informatie

Tekortvakken in het voortgezet onderwijs Deborah van den Berg januari 2012

Tekortvakken in het voortgezet onderwijs Deborah van den Berg januari 2012 Tekortvakken in het voortgezet onderwijs Deborah van den Berg januari 2012 1. Inleiding In het voortgezet onderwijs worden op de korte termijn tekorten aan leraren verwacht, oplopend tot een verwacht tekort

Nadere informatie

Verdieping: Het huishoudboekje van Nederland

Verdieping: Het huishoudboekje van Nederland Verdieping: Het huishoudboekje van Nederland Korte omschrijving werkvorm In deze werkvorm leren leerlingen meer over de inkomsten en uitgaven van Nederland. In 2015 heeft de Nederlandse regering voor het

Nadere informatie

ICT IN HET BASIS- EN VOORTGEZET ONDERWIJS SCHOOLJAAR 2007/2008 TECHNISCH RAPPORT

ICT IN HET BASIS- EN VOORTGEZET ONDERWIJS SCHOOLJAAR 2007/2008 TECHNISCH RAPPORT ICT IN HET BASIS- EN VOORTGEZET ONDERWIJS SCHOOLJAAR 2007/2008 TECHNISCH RAPPORT Utrecht, maart 2008 INHOUDSOPGAVE 1 Inleiding en probleemstelling 5 2 Resultaten basisonderwijs 7 2.1 Representativiteit

Nadere informatie

Onderwerp: Integraal Huisvestingsplan Voortgezet Onderwijs en Voortgezet Speciaal Onderwijs

Onderwerp: Integraal Huisvestingsplan Voortgezet Onderwijs en Voortgezet Speciaal Onderwijs Agendapunt: Meppel, Aan de Gemeenteraad. Raadsvoorstel nr. Onderwerp: Integraal Huisvestingsplan Voortgezet Onderwijs en Voortgezet Speciaal Onderwijs Voorgesteld besluit Het Integraal Huisvestingsplan

Nadere informatie

ADVIES BURGEMEESTER EN WETHOUDERS. Afdelingshoofd/hoofd BMO: R. Schaatsbergen Paraaf : Paraaf:

ADVIES BURGEMEESTER EN WETHOUDERS. Afdelingshoofd/hoofd BMO: R. Schaatsbergen Paraaf : Paraaf: ADVIES BURGEMEESTER EN WETHOUDERS Datum B&W-vergadering : 17-11-2009 Openbaar Onderwerp : subsidie voor verbetering energieverbruik en binnenklimaat scholen Portefeuillehouder(s) : P. C. Tange Afdelingshoofd/hoofd

Nadere informatie

Management summary - Flitspeiling: Week van passend onderwijs

Management summary - Flitspeiling: Week van passend onderwijs Management summary - Flitspeiling: Week van passend onderwijs Van 24 t/m 28 maart vond de Week van Passend Onderwijs plaats. De Week is een initiatief van het ministerie van OCW en 22 onderwijsorganisaties,

Nadere informatie

Rapportage Peiling nieuwkomers

Rapportage Peiling nieuwkomers Rapportage Peiling nieuwkomers In opdracht van: Contactpersonen: PO-Raad Onika Pinkus Utrecht, april 2016 DUO Onderwijsonderzoek drs. Vincent van Grinsven Henk Westerik Postbus 681 3500 AR Utrecht telefoon:

Nadere informatie

Onderwijs. Hoofdstuk 10. 10.1 Inleiding

Onderwijs. Hoofdstuk 10. 10.1 Inleiding Hoofdstuk 10 Onderwijs 10.1 Inleiding Leiden kennisstad heeft een hoog opgeleide bevolking en herbergt binnen haar grenzen veel onderwijsinstellingen. In dit hoofdstuk gaat het zowel om de opleiding die

Nadere informatie

Wie wordt de bouwheer?

Wie wordt de bouwheer? november 2013 het fundament Nieuwbouw en renovatie Wie wordt de bouwheer? 26 het fundament november 2013 Bij nieuwbouw en renovatie van schoolgebouwen is het nodig dat iemand de regie heeft. Dit zogenoemde

Nadere informatie

RAPPORT VAN EEN INCIDENTEEL ONDERZOEK

RAPPORT VAN EEN INCIDENTEEL ONDERZOEK RAPPORT VAN EEN INCIDENTEEL ONDERZOEK NAAR HET GEBRUIK VAN MEERDERE BRINNUMMERS OP DEZELFDE LOCATIE VAN DE DRIELUIK (01XA) EN HET BAKEN (23WK) TE AMERSFOORT Utrecht, maart 2011 Voorwoord Dit rapport bevat

Nadere informatie

De enquête is door 41 collega s ingevuld vorig jaar waren er 25 respondenten.

De enquête is door 41 collega s ingevuld vorig jaar waren er 25 respondenten. VMBO PRO De enquête is door 41 collega s ingevuld vorig jaar waren er 25 respondenten. Alle aspecten zijn t.o.v. vorig jaar fors verbeterd. Met 5,62 scoort organisatie het laagst. Er zijn dus geen onvoldoende

Nadere informatie

Thematische behoeftepeiling. Uitkomsten en conclusies van een brede enquête onder patiëntenorganisaties

Thematische behoeftepeiling. Uitkomsten en conclusies van een brede enquête onder patiëntenorganisaties Thematische behoeftepeiling Uitkomsten en conclusies van een brede enquête onder patiëntenorganisaties Inleiding In de komende jaren ontwikkelt de VSOP toerustende activiteiten voor patiëntenorganisaties

Nadere informatie

- Samenvatting - Rapportage Oudertevredenheid Eben-Haëzerschool Emmeloord Juni 2013

- Samenvatting - Rapportage Oudertevredenheid Eben-Haëzerschool Emmeloord Juni 2013 - Samenvatting - Rapportage Oudertevredenheid Eben-Haëzerschool Emmeloord Juni 2013 ECM onderzoek Site: www.ecmonderzoek.nl E-mail: Info@ecmonderzoek.nl Telefoon: 0525661697 Inleiding en verantwoording

Nadere informatie

Vertrekredenen jonge docenten in het vo

Vertrekredenen jonge docenten in het vo Vertrekredenen jonge docenten in het vo 1 Inhoudsopgave Inleiding I. Willen jonge personeelsleden het vo verlaten? II. Waarom verlaten jonge docenten het vo? Rob Hoffius, SBO Januari 2010 2 Verlaten jonge

Nadere informatie

Oorzaken prijsstijging kinderopvang

Oorzaken prijsstijging kinderopvang Deloitte & Touceh Rijksoverheid Management & ICT Consultants Stationsplein 6 Voorburg Postbus 90721 2509 LS Den Haag Telefoon (070) 300 66 00 Telefax (070) 300 66 05 Oorzaken prijsstijging kinderopvang

Nadere informatie

Als je te weinig van een kind verwacht, komt er niet uit wat er in zit. Onderwijsminister Marja van Bijsterveldt INTERVIEW

Als je te weinig van een kind verwacht, komt er niet uit wat er in zit. Onderwijsminister Marja van Bijsterveldt INTERVIEW INTERVIEW Auteur: René Leverink Fotografie: Rijksoverheid Onlangs hebben minister Van Bijsterveldt en staatssecretaris Zijlstra van OCW drie actieplannen gelanceerd, gericht op een ambitieuze leercultuur

Nadere informatie

1. Op 26 maart 2010 hebben we een beschikking

1. Op 26 maart 2010 hebben we een beschikking Collegevoorstel Inleiding In het voorjaar van 2009 heeft het kabinet in het aanvullend coalitieakkoord impulsmiddelen opgenomen voor verlichting van de effecten van de economische crisis. Deze impulsmiddelen

Nadere informatie

Onderzoeksresultaten ICT Barometer over de meerwaarde van ICT in de kinderopvang

Onderzoeksresultaten ICT Barometer over de meerwaarde van ICT in de kinderopvang Onderzoeksresultaten ICT Barometer over de meerwaarde van ICT in de kinderopvang Door: ICTvoorKinderopvang.nl Introductie Met dit onderzoek brengt ICT voor Kinderopvang de actuele trends in beeld over

Nadere informatie

SP-onderzoek naar de woningen op de Ter Braaklaan, Schaerweijdelaan en Vestdijklaan

SP-onderzoek naar de woningen op de Ter Braaklaan, Schaerweijdelaan en Vestdijklaan SP-onderzoek naar de woningen op de Ter Braaklaan, Schaerweijdelaan en Vestdijklaan De SP-Zeist heeft eind 2012 / begin 2013 onderzoek gedaan in en rond de Ter Braaklaan. Dit naar aanleiding van klachten

Nadere informatie

Wie werken er in het christelijk en reformatorisch onderwijs?

Wie werken er in het christelijk en reformatorisch onderwijs? Artikel pag. 5-8 Wie werken er in het christelijk en reformatorisch onderwijs? Opzet en verantwoording van het onderzoek In de afgelopen maanden heeft een projectgroep vanuit de redactie van DRS Magazine

Nadere informatie

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN Ex. artikel 43 Reglement van orde van de raad 2011

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN Ex. artikel 43 Reglement van orde van de raad 2011 Gemeente Amersfoort BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN Ex. artikel 43 Reglement van orde van de raad 2011 DOCS.nr. 4331986 Nummer 2013-22 Vragen van de VVD-fractie inzake investering 3.095.000, in huisvestingsplan

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1A 2513 AA s-gravenhage

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1A 2513 AA s-gravenhage Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1A 2513 AA s-gravenhage Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon

Nadere informatie

Rijksmonumentale kerken en het Restauratiefonds

Rijksmonumentale kerken en het Restauratiefonds Rijksmonumentale kerken en het Restauratiefonds 1. Onderzoeksopzet Datum: 23 november 2009 Opdrachtgever: Nationaal Restauratiefonds Doelgroep: Eigenaren van rijksmonumentale kerkgebouwen (3.880 panden)

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Dit proefschrift gaat over de invloed van inductieprogramma s op het welbevinden en de professionele ontwikkeling van beginnende docenten, en welke specifieke kenmerken van inductieprogramma s daarvoor

Nadere informatie

Bestuursrapportage Personeel Tevredenheidsonderzoek 2010. De Meent

Bestuursrapportage Personeel Tevredenheidsonderzoek 2010. De Meent Bestuursrapportage Personeel Tevredenheidsonderzoek 2010 De Meent Gorinchem 08 december 2010 Inhoud I Voorwoord... 3 II Inleiding... 4 III Resultatenoverzicht... 5 IV Analyse... 23 V Conclusies... 25 2

Nadere informatie

GGD ondersteuning asbest in scholen deel twee

GGD ondersteuning asbest in scholen deel twee GGD ondersteuning asbest in scholen deel twee Inzicht stand van zaken asbestinventarisaties scholen Auteur(s) GGD Amsterdam Fred Woudenberg GGD Amsterdam Inhoud 1 Inleiding 3 1.1 Eerste deel project 3

Nadere informatie

ONDERZOEK OVERHEVELING BUITENONDERHOUD SCHOOLGEBOUWEN PO

ONDERZOEK OVERHEVELING BUITENONDERHOUD SCHOOLGEBOUWEN PO ONDERZOEK OVERHEVELING BUITENONDERHOUD SCHOOLGEBOUWEN PO ONDERZOEK OVERHEVELING BUITENONDERHOUD SCHOOLGEBOUWEN PO - eindrapport - Drs. F.E.M. Berndsen Dr. B. Dekker Drs. C.T.A. van Bergen Amsterdam, januari

Nadere informatie

Transformatiescan Schoolgebouwen

Transformatiescan Schoolgebouwen Transformatiescan Schoolgebouwen Is uw school aan opwaardering toe? Schoolbesturen worden geconfronteerd met veranderingen en trends in de samenleving én met wijzigingen in de wet- en regelgeving. Demografische

Nadere informatie

Tekst: Cees van de Sande

Tekst: Cees van de Sande Het lijkt zo vanzelfsprekend als we zeggen dat klaslokalen zijn gemaakt om optimaal te kunnen leren. Helaas is dat niet altijd het geval. Het klimaat in klaslokalen kan zelfs een negatief effect op de

Nadere informatie

Opiniepeiling SBO. Eindrapport. Onderzoek in opdracht van het SBO Sil Vrielink ResearchNed bv Nijmegen, 10 sep. 07

Opiniepeiling SBO. Eindrapport. Onderzoek in opdracht van het SBO Sil Vrielink ResearchNed bv Nijmegen, 10 sep. 07 Opiniepeiling SBO Eindrapport Onderzoek in opdracht van het SBO Sil Vrielink ResearchNed bv Nijmegen, 10 sep. 07 2007 ResearchNed Nijmegen in opdracht van SBO. Alle rechten voorbehouden. Het is niet geoorloofd

Nadere informatie

Resultaat Windmolenenquête Wakker Emmen

Resultaat Windmolenenquête Wakker Emmen Resultaat Windmolenenquête Wakker Emmen Datum: 22 mei 2013 Plaats: Emmen 1. Inleiding Wakker Emmen vindt het belangrijk dat de mening van de burger wordt gehoord. Er is al een geruime tijd discussie binnen

Nadere informatie

Verbetering Zwemvaardigheid

Verbetering Zwemvaardigheid Verbetering Zwemvaardigheid In de stimuleringsregeling zwemvaardigheid (2002-2005) zijn inzichten verkregen in de effecten van maatregelen om de zwemvaardigheid van kinderen te verbeteren. Aan de hand

Nadere informatie

Burgemeester en Wethouders

Burgemeester en Wethouders Burgemeester en Wethouders B en W nummer 12.0027. ; besluit d.d. 24-10-2012 Onderwerp Beantwoording brief over de herverdeling van het gemeentefonds en besteding op het Cluster Educatie. Besluiten:Behoudens

Nadere informatie

Monitor Andere schooltijden. Factsheet mei 2011

Monitor Andere schooltijden. Factsheet mei 2011 Monitor Andere schooltijden Factsheet mei 2011 Monitor nieuwe schooltijden - Factsheet 2011 De schooltijden in het Nederlandse basisonderwijs zijn in beweging. Steeds meer scholen gaan over op nieuwe

Nadere informatie

Doordecentralisatie Onderwijshuisvesting 2008-2011

Doordecentralisatie Onderwijshuisvesting 2008-2011 Doordecentralisatie Onderwijshuisvesting 2008-2011 Presentatie Bouwstenen voor Sociaal 10 oktober 2012 in vzh De Ster Henk Peereboom, projectleider monitor Doordecentralisatie Programma Doordecentralisatie

Nadere informatie

Een leeromgeving gericht op de toekomst. 10 oktober 2013. voortgezet onderwijs

Een leeromgeving gericht op de toekomst. 10 oktober 2013. voortgezet onderwijs Een leeromgeving gericht op de toekomst 10 oktober 2013 voortgezet onderwijs Een toekomstgerichte leeromgeving in een dynamische sector Het voortgezet onderwijs is een dynamische sector waarin ontwikkelingen

Nadere informatie

Juist in het openbaar onderwijs

Juist in het openbaar onderwijs Juist in het openbaar onderwijs Over de aandacht voor levensbeschouwing op de openbare school Legitimatie MARLEEN LAMMERS Wie denkt dat het openbaar onderwijs geen aandacht mag besteden aan levensbeschouwing,

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Primair Onderwijs Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag

Nadere informatie

Een leeromgeving gericht op de toekomst. 02 oktober 2013. primair onderwijs

Een leeromgeving gericht op de toekomst. 02 oktober 2013. primair onderwijs Een leeromgeving gericht op de toekomst 02 oktober 2013 primair onderwijs Een toekomstgerichte leeromgeving in een dynamische sector Het primair onderwijs is een dynamische sector waarin ontwikkelingen

Nadere informatie

Huidig economisch klimaat

Huidig economisch klimaat Huidig economisch klimaat 1.1 Beschrijving respondenten Er hebben 956 ondernemers meegedaan aan het onderzoek, een respons van 38. De helft van de respondenten is zzp er (465 ondernemers, 49). Het aandeel

Nadere informatie

Resultaten instaptoetsen Rekenen en Nederlands 2010 Rapportage aan de Profijtscholen

Resultaten instaptoetsen Rekenen en Nederlands 2010 Rapportage aan de Profijtscholen Resultaten instaptoetsen Rekenen en Nederlands 2010 Rapportage aan de Profijtscholen Rapportage: Analyse en tabellen: 4 Februari 2011 Mariëlle Verhoef Mike van der Leest Inleiding Het Graafschap College

Nadere informatie

Rapportage BMKO Panelonderzoek Internetgebruik op de BSO. april 2009. Drs. M. Jongsma R. H. Rijnks BSc. Paterswolde, april 2009

Rapportage BMKO Panelonderzoek Internetgebruik op de BSO. april 2009. Drs. M. Jongsma R. H. Rijnks BSc. Paterswolde, april 2009 Rapportage BMKO Panelonderzoek Internetgebruik op de BSO april 2009 Drs. M. Jongsma R. H. Rijnks BSc Paterswolde, april 2009 Postbus 312 9700 AH Groningen Pr. Irenelaan 1a 9765 AL Paterswolde telefoon:

Nadere informatie

Bijlage: Uitkomsten tevredenheidsonderzoek Besturenraad 2011, rechte tellingen

Bijlage: Uitkomsten tevredenheidsonderzoek Besturenraad 2011, rechte tellingen Bijlage: Uitkomsten tevredenheidsonderzoek Besturenraad 2011, rechte tellingen Vult u deze enquête in voor een school of voor een schoolbestuur? Tot welke sector behoort uw school? (meerdere antwoorden

Nadere informatie

Collegevoorstel. Inleiding. Feitelijke informatie. Afweging. Zaaknummer: OWZIK13. Onderwerp Onderhoud basisscholen 2012

Collegevoorstel. Inleiding. Feitelijke informatie. Afweging. Zaaknummer: OWZIK13. Onderwerp Onderhoud basisscholen 2012 Collegevoorstel Inleiding De gemeente heeft een in de wet opgenomen zorgplicht voor de voorzieningen in de onderwijshuisvesting. Dit is vastgelegd in artikel 91 van de Wet op het Primair Onderwijs (WPO).

Nadere informatie

Loopbanen in het onderwijs? Analyse van de loopbaanontwikkeling van onderwijspersoneel

Loopbanen in het onderwijs? Analyse van de loopbaanontwikkeling van onderwijspersoneel Loopbanen in het onderwijs? Analyse van de loopbaanontwikkeling van onderwijs 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Resultaten Karin Jettinghoff en Jo Scheeren, SBO Januari 2010 2 1. Inleiding Tot voor kort

Nadere informatie

contractvorming in de onderwijshuisvesting Louk Heijnders Congres PIANOo 26 mei 2011

contractvorming in de onderwijshuisvesting Louk Heijnders Congres PIANOo 26 mei 2011 Innovatieve contractvorming in de onderwijshuisvesting Louk Heijnders Congres PIANOo 26 mei 2011 Servicecentrum Scholenbouw Opdrachtgevers OCW VNG VO raad PO raad Ketenpartners Steunpunt Seu brede scholen

Nadere informatie

Kleine scholen en leefbaarheid

Kleine scholen en leefbaarheid Kleine scholen en leefbaarheid Een samenvatting van de resultaten van een praktijkonderzoek onder scholen en gemeenten in Overijssel over de toekomst van kleine scholen in relatie tot leefbaarheid Inleiding

Nadere informatie

UITKOMSTEN ENQUÊTE POH-GGZ VOOR JEUGD

UITKOMSTEN ENQUÊTE POH-GGZ VOOR JEUGD UITKOMSTEN ENQUÊTE POH-GGZ VOOR JEUGD 1 Inleiding Vanaf 2015 zijn de gemeenten verantwoordelijk voor een groot deel van de zorg voor jeugd tot 18 jaar. Tegelijk bieden huisartsenpraktijken ook zorg aan

Nadere informatie

1. Welk lesaanbod/lespakket voert de school uit voor het thema binnenmilieu? (meerdere antwoorden mogelijk)

1. Welk lesaanbod/lespakket voert de school uit voor het thema binnenmilieu? (meerdere antwoorden mogelijk) Vignet Milieu, po Vragenlijst Milieu Educatie 1. Welk lesaanbod/lespakket voert de school uit voor het thema binnenmilieu? (meerdere antwoorden mogelijk) o Energieke Scholen o Anders, namelijk... o Geen

Nadere informatie

rapportage Producentenvertrouwen kwartaal 1. Deze resultaten zijn tevens gepubliceerd in de tussenrapportage economische barometer (5 juni 2002)

rapportage Producentenvertrouwen kwartaal 1. Deze resultaten zijn tevens gepubliceerd in de tussenrapportage economische barometer (5 juni 2002) Rapportage producentenvertrouwen oktober/november 2002 Inleiding In de eerste Economische Barometer van Breda heeft de Hogeschool Brabant voor de eerste keer de resultaten gepresenteerd van haar onderzoek

Nadere informatie

Van meten tot weten. Totaaloplossingen voor werkplek en ruimtemanagement

Van meten tot weten. Totaaloplossingen voor werkplek en ruimtemanagement Van meten tot weten Totaaloplossingen voor werkplek en ruimtemanagement werkplekbezettings- en ruimtebenuttings Detectie In traditionele kantoor- en schoolomgevingen, waar iedereen een eigen werkplek of

Nadere informatie

Enquête Dienstverlening in het stadhuis

Enquête Dienstverlening in het stadhuis Enquête Dienstverlening in het stadhuis Enquête Dienstverlening in het stadhuis Colofon Titel:Enquête Dienstverlening in het stadhuis Opdrachtgever: Gemeente Velsen Opdrachtnemer: Marieke Galesloot Datum:

Nadere informatie

Zzp ers in de provincie Utrecht 2013. Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep

Zzp ers in de provincie Utrecht 2013. Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep Zzp ers in de provincie Utrecht 2013 Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep Ester Hilhorst Economic Board Utrecht Februari 2014 Inhoud Samenvatting Samenvatting Crisis kost meer banen in 2013 Banenverlies

Nadere informatie

Starters-enquête. 9 september 2014. Een initiatief van AOb-Groene Golf en het NCRV-programma Altijd Wat

Starters-enquête. 9 september 2014. Een initiatief van AOb-Groene Golf en het NCRV-programma Altijd Wat Starters-enquête 9 september 2014 Een initiatief van AOb-Groene Golf en het NCRV-programma Altijd Wat 1 EEN STROEVE START Een fantastische baan, maar heel erg zwaar. De Groene Golf de jongerenafdeling

Nadere informatie

Driehoeksmeting. Rapport Tevredenheidsonderzoek Stichting Tabijn. Binnenmeer. te Uitgeest

Driehoeksmeting. Rapport Tevredenheidsonderzoek Stichting Tabijn. Binnenmeer. te Uitgeest Rapport Tevredenheidsonderzoek Stichting 2012 Binnenmeer te Uitgeest Tevredenheidsonderzoek Stichting, Binnenmeer, 2012 2 Inhoudsopgave rapport Driehoeksmeting Inleiding blz. 3 1. Respons blz. 5 2. Samenvatting

Nadere informatie

Rapport onderzoek Afgevaardigden

Rapport onderzoek Afgevaardigden 1. Inleiding Op 30 november 2012 (herinnering op 12 december) hebben 28 afgevaardigden en 1 oudafgevaardigde van Badminton Nederland een mailing ontvangen met daarin een link naar de enquête Afgevaardigden

Nadere informatie

DE PEETERSSCHOOL VERNIEUWBOUW 2011-2012. 1e REACTIE OP VO 12-12-2011 G R E E N T E A M B O U W

DE PEETERSSCHOOL VERNIEUWBOUW 2011-2012. 1e REACTIE OP VO 12-12-2011 G R E E N T E A M B O U W DE PEETERSSCHOOL VERNIEUWBOUW 2011-2012 1e REACTIE OP VO INLEIDING Voor u ligt een eerste verkenning van mogelijkheden tbv de vernieuwbouw van de St. Peeterschool te Amsterdam waarbij door het bestuur

Nadere informatie

Rapportage draagvlakmeting Renovatieplannen Kanaleneiland Zuid te Utrecht Portaal

Rapportage draagvlakmeting Renovatieplannen Kanaleneiland Zuid te Utrecht Portaal Rapportage draagvlakmeting Renovatieplannen Kanaleneiland Zuid te Utrecht Portaal Het vierde huis Femke Hendrikx Bert van Doesburg Postbus 196 1380 AD Weesp Draagvlakmeting renovatieplan Kanaleneiland

Nadere informatie

Algemeen Per voorziening onderwijshuisvesting zijn de criteria voor het vaststellen van de noodzaak van de aangevraagde voorziening beschreven.

Algemeen Per voorziening onderwijshuisvesting zijn de criteria voor het vaststellen van de noodzaak van de aangevraagde voorziening beschreven. 1 TOELICHTING BIJLAGE 1 In bijlage I zijn opgenomen de criteria die van belang zijn voor het vaststellen van de noodzaak van de aangevraagde voorziening. De bijlage is onderverdeeld in deel A Lesgebouwen

Nadere informatie

Eindverslag School Ex Programma 2011

Eindverslag School Ex Programma 2011 Eindverslag School Ex Programma 2011 Inleiding Het School Ex Programma is de afgelopen twee jaren uitgevoerd met landelijke middelen voor jeugdwerkloosheid onder toezicht van de MBO-raad. In 2011 is het

Nadere informatie

INTEGRALE PLANVORMING VOOR GEZOND, DUURZAAM EN TOEKOMSTBESTENDIG ONDERWIJS

INTEGRALE PLANVORMING VOOR GEZOND, DUURZAAM EN TOEKOMSTBESTENDIG ONDERWIJS Kerngedachte van de business case Uitgangspunt is gezamenlijke belangen onderwijs behoeften / wensen (leerlingen/leraren), gemeenten én private consortium partijen. Samenwerking model voor lange termijn

Nadere informatie

Raadsvergadering : 23 juni 2014 Agendanr. 16

Raadsvergadering : 23 juni 2014 Agendanr. 16 Voor het kiezen van de datum voor de raadsvergadering --> Klik op het knopje ernaast om een raadsvergaderdatum te selecteren.onderstaande velden worden door tekstverwerking ingevuld!!!stuur DIT RAADSVOORSTEL

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Toelichting kosten configurator 'renovatie en upgrading' PO-VO

Toelichting kosten configurator 'renovatie en upgrading' PO-VO Toelichting kosten configurator 'renovatie en upgrading' PO-VO Opdrachtgever HEVO B.V. Expertisecentrum Datum 10 mei 2016 Niets uit deze uitgave mag zonder uitdrukkelijke schriftelijke toestemming van

Nadere informatie

[ENQUETE COMMUNICATIE]

[ENQUETE COMMUNICATIE] 13 [ENQUETE COMMUNICATIE] Enquête communicatie Brederode Wonen Inleiding Brederode Wonen zet zich in voor optimale communicatie met haar huurders en goede informatievoorziening voor een ieder die daar

Nadere informatie

Morele vorming in het voortgezet onderwijs Een peiling onder leidinggevenden en ouders

Morele vorming in het voortgezet onderwijs Een peiling onder leidinggevenden en ouders Morele vorming in het voortgezet onderwijs Een peiling onder leidinggevenden en ouders Auteurs: Drs. G. van der Meulen Referentie: WvdJ/SL 11.0426 Datum: maart 2007 Het lectoraat Morele vorming in het

Nadere informatie

Onderzoek naar de restauratiebehoefte bij eigenaren van gemeentelijke monumenten

Onderzoek naar de restauratiebehoefte bij eigenaren van gemeentelijke monumenten Samenvatting Onderzoek naar de restauratiebehoefte bij eigenaren van gemeentelijke monumenten Juli / augustus 2011 2 Onderzoeksopzet Datum: 30 september 2011 Opdrachtgever: Nationaal Restauratiefonds Uitgevoerd

Nadere informatie