Pensioenwijzigingen 2015: Wat doet u als werkgever met vrijvallende pensioenpremies?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Pensioenwijzigingen 2015: Wat doet u als werkgever met vrijvallende pensioenpremies?"

Transcriptie

1 Pensioenwijzigingen 2015: Wat doet u als werkgever met vrijvallende pensioenpremies? 18 FEBRUARI 2014

2 Inhoudsopgave 1. Inleiding De verwachte wijzigingen per Wat wijzigt er precies? Van gestegen kosten naar premiedaling Wanneer is de aanpassing per % zeker? Besluitvorming rond pensioen Aandachtspunten bij verschillende belanghebbenden Werkgevers Vakbonden Ondernemingsraad Individuele medewerkers Pensioenfonds Verzekeraars/PPI s Wat gebeurt er in de praktijk met vrijvallende pensioenkosten? Vrijval van premie in zijn geheel voor de werkgever Vrijval van premie in zijn geheel voor de medewerkers Vrijval van de premie verdeeld naar rato van de eigen bijdrage Vrijval van de premie voor versterking pensioenfonds Vrijval van de premie voor toeslagfonds Vrijval van de premie voor vitaliteit en langer doorwerken Nog meer mogelijkheden Vooruitzichten voor Aanpak voor Wat is het startpunt? Over Montae / 13

3 1. Inleiding Het pensioendossier was vroeger iets waar je af en toe naar moest kijken. Dat is nu totaal anders. De afgelopen jaren is het onderwerp pensioen nauwelijks meer uit het nieuws geweest. Meestal ging het om slecht nieuws: tegenvallende beleggingsresultaten, extreem lage rente, hogere levensverwachting, pensioenkortingen en premiestijgingen. Daarnaast waren er vele wijzigingen in wet- en regelgeving. Recent zijn de fiscale kaders voor pensioenregelingen aangepast. Daarmee is, voor pensioenregelingen vanaf 1 januari 2014, de fiscale ruimte om pensioen toe te zeggen beperkt. Nu is het best mogelijk om buiten deze kaders pensioen toe te zeggen aan uw medewerkers. Dat heeft echter vergaande financiële gevolgen, zowel voor u als werkgever als voor uw medewerkers (zie kader op pagina 4). Door de beperking van fiscale ruimte is een aantal pensioenregelingen per 1 januari 2014 versoberd. Dat wil zeggen dat veel medewerkers minder pensioen opbouwen. Hierdoor zijn de kosten voor pensioenopbouw lager. Echter, in de praktijk zien we niet dat dit automatisch leidt tot een premiedaling, noch voor werkgevers, noch voor medewerkers. Vorig jaar hebben wij in de aanloop naar de versoberingen per 1 januari 2014 veel werkgevers, pensioenfondsen en ondernemingsraden begeleid in het wijzigingsproces. Op basis van onze ervaringen, hebben wij mogelijkheden in kaart gebracht die werkgevers kunnen gebruiken voor de nieuwe wijzigingen die per 1 januari 2015 op stapel staan. Want waar maar een beperkt aantal werkgevers de regeling moest aanpassen aan de nieuwe fiscale regels per 1 januari 2014, zal vrijwel de gehele BV Nederland de regeling moeten aanpassen aan de regels die vanaf 1 januari 2015 gaan gelden. De pensioenopbouw van medewerkers wordt dan verder verminderd waardoor de kosten voor pensioenopbouw lager zijn. Wat gaat er gebeuren met deze premies? Welke mogelijkheden heeft u als werkgever en waar moet u op letten? In dit rapport zetten wij onze ervaringen uit 2014 om in adviezen en handvatten voor Heeft u vragen? Kunnen wij u helpen? Neem dan contact met ons op. Op pagina 13 staat informatie over ons bedrijf en onze contactgegevens. Vandena van der Meer Claudette Blankestijn Hans Kennis Montae Advies B.V. 3 / 13

4 2. De verwachte wijzigingen per Wat wijzigt er precies? Op 18 december 2013 heeft het kabinet samen met oppositiepartijen D 66, ChristenUnie en SGP een akkoord gesloten over de pensioenwijzigingen vanaf 1 januari Hiermee geven zij invulling aan het nieuwe fiscale kader voor pensioenregelingen. De belangrijkste wijziging van het fiscale kader is de beperking van het fiscaal vriendelijk opbouwen van pensioenen. Dat gebeurt op twee vlakken: enerzijds door het verlagen van het opbouwpercentage (bij een middelloonregeling) naar het niveau van 1,875% per dienstjaar en anderzijds door de introductie van een grens voor pensioenopbouw tot een maximum salaris van De andere fiscale normen wijzigen niet. Dat betekent dat de fiscaal minimale franchise van (niveau 2014, gebaseerd op de AOW) en opbouwen van nabestaandenpensioen op een niveau van 70% van het ouderdomspensioen, blijven gehandhaafd. Ook de pensioenrichtleeftijd die in 2014 al verhoogd was naar 67, blijft voor 2015 op 67 staan. Ook voor eindloonregelingen wordt het opbouwpercentage verlaagd. Bij beschikbare premieregelingen worden de staffels verlaagd. Samenvatting 2014 versus 2015: Pensioenleeftijd 67 jaar 67 jaar Maximale opbouwpercentage (middelloon) 2,15% 1,875% Nabestaandenpensioen Maximale inkomen waarover opbouw mogelijk is Minimale franchise Maximaal 70% van het ouderdomspensioen n.v.t (niveau 2014) Maximaal 70% van het ouderdomspensioen (niveau 2014) 2.2. Van gestegen kosten naar premiedaling Waar de kosten voor pensioenregelingen de afgelopen jaren bij veel werkgevers enorm zijn gestegen, geeft het verlagen van de pensioenopbouw nu ook de mogelijkheid tot het verlagen van de pensioenpremie. Dat geldt zowel voor pensioenregelingen die bij een verzekeraar zijn ondergebracht als voor pensioenregelingen bij een pensioenfonds. In dat laatste geval krijgt De Nederlandsche Bank (DNB) als toezichthouder op pensioenfondsen meer bevoegdheden om te waarborgen dat de verlaging van pensioenopbouw in de praktijk ook leidt tot lagere premies. Het kabinet is van mening dat ook voor 4 / 13

5 medewerkers de pensioenpremies moeten dalen. Dit moet een impuls geven aan de economie. De pensioenopbouw wordt per 2015 door twee elementen beperkt: het lagere opbouwpercentage en het fiscaal maximale salaris. Een daling van het opbouwpercentage van 2,15% naar 1,875% leidt al tot circa 13% lagere premies. Hoeveel de introductie van het fiscaal maximale salaris oplevert, is sterk afhankelijk van hoeveel medewerkers er zijn boven dit salarisniveau. Naar verwachting komen er overigens voor deze medewerkers mogelijkheden om zelf netto voor hun pensioen te sparen. De feitelijke premiedaling is afhankelijk van allerlei elementen. Mogelijk moeten er in uw pensioenregeling nog andere onderdelen worden aangepast zoals de pensioenleeftijd als die nu nog op 65 staat. Of wellicht heeft u in 2014 geen fiscaal maximale regeling, waardoor de kostendaling anders uitpakt. De tarieven die zijn afgesproken met de verzekeraar en het pensioenfonds spelen hierbij ook een rol. Daarom dienen werkgevers altijd hun specifieke situatie in kaart te brengen op basis van hun medewerkersbestand. Grote ongewenste gevolgen bij fiscaal bovenmatig pensioen Per 1 januari 2015 worden de fiscale kaders van pensioenregelingen, naar verwachting, opnieuw aangepast. Dit heeft tot gevolg dat veel pensioenregelingen per 1 januari 2015 fiscaal bovenmatig worden. Als die regelingen niet tijdig worden aanpast, betekent dit per 1 januari 2015 dat: De toepassing van de omkeerregel (geen belastingheffing op de premie, wel belastingheffing op de uitkering) met terugwerkende kracht wordt ontnomen. De waarde van de gehele pensioenaanspraak (dus ook het tot 1 januari 2015 opgebouwde deel) wordt tot het loon van de medewerker gerekend en belast tegen maximaal 52%; De waarde van de totale pensioenaanspraak behoort vervolgens jaarlijks tot de heffingsgrondslag in box 3. Omdat dit grote ongewenste gevolgen heeft voor zowel medewerkers als werkgevers is de verwachting dat sociale partners gezamenlijk een fiscaal zuivere pensioenregeling gaan afspreken per 1 januari Wanneer is de aanpassing per % zeker? Het pensioenakkoord moet eerst verankerd worden in wet- en regelgeving. Dit betekent dat het wetgevingsproces door de Tweede en Eerste Kamer moet worden doorlopen. Omdat het kabinet en de betrokken oppositiepartijen in beide Kamers een meerderheid hebben, is het aannemelijk dat deze afspraken tijdig (voor de zomer 2014) in wetgeving worden vastgelegd. 5 / 13

6 3. Besluitvorming rond pensioen De werkgever is in elk geval aan zet. Op het moment dat de pensioenregeling fiscaal bovenmatig wordt, dient de werkgever het voortouw te nemen bij het wijzigen van de regeling. Maar pensioen is onderdeel van de totale arbeidsvoorwaarden. Bij het wijzigen van arbeidsvoorwaarden kunnen vakbonden, ondernemingsraden en individuele medewerkers een rol hebben. Daarnaast moet de wijziging ook worden geaccepteerd door het pensioenfonds of de verzekeraar waar de pensioenregeling is ondergebracht Aandachtspunten bij verschillende belanghebbenden Werkgevers Voor werkgevers is het van belang om pensioenen in het geheel van de arbeidsvoorwaarden te bezien. Is de pensioenregeling vergeleken met branchegenoten, beter, vergelijkbaar of minder goed? En hoe zit dat met de rest van de arbeidsvoorwaarden? Daarnaast is voor veel werkgevers het kostenaspect van belang: hoe hebben kosten zich afgelopen jaren ontwikkeld? Zijn ze gestegen? En wie heeft deze stijging betaald? Hoe gaat het met het bedrijf? Moeten overal kosten worden bespaard of zijn er mooie winsten geboekt? Afhankelijk van de antwoorden op deze vragen kunnen wensen voor een nieuwe pensioenregeling worden vastgesteld Vakbonden Als er sprake is van een cao, zitten vaak vakbonden aan de overlegtafel. Pensioen is daar meestal een onderdeel van, maar het is ook mogelijk dat in de cao slechts raamwerkafspraken zijn gemaakt en dat de invulling in overleg met de ondernemingsraad plaatsvindt. Vaak zijn er meerdere vakbonden betrokken, soms ook een categorale bond. Het is van belang om te achterhalen waar de bonden voor staan en hoe zij tegen deze wijziging van de fiscale regels aankijken. Over het algemeen zullen zij zoveel mogelijk pensioenruimte willen benutten. Geld dat eventueel overblijft, is in hun optiek bedoeld voor compensatie van de medewerkers. Vakbonden zullen het onderhandelingsresultaat mogelijk voorleggen aan hun leden. Als werkgever is het goed om vooraf mee te denken met hoe een vakbond het verhaal gaat voorleggen aan haar leden. Het zijn immers uw eigen medewerkers die dit verhaal te horen krijgen Ondernemingsraad Als er geen vakbonden betrokken zijn die meepraten over de pensioenregeling, dan is vaak de ondernemingsraad het medezeggenschapsorgaan. In veel gevallen is de instemming van de ondernemingsraad met betrekking tot de pensioenregeling niet bindend! Met andere woorden: ook als een ondernemingsraad heeft ingestemd met wijzigingen, moet de werkgever de medewerkers informeren en de 6 / 13

7 mogelijkheid bieden om bezwaar te maken. Overigens weegt instemming van de ondernemingsraad wel zwaar bij beoordeling van het bezwaar. Ondernemingsraden stellen zich wisselend op in onderhandelprocessen over de pensioenregeling. Vaak wordt een ondernemingsraad bijgestaan door een eigen pensioenadviseur. Afhankelijk van het kennisniveau van de ondernemingsraad op pensioengebied kan dit zelfs aan te raden zijn, zodat de gesprekspartners beiden vertrouwen hebben in het onderhandelingsresultaat. Dit komt het draagvlak ten goede Individuele medewerkers In sommige gevallen moeten individuele medewerkers akkoord gaan met de nieuwe pensioenregeling. Ondanks allerlei pensioenbewustzijnscampagnes is pensioen voor veel medewerkers toch nog ver van mijn bed. De mening vragen van medewerkers om draagvlak te creëren, kan heel belangrijk zijn in een wijzigingsproces. Instrumenten hiervoor zijn discussiegroepen waarin de pensioenregeling wordt besproken of een enquête die breed wordt uitgezet Pensioenfonds Als de pensioenregeling is ondergebracht bij een pensioenfonds zal ook het pensioenfonds toetsen of de pensioenregeling uitvoerbaar en deugdelijk gefinancierd is. Pensioenfondsen dienen de belangen van hun deelnemers evenwichtig te behartigen. Dat betekent dat zij ook zullen kijken naar effecten van de nieuwe afspraken voor gepensioneerden en slapers. In het pensioenakkoord 2015 dat in december 2013 is gesloten, is vastgelegd dat De Nederlandsche Bank extra waarborgen krijgt om te toetsen of pensioenfondsen de premie niet onredelijk hoog houden Verzekeraars/PPI s Als uw pensioenregeling is ondergebracht bij een verzekeraar of PPI zal deze zelfstandig toetsen of de pensioenregeling uitvoerbaar is. Er kunnen implementatiekosten verbonden zijn aan het wijzigen van de pensioenregeling, omdat de verzekeraar/ppi kosten maakt om de nieuwe regeling in te voeren in de administratie. 7 / 13

8 4. Wat gebeurt er in de praktijk met vrijvallende pensioenkosten? Een aantal werkgevers heeft al een discussie gevoerd over vrijvallende pensioenpremies, omdat sommige regelingen per fiscaal bovenmatig werden. Dit betekende een versobering van de pensioenopbouw en daarmee vrijval van premies. Deze vrijval is in de praktijk op verschillende manieren aangewend. Hieronder schetsen we een aantal voorbeelden zoals we deze zijn tegengekomen in onze adviespraktijk Vrijval van premie in zijn geheel voor de werkgever Er zijn werkgevers die de discussie over de aanpassingen per 2014 hebben gekoppeld aan de (substantieel) gestegen pensioenpremies van de afgelopen jaren. Door de (extreem) lage rente en de gestegen levensverwachting zijn de premies in de afgelopen jaren soms wel met 20%-30% toegenomen. Dit geldt zowel bij pensioenfondsen, waar de actuariële inkoop hoger werd, als bij verzekeraars, waar de gestegen kosten worden veroorzaakt door een lage rekenrente en hoge garantiekosten. In traditionele middelloon- of eindloonregelingen zijn dit kosten die rechtstreeks bij de werkgever komen op het moment dat er nieuwe afspraken worden gemaakt met de verzekeraar of het pensioenfonds. Een aantal werkgevers heeft daarom per 1 januari 2014 van de mogelijkheid gebruik gemaakt om deze hogere kosten te compenseren door de pensioenregeling te versoberen. In het algemeen speelt deze aanpak in het bijzonder een rol bij werkgevers die economisch in zwaar weer zitten Vrijval van premie in zijn geheel voor de medewerkers Het tegenovergestelde van bovenstaande keuze is een oplossing waarbij de premie volledig naar de medewerkers gaat. Argumentatie hierbij is dat de medewerkers minder pensioen opbouwen door versobering van de regeling. De financiële middelen die beschikbaar waren voor pensioen zijn door de werkgever beschikbaar gesteld aan de medewerkers. Hierbij is soms ook geadviseerd om deze middelen in te zetten voor individueel pensioensparen. Overigens is dat altijd een vrijwillige keuze van de medewerker. De teruggave van de premie is mogelijk door het verlagen (of afschaffen) van de eigen bijdrage in de pensioenregeling of door een niet-pensioengevend component toe te kennen in het salaris Vrijval van de premie verdeeld naar rato van de eigen bijdrage Een tussenweg tussen bovenstaande opties is de pensioenpremie te verdelen naar rato van de bijdrage die de werkgever en de medewerkers leveren aan de pensioenregeling. Dit speelt vooral een rol als er sprake is van een doorsneepremie, waarbij de totale premie is uitgedrukt in een percentage van de loonsom. Hierbij is dan eerder een verdeling afgesproken van bijvoorbeeld 1/3 e bijdrage door de medewerker en 2/3 e bijdrage door de werkgever. In de praktijk zien we ook wel een 50%-50% verdeling. De vrijval van de actuariële premie is bij deze optie verdeeld naar de bijdrage. Omdat in de meeste gevallen werkgevers meer bijdragen aan de 8 / 13

9 pensioenregeling dan medewerkers, komt bij deze optie de vrijval voor een groter deel toe aan de werkgever. De teruggave van de premie aan medewerkers is, net zoals beschreven bij 4.2, mogelijk door het verlagen (of afschaffen) van de eigen bijdrage in de pensioenregeling of door een nietpensioengevende component toe te kennen in het salaris Vrijval van de premie voor versterking pensioenfonds Indien de pensioenregeling wordt uitgevoerd door een pensioenfonds, hebben we ook gezien dat het pensioenfonds berekeningen heeft uitgevoerd voor een nieuwe premie per 1 januari Veel pensioenfondsen zaten op dat moment nog in een herstelplan om de financiële positie veilig te stellen. Het verlagen van de premie kan dan niet zomaar. Om die reden is bij sommige pensioenfondsen de premie op een gelijk niveau gehouden. Overigens zijn er ook werkgevers die er bewust voor gekozen hebben de premie niet te verlagen, om zo het pensioenfonds wat extra vet op de botten te geven. Op die manier is het voor pensioenfondsen mogelijk om pensioenen van deelnemers (eerder) te indexeren Vrijval van de premie voor toeslagfonds Indexatie van pensioenrechten is ook bij verzekerde pensioenregelingen in deze economische tijden lastig. Er is vaak onvoldoende overrente beschikbaar om de pensioenen van medewerkers waardevast te houden. Om die reden hebben sommige werkgevers ervoor gekozen de vrijval van premie een pensioenbestemming te geven en zo beschikbaar te stellen voor toeslag. Dit kan bijvoorbeeld door een toeslagfonds te starten waarin deze premies worden belegd. Jaarlijks wordt dan gekeken of er ruimte is om de pensioenen te indexeren. De vrijvallende premies kunnen ten gunste komen van actieve deelnemers als het gaat om indexatie. Het is ook mogelijk om deze ten gunste te laten komen van het collectief van actieven, slapers en gepensioneerden Vrijval van de premie voor vitaliteit en langer doorwerken Onderdeel van de wijzigingen per 1 januari 2014 was het optrekken van de pensioenrichtleeftijd naar 67. Soms heeft men ervoor gekozen de al opgebouwde pensioenrechten om te rekenen naar een pensioenleeftijd van 67. Maar vaak blijven de tot eind 2013 opgebouwde rechten gebaseerd op een pensioenleeftijd van 65 jaar. Niettemin is het een geaccepteerde veronderstelling dat medewerkers steeds langer zullen doorwerken. In sommige branches leidt dat tot problemen, vanwege het fysiek of psychisch zware werk. Maar ook bij bedrijven waar het grootste deel van de medewerkers kantoorwerk verricht, kan langer doorwerken een punt van discussie zijn. De vrijvallende pensioenpremies zijn daarom in sommige gevallen benut voor het opzetten van vitaliteitsbeleid. Hiermee wordt invulling gegeven aan mogelijkheden voor medewerkers om gezond langer door te kunnen werken. Zie voor meer informatie: 9 / 13

10 4.7. Nog meer mogelijkheden De eerdergenoemde mogelijkheden en combinaties hiervan hebben we in het afgelopen jaar in de praktijk gezien. Daarnaast zijn er werkgevers die de aanpassingen per 2014 hebben benut voor een majeure wijziging van de pensioenregeling door bijvoorbeeld een overgang van een middelloonregeling naar een collective defined contribution regeling of een beschikbare premieregeling. In dergelijke situaties is binnen het geheel aan afspraken tussen de werkgever en de medezeggenschap de vrijval van pensioenpremies slechts een (klein) onderdeel. In een aantal gevallen hebben werkgevers een snelle aanpassing van de pensioenregeling gedaan om de regeling te laten passen binnen de fiscale kaders. Het vrijvallende budget hebben ze gereserveerd om in 2014 een fundamentele discussie te voeren over een toekomstbestendige pensioenregeling per 1 januari Pensioenfondsen: prijs en ambitie van pensioenregeling Het nieuwe Financieel Toetsingskader regelt nieuwe rekenregels voor pensioenfondsen. Verzekerde pensioenregelingen worden hier in principe niet door geraakt. Staatssecretaris Klijnsma streeft naar invoering van de nieuwe wetgeving per 1 januari Kern van de nieuwe rekenregels voor pensioenfondsen is dat er duidelijke afspraken gemaakt moeten worden over: De pensioenregeling De prijs De ambitie/zekerheid Belangrijk voor werkgevers en deelnemers aan een pensioenfonds zijn de afspraken die gemaakt worden. Deze hebben grote invloed op de kosten, de zekerheid en de toeslagverlening Vooruitzichten voor 2015 Waar een aantal werkgevers in 2014 koos voor een snelle en praktische oplossing, verwachten wij voor 2015 dat werkgevers nadrukkelijker gaan kijken naar de kosten en risico s van de pensioenregeling. De focus op kosten komt door de gestegen pensioenkosten in de laatste jaren, maar ook door de druk op bedrijven in het economisch slechte klimaat. Daardoor komen ook de risico s van pensioenregelingen nadrukkelijk in beeld. Internationale boekhoudregels schrijven bij eindloonregelingen en middelloonregelingen voor dat er een voorziening moet worden genomen op de balans van de onderneming als er risico s zijn voor de onderneming. Door de volatiliteit van deze voorziening bewegen steeds meer ondernemingen naar Beschikbare premieregelingen of Collective Defined Contribution regelingen. Deze tendens is de afgelopen jaren al zichtbaar geweest bij ondernemingen met Amerikaanse moeders, maar komt door de concurrentiepositie ook steeds meer op bij andere ondernemingen. Wij verwachten dat een wettelijke 10 / 13

11 wijziging per 1 januari 2015 aanleiding kan zijn om de pensioenregeling verdergaand te wijzigen dan slechts de fiscale kaders. Een nieuw element in de discussie voor 2015 is het fiscaal maximale salaris van De vraag is of werkgevers voor het salarisdeel boven deze grens een compensatiemaatregel gaan treffen en/of een pensioenregeling toezeggen. Eventuele compensatie in salaris of het afsluiten van een pensioenregeling heeft consequenties voor het netto inkomen. De premiebetaling is namelijk niet meer aftrekbaar en zal fiscaal worden belast. Dit maakt geen verschil met een compensatie in de vorm van een hoger salaris. Nu de 2014-regelingen worden geïmplementeerd, merken we dat de vraag naar flexibele pensionering toeneemt. Dit is een verzamelnaam voor deeltijdpensioen, uitstel- en vervroegingsmogelijkheden. Medewerkers komen met vragen over wat nu hun feitelijke pensioenleeftijd wordt in de wirwar van pensioendata. HR-afdelingen hebben een belangrijke taak in de voorlichting en communicatie voor de medewerkers. 11 / 13

12 5. Aanpak voor Wat is het startpunt? De verwachte wetswijzigingen per 1 januari 2015 kunnen aanleiding zijn om uw pensioenregeling tegen het licht te houden. Dit start bij de toets of de huidige pensioenregeling binnen de nieuwe fiscale kaders past. Kijk hierbij naar alle elementen binnen de pensioenregeling zoals opbouwpercentage, franchise, pensioenleeftijd, verzekering nabestaandenpensioen, overgangsregelingen, etc. Past de regeling? Ja Huidige regeling past in U hoeft niets te doen. Nee De regeling dient vóór 1 januari 2015 aangepast te worden ter voorkoming van een fiscaal bovenmatige pensioenregeling. De volgende stappen zijn noodzakelijk: Kwalificeer de impact van de noodzakelijke aanpassingen met betrekking tot: - inhoud van de pensioenregeling (uitkering) - uitvoering van de pensioenregeling (kosten) Stel de verdeling van de gevolgen van aanpassing van de pensioenregeling vast tussen werkgever en medewerkers Inventariseer de verschillende gezichtspunten van belanghebbenden (zie hoofdstuk 3 voor de belangrijkste aandachtspunten) Vraag de pensioenuitvoerder (verzekeraar of pensioenfonds) wat de gevolgen zijn van de aanpassingen voor de uitvoering; bijvoorbeeld: wel of niet de al opgebouwde aanspraken en rechten aanpassen aan de nieuwe pensioenleeftijd Communiceer tijdig naar alle betrokken partijen zoals medewerkers, vakbonden, ondernemingsraden en pensioenfonds of verzekeraar over voorgenomen wijzigingen en verzoek om instemming. Bovengenoemde stappen zijn erop gericht dat u in ieder geval nog op tijd uw regeling heeft aangepast aan de nieuwe fiscale kaders met ingang van 1 januari Wanneer u naast de fiscale aanpassing uw gehele pensioenbeleid heroverweegt, dan start u met een intensiever traject waarbij diverse belanghebbenden moeten worden betrokken en een maatwerk-plan van aanpak kan worden opgesteld. 12 / 13

13 6. Over Montae Sinds 1997 heeft Montae ruime ervaring als landelijk werkend adviesbureau voor collectieve pensioenen. Met meer dan 50 professionals in pensioenconsultancy, actuariaat, pensioenrecht, vermogensbeheer, communicatie en bestuursondersteuning adviseren wij werkgevers, ministeries, bedrijfstak- en ondernemingspensioenfondsen, vakorganisaties en ondernemingsraden. Voor werkgevers adviseren wij van MKB tot multinational. Van regionaal tot internationaal. Dit doen we vanuit twee kantoren in Rijswijk en Eindhoven. Een groot voordeel daarbij is dat we volledig onafhankelijk zijn. Hierdoor weet u zeker dat wij zoeken naar de voor u best passende oplossing. Uitgangspunt hierbij is dat wij sinds de oprichting van ons bedrijf werken op basis van gewerkte uren of een vaste prijs. Heeft u vragen of wilt u kijken wat Montae voor u kan betekenen? Bel dan met ons kantoor in Rijswijk of Eindhoven of mail ons vrijblijvend. Wij kunnen u helpen bij het wijzigen van uw pensioenregeling, beoordelen en inkopen van uw pensioencontract, het begeleiden van een fusie en harmonisatie, actualisering van uw juridische documenten of bij de communicatie. Wij geven u graag meer informatie over de mogelijkheden in een persoonlijk gesprek. Wilt u meer weten? Neem dan contact op met: Vandena van der Meer Hans Kennis Claudette Blankestijn / 13

Pensioenopbouw over salarisdeel boven 100.000 Kansen en aandachtspunten voor werkgevers

Pensioenopbouw over salarisdeel boven 100.000 Kansen en aandachtspunten voor werkgevers Pensioenopbouw over salarisdeel boven 100.000 Kansen en aandachtspunten voor werkgevers 15 APRIL 2014 PENSIOEN ASSET MANAGEMENT GOVERNANCE Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Achtergrond van de fiscale

Nadere informatie

Een nieuwe pensioenregeling

Een nieuwe pensioenregeling Een nieuwe pensioenregeling De pensioenregeling van Pensioenfonds voor de Accountancy wordt per 1 januari 2015 aangepast. Het bestuur heeft inmiddels de hoofdlijnen van de nieuwe regeling vastgesteld.

Nadere informatie

Verslag Mandema Update mei 2014

Verslag Mandema Update mei 2014 Verslag Mandema Update mei 2014 Terwijl de leden van de Eerste Kamer zich op 20 mei jl. bogen over de Wet verlaging maximumopbouw- en premiepercentages pensioen, kregen onze relaties te horen wat de consequenties

Nadere informatie

Fiscale hervorming pensioenopbouw 2015

Fiscale hervorming pensioenopbouw 2015 Fiscale hervorming pensioenopbouw 2015 De parlementaire behandeling van de fiscale hervorming van de pensioenen is afgerond. Op dinsdag 27 mei is de Eerste Kamer in meerderheid akkoord gegaan met de plannen

Nadere informatie

Veranderingen in de Pensioenwereld

Veranderingen in de Pensioenwereld Veranderingen in de Pensioenwereld Veranderingen in de Pensioenwereld staan voor de deur U hebt er vast al van gehoord, de pensioenwereld gaat de komende tijd drastische veranderingen doormaken. Zowel

Nadere informatie

Pensioenwijzigingen 2014-2015. Resultaten enquête

Pensioenwijzigingen 2014-2015. Resultaten enquête Pensioenwijzigingen 2014-2015 Resultaten enquête Hierbij treft u de resultaten aan van de enquête die Aon Hewitt in april-mei 2014 heeft gehouden onder 2000 werkgevers. De vraagstelling ging over zowel

Nadere informatie

Fiscale kader aanvullende pensioenen minder beperkt

Fiscale kader aanvullende pensioenen minder beperkt Govert Terlouwstraat 6 3065 GH Rotterdam T 0103418732 Het Rietveld 55A 7321 CT Apeldoorn T 055-2018885 F 084-8671670 E info@hertgerspensioenadvies.nl I www.hertgerspensioenadvies.nl Fiscale kader aanvullende

Nadere informatie

Presentatie met uitleg per slide

Presentatie met uitleg per slide Presentatie met uitleg per slide 1 Terug- en vooruitblik In het principe cao-akkoord van december 2012 hebben we afspraken gemaakt over de noodzaak van een nieuwe en toekomstbestendige pensioenregeling

Nadere informatie

Overzicht vragen gesteld tijdens inloopsessies met betrekking tot de nieuwe pensioenregeling

Overzicht vragen gesteld tijdens inloopsessies met betrekking tot de nieuwe pensioenregeling Overzicht vragen gesteld tijdens inloopsessies met betrekking tot de nieuwe pensioenregeling 1. Waarom wordt het nieuwe pensioenreglement pas later uitgereikt? Antwoord: De pensioenregeling is gebaseerd

Nadere informatie

AANVULLENDE PENSIOENREGELING

AANVULLENDE PENSIOENREGELING AANVULLENDE PENSIOENREGELING Stichting Bedrijfspensioenfonds voor de Agrarische en Voedselvoorzieningshandel Uw pensioen is onze zorg. Inleiding Voor u ligt de brochure over de aanvullende pensioenregelingen

Nadere informatie

Wijzigingen in de pensioenwetgeving... 2. Belangrijke gevolgen van de pensioenwijzigingen... 4

Wijzigingen in de pensioenwetgeving... 2. Belangrijke gevolgen van de pensioenwijzigingen... 4 UPDATE Pensioenspecial september 2014 Sneller op de hoogte zijn van het nieuws? Volg ons op Social Media! Mandema & Partners helpt u graag bij het interpreteren van de pensioenwijzigingen die voor u en

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief NUMMER 16 > JAARGANG 12 > APRIL 2015 INHOUD > Hoe is de nieuwe pensioenregeling tot stand gekomen? [p.1] Fiscaal kader per 1 januari 2015 [p.2]

Nadere informatie

Pensioen Informatie sessie

Pensioen Informatie sessie Pensioen Informatie sessie Pensioenreglement B Oktober 2013 Voorbehoud De tekst in deze presentatie is louter ter informatie bedoeld. Er kunnen dan ook geen rechten aan worden ontleend. Bij onduidelijkheden

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit. Oktober 2013

Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit. Oktober 2013 Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit Oktober 2013 1 Pensioenstelsel Individueel Pensioen fonds Overheid Lijfrente Pensioen AOW B E L A S T I N G 2 Programma bestuur en taken bestuur de pensioenregeling

Nadere informatie

PRINCIPE-AKKOORD PENSIOEN VOOR DE TECHNIEK

PRINCIPE-AKKOORD PENSIOEN VOOR DE TECHNIEK PRINCIPE-AKKOORD PENSIOEN VOOR DE TECHNIEK Werknemers- en werkgevers-organisaties in de Metaal en Techniek en Metalektro, samenwerkend in de Stichting Vakraad Metaal en Techniek en de Stichting Raad van

Nadere informatie

1. Waarom moet het pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen?

1. Waarom moet het pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen? 1. Waarom moet het pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen? Het pensioenfonds staat er financieel niet goed voor. De twee belangrijkste oorzaken: 1. Nederlanders worden steeds ouder. Met name de laatste

Nadere informatie

68 De Pensioenwereld in 2014

68 De Pensioenwereld in 2014 09 68 De Pensioenwereld in 2014 Pensioenregeling 69 Aanpassingen van het fiscale (Witteveen-)kader Auteurs: Ivar Sintemaartensdijk en Jan Stigter Pensioenen mogen zich nog altijd verheugen in de warme

Nadere informatie

Fiscale aspecten pensioenmaatregelen

Fiscale aspecten pensioenmaatregelen www.pwc.nl Fiscale aspecten pensioenmaatregelen regeerakkoord Studiebijeenkomst Vereniging voor Pensioenrecht 21 november 2012 Agenda 1. Aanleiding 2. Ontwikkelingen wet- en regelgeving pensioen 3. Wet

Nadere informatie

Update! WIJZIGINGEN PENSIOENREGELING PER 1 JANUARI 2015. bpfhibin.nl

Update! WIJZIGINGEN PENSIOENREGELING PER 1 JANUARI 2015. bpfhibin.nl Update! bpfhibin.nl stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de handel in bouwmaterialen December 2014 Kunt u uw werknemers uitleggen wat er per 1 januari 2015 is veranderd aan hun pensioen? WIJZIGINGEN

Nadere informatie

Het uitgangspunt bij de totstandkoming van de nieuwe pensioenregeling was: te komen tot een nieuwe, betaalbare en duurzame pensioenregeling voor AZL.

Het uitgangspunt bij de totstandkoming van de nieuwe pensioenregeling was: te komen tot een nieuwe, betaalbare en duurzame pensioenregeling voor AZL. AZL NV Pensioenregeling met ingang van 2013 Het uitgangspunt bij de totstandkoming van de nieuwe pensioenregeling was: te komen tot een nieuwe, betaalbare en duurzame pensioenregeling voor AZL. We kunnen

Nadere informatie

Aanpassing pensioenregeling zorginstellingen per 1-1-2015 voor bestuurders

Aanpassing pensioenregeling zorginstellingen per 1-1-2015 voor bestuurders Aanpassing pensioenregeling zorginstellingen per 1-1-2015 voor bestuurders Handreiking van NVTZ aan de leden voor de aanpassing van arbeidsvoorwaarden van de bestuurder met betrekking tot pensioenen bij

Nadere informatie

Nieuwe pensioenregeling vanaf 1 januari 2015. Jan Raaijmakers Aad van der Tak Michel Stok Voorzitter Manager Pensioenfonds Extern actuarieel adviseur

Nieuwe pensioenregeling vanaf 1 januari 2015. Jan Raaijmakers Aad van der Tak Michel Stok Voorzitter Manager Pensioenfonds Extern actuarieel adviseur Nieuwe pensioenregeling vanaf 1 januari 2015 Jan Raaijmakers Aad van der Tak Michel Stok Voorzitter Manager Pensioenfonds Extern actuarieel adviseur Agenda 1. Rol klankbordgroep 2. Waarom een nieuwe pensioenregeling?

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland

Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland Human Resources Stichting Pensioenfonds Nederland Toelichting Witteveenkader II en nieuw Financieel Toetsingskader 30 september 2014 kantoor Amsterdam Identifier Presentatie Seminar DNB 28 en 30 mei 2013

Nadere informatie

ONDERDEEL Leven Zakelijk

ONDERDEEL Leven Zakelijk delta Iloyd ONDERWERP Delta Lloyd Levensverzekering NV ONDERDEEL Leven Zakelijk DATUM 27 mei 2014 UW REFERENTIE 34072 Honig en Honig T.a.v. W. Honig Postbus 336 1800 AH ALKMAAR Geachte heer / mevrouw Honig,

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst voor aangesloten werkgevers. April 2012

Informatiebijeenkomst voor aangesloten werkgevers. April 2012 Informatiebijeenkomst voor aangesloten werkgevers April 2012 Agenda Kenmerken SPNG Aanleiding Uitgangspunten en ondernomen stappen Wijzigingen in de regeling en premie Intermezzo: de pensioendriehoek Stappen

Nadere informatie

Pensioenregeling 2015 en nieuw FTK

Pensioenregeling 2015 en nieuw FTK Pensioenregeling 2015 en nieuw FTK Gevolgen voor jouw pensioen bij PPF APG Henk Bruins Actuarieel adviseur PPF APG Informatiebijeenkomsten 28-30 oktober Agenda 1. Witteveen 2: versobering toekomstige pensioenopbouw

Nadere informatie

Wijziging uitvoerder & pensioenregeling 2015 25 november 2014

Wijziging uitvoerder & pensioenregeling 2015 25 november 2014 Wijziging uitvoerder & pensioenregeling 2015 25 november 2014 1 Doel van deze bijeenkomst Toelichting waarom overstap naar nieuwe pensioenuitvoerder Toelichting waarom nieuwe pensioenregeling per 1-1-2015

Nadere informatie

Versobering van de fiscale pensioenopbouw

Versobering van de fiscale pensioenopbouw Versobering van de fiscale pensioenopbouw 1. Hoofdlijnen van het wetsvoorstel Als het aan het kabinet ligt, dan wordt het Witteveenkader op drie manieren aangepast: verhoging van de pensioenrichtleeftijd,

Nadere informatie

Witteveen 2015. 1. Algemeen

Witteveen 2015. 1. Algemeen Witteveen 2015 1. Algemeen Eind vorig jaar zijn tussen de regeringsfracties van de VVD en de PvdA enerzijds en de oppositiepartijen D66, de SGP en de CU anderzijds pensioenafspraken gemaakt. Een groot

Nadere informatie

VRAGEN STEEDS STELLEN s.v.p.

VRAGEN STEEDS STELLEN s.v.p. Agenda VRAGEN STEEDS STELLEN s.v.p. Waarom UPO Pensioen in Nederland Wijziging Pensioen 1 januari 2012 Het UPO Partner, pensioen en scheiding Waarom UPO Iedereen die deelneemt aan een pensioenregeling

Nadere informatie

OR-Seminar Johan van Soest & Evert van Ling, 10 april 2014. Werk aan de winkel I - rol OR - wijziging pensioenwetgeving

OR-Seminar Johan van Soest & Evert van Ling, 10 april 2014. Werk aan de winkel I - rol OR - wijziging pensioenwetgeving OR-Seminar Johan van Soest & Evert van Ling, 10 april 2014 Werk aan de winkel I - rol OR - wijziging pensioenwetgeving Lang zullen we leven en werken 2 Agenda Werk aan de winkel I, pensioenwijzigingen

Nadere informatie

3.4. Verplichtstelling en maximale hoogte van het pensioen

3.4. Verplichtstelling en maximale hoogte van het pensioen Bij een eindloonregeling bouwt u veel meer pensioen op als u gedurende uw werkzame leven behoorlijk carrière maakt (lees salarisstijgingen ontvangt). Want u ontvangt het pensioen over uw laatste en dus

Nadere informatie

De fiscale aspecten van het pensioenakkoord: het is lastiger dan het lijkt. Workshop 9 mei 2012

De fiscale aspecten van het pensioenakkoord: het is lastiger dan het lijkt. Workshop 9 mei 2012 De fiscale aspecten van het pensioenakkoord: het is lastiger dan het lijkt Workshop 9 mei 2012 Programma De aanleiding en het pensioenakkoord op hoofdlijnen Aanpassingsmechanismes Fiscale pensioenkader

Nadere informatie

De beschikbare premieregeling: de feiten op een rij

De beschikbare premieregeling: de feiten op een rij De beschikbare premieregeling: de feiten op een rij 3 De beschikbare premieregeling In Nederland bestaan grofweg twee categorieën pensioenregelingen: beschikbare premieregelingen enerzijds en middelloon-

Nadere informatie

Heftige effecten van de versobering van het fiscale kader voor pensioenopbouw

Heftige effecten van de versobering van het fiscale kader voor pensioenopbouw Heftige effecten van de versobering van het fiscale kader voor pensioenopbouw Om inzicht te krijgen in wat de financiele gevolgen zijn voor de versobering van de pensioenopbouw vanaf 2014, inclusief het

Nadere informatie

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015. Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Welke gebeurtenissen beïnvloeden uw pensioen?

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015. Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Welke gebeurtenissen beïnvloeden uw pensioen? Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u inzicht in wat u krijgt bij pensionering en arbeidsongeschiktheid. In dit overzicht staat ook wat uw eventuele partner

Nadere informatie

Uitgangspunten voor aanpassing minimumpensioenregeling

Uitgangspunten voor aanpassing minimumpensioenregeling Inleiding Per 1 januari a.s. wordt het fiscale kader ten aanzien van pensioenregelingen opnieuw versoberd. In beginsel mag de opbouw van ouderdomspensioen nog maximaal 1,875% (thans 2,15%) van de pensioengrondslag

Nadere informatie

Risicoverdeling en ambitieniveau in bestaande pensioencontracten

Risicoverdeling en ambitieniveau in bestaande pensioencontracten Risicoverdeling en ambitieniveau in bestaande pensioencontracten artikel Inleiding Reeds geruime tijd wordt een maatschappelijke discussie gevoerd over de toekomst van het Nederlandse pensioenstelsel.

Nadere informatie

Sector-cao Verzekeringsbedrijf Basispensioenregeling en stopzetting FAR. Vragen en Antwoorden

Sector-cao Verzekeringsbedrijf Basispensioenregeling en stopzetting FAR. Vragen en Antwoorden Sector-cao Verzekeringsbedrijf Basispensioenregeling en Vragen en Antwoorden 1. Wat is de flexibele aanvullingsregeling (FAR)? De FAR is in het leven geroepen als compensatiemaatregel voor het afschaffen

Nadere informatie

(070) 373 8020. Kern van de afspraken: De pensioenrichtleeftijd stijgt naar 67 jaar Het opbouwpercentage daalt met 0,1% De pensioenpremie gaat omlaag

(070) 373 8020. Kern van de afspraken: De pensioenrichtleeftijd stijgt naar 67 jaar Het opbouwpercentage daalt met 0,1% De pensioenpremie gaat omlaag Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8020 betreft akkoord pensioen gemeenteambtenaren uw kenmerk ons kenmerk ECCVA/U201301307 Lbr. 13/082 bijlage(n) 2 Datum

Nadere informatie

Aanpassing pensioenregeling een must. Presentatie: Marcel Brussee / voorzitter SPH Kees Lekkerkerker / directeur HRM

Aanpassing pensioenregeling een must. Presentatie: Marcel Brussee / voorzitter SPH Kees Lekkerkerker / directeur HRM Aanpassing pensioenregeling een must Presentatie: Marcel Brussee / voorzitter SPH Kees Lekkerkerker / directeur HRM 1 Aanpassing pensioenregeling een must Inhoud Marcel Brussee: Achtergrond wijzigingen

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden. Oktober 2013

Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden. Oktober 2013 Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden Oktober 2013 1 Pensioenstelsel Individueel Pensioen fonds Overheid Lijfrente Pensioen AOW B E L A S T I N G 2 Programma bestuur en taken bestuur

Nadere informatie

Eén nieuw pensioen voor de Techniek

Eén nieuw pensioen voor de Techniek Eén nieuw pensioen voor de Techniek Vakbonden en werkgeversorganisaties (sociale partners) in de sectoren Metaal & Techniek en Metalektro zijn het op 25 september 2014 eens geworden over een nieuwe pensioenregeling

Nadere informatie

Wijziging CDC-regeling TBI

Wijziging CDC-regeling TBI Wijziging CDC-regeling TBI Voorlichtingssessie tijdens deelnemersvergadering Stichting Pensioenfonds TBI 18 november 2014 Copyright 2014 Sprenkels & Verschuren. Geen enkele reproductie van het document

Nadere informatie

KPMG Meijburg & Co ABCD. Wetsvoorstel Witteveen 2015

KPMG Meijburg & Co ABCD. Wetsvoorstel Witteveen 2015 Wetsvoorstel Witteveen 2015 Het wetsvoorstel Witteveen 2015 is op 15 april 2013 ingediend bij de Tweede Kamer. Het betreft de verlaging van de maximumopbouw- en premiepercentages voor pensioenen en de

Nadere informatie

Jouw Cosun pensioen. Informatiebijeenkomsten voor deelnemers in actieve dienst mei 2014

Jouw Cosun pensioen. Informatiebijeenkomsten voor deelnemers in actieve dienst mei 2014 Jouw Cosun pensioen Informatiebijeenkomsten voor deelnemers in actieve dienst mei 2014 1 Agenda Pensioen in Nederland Onze regeling Keuzemogelijkheden Vragen 2 Pensioen in Nederland Nederlands pensioenstelsel

Nadere informatie

Via deze brief krijgt u verdere (achtergrond)informatie over de huidige situatie en wat dit voor uw pensioen betekent.

Via deze brief krijgt u verdere (achtergrond)informatie over de huidige situatie en wat dit voor uw pensioen betekent. Naam Adres Postcode + woonplaats Land ONDERWERP: SITUATIE PENSIOENFONDS ROCKWOOL EN MOGELIJKE VERLAGING VAN UW PENSIOEN BIJLAGEN: EVALUATIEMOMENTEN IN HERSTELPLAN, ONTWIKKELING DEKKINGSGRAAD, DEKKINGSGRAAD

Nadere informatie

Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis

Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis Corporate Pensioen 4 Juni 2009 Vragen 1. Hoe zeker is mijn toekomstige pensioenvoorziening bij Nationale-Nederlanden? 3. Hoe weet ik hoeveel pensioen

Nadere informatie

Verlenging van uw pensioencontract: wat verandert er voor u en voor uw werknemers?

Verlenging van uw pensioencontract: wat verandert er voor u en voor uw werknemers? Verlenging van uw pensioencontract: wat verandert er voor u en voor uw werknemers? De verlenging van uw contract U ontvangt voor de verlenging van de pensioenregeling voor uw werknemers een voorstel voor

Nadere informatie

ALV CDAV Brabant 3 oktober 2015

ALV CDAV Brabant 3 oktober 2015 Vrouw en Pensioen anno 2015 e.v. Balans tussen werk, zorg en invloed ALV CDAV Brabant 3 oktober 2015 Mr. Caroline Jones Groeneweg RB Even voorstellen 3 pijlers Nederlands pensioenstelsel 3.Privé 2.De werkgever

Nadere informatie

Vragen en antwoorden nieuwe regeling PMT, versie werkgevers

Vragen en antwoorden nieuwe regeling PMT, versie werkgevers Vragen en antwoorden nieuwe regeling PMT, versie werkgevers Hieronder treft u vragen en antwoorden over de nieuwe regeling aan. Staat uw vraag er niet bij, stuur dan een mail aan uw werkgeversconsulent.

Nadere informatie

Belastingregels beperken pensioenopbouw

Belastingregels beperken pensioenopbouw Februari 2015 Newsflash Pensioenfonds Abbott Nederland Belastingregels beperken pensioenopbouw Onze pensioenregeling is met ingang van 1 januari 2015 op enkele punten aangepast. De werkgever heeft je daarover

Nadere informatie

Seminar MontClair. pensioenrichtleeftijd

Seminar MontClair. pensioenrichtleeftijd Seminar MontClair Verschuiving WIJZIGING AOW- VAN DEen pensioenrichtleeftijd ARBEIDSVOORWAARDE PENSIOEN Woensdag 5 juni 2013 Pensioenopleidingen in het groene hart 1 Welkom! Leeswijzer Stand van zaken

Nadere informatie

Pensioengrens 100.000 / opbouw 1,75% Aardverschuiving op komst. Amsterdam, 20 juni 2013

Pensioengrens 100.000 / opbouw 1,75% Aardverschuiving op komst. Amsterdam, 20 juni 2013 Pensioengrens 100.000 / opbouw 1,75% Aardverschuiving op komst Amsterdam, 20 juni 2013 Het Pensioenlandschap in vogelvlucht Algemene ontwikkelingen: wederkerige intergenerationele solidariteit wordt eenzijdig

Nadere informatie

JOUW PENSIOEN VERANDERT Jij kiest je pensioenregeling

JOUW PENSIOEN VERANDERT Jij kiest je pensioenregeling JOUW PENSIOEN VERANDERT Jij kiest je pensioenregeling INHOUD 2 Wie voert de pensioenregeling uit? Het pensioengebouw in Nederland De pensioenregelingen van RELX in Nederland Vergelijking CDC en IDC Welke

Nadere informatie

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014 Pensioenfonds Robeco Populair Jaarverslag 2014 2014 was een bewogen jaar voor Pensioenfonds Robeco door de sterk dalende rente en de veranderende wet- en regelgeving. In het jaarverslag blikken wij als

Nadere informatie

WAT U ALS WERKNEMER WILT WETEN OVER DE ABP-PENSIOENREGELING

WAT U ALS WERKNEMER WILT WETEN OVER DE ABP-PENSIOENREGELING WAT U ALS WERKNEMER WILT WETEN OVER DE ABP-PENSIOENREGELING 1- Waarom heeft het ABP een herstelplan opgesteld? ABP is, evenals vele andere pensioenfondsen, zwaar geraakt door de crisis op de financiële

Nadere informatie

PENSIOENBAROMETER 2012 Onderzoek van GfK Panel Services in opdracht van Montae

PENSIOENBAROMETER 2012 Onderzoek van GfK Panel Services in opdracht van Montae PENSIOENBAROMETER 2012 Onderzoek van GfK Panel Services in opdracht van Montae Op macroniveau begrijpt de grote meerderheid van de Nederlandse werknemers dat ingrepen in het pensioenstelsel noodzakelijk

Nadere informatie

OEFENOPGAVEN Voorzieningen en pensioenen (toets 2)

OEFENOPGAVEN Voorzieningen en pensioenen (toets 2) OEFENOPGAVEN Voorzieningen en pensioenen (toets 2) Opgave 1 Mevrouw H. (geb. datum 15-12-1960) bouwt sinds 1 januari 1983 pensioen op bij het pensioenfonds MPF, dat per 1 januari 2011 overgeschakeld is

Nadere informatie

Wet Witteveen 2015 voor IBondernemers

Wet Witteveen 2015 voor IBondernemers Wet Witteveen 2015 voor IBondernemers Rogier van den Heuvel Met ingang van 1 januari wordt de Wet verlaging maximumopbouw- en premiepercentages pensioen en maximering pensioengevend inkomen ("Wet Witteveen

Nadere informatie

RBS pensioen update. Van premie tot pensioen

RBS pensioen update. Van premie tot pensioen RBS pensioen update Van premie tot pensioen Hoe is uw pensioen opgebouwd? Waarom zitten veel pensioenfondsen nu in de problemen? Hoe ziet de toekomst van pensioen in Nederland eruit? In deze RBS Pensioen

Nadere informatie

VOORGENOMEN LIQUIDATIE PENSIOENFONDS

VOORGENOMEN LIQUIDATIE PENSIOENFONDS VOORGENOMEN LIQUIDATIE PENSIOENFONDS Deelnemersvergadering 14 september 2015 Voorgenomen liquidatie pensioenfonds 14 september 2015 Pagina 1 AGENDA Regelingen pensioenfonds Achtergrond Voorgenomen besluit

Nadere informatie

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen.

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen. Hoe is jouw pensioen geregeld? Wat krijg je in onze pensioenregeling? Ouderdomspensioen Je bouwt ouderdomspensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Je krijgt dit ouderdomspensioen

Nadere informatie

Veelgestelde vragen nettopensioenregeling

Veelgestelde vragen nettopensioenregeling Veelgestelde vragen nettopensioenregeling Vragen en antwoorden over pensioenopbouw en verzekeren nabestaandenpensioen over uw pensioengevend salaris boven 100.000 Pagina 1 van 7 Vragen en antwoorden Wat

Nadere informatie

Wijziging pensioenregeling

Wijziging pensioenregeling Stichting Pensioenfonds TNO Wijziging pensioenregeling 2014 Wat vindt u in deze brochure? In deze brochure vindt u een overzicht van de wijzigingen van de pensioenregeling per 1 januari 2014. Introductie

Nadere informatie

stichting jan huysman wz.fonds

stichting jan huysman wz.fonds Koog aan de Zaan, mei 2015 Beste deelnemer van Stichting Jan Huysman Wz. Fonds, In deze brief willen wij uw aandacht voor de volgende drie items: 1 Nieuw mailadres en nieuwe naam voor de uitvoerder van

Nadere informatie

Stichting CRH Pensioenfonds. 20 februari 2013 Utrecht-De Meern

Stichting CRH Pensioenfonds. 20 februari 2013 Utrecht-De Meern Deelnemersvergadering Stichting CRH Pensioenfonds 20 februari 2013 Utrecht-De Meern Agenda 1. Opening 2. Evaluatie herstelplan 31-12-2012 en korting pensioenen 3. Toeslagenbesluit (indexatie) 4. Rondvraag

Nadere informatie

Datum Briefnummer Behandeld door Doorkiesnummer 15-2-2012 20120215 N.W. Dijkhuizen 630

Datum Briefnummer Behandeld door Doorkiesnummer 15-2-2012 20120215 N.W. Dijkhuizen 630 Pensioenfonds Productschappen Bezoekadres Laan van Zuid Hoorn 165 2289 DD Rijswijk Postadres Postbus 3042 2280 GA Rijswijk Telefoon 070 4138630 Fax 070 4138650 E-mail info@pbodnl Website wwwpbodnl KvK

Nadere informatie

PENSIOENKRANT Stichting Pensioenfonds Koninklijke Ten Cate

PENSIOENKRANT Stichting Pensioenfonds Koninklijke Ten Cate PENSIOENKRANT Stichting Pensioenfonds Koninklijke Ten Cate INHOUD April 2006 Wij raden u aan deze pensioenkrant in uw pensioenmap te bewaren Uitleg over de nieuwe pensioenregeling 1 Begrippen 2 Belanghebbenden

Nadere informatie

Verslag Mandema Update Pensioen mei 2013

Verslag Mandema Update Pensioen mei 2013 Verslag Mandema Update Pensioen mei 2013 Als er één onderwerp is dat regelmatig de voorpagina van de kranten haalt, dan is het de oudedagsvoorziening. Er speelt op dit moment erg veel, zoals de verhoging

Nadere informatie

Vergelijking op hoofdlijnen van de pensioenregelingen van SPMS en PFZW

Vergelijking op hoofdlijnen van de pensioenregelingen van SPMS en PFZW Vergelijking op hoofdlijnen van de pensioenregelingen van SPMS en PFZW Inleiding Op verzoek van de NVZ heeft PFZW een vergelijking op hoofdlijnen gemaakt tussen beide pensioenregelingen in samenspraak

Nadere informatie

Van de voorzitter KUNNEN WE DE PENSIOENEN VERHOGEN, JA OF NEE?

Van de voorzitter KUNNEN WE DE PENSIOENEN VERHOGEN, JA OF NEE? Van de voorzitter KUNNEN WE DE PENSIOENEN VERHOGEN, JA OF NEE? Als bestuur nemen we ieder jaar vele besluiten. Een van de belangrijkste besluiten is die over de indexatie, ook wel toeslagverlening genoemd.

Nadere informatie

februari 2015 Pensioenactualiteiten

februari 2015 Pensioenactualiteiten februari 2015 Pensioenactualiteiten Onderwerpen 1. Wijziging ABP pensioenregeling 2015 2. Financieel Toetsingskader (nftk) per 1-1-2015 (vernieuwde regels voor pensioenfondsen) 3. Indexatie en premie ABP

Nadere informatie

Vraag en antwoord. V: Wat is een middelloonregeling? A: Vanaf 1 januari 2014 is de Appa een middelloonregeling.

Vraag en antwoord. V: Wat is een middelloonregeling? A: Vanaf 1 januari 2014 is de Appa een middelloonregeling. 1 Vraag en antwoord V: Wat is een middelloonregeling? A: Vanaf 1 januari 2014 is de Appa een middelloonregeling. Uw pensioen wordt berekend op basis van uw jaarlijkse bezoldiging. U bouwt elk jaar een

Nadere informatie

Toelichting Pensioen Akkoord Regeling 2015

Toelichting Pensioen Akkoord Regeling 2015 Toelichting Pensioen Akkoord Regeling 2015 Programma Wrap up proces tot op heden Achtergronden Proces Nieuwe regeling 2015 Impact van Pensioenregeling Vervolg traject Vragen en antwoorden 2 Wrap up: Achtergronden

Nadere informatie

Overzicht van voor- en nadelen van pensioenopbouw in eigen beheer

Overzicht van voor- en nadelen van pensioenopbouw in eigen beheer Pagina 1/6 Overzicht van voor- en nadelen van pensioenopbouw in eigen beheer Momenteel bouwt u pensioen op bij uw eigen vennootschap. Dit betekent dat de vennootschap recht heeft op premieaftrek voor uw

Nadere informatie

De resultaten van de deelnemersenquête DNB & DNB Pensioenfonds. mei, 2014

De resultaten van de deelnemersenquête DNB & DNB Pensioenfonds. mei, 2014 De resultaten van de deelnemersenquête DNB & DNB Pensioenfonds mei, 2014 1 Beste DNB er Hartelijk dank voor jouw deelname aan en/of interesse in dit deelnemersonderzoek onder (ex)werknemers van DNB. Van

Nadere informatie

Deutsche Bank Nederland Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland

Deutsche Bank Nederland Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland In deze nieuwsbrief Voorwoord Wat betekenen de nieuwe pensioenmaatregelen voor u? De informatie in dit document is eigendom van en mag noch in haar geheel noch gedeeltelijk van. Page 2 of 5 Voorwoord In

Nadere informatie

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen.

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen. Hoe is jouw pensioen geregeld? Wat krijg je in onze pensioenregeling? Ouderdomspensioen Je bouwt ouderdomspensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Je krijgt dit ouderdomspensioen

Nadere informatie

De pensioengrondslag is het gedeelte van het pensioengevend loon waarover iemand pensioen opbouwt.

De pensioengrondslag is het gedeelte van het pensioengevend loon waarover iemand pensioen opbouwt. PENSIOENBEREKENINGEN 2015 Wij berekenen de premies en de pensioenopbouw van uw werknemers op basis van de gegevens die u als werkgever aan de Belastingdienst doorgeeft. Die gegevens ontvangen wij van UWV.

Nadere informatie

Overzicht en kerncijfers pensioenregelingen Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie

Overzicht en kerncijfers pensioenregelingen Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie Overzicht en kerncijfers pensioenregelingen Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie (BPF Baksteen) is opgericht op 1-4-1957.

Nadere informatie

Een goede oudedagsvoorziening? Werknemers zijn aan zet

Een goede oudedagsvoorziening? Werknemers zijn aan zet 28 november 2014 Een goede oudedagsvoorziening? Werknemers zijn aan zet Jarenlang was pensioen géén actueel onderwerp. Je kreeg AOW als je 65 was en daarnaast een gegarandeerd pensioen dat via een werkgever

Nadere informatie

Pensioen vanaf morgen.

Pensioen vanaf morgen. Pensioen vanaf morgen. Over partijen en stellingen die (n)ooit bewaarheid worden Vereniging voor pensioenrecht Utrecht, 12 september 2012 Mr. C.P.R.M. Dekker Inhoudsopgave Wat achtergrondinformatie Uw

Nadere informatie

Pensioenactualiteiten

Pensioenactualiteiten Pensioenactualiteiten Medezeggenschap Waterbedrijven, Waterschappen, Netwerkbedrijven 16-05-2013 Agenda Dekkingsgraad en financiële positie fonds Wijzigingen in 2012 Ontwikkelingen en gevolgen voor ABP

Nadere informatie

Wat kunt ú doen voor uw eigen pensioen. Ruben Stam

Wat kunt ú doen voor uw eigen pensioen. Ruben Stam Wat kunt ú doen voor uw eigen pensioen Ruben Stam Programma Er was eens. - ons huidige pensioenstelsel nader belicht Roerige tijden - het pensioenstelsel onder hoogspanning Wat ú kunt doen! - Úw keuzes

Nadere informatie

Informatiebijeenkomsten maart 2006. Werknemers geboren vóór 1950

Informatiebijeenkomsten maart 2006. Werknemers geboren vóór 1950 Informatiebijeenkomsten maart 2006 Werknemers geboren vóór 1950 1 Agenda Waarom een nieuwe pensioenregeling? Algemene informatie over uw pensioen Gevolgen nieuwe regeling Overig (o.a. extra rechten, partnerpensioen)

Nadere informatie

UPDATE. Nieuwsbrief december 2013. Sneller op de hoogte zijn van het nieuws? Volg ons op Social Media!

UPDATE. Nieuwsbrief december 2013. Sneller op de hoogte zijn van het nieuws? Volg ons op Social Media! UPDATE Nieuwsbrief december 2013 Sneller op de hoogte zijn van het nieuws? Volg ons op Social Media! Mandema & Partners helpt u graag bij het interpreteren van de actualiteiten die voor u en voor uw bedrijf

Nadere informatie

MIJN HEINZ PENSIOEN Algemene informatie

MIJN HEINZ PENSIOEN Algemene informatie MIJN HEINZ PENSIOEN Algemene informatie Arthur Theunissen, juni 2010 Deze slides zijn in juni 2010 gepresenteerd aan deelnemers aan de informatiesessies 3 modules: algemene informatie / Werking beschikbare

Nadere informatie

Toelichting op het pensioenoverzicht 2010 KPN Uitkeringsovereenkomst voor de middelloonregeling

Toelichting op het pensioenoverzicht 2010 KPN Uitkeringsovereenkomst voor de middelloonregeling Toelichting op het pensioenoverzicht 2010 KPN Uitkeringsovereenkomst voor de middelloonregeling Wat u moet weten over uw pensioen Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u duidelijkheid over wat u krijgt bij

Nadere informatie

Pensioen Informatiebijeenkomsten GDF SUEZ E&P Nederland B.V. donderdag 5 februari 2015 Fabricom Den Helder dinsdag 10 februari 2015 Helihaven Den

Pensioen Informatiebijeenkomsten GDF SUEZ E&P Nederland B.V. donderdag 5 februari 2015 Fabricom Den Helder dinsdag 10 februari 2015 Helihaven Den Pensioen Informatiebijeenkomsten GDF SUEZ E&P Nederland B.V. donderdag 5 februari 2015 Fabricom Den Helder dinsdag 10 februari 2015 Helihaven Den Helder woensdag 11 februari 2015 Kantoor Zoetermeer dinsdag

Nadere informatie

STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS ZORGVERZEKERAARS

STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS ZORGVERZEKERAARS De pensioenregeling van SBZ STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS ZORGVERZEKERAARS Uw pensioen bij SBZ Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Zorgverzekeraars (SBZ) is het pensioenfonds voor de zorgverzekeringssector

Nadere informatie

Principeakkoord cao-pensioenregeling Q&A Intern

Principeakkoord cao-pensioenregeling Q&A Intern Voor publicatie op de websites van de vakorganisaties en Mijn PostNL Algemeen Is het echt nodig om de pensioenregeling aan te passen? Ja. De fiscale wetgeving voor pensioen wijzigt. Dit betreft met name

Nadere informatie

PER 1 JANUARI 2015 IS UW PENSIOEN VERANDERD WAT BETEKENT DIT PRECIES VOOR U?

PER 1 JANUARI 2015 IS UW PENSIOEN VERANDERD WAT BETEKENT DIT PRECIES VOOR U? PENSIOEN Wijzigingen per 1 januari 2015 Opbouwpercentage blijft gelijk Risico partnerpensioen voor de pensioendatum is verlaagd Pensioenleeftijd is verhoogd Opgebouwde pensioenaanspraken worden omgezet

Nadere informatie

Van gegarandeerd pensioen naar een pensioenspaarpot

Van gegarandeerd pensioen naar een pensioenspaarpot Van gegarandeerd pensioen naar een pensioenspaarpot Ons pensioenstelsel is van oudsher een stelsel dat voor werknemers zekerheden biedt. Met zekerheden wordt hier verstaan: de werknemer weet al ruim voor

Nadere informatie

Reglement. Compensatieregeling pensioen RTL Nederland

Reglement. Compensatieregeling pensioen RTL Nederland Reglement Compensatieregeling pensioen RTL Nederland 1 juli 2013 1 Inhoudsopgave Compensatieregeling pensioen RTL Nederland Artikel 1.1 Wat bedoelen we met bepaalde begrippen en afkortingen in dit reglement?

Nadere informatie