CBS Maranatha. Doel: Hoogklei 7, 9671 GC Winschoten Dyslexieprotocol 2013 aangepast sept.14

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "CBS Maranatha. Doel: Hoogklei 7, 9671 GC Winschoten Dyslexieprotocol 2013 aangepast sept.14"

Transcriptie

1 CBS Maranatha Hoogklei 7, 9671 GC Winschoten Dyslexieprotocol 2013 aangepast sept.14 Doel: Doel van ons dyslexieprotocol is een zo goed mogelijke begeleiding van leerlingen met (dreigende) leesproblemen. Het protocol legt duidelijk uit wat de oorzaken en de gevolgen zijn van dyslexie. Het geeft een goed beeld van waar een kind met dyslexie tegenaan loopt en hoe onze school daarop kan inspelen. Werkwijze; We werken op school met veilig leren lezen in groep 3 en in de andere groepen met Estafette nieuw. Elk jaar behandelen we op deze manier twee AVI-niveaus. Estafette Nieuw wil dat alle leerlingen een I, II of III scoren op de Cito-toets Technisch lezen, de AVI- en DMT-toets. Met Estafette nieuw bieden we leesonderwijs op maat. We werken met drie verschillende aanpakken en geven daarmee gedifferentieerd instructie, begeleiding, herhaling en leestijd. Voor zwakke lezers hanteren we Aanpak 1, aangeboden in een kleine groep. Mogelijk dyslectische leerlingen kunnen meedoen met de basislessen van Estafette (in Aanpak 1). Bij alle toetsen die worden afgenomen, wordt bij een onvoldoende score (niveauwaarde <2,7 / IV of V) extra hulp geboden in de groep m.b.v. groepsplan. Deze kinderen komen in de hulpgroep en krijgen na de basisinstructie, verlengde instructie. Ook worden de ouders op de hoogte gesteld en wordt geadviseerd om extra te lezen thuis en in groep 3 krijgen de kinderen woorden mee van veilig en vlot en vanaf groep 4 leesbladen. Tevens is er voor alle kinderen uit groep 3 en 4, 2x per week tutorlezen met groep 7 en 8. Tijdens het tutorlezen in de groep, wordt door de leerkracht met de zwakkere lezers van groep 7 en 8 gelezen. Mochten de scores aanleiding geven dan zetten we een individueel hulpplan op om een half jaar intensieve begeleiding te geven, ook buiten de groep (RT). Blijven de leesprestaties van een kind ondanks alle hulp toch onvoldoende, dan laten we een dyslexie onderzoek doen of adviseren ouders om dit te laten doen.

2 GROEP 1 In kaart brengen beginsituatie Aandachtspunten: - Mondelinge taalvaardigheid - Geletterde ervaringen - Fonemisch bewustzijn - Begrijpend luisteren Welke gegevens verstrekken ouders en peuterspeelzalen over de taalontwikkeling van het kind? Met name met ouders over de taalontwikkeling van het kind praten. - Omgekeerd 10 minutengesprek/intake - Info peuterspeelzaal/ kinderdagverblijf Meetmoment 1 (oktober) Hoe is het met de spraak-/taalontwikkeling van de nieuwe leerlingen? M.b.v. Onderbouwd wordt gekeken naar - Auditieve en visuele waarneming - Mondelinge taalvaardigheid - Beginnende geletterdheid Interventieperiode 1 (oktober januari) Stimuleren goede spraak-/taalontwikkeling - Mondelinge taalvaardigheid - * Speelleermateriaal uit de taalkast - * Kringgesprekken en -activiteiten - * Verteltafel bij een bepaald thema in de klas - * Spelen in de hoeken - (huishoek, poppenhuis etc.) - * Woordenschatspelletjes Meetmoment 2 (januari) Nagaan effectiviteit stimulering spraak-/ taalontwikkeling - Ontluikende en beginnende geletterdheid - Materialen - Onderbouwd leerkaartenset (180) - Set 1: taal - * Speelleermateriaal uit de taalkast ( rijmlotto, oorzaak-gevolg, Woordanalyse) - * Werkbladen auditieve analyse, letterkennis, rijmen - * Prentenboeken - * Spelletjes op de computer - * Lettermuur of -tafel - - Taalbeschouwing - * Speelleermateriaal uit de taalkast Bij onvoldoende resultaten: - Cito Taal voor Kleuters M1 - Signaleringstoetsen Protocol Dyslexie en Leesproblemen Evt.Inschakelen deskundige via IB er Interventieperiode 2 (januari-maart) Stimuleren spraak-/ taalontwikkeling en fonemisch bewustzijn Zie interventieperiode 1 - Aandacht voor bewustzijn van lettergrepen en rijmen - Werken in kleine instructiegroep/hulpgroep Meetmoment 3 (maart) Nagaan effectiviteit spraak-/taalontwikkelingen en fonemisch bewustzijn Evalueren plan Alle leerlingen Onderbouwd: - Auditieve en visuele waarneming - Mondelinge taalvaardigheid - Beginnende geletterdheid Bij onvoldoende resultaten: Pagina 2

3 - Cito Taal voor Kleuters M1 - Signaleringstoetsen Protocol Dyslexie en Leesproblemen Inschakelen deskundige via IB er Bijstellen groepsplan 7 Interventieperiode 3 (maart-mei) 8 Meetmoment 4 (mei/juni) Stimuleren spraak-/ taalontwikkeling en fonemisch bewustzijn Nagaan effectiviteit spraak-/taalontwikkeling en het fonemisch bewustzijn Zie interventieperiode 2 Evalueren groepsplan Bij onvoldoende resultaten: - Signaleringstoetsen Protocol Dyslexie en Leesproblemen Cito Taal voor Kleuters E1 - Cito Rekenen E1 Bijstellen groepsplan Pagina 3

4 MOMENTEN IN DE TIJD GROEP 2 1 In kaart brengen beginsituatie WAT MOET ER GEBEUREN? Aandachtspunten: - Mondelinge taalvaardigheid - Geletterde ervaringen - Fonemisch bewustzijn - Begrijpend luisteren Gebruik maken van de gegevens uit groep 1. HOE PAKKEN WE HET AAN? Bepalen welke leerlingen specifieke aandacht in groep 2 nodig hebben. 2 Meetmoment 1 (oktober) Nagaan: spraak-/taalontwikkeling, fonemisch bewustzijn en kennis van de namen en klanken van letters - M.b.v. Onderbouwd /Maken groepsplannen Observeren zorgleerlingen /herhaling aanbieden (hulpgroep) Taalbeschouwing * Speelleermateriaal uit de taalkast - Inschakelen deskundige via IB er 3 Interventieperiode 1 (oktober januari) Stimuleren goede spraak-/ taalontwikkeling, kennis van de namen en klanken van letters en fonemisch bewustzijn Uit observaties blijkt dat deze kinderen moeite hebben met meerdere onderdelen van het fonemisch bewustzijn/ de ontluikende geletterdheid. Deze kinderen hebben behoefte aan extra (verlengde) instructie en meer en begeleide inoefening en verwerking. De kinderen krijgen verlengde instructie en begeleide inoefening in de kleine kring of aan tafel. Daarnaast krijgen de kinderen extra oefen- en verwerkingstijd. Aanbod Materialen Onderbouwd Mondelinge taalvaardigheid * Speelleermateriaal uit de taalkast * Kringgesprekken en -activiteiten * Verteltafel bij een bepaald thema in de klas * Spelen in de hoeken (huishoek, poppenhuis etc.) * Woordenschatspelletjes Ontluikende en beginnende geletterdheid * Speelleermateriaal uit de taalkast ( rijmlotto, oorzaak-gevolg, Woordanalyse) * Werkbladen auditieve analyse, letterkennis, rijmen * Prentenboeken * Spelletjes op de computer met woordenstart * Lettermuur of -tafel Taalbeschouwing * Speelleermateriaal uit de taalkast Pagina 4

5 4 Meetmoment 2 (januari) Hoe verloopt de ontwikkeling van de spraak-/taalontwikkeling, de ontwikkeling van letterkennis en fonemisch bewustzijn? Evalueren handelingsplan Voor leerlingen die geen ontwikkeling laten zien: - Signaleringstoetsen Protocol Dyslexie en Leesproblemen Inschakelen deskundige via IB er Voor alle leerlingen: - Cito Taal voor Kleuters M2 - Cito Rekenen M2 Bijstellen groepssplan 5 Interventieperiode 2 (januari-maart) Verder stimuleren spraak-/taalontwikkeling, kennis van de namen en klanken van letters en fonemisch bewustzijn Zie interventieperiode 1 sorteren van woorden op beginklank, synthetiseren van klanken tot een woord, een klank in een woord toevoegen, weglaten of vervangen, analyseren van klanken in een woord en letters kunnen benoemen - Werken in kleine instructiegroep 6 Meetmoment 3 (maart) Hoe verloopt de ontwikkeling van de spraak-/taalontwikkeling, de ontwikkeling van letterkennis en fonemisch bewustzijn? Evalueren groepsplan mbv Onderbouwd Voor leerlingen die geen ontwikkeling laten zien: - Signaleringstoetsen Protocol Dyslexie en Leesproblemen Inschakelen deskundige via IB er Bijstellen groepsplan 7 Interventieperiode 3 (maart-mei) Verder stimuleren spraak-/taalontwikkeling, kennis van de namen en klanken van letters en fonemisch bewustzijn Zie interventieperiode 2 Pagina 5

6 MOMENTEN IN DE TIJD GROEP 3 1 Meetmoment 1 (augustus/sept.) WAT MOET ER GEBEUREN? Aandachtspunten: Systematische aandacht voor de letter-klankkoppeling en de auditieve synthese In kaart brengen beginsituatie. Gebruik maken van de gegevens uit groep 2. HOE PAKKEN WE HET AAN? Doel eind groep 3: - Alle leerlingen beheersen minimaal AVI E3 - DMT : I/II/III-score - Begrijpend lezen: I/II/III-score - Spelling: I-II-IIIscore - Overdracht - Informatie Onderbouwd - Gegevens spraak-/taalontwikkeling - Resultaten Cito-toetsen Groepsplan 2 Interventieperiode 1 (augustus oktober) Ondersteuning mogelijke risicolezers - Goed inplannen van de methode voor leren lezen (Veilig leren lezen) - Pre- en reteaching m.b.v. de lessen uit de methode (1 uur per week m.b.v. verlengde instructie in de klas) - Inzet computerprogramma VLL - 2x per week tutorlezen 3 Meetmoment 2 (oktober/november) leerlingen toetsen Evalueren groepsplan m.b.v. - Herfstsignalering (fonemendictee,lettertoets,synthesewoorden, veilig en vlot,wisselwoorden, zinnen lezen) 4 Interventieperiode 2 (nov.-februari) Zie interventieperiode 1. Leerlingen met IV- scores: - Differentiatie bij het technisch leesonderwijs, zoals verlengde instructie en extra leestijd. Leerlingen met V- scores: - Op het individu gerichte en geïntensiveerde ondersteuning, uitgevoerd en/of ondersteund door RT er. 5 Meetmoment 3 (januari/februari) Leesvaardigheid op woord- en tekstniveau van alle leerlingen toetsen. Evalueren groepsplan - Wintersignalering VLL - Cito Technisch Lezen M3 - Cito Spelling M3 - DMT Bij onvoldoende vooruitgang, PDO overwegen Pagina 6

7 6 Interventieperiode 3 (februari-maart) Elementaire leeshandeling Zie interventieperiode 1 en 2 7 Meetmoment 4 (maart/april) Letterkennis en elementaire lees- en spellingsvaardigheid van alle leerlingen toetsen. Evalueren groepsplan - lentesignalering VLL - AVI E3 - DMT Bijstellen handelingsplan 8 Interventieperiode 4 (april-mei) Volledige letterkennis en leessnelheid. Zie interventieperiode 1, 2 en 3. - Extra instructietijd voor zwakke lezers. - Inzetten computerprogramma VLL - Lezen met Zoem. 9 Meetmoment 5 (juni) Letterkennis en leessnelheid alle leerlingen nagaan. Overdrachtformulier en plan opstellen voor interventie in groep 4. O Opnemen in opbrengstenmap Alle leerlingen: - zomersignalering VLL - Cito Technisch Lezen E3 - Cito Spelling E3 - Cito Begrijpend Lezen E3 - AVI E3 - DMT Aandachtspunten voor groep 4 formuleren. Pagina 7

8 MOMENTEN IN DE TIJD GROEP 4 1 Meetmoment 1 (augustus/sept.) WAT MOET ER GEBEUREN? Aandachtspunten: - Lezen meergrepige woorden - Verhogen leessnelheid In kaart brengen beginsituatie. Gebruik maken van de gegevens uit groep 3. HOE PAKKEN WE HET AAN? Doel eind groep 4: - Alle leerlingen beheersen minimaal AVI E4 - DMT : I-II-III-score - Begrijpend lezen: I-II-IIIscore - Spelling: I-II-III score - Gegevens groep 3: herfst-, winter-, lente-, zomersignalering, Cito LVS - DMT en/of AVI afnemen bij twijfel Uitvoeren groepsplan van overdracht groep 3. 2 Interventieperiode 1 (augustus oktober) Alle leerlingen: Estafette lezen Zwakke leerlingen: - Inzetten technisch leesmethode Estafette, vloeiend en vlot - Min. 2x per week tutorlezen - Pre- en reteaching: uitbreiding instructietijd lezen en spelling - Inzet computerprogramma spelling: Woordenhaai/Woordtotaal 3 Meetmoment 2 (okt.november) leerlingen nagaan en aanpak bijstellen. Evalueren groepsplan Bij twijfel : - DMT kaart (c) - AVI E3 (b) Bijstellen groepsplan 4 Interventieperiode 2 (nov-februari) Zie interventieperiode 1 Leerlingen met IV- scores: - Differentiatie bij het technisch leesonderwijs, zoals verlengde instructie en extra leestijd. Leerlingen met V- scores: - Op het individu gerichte en geïntensiveerde ondersteuning, uitgevoerd en/of ondersteund door RT er. 5 Meetmoment 3 (januari/februari) leerlingen nagaan. leerlingen nagaan en aanpak bijstellen. Evalueren handelingsplan - Cito Technisch Lezen M4 - Cito Spelling M4 - Cito Begrijpend Lezen M4 Voor leerlingen met een dyslexieverklaring zie Gebruik van hulpmiddelen en aanpassingen op Pagina 8

9 Bij onvoldoende vooruitgang : PDO aanvragen? Bijstellen groepsplan. 6 Interventieperiode 3 (februari-maart) Zie interventieperiode 1 en 2 7 Meetmoment 4 (maart/april) Evalueren plan - AVI M4(b) - DMT (c) 8 Interventieperiode 4 (april-mei) Zie interventieperiode 1,2 en 3 9 Meetmoment 5 (juni) leerlingen nagaan. leerlingen nagaan en aanpak bijstellen. Groepsplan gr5 opstellen O Opnemen in opbrengstenmap. Alle leerlingen: - Cito Technisch Lezen E4 - Cito Spelling E4 - Cito Begrijpend Lezen E4 Voor leerlingen met een dyslexieverklaring zie Gebruik van hulpmiddelen en aanpassingen op Bij twijfel : - AVI E4 (a) - DMT (b) Eindevaluatie groepsplan maken. Aandachtspunten voor groep 5 formuleren. Pagina 9

10 MOMENTEN IN DE TIJD GROEP 5 1 Meetmoment 1 (augustus/sept.) WAT MOET ER GEBEUREN? Aandachtspunten: - Complexere zinnen leren lezen - Verhogen leessnelheid In kaart brengen beginsituatie. Gebruik maken van de gegevens uit groep 4. HOE PAKKEN WE HET AAN? Doel eind groep 5: - Alle leerlingen beheersen minimaal AVI E5 - DMT : I-II-III score - Begrijpend lezen: I-II-III-score - Spelling: I-II-III-score - Gegevens groep 4: Cito LVS - DMT en/of AVI afnemen bij twijfel Leerlingen met een dyslexieverklaring hebben aanpassingen aangegeven in ELL. 2 Interventieperiode 1 (augustus oktober) Alle leerlingen: Estafette lezen Zwakke leerlingen: - Pre- en reteaching: voor uitbreiding instructietijd lezen en spelling en voor vakken met lange/lastige teksten - Inzet computerprogramma spelling: Woordenhaai/Woordtotaal - Vloeiend en vlot Estafette 3 Meetmoment 2 (november) Evalueren groepsplan Bij twijfel : - DMT kaart (c) - AVI E4 (b) 4 Interventieperiode 2 (nov.-februari) Zie interventieperiode 1 Leerlingen met IV- scores: - Differentiatie bij het technisch leesonderwijs, zoals verlengde instructie en extra leestijd. Leerlingen met V- scores: - Op het individu gerichte en geïntensiveerde ondersteuning, indien mogelijk uitgevoerd en/of ondersteund door RT er. 5 Meetmoment 3 (januari/februari) leerlingen nagaan Evalueren plan - Cito Technisch Lezen M5 - Cito Spelling M5 - Cito Begrijpend Lezen M5 Voor leerlingen met een dyslexieverklaring zie Gebruik van hulpmiddelen en aanpassingen op Pagina 10

11 Bij twijfel Bij onvoldoende vooruitgang : PDO aanvragen? 6 Interventieperiode 3 (februari-maart) Zie interventieperiode 1 en 2. 7 Meetmoment 4 (maart/april) Evalueren splan Spellingdictees - AVI M5(b) - DMT (c) 8 Interventieperiode 4 (april-mei) Zie interventieperiode 1,2 en 3 9 Meetmoment 5 (juni) leerlingen nagaan Overdrachtformulier en plan opstellen voor interventie in groep 6. O Opnemen in opbrengstenmap. Alle leerlingen: - Cito Technisch Lezen E5 - Cito Spelling E5 - AVI Voor leerlingen met een dyslexieverklaring zie Gebruik van hulpmiddelen en aanpassingen op Eindevaluatie splan maken. Aandachtspunten voor groep 6 formuleren. Pagina 11

12 MOMENTEN IN DE TIJD WAT MOET ER GEBEUREN? HOE PAKKEN WE HET AAN? GROEP 6 Aandachtspunten: - Vlot kunnen lezen - Begrijpen van verhalende en informatieve teksten - Woordenschatontwikkeling - Beperkt aantal leesstrategieën kunnen toepassen Doel eind groep 6: - Alle leerlingen beheersen minimaal AVI E6 - DMT : I-II-IIIscore - Begrijpend lezen: I-II-IIIscore - Spelling: I-II-III-score 1 Meetmoment 1 (augustus/sept.) In kaart brengen beginsituatie. Gebruik maken van de gegevens uit groep 5. - Gegevens groep 5: Cito LVS - DMT en/of AVI afnemen bij twijfel Uitvoeren plan van overdracht groep 5. Leerlingen met een dyslexieverklaring hebben aanpassingen aangegeven in ELL. 2 Interventieperiode 1 (augustus oktober) Stap 3 Routekaart signalering dyslexie Alle leerlingen: -Estafette lezen Zwakke leerlingen: - Pre- en reteaching: voor uitbreiding instructietijd lezen en spelling en voor vakken met lange/lastige teksten - Inzet computerprogramma spelling: Woordenhaai/Woordtotaal - Vloeiend en vlot 3 Meetmoment 2 (nov) Evalueren plan Bij twijfel en/of C-, D en E-score: - DMT kaart (c) - AVI E5 (b) 4 Interventieperiode 2 nov-februari) Zie interventieperiode 1 Leerlingen met IV- scores: - Differentiatie bij het technisch leesonderwijs, zoals verlengde instructie en extra leestijd. Leerlingen met V- scores: - Op het individu gerichte en geïntensiveerde ondersteuning, indien mogelijk uitgevoerd en/of ondersteund door RT er. 5 Meetmoment 3 (januari/februari) leerlingen nagaan Evalueren handelingsplan - Cito Technisch Lezen M6 - Cito Spelling M6 Pagina 12

13 - Cito Begrijpend Lezen M6 Leerlingen met een dyslexieverklaring hebben aanpassingen aangegeven in ELL. - DMT kaart (a) - AVI M6 (a) Bij onvoldoende vooruitgang : PDO aanvragen? 6 Interventieperiode 3 (februari-maart) Zie interventieperiode 1 en 2 7 Meetmoment 4 (maart/april) Evalueren plan - AVI M6(b) - DMT (c) 8 Interventieperiode 4 (april-mei) Zie interventieperiode 1,2 en 3 9 Meetmoment 5 (juni) leerlingen nagaan. Overdrachtsformulier en plan opstellen voor interventie in groep 7. O Opnemen in opbrengstenmap Alle leerlingen: - Cito Technisch Lezen E6 - Cito Spelling E6 - AVI Leerlingen met een dyslexieverklaring hebben aanpassingen aangegeven in ELL. Eindevaluatie plan maken. Aandachtspunten voor groep 7 formuleren. Pagina 13

14 MOMENTEN IN DE TIJD GROEP 7 1 Meetmoment 1 (augustus/sept.) WAT MOET ER GEBEUREN? Aandachtspunten: - Vlot kunnen lezen - Begrijpen van verhalende en informatieve teksten - Woordenschatontwikkeling - Leesstrategieën kunnen toepassen - Werkwoordspelling In kaart brengen beginsituatie. Gebruik maken van de gegevens uit groep 6. HOE PAKKEN WE HET AAN? Doel eind groep 7: - Alle leerlingen beheersen minimaal AVI E7 - DMT : I-II-III - Begrijpend lezen: I-II-IIIscore - Spelling: I-II-IIIscore - Gegevens groep 6: Cito LVS - DMT en/of AVI afnemen bij twijfel Uitvoeren plan van overdracht groep 6. Leerlingen met een dyslexieverklaring hebben aanpassingen aangegeven in ELL. 2 Interventieperiode 1 (augustus oktober) Alle leerlingen: - Stillezen min. 4x per week Zwakke leerlingen: - Vloeiend en vlot Estafette - Pre- en reteaching: voor uitbreiding instructietijd lezen en spelling en voor vakken met lange/lastige teksten - Inzet computerprogramma spelling: Woordenhaai/Woordtotaal 3 Meetmoment 2 (nov) Evalueren handelingsplan - DMT kaart (c) - AVI E6 (b) 4 Interventieperiode 2 (oktober-februari) Zie interventieperiode 1 Leerlingen met IV- scores: - Differentiatie bij het technisch leesonderwijs, zoals verlengde instructie en extra leestijd. Leerlingen met V- scores: - Op het individu gerichte en geïntensiveerde ondersteuning, indien mogelijk uitgevoerd en/of ondersteund door RT er. Pagina 14

15 5 Meetmoment 3 (januari/februari) leerlingen nagaan Evalueren handelingsplan - Cito Technisch Lezen M7 - Cito Spelling M7 - Cito Begrijpend Lezen M7 Leerlingen met een dyslexieverklaring hebben aanpassingen aangegeven in ELL. Bij twijfel en/of C-, D en E-score: - DMT kaart (a) - AVI M7 (a) Bij onvoldoende vooruitgang : PDO aanvragen?. 6 Interventieperiode 3 (februari-maart) Zie interventieperiode 1 en 2. 7 Meetmoment 4 (maart/april) Evalueren handelingsplan - AVI M7(b) - DMT (c) 8 Interventieperiode 4 (april-mei) Zie interventieperiode 1,2 en 3 9 Meetmoment 5 (juni) leerlingen nagaan. Alle leerlingen: - Cito Technisch Lezen E7 - Cito Spelling E7 - DMT Overdrachtformulier en plan opstellen voor interventie in groep 8. O Opnemen in map opbrengsten. Leerlingen met een dyslexieverklaring hebben aanpassingen aangegeven in ELL. - AVI E7(a) Aandachtspunten voor groep 8 formuleren. MOMENTEN IN DE TIJD WAT MOET ER GEBEUREN? HOE PAKKEN WE HET AAN? Pagina 15

16 GROEP 8 1 Meetmoment 1 (augustus/sept.) Aandachtspunten: - Vlot kunnen lezen - Begrijpen van verhalende en informatieve teksten - Woordenschatontwikkeling - Leesstrategieën kunnen toepassen - Werkwoordspelling - Grammatica/ontleden In kaart brengen beginsituatie. Gebruik maken van de gegevens uit groep 7. Doel eind groep 8: - Alle leerlingen beheersen AVI Plus - DMT : I-II-IIIscore - Begrijpend lezen: I-II-IIIscore - Spelling: I-II-IIIscore - Gegevens groep 7: Cito LVS - DMT en/of AVI afnemen bij twijfel Uitvoeren plan van overdracht groep 7. Leerlingen met een dyslexieverklaring hebben een aanpassingenkaart. Zie Aanpak dyslexie in de klas. 2 Interventieperiode 1 (augustus oktober) Alle leerlingen: - Stillezen min. 4x per week Zwakke leerlingen: 3 Meetmoment 2 (nov) - Pre- en reteaching: voor uitbreiding instructietijd lezen en spelling en voor vakken met lange/lastige teksten - Inzet computerprogramma spelling: Woordenhaai/Woordtotaal - Vloeiend en vlot Evalueren plan Bij twijfel en/of C-, D en E-score: - DMT kaart (c) - AVI E7 (b) 4 Interventieperiode 2 (nov-februari) Zie interventieperiode 1 Leerlingen met IV- scores: - Differentiatie bij het technisch leesonderwijs, zoals verlengde instructie en extra leestijd. Leerlingen met V-scores: - Op het individu gerichte en geïntensiveerde ondersteuning, indien mogelijk uitgevoerd en/of ondersteund door RT er. Pagina 16

17 5 Meetmoment 3 (januari/februari) leerlingen nagaan Evalueren plan - Cito Technisch Lezen M8 - Cito Spelling M8 - Cito Begrijpend Lezen M8 - Cito Eindtoets - AVI Leerlingen met een dyslexieverklaring hebben aanpassingen aangegeven in ELL. Bij onvoldoende vooruitgang : PDO aanvragen? 6 Interventieperiode 3 (februari-maart) Zie interventieperiode 1 en 2 7 Meetmoment 4 (maart/april) Evalueren plan - AVI E7/Plus (b) - DMT (c) Eindevaluatie plan maken. 8 Meetmoment 5 (juni) Overdracht naar school voor Voortgezet Onderwijs verzorgen. Aandachtspunten voor VO formuleren. Pagina 17

Niet methodegebonden toetsen die gedurende de schoolperiode afgenomen worden op het gebied van taal, lezen en spelling:

Niet methodegebonden toetsen die gedurende de schoolperiode afgenomen worden op het gebied van taal, lezen en spelling: R.K. Daltonschool De Driesprong Taal- leesprotocol groep 1 8, versie 01-08-2011 Dit protocol is onze vertaling van het Dyslexieprotocol naar onze schoolsituatie. De taal- leesontwikkeling van de wordt

Nadere informatie

Leesprotocol Groep 1-8

Leesprotocol Groep 1-8 Leesprotocol Groep 1-8 Inhoudopgave Leerling onderwijs volgsysteem (LOVS) en het van gebruik toetsen m.b.t. het volgen van de leesontwikkeling 3 De niet methode gebonden toetsen (gestandaardiseerde, landelijk

Nadere informatie

LEES / EN DYSLEXIEPROTOCOL

LEES / EN DYSLEXIEPROTOCOL LEES / EN DYSLEXIEPROTOCOL De Palster september 2012 Lees- en dyslexieprotocol De Palster versie september 2012 1 EEN PRAGMATISCH LEESPROTOCOL Dit digitale leesprotocol is gemaakt om er voor te zorgen

Nadere informatie

2014 Protocol dyslexie

2014 Protocol dyslexie Protocol dyslexie 2014 Protocol dyslexie Inleiding Dyslexie betekent letterlijk: niet kunnen lezen 1. De term komt uit het latijn, want dys = niet goed functioneren, lexis = taal of woorden. Bij dyslexie

Nadere informatie

EEN PRAGMATISCH LEESPROTOCOL. Joop Stoeldraijer Kees Vernooy

EEN PRAGMATISCH LEESPROTOCOL. Joop Stoeldraijer Kees Vernooy EEN PRAGMATISCH LEESPROTOCOL Joop Stoeldraijer Kees Vernooy Hengelo/Breda september 2011 1 EEN PRAGMATISCH LEESPROTOCOL We hebben dit digitale leesprotocol gemaakt om te voorkomen dat scholen heel veel

Nadere informatie

Protocol leesproblemen en dyslexie OBS Bos en Vaart

Protocol leesproblemen en dyslexie OBS Bos en Vaart Protocol leesproblemen en dyslexie OBS Bos en Vaart Protocol Leesproblemen en Dyslexie Groep 1/2 Einde groep 1 Gedurende het Gedurende het Midden groep 2 Einde groep 2 Einde groep 2 Cito taal afnemen en

Nadere informatie

toetsen van Veilig Leren lezen en Estafette. groepen 1 2 LOVS Cito Taal voor Goed lees en spellingsonderwijs in de groepen 3 tot en met 8

toetsen van Veilig Leren lezen en Estafette. groepen 1 2 LOVS Cito Taal voor Goed lees en spellingsonderwijs in de groepen 3 tot en met 8 onderwijs en zorgarrrangement op De Wilgen uitgevoerd door meetinstrumenten Zorgniveau 1 = basisarrangenment Zorgniveau 1 Leerkracht Methodegebonden Gestructureerde stimulering van beginnende geletterdheid

Nadere informatie

Protocol leesproblemen en dyslexie

Protocol leesproblemen en dyslexie Groep 1 en 2 Periode: Toetsen: Bij uitslag: Inzetten op: Materialen/ methode: Hele jaar kleutersignaleringslijst Kleuterplein Zorgen om leesmotivatie. november gr. 2 gr. 2 gr.2 gr.2 Geletterdheid (hierin

Nadere informatie

Protocol leesproblemen en dyslexie

Protocol leesproblemen en dyslexie 1 KC Den Krommen Hoek Protocol leesproblemen en dyslexie Verantwoording: Het protocol leesproblemen en dyslexie van kindcentrum Den Krommen Hoek is opgesteld op basis van het Protocol Leesproblemen en

Nadere informatie

Interventieperiode november februari groep 1 tot en met 5. Mariët Förrer

Interventieperiode november februari groep 1 tot en met 5. Mariët Förrer Interventieperiode november februari groep 1 tot en met 5 Mariët Förrer November - februari Doelen en accenten per groep Rol van intern begeleider / taalcoördinator IB en TC ook in deze periode Bewaken

Nadere informatie

Niveau 2. VVE Aandacht voor geletterdheid met startblokken Groep 1

Niveau 2. VVE Aandacht voor geletterdheid met startblokken Groep 1 Dyslexieprotocol Niveau 1 Kwaliteit instructiegedrag en klassenmanagement, Juist gebruik van effectieve methodes voor aanvankelijk en voortgezet technisch lezen, Gebruik leerlingvolgsysteem ( rond technisch

Nadere informatie

MOMENTEN IN DE TIJD WAT MOET ER GEBEUREN? HOE PAKKEN WE HET AAN?

MOMENTEN IN DE TIJD WAT MOET ER GEBEUREN? HOE PAKKEN WE HET AAN? Protocol Leesproblemen en dyslexie, groep 7-8 Groep 7 Aandachtspunten: Vlot en vloeiend kunnen lezen Onderhouden en verbeteren technische leesvaardigheid Enkele leesstrategieën Tekstkennis bijbrengen Aandacht

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Basisschool Sint Antonius van Padua Sint-Oedenrode. Inhoud

Dyslexieprotocol. Basisschool Sint Antonius van Padua Sint-Oedenrode. Inhoud Dyslexieprotocol Inhoud 1 Dyslexie... 4 1.1 Mogelijk bijkomende problemen... 4 1.2. Diagnose dyslexie en dyslexieverklaring... 4 2 Signalering van dyslexie... 5 2.1 Toetsen... 5 2.2 Zwakke lezers en/of

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Oranje Nassau School Geldermalsen. Oktober 2012

Dyslexieprotocol. Oranje Nassau School Geldermalsen. Oktober 2012 Dyslexieprotocol Oranje Nassau School Geldermalsen Oktober 2012 1 Dyslexieprotocol: stappenplan voor groep 1 Stap Moment in leerjaar Actie door de leerkracht Toetsen alle leerlingen: In kaart brengen van:

Nadere informatie

Beleidsstuk dyslexie. Augustus 2014

Beleidsstuk dyslexie. Augustus 2014 Beleidsstuk dyslexie Augustus 2014 Saltoschool Reigerlaan Beleidsstuk dyslexie 01-08-2014 Inhoudsopgave Inleiding... 3 1 Screening en signalering... 3 1.1 Groep 1... 3 1.2 Groep 2... 3 1.3 Groep 3... 4

Nadere informatie

Groepsplan voorbereidend lezen: -fonemisch bewustzijn -letterkennis

Groepsplan voorbereidend lezen: -fonemisch bewustzijn -letterkennis Groepsplan voorbereidend lezen: -fonemisch bewustzijn -letterkennis groep: Leerkracht: Periode: Schooljaar: Gebaseerd op groepsplan voorbereidend lezen vco Drakensteyn / Gerard Regeling Handreiking groepsplannen

Nadere informatie

Opdracht 2: Data analyseren en interpreteren op groepsniveau (technisch lezen voor leerkrachten van groep 3 (Opdracht 2a) en groep 4 (Opdracht 2b))

Opdracht 2: Data analyseren en interpreteren op groepsniveau (technisch lezen voor leerkrachten van groep 3 (Opdracht 2a) en groep 4 (Opdracht 2b)) Opdracht 2: Data analyseren en interpreteren op groepsniveau (technisch lezen voor leerkrachten van groep 3 (Opdracht 2a) en groep 4 (Opdracht 2b)) Met behulp van onderstaande opdracht kun je met behulp

Nadere informatie

bijlage 10 of ZLKLS auditieve woorden met de aangeboden bijlage 9 of ZLKLS auditieve synthese Toets met 20 klankzuivere

bijlage 10 of ZLKLS auditieve woorden met de aangeboden bijlage 9 of ZLKLS auditieve synthese Toets met 20 klankzuivere 29 Protocol klas 1 Toetsing/ signalering 1 Overdracht LVS Kleuters 2 Hoofdmeting 1 (Herfstsignalering, alle leerlingen) Letterkennis: Lezen en herkennen van aangeboden letters, lange klanken, korte klanken,

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Wat is dyslexie? Het belang van vroegtijdige signalering

Dyslexieprotocol. Wat is dyslexie? Het belang van vroegtijdige signalering Dyslexieprotocol Wat is dyslexie? Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren van het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of spellen op woordniveau.

Nadere informatie

Handreiking Groepsplan voorbereidend lezen:

Handreiking Groepsplan voorbereidend lezen: Handreiking Groepsplan voorbereidend lezen: groep: Leerkracht: Periode: Schooljaar: Gebaseerd op groepsplan voorbereidend lezen vco Drakensteyn / Gerard Regeling Handreiking groepsplannen M.Forrer en Yvonne

Nadere informatie

Dyslexieprotocol van CBS de Slotschool

Dyslexieprotocol van CBS de Slotschool B. Hesselinkstraat 2 9076EC Sint Annaparochie. Tel.: 0518-402144 Email: info@cbs-slotschool.nl Dyslexieprotocol van CBS de Slotschool INHOUD: 1 definitie dyslexie 2 signalering 3 analyse 4 schoolprocedure

Nadere informatie

Protocol Leesproblemen en Dyslexie

Protocol Leesproblemen en Dyslexie Protocol Leesproblemen en Dyslexie Inleiding In dit protocol is vastgelegd hoe op onze school goed leesonderwijs wordt gerealiseerd. Hoe leerlingen in hun leesontwikkeling worden gevolgd en hoe en met

Nadere informatie

VRAGENLIJST PRIMAIR ONDERWIJS DYSLEXIEMONITOR

VRAGENLIJST PRIMAIR ONDERWIJS DYSLEXIEMONITOR VRAGENLIJST PRIMAIR ONDERWIJS DYSLEXIEMONITOR INHOUDSOPGAVE Zorgniveau 1: Goed lees- en spellingonderwijs Stap 1: Leestijd blz. 3 Kwaliteit instructiegedrag blz. 3 Klassenmanagement blz. 4 Stap 2: Juist

Nadere informatie

Protocol dyslexie Openbare Basisschool De Bouwsteen Inhoud

Protocol dyslexie Openbare Basisschool De Bouwsteen Inhoud Protocol dyslexie Openbare Basisschool De Bouwsteen Inhoud 1) Dyslexie in het kort Problemen bij het lezen Problemen bij het spellen Problemen bij het schrijven Mogelijke gevolgen van dyslexie 2) Voorbereidend

Nadere informatie

Zorg voor kinderen met specifieke instructie- of ondersteuningsbehoeften

Zorg voor kinderen met specifieke instructie- of ondersteuningsbehoeften Deel 4.1b lezen Zorg voor kinderen met specifieke instructie- of ondersteuningsbehoeften 1. Omschrijving van de zorg De kinderen behalen bij lezen herhaaldelijk niet het gewenste niveau of lijken een achterstand

Nadere informatie

Planmatig werken in groep 1&2 Werken met groepsplannen. Lunteren, maart 2011 Yvonne Leenders & Mariët Förrer

Planmatig werken in groep 1&2 Werken met groepsplannen. Lunteren, maart 2011 Yvonne Leenders & Mariët Förrer Planmatig werken in groep 1&2 Werken met groepsplannen Lunteren, maart 2011 Yvonne Leenders & Mariët Förrer Masterclass Waarom, waarvoor, hoe? Verdieping m.b.t. taalontwikkeling en werken met groepsplannen

Nadere informatie

Als het leren lezen niet zo soepel gaat

Als het leren lezen niet zo soepel gaat Als het leren lezen niet zo soepel gaat In de onderbouw leert een kind de eerste beginselen van het lezen. Wij letten bij het aanleren van de letters gelijk al op de signalen van leesproblemen. Het aanleren

Nadere informatie

VCLB De Wissel - Antwerpen

VCLB De Wissel - Antwerpen VCLB De Wissel - Antwerpen Vrij Centrum voor Leerlingenbegeleiding LEERLIJN LEZEN Of Hoe kunnen we voorkomen dat veel kinderen leesmoeilijkheden krijgen? Elke leerkracht, ouder en kind weet dat lezen de

Nadere informatie

8-10-2015. Nationaal congres Taal en Lezen. 15 oktober 2015 Toetsen. Contactgegevens

8-10-2015. Nationaal congres Taal en Lezen. 15 oktober 2015 Toetsen. Contactgegevens Nationaal congres Taal en Lezen 15 oktober 2015 Toetsen WWW.CPS.NL Contactgegevens Willem Rosier w.rosier@cps.nl 06 55 898 653 Wat betekent dit voor het meten van de 21ste eeuwse taalvaardigheden? We hebben

Nadere informatie

Schooljaar 2013/2014 KBS DE ZONNEWENDE PROTOCOL DYSLEXIE. Caroline Wenum

Schooljaar 2013/2014 KBS DE ZONNEWENDE PROTOCOL DYSLEXIE. Caroline Wenum Schooljaar 2013/2014 KBS DE ZONNEWENDE PROTOCOL DYSLEXIE Caroline Wenum Inhoudsopgave 1. Theorie... 2 1.1 Wat is dyslexie... 2 1.2 Stadia van geletterdheid... 2 1.3 risicofactoren... 3 1. 4 Aanpak mogelijke

Nadere informatie

Afspraken mbt protocol dyslexie Van Dijckschool Bilthoven. Inhoudsopgave:

Afspraken mbt protocol dyslexie Van Dijckschool Bilthoven. Inhoudsopgave: 11-12-2007 Inhoudsopgave: 1. Dyslexie...3 1.1 Wat is het dyslexieprotocol?...3 1.2 Doel van het Protocol Dyslexie....3 1.3 Inhoud van het protocol...3 2. Preventie en interventiehandelingen...4 2.1 Groep

Nadere informatie

Passend onderwijs Verdieping Ontwikkelingsperspectief & Technisch lezen 26-11-2014

Passend onderwijs Verdieping Ontwikkelingsperspectief & Technisch lezen 26-11-2014 Passend onderwijs Verdieping Ontwikkelingsperspectief & Technisch lezen 26-11-2014 Annemarie Vink avink@hetabc.nl Dianne Roerdink droerdink@hetabc.nl Technisch lezen 8-10-2014 www.hetabc.nl 2 Programma

Nadere informatie

Workshop Verbeteren van hun leesonderwijs

Workshop Verbeteren van hun leesonderwijs Workshop Verbeteren van hun leesonderwijs SLO Conferentie doorlopende leerlijnen taal en rekenen, de referentieniveaus in de praktijk 10 november 2010 Programma Welkom Effectief leesonderwijs Keuze en

Nadere informatie

Binnen de school zijn de volgende personen goed ingevoerd op het gebied van dyslexie: - Intern begeleider - Groepsleerkracht - RT-er

Binnen de school zijn de volgende personen goed ingevoerd op het gebied van dyslexie: - Intern begeleider - Groepsleerkracht - RT-er Dyslexie Protocol Wie doet binnen de school uitspraken over dyslexie? Binnen de school zijn de volgende personen goed ingevoerd op het gebied van dyslexie: - Intern begeleider - Groepsleerkracht - RT-er

Nadere informatie

Dyslexiebeleid CBS De Springplank 2014-2015

Dyslexiebeleid CBS De Springplank 2014-2015 Dyslexiebeleid CBS De Springplank 2014-2015 Dyslexie onderzoek De resultaten van alle leerlingen worden door de intern begeleiders gevolgd. Wanneer een leerling drie keer achtereenvolgend een E scores

Nadere informatie

kwaliteitskaart opbrengstgericht werken op groepsniveau Leesverbeterplan Enschede.

kwaliteitskaart opbrengstgericht werken op groepsniveau Leesverbeterplan Enschede. kwaliteitskaart opbrengstgericht werken op groepsniveau Leesverbeterplan Enschede. Datamuur en groepsplan: en tijd. Groep Verkorte Groep Basis niveau A-B C D-E Doel Minimaal 3 AVIniveaus Minimaal 3 AVIniveaus

Nadere informatie

TOETSKALENDER OBS DE PIONIER SCHOOLJAAR 2014-2015

TOETSKALENDER OBS DE PIONIER SCHOOLJAAR 2014-2015 TOETSKALENDER OBS DE PIONIER SCHOOLJAAR 2014-1 kalender - groep 1+2 onderdeel 26 jan. t/m 6 febr. 20 mei t/m 5 juni Cito 1 Rekenen voor Kleuters digitaal Muismodule M1/M2 E1/E2 Cito 2 Taal voor kleuters

Nadere informatie

Vroege kenmerken van dyslexie. volgdoelen, bijlage 1, 2 en 3. Auditieve waarneming, bij kleuters, bijlage 4. Bij uitval standaard: Oudste kleuters:

Vroege kenmerken van dyslexie. volgdoelen, bijlage 1, 2 en 3. Auditieve waarneming, bij kleuters, bijlage 4. Bij uitval standaard: Oudste kleuters: 23 Protocol kleuterklas Toetsing Signalering 1 Kleutervolgsysteem 2x per jaar worden de gegevens uit het kleutervolgsysteem geëvalueerd. 2 Groepsplan taal/ fonemisch bewustzijn Tijd Verwijzing Uitvoeren

Nadere informatie

Protocol leesproblemen en dyslexie

Protocol leesproblemen en dyslexie Protocol leesproblemen en dyslexie 1 Inhoud 1. PROTOCOL LEESPROBLEMEN EN DYSLEXIE... 3 2. STAPPENPLAN GROEP 1... 5 3. STAPPENPLAN GROEP 2... 7 4. STAPPENPLAN GROEP 3... 10 5. STAPPENPLAN GROEP 4... 14

Nadere informatie

Katholieke Basisschool Op weg Dyslexieprotocol

Katholieke Basisschool Op weg Dyslexieprotocol Katholieke Basisschool Op weg Dyslexieprotocol Protocol dyslexie Basisschool Op Weg 1 Dyslexieprotocol Basisschool Op Weg Haarle: Doelen die de school nastreeft i.v.m. dyslexie: -Ons doel is om de leerlingen

Nadere informatie

Quickscan taal- en leesonderwijs

Quickscan taal- en leesonderwijs Quickscan taal- en leesonderwijs Gegevens school Naam school Adres school Plaats Telefoon e-mail Datum invulling Ingevuld door Functie invuller directie IB-er RT-er taal/leescoördinator leerkracht gr:

Nadere informatie

Aanvankelijk technisch lezen. Effectief aanvankelijk lezen in groep 3

Aanvankelijk technisch lezen. Effectief aanvankelijk lezen in groep 3 Aanvankelijk technisch lezen Effectief aanvankelijk lezen in groep 3 Praktische handvatten voor het taallees- en rekenonderwijs zoals deze Kwaliteitskaart zijn te vinden op www.taalpilots.nl en www.rekenpilots.nl.

Nadere informatie

Protocol leesproblemen en dyslexie

Protocol leesproblemen en dyslexie Protocol leesproblemen en dyslexie Nicole Smits 1 Protocol leesproblemen en dyslexie INHOUDSOPGAVE PROTOCOL LEESPROBLEMEN EN DYSLEXIE 3 STAPPENPLAN GROEP 1 5 STAPPENPLAN GROEP 2 7 STAPPENPLAN GROEP 3 9

Nadere informatie

Automatisering van het lezen op woordniveau

Automatisering van het lezen op woordniveau Protocol Leesproblemen en Dyslexie toetskalender voor groep 3 expertisecentrum nederlands 3 algemene toelichting Momenteel werkt het Expertisecentrum Nederlands aan een herziening van de Protocollen Leesproblemen

Nadere informatie

Dyslexie protocol de Werkschuit

Dyslexie protocol de Werkschuit Dyslexie protocol de Werkschuit Doel van het protocol Het protocol beoogt dat leerlingen in de groepen 1 t/m 8 de basisprincipes en basisvaardigheden van lezen en spellen onder de knie krijgen. Dat wil

Nadere informatie

Protocol leesproblemen en dyslexie

Protocol leesproblemen en dyslexie De Vlinder 2008-2009 De Vlinder 2008-2009 Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door hardnekkige problemen in de automatisering van de woordidentificatie (lezen) en / of schriftbeeldvorming (spellen)

Nadere informatie

Doublure protocol Groep 1 t/m 8

Doublure protocol Groep 1 t/m 8 Doublure protocol Groep 1 t/m 8 Protocol Om tot een verantwoorde beslissing te komen ten aanzien van al of niet bevorderen volgen wij voor deze procedure onderstaand stappenplan: o De groepsleerkracht

Nadere informatie

Achtergrondinformatie en aanwijzingen voor interpretatie van de Wintersignalering PLD groep 3:

Achtergrondinformatie en aanwijzingen voor interpretatie van de Wintersignalering PLD groep 3: Achtergrondinformatie en aanwijzingen voor interpretatie van de Wintersignalering PLD groep 3: In het Protocol Leesproblemen en Dyslexie voor groep 3, kortweg PLD 3, wordt in het hoofdstuk Signaleren een

Nadere informatie

TAALBELEID DALTONSCHOOL SINT JOZEF LEMMER

TAALBELEID DALTONSCHOOL SINT JOZEF LEMMER TAALBELEID DALTONSCHOOL SINT JOZEF LEMMER Bij de oriëntatie op en de keuze van een nieuwe methode aanvankelijk lezen, hebben we gesteld ons taalonderwijs in de volle breedte onder de loep te nemen. Het

Nadere informatie

Begrijpend lezen Cito LVS TBL minimaal C-niveau. Woordenschat Cito LVS Woordenschattoets minimaal C-niveau

Begrijpend lezen Cito LVS TBL minimaal C-niveau. Woordenschat Cito LVS Woordenschattoets minimaal C-niveau Bijlage Dyslexieprotocol Wat verwachten we van de kinderen aan het eind van groep 3 Eind mei stellen we het lees- en spellingniveau van alle leerlingen in groep 3 met behulp van genormeerde toetsen vast.

Nadere informatie

OPBRENGSTGERICHT WERKEN. Handleiding groepsoverzicht en groepsplan. versie 1

OPBRENGSTGERICHT WERKEN. Handleiding groepsoverzicht en groepsplan. versie 1 OPBRENGSTGERICHT WERKEN Handleiding groepsoverzicht en groepsplan versie 1 Kleuterplein Inhoud 1 Invullen van het groepsoverzicht 2 Opstellen van het groepsplan Rekenen 3 Opstellen van het groepsplan Klanken

Nadere informatie

KWALITEITSKAART. Toetskalender lezen gericht op technisch lezen / woordenschat / begrijpend lezen. Inhoud. 2. Streefdoelen in een ander perspectief

KWALITEITSKAART. Toetskalender lezen gericht op technisch lezen / woordenschat / begrijpend lezen. Inhoud. 2. Streefdoelen in een ander perspectief KWALITEITSKAART Taal / lezen / rekenen PO Toetskalender lezen gericht op technisch lezen / woordenschat / begrijpend lezen Inhoud 1. Vooraf 2. Streefdoelen in een ander perspectief 3. Aanbevolen Toetskalender

Nadere informatie

VRAGENLIJST LEERKRACHT ONDERBOUW TUSSENDOELENMONITOR

VRAGENLIJST LEERKRACHT ONDERBOUW TUSSENDOELENMONITOR VRAGENLIJST LEERKRACHT ONDERBOUW TUSSENDOELENMONITOR INHOUDSOPGAVE Beginnende geletterdheid Doelen blz. 3 Activiteiten blz. 3 Evaluatie blz. 4 Speciale leerbehoeften blz. 4 Mondelinge communicatie Doelen

Nadere informatie

kwaliteitskaart opbrengstgericht werken op groepsniveau Leesverbeterplan Enschede.

kwaliteitskaart opbrengstgericht werken op groepsniveau Leesverbeterplan Enschede. kwaliteitskaart opbrengstgericht werken op groepsniveau Leesverbeterplan Enschede. Datamuur en groepsplan: en tijd. Groep Verkorte Groep Basis niveau A-B C D-E Doel Minimaal 3 AVIniveaus Minimaal 3 AVIniveaus

Nadere informatie

VRAGENLIJST PRIMAIR ONDERWIJS QUICKSCAN

VRAGENLIJST PRIMAIR ONDERWIJS QUICKSCAN VRAGENLIJST PRIMAIR ONDERWIJS QUICKSCAN 1 = zeer oneens 2 = oneens 3 = eens 4 = zeer eens Zorgniveau 1 Leestijd 1. Leerkrachten in groep 1 en 2 besteden minimaal 5 uur per week aan doelgerichte taalactiviteiten

Nadere informatie

Inhoudsopgave. c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 2

Inhoudsopgave. c.b.s. De Zaaier TAALBELEIDSPLAN 2 Inhoudsopgave 1.#ALGEMEEN# 1.1 Woordvooraf blz.3 1.2 Gegevensvandeschool blz.3 1.3 Omschrijvingtaalbeleid blz.4 1.4 Motiveringvanhetbelangvantaalbeleidopeigenschool blz.4 1.5 Formuleringvandeteamvisieoptaalentaalonderwijs

Nadere informatie

Uw kind heeft moeite met lezen Wat kunt u van De Noordkaap verwachten?

Uw kind heeft moeite met lezen Wat kunt u van De Noordkaap verwachten? Uw kind heeft moeite met lezen Wat kunt u van De Noordkaap verwachten? 1 Inhoud Voorwoord... 3 1 Leesproblemen... 4 2 Mogelijk dyslexie... 4 2.1. De dagelijkse lespraktijk.... 4 2.2: De stappen die genomen

Nadere informatie

Zorg voor onze kinderen

Zorg voor onze kinderen Zorg voor onze kinderen Versie 5.0 juni 2011 Gelukkig de kinderen, die zonder angst, naar school gaan. Gelukkig de kinderen, die zonder hoge cijfers zich geaccepteerd weten. Gelukkig de kinderen, die ondanks

Nadere informatie

Van onderwijs naar zorg: doorverwijzen bij een vermoeden van dyslexie in het kader van de vergoedingsregeling

Van onderwijs naar zorg: doorverwijzen bij een vermoeden van dyslexie in het kader van de vergoedingsregeling Van onderwijs naar zorg: doorverwijzen bij een vermoeden van dyslexie in het kader van de vergoedingsregeling Het onderwijs en de gezondheidszorg dragen samen de verantwoordelijkheid voor het voorkomen

Nadere informatie

Dyslexiebeleid. April 2016

Dyslexiebeleid. April 2016 1 Dyslexiebeleid April 2016 2 Inhoudsopgave: 1. Inleiding 2. Wat is dyslexie? 3. Samenwerking met ouders 4. Signaleren van dyslexie 5. Zorgstructuur 'De Kring' en hulp bij lees- en spellingproblemen 6.

Nadere informatie

Schoolspecifiek Protocol Dyslexie J.J. Anspachschool Dongen

Schoolspecifiek Protocol Dyslexie J.J. Anspachschool Dongen Schoolspecifiek Protocol Dyslexie J.J. Anspachschool Dongen Protocol Dyslexie J.J. Anspachschool 1 Schoolspecifiek Protocol Dyslexie J.J. Anspachschool Dongen Inhoudsopgave 1. Algemene Inleiding 3 2. De

Nadere informatie

Groep 1 Groep 2 Groep 3 Groep 4

Groep 1 Groep 2 Groep 3 Groep 4 Groep 1 Groep 2 Groep 3 Groep 4 September Oktober November * KIJK registratie * KIJK registratie signaleringslijst gr.2 (zie zorgmap) * Herfstsignalering signaleringslijst gr.3 (zie zorgmap) December Januari

Nadere informatie

Automatisering van het lezen op woordniveau

Automatisering van het lezen op woordniveau Protocol Leesproblemen en Dyslexie toetskalender voor groep 4 expertisecentrum nederlands 4 algemene toelichting Momenteel werkt het Expertisecentrum Nederlands aan een herziening van de Protocollen Leesproblemen

Nadere informatie

Protocol Leesproblemen en Dyslexie. RK Basisschool Het Molenven

Protocol Leesproblemen en Dyslexie. RK Basisschool Het Molenven RK Basisschool Het Molenven Versie 2 Opgesteld door: Karin van Reijsen en Nicole Wijkamp Besproken met team: oktober en december 2013, voorjaar 2014 Vastgesteld op: 11 juni 2014 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding

Nadere informatie

Nationaal congres Taal en Lezen. 15 oktober 2015 Handboek Lezen: Effectief leesonderwijs in de doorgaande lijn

Nationaal congres Taal en Lezen. 15 oktober 2015 Handboek Lezen: Effectief leesonderwijs in de doorgaande lijn Nationaal congres Taal en Lezen 15 oktober 2015 Handboek Lezen: Effectief leesonderwijs in de doorgaande lijn WWW.CPS.NL Contactgegevens Aafke Bouwman A.bouwman@cps.nl 0655824098 Doelen Deelnemers nemen

Nadere informatie

Iedereen kan leren lezen

Iedereen kan leren lezen Iedereen kan leren lezen Versie 2: december 2015 Inhoudsopgave Voorwoord blz 2 Voorbereidend lezen groep 1/2 blz 3 Effectief aanvankelijk lezen in groep 3 blz 5 Effectief leesonderwijs groep 4 blz 7 Effectief

Nadere informatie

Protocol zwakke lezers en spellers

Protocol zwakke lezers en spellers Mei 2016 Protocol zwakke lezers en spellers Bianca Bos en Marry Grasman Inhoudsopgave Inleiding... 2 Hoofdstuk 1: Doel van het protocol... 3 1.1. Vroegtijdige onderkenning en aanpak van leesproblemen...

Nadere informatie

Lezen op de Klimop. (uit:elke leerling een competente lezer! Van dr. Kees Vernooy)

Lezen op de Klimop. (uit:elke leerling een competente lezer! Van dr. Kees Vernooy) Lezen op de Klimop Een goede leesvaardigheid is het fundament voor een voorspoedige schoolloopbaan en een goed maatschappelijk functioneren. Een goede leesvaardigheid is cruciaal voor de schoolloopbaan

Nadere informatie

Hoe herkennen we dyslexie?... 2 De oorzaken van dyslexie... 2 Algemene kenmerken... 2 Dyslexie indicatoren... 3 Signalen per leeftijdsgroep...

Hoe herkennen we dyslexie?... 2 De oorzaken van dyslexie... 2 Algemene kenmerken... 2 Dyslexie indicatoren... 3 Signalen per leeftijdsgroep... Dyslexie protocol Inhoudsopgave Hoe herkennen we dyslexie?... 2 De oorzaken van dyslexie... 2 Algemene kenmerken... 2 Dyslexie indicatoren... 3 Signalen per leeftijdsgroep... 3 1. Signalen op kleuterleeftijd...

Nadere informatie

Dyslexie protocol en stappenplan

Dyslexie protocol en stappenplan Dyslexie protocol en stappenplan Wat is dyslexie? Dyslexie is een taalverwerkingsstoornis, waardoor leren lezen en spellen voor veel problemen zorgt. Kinderen met dyslexie hebben vooral veel moeite met

Nadere informatie

Voorbereidend lees- en rekenonderwijs in relatie tot het werken met groepsplannen. IB-netwerkbijeenkomsten 16-17-18 januari 2012 Yvonne Leenders

Voorbereidend lees- en rekenonderwijs in relatie tot het werken met groepsplannen. IB-netwerkbijeenkomsten 16-17-18 januari 2012 Yvonne Leenders Voorbereidend lees- en rekenonderwijs in relatie tot het werken met groepsplannen IB-netwerkbijeenkomsten 16-17-18 januari 2012 Yvonne Leenders De onderwerpen Voorbereidend lees- en rekeonderwijs in kleutergroepen

Nadere informatie

Protocol Dyslexie. Obs Valkenhorst Bremstraat 14 9404 GD Assen 0592-331393 directie@devalkenhorst.nl www.devallkenhorst.nl

Protocol Dyslexie. Obs Valkenhorst Bremstraat 14 9404 GD Assen 0592-331393 directie@devalkenhorst.nl www.devallkenhorst.nl Protocol Dyslexie Obs Valkenhorst Bremstraat 14 9404 GD Assen 0592-331393 directie@devalkenhorst.nl www.devallkenhorst.nl Dyslexie: Het woord dyslexie betekent, letterlijk vertaald uit het Grieks, niet

Nadere informatie

Dyslexieprotocol PCB de Schakel

Dyslexieprotocol PCB de Schakel Dyslexieprotocol PCB de Schakel Hoe herken je vroegtijdig dyslexie? Een handreiking voor leerkrachten en ouders. B.Vos en C.Bulk 15-4-2007 Inhoudsopgave: Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Dyslexie in het kort...3

Nadere informatie

Zorg voor kinderen met specifieke instructie- of ondersteuningsbehoeften

Zorg voor kinderen met specifieke instructie- of ondersteuningsbehoeften Deel 4.1 Zorg voor kinderen met specifieke instructie- of ondersteuningsbehoeften 1. Omschrijving van de zorg De kinderen behalen bij lezen en spellen herhaaldelijk niet het gewenste niveau of lijken een

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Basisschool D n Overkant

Dyslexieprotocol Basisschool D n Overkant Dyslexieprotocol Basisschool D n Overkant Bettine Hazen Jacqueline van Dorst Schooljaar 2015-2016 0 Inleiding Voor u ligt het schoolspecifiek protocol dyslexie van basisschool D n Overkant. Leescoördinator

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. OBS t Jok. April 2013.

Dyslexieprotocol. OBS t Jok. April 2013. Dyslexieprotocol OBS t Jok. April 2013. Hoofdstuk 1 Wat is dyslexie? Op OBS t Jok wordt uitgegaan van de definitie van de gezondheidsraad (2008), die verder uitgewerkt is in de brochure van de Stichting

Nadere informatie

Jong geleerd. Beatrijs Brand en Saskia Snikkers

Jong geleerd. Beatrijs Brand en Saskia Snikkers Jong geleerd. Beatrijs Brand en Saskia Snikkers Programma Kennismaken Presentatie Jong geleerd Warming-up Pauze Praktische oefening Afsluiting Jong geleerd over het belang van actieve stimulering van ontluikende

Nadere informatie

Het schoolbeleid ten aanzien van doubleren

Het schoolbeleid ten aanzien van doubleren Het schoolbeleid ten aanzien van doubleren Inleiding Doubleren op de Wiekslag kan worden omschreven als: Een proces waarbij in de groepen 1 t/m 4 een situatie is ontstaan, waarbij de ontwikkeling van een

Nadere informatie

Protocol Herfstleerlingen

Protocol Herfstleerlingen Protocol Herfstleerlingen Procedure voor herfstleerlingen in groep 1 Wat te doen Activiteiten Betrokkenen Tijdpad 1.Signalering en leggen de procedure uit over de ontwikkeling en de vorderingen van het

Nadere informatie

Taak van de school. Vermoeden onderbouwen. Leerling ondersteunen & begeleiden. Verwijzen naar gezondheidszorg

Taak van de school. Vermoeden onderbouwen. Leerling ondersteunen & begeleiden. Verwijzen naar gezondheidszorg Intervisie ONL, 10 februari 2012 Taak van de school Toetsen (en interventies) in het onderwijs Leerling ondersteunen en begeleiden Vermoeden van dyslexie onderbouwen Eventueel verwijzen naar de gezondheidszorg

Nadere informatie

Handreiking invulling zorgniveau 2 en 3 bij vermoeden (ernstige enkelvoudige) dyslexie

Handreiking invulling zorgniveau 2 en 3 bij vermoeden (ernstige enkelvoudige) dyslexie Handreiking invulling zorgniveau 2 en 3 bij vermoeden (ernstige enkelvoudige) dyslexie Adelante audiologie & communicatie Vanaf 1 januari 2015 is de bekostiging en uitvoering van beleid met betrekking

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Aanpak bij leesproblemen, spellingproblemen en dyslexie op basisschool De Valkenheuvel in Driebergen (november 2012)

Dyslexieprotocol. Aanpak bij leesproblemen, spellingproblemen en dyslexie op basisschool De Valkenheuvel in Driebergen (november 2012) Dyslexieprotocol Aanpak bij leesproblemen, spellingproblemen en dyslexie op basisschool De Valkenheuvel in Driebergen (november 2012) Inhoud Inleiding Pag. 3 Hoofdstuk 1: Dyslexie in het kort Pag. 4 Hoofdstuk

Nadere informatie

Automatisering van het lezen op woordniveau

Automatisering van het lezen op woordniveau Protocol Leesproblemen en Dyslexie toetskalender voor groep 7 expertisecentrum nederlands 7 algemene toelichting Momenteel werkt het Expertisecentrum Nederlands aan een herziening van de Protocollen Leesproblemen

Nadere informatie

In dit vlot leesbaar boek vertaalt Kees Vernooy recente bevindingen uit de leeswetenschappen naar de onderwijspraktijk.

In dit vlot leesbaar boek vertaalt Kees Vernooy recente bevindingen uit de leeswetenschappen naar de onderwijspraktijk. Deze tekst is auteursrechterlijk beschermd Boek : Effectief omgaan met risicolezers Auteur : Dr. Kees Vernooy 2006, CPS www.cps.nl Bespreker : Els Van Doorslaer Datum : februari 2007 1. In een notendop

Nadere informatie

TULE inhouden & activiteiten Nederlands - Technisch lezen. Kerndoel 4 - Technisch lezen. Toelichting en verantwoording

TULE inhouden & activiteiten Nederlands - Technisch lezen. Kerndoel 4 - Technisch lezen. Toelichting en verantwoording TULE - NEDERLANDS KERNDOEL 4 - TECHNISCH LEZEN 82 TULE inhouden & activiteiten Nederlands - Technisch lezen Kerndoel 4 - Technisch lezen Bij kerndoel 4 - De leestechniek. Toelichting en verantwoording

Nadere informatie

Protocol Doublure. Doublure protocol Basisschool De Zonnewijzer Diepenveen

Protocol Doublure. Doublure protocol Basisschool De Zonnewijzer Diepenveen Protocol Doublure 1.Inleiding Het doel van doublure is in eerste instantie dat een opgelopen achterstand het komende schooljaar wordt ingehaald zodat het kind in ieder geval de minimumdoelen van de basisschool

Nadere informatie

Basisschool de Spindel, september 2012. de Spindel, protocol bij leesproblemen en/of dyslexie Versie september 2012-1 -

Basisschool de Spindel, september 2012. de Spindel, protocol bij leesproblemen en/of dyslexie Versie september 2012-1 - Schoolspecifiek Protocol bij Leesproblemen en/of Dyslexie t.b.v. de begeleiding van kinderen met lees- en/of spellingproblemen de onderkenning van dyslexie Basisschool de Spindel, september 2012 Versie

Nadere informatie

Groepshandelingsplan voor kleuters ( Gebaseerd op het ontwikkelingsvolgmodel)

Groepshandelingsplan voor kleuters ( Gebaseerd op het ontwikkelingsvolgmodel) Groepshandelingsplan voor kleuters ( Gebaseerd op het ontwikkelingsvolgmodel) Groep: Onderbouw 1 (groep 1-2) Datum: Leerkracht: Periode: Leerlijn: Ontluikende geletterdheid. Groep/namen Doelen Inhoud/aanpak

Nadere informatie

Plan van aanpak 2014 bs. Edith Stein

Plan van aanpak 2014 bs. Edith Stein Plan van aanpak 2014 bs. Edith Stein CITO eind 2014 Leerling resultaten worden volgens de norm CITO eind behaald binnen de bandbreedte van max. 2 punten verschil. Schoolsoort 1, 0 % gewichten leerlingen.

Nadere informatie

Wat is Dyslexie In Nederland worden officieel de volgende definities van dyslexie gehanteerd:

Wat is Dyslexie In Nederland worden officieel de volgende definities van dyslexie gehanteerd: Lees- en Dyslexieprotocol januari 2014 - van Jenaplanschool Wittevrouwen Inleiding Omdat Jenaplanschool Wittevrouwen het van groot belang vindt dat het voor ouders, leerkrachten en andere belangstellenden

Nadere informatie

Interventieprogramma ELK KIND EEN GOEDE LEZER. Dr. Kees Vernooy Lector hogeschool Edith Stein Samenwerkingsverband Spijkenisse 16 maart 2011

Interventieprogramma ELK KIND EEN GOEDE LEZER. Dr. Kees Vernooy Lector hogeschool Edith Stein Samenwerkingsverband Spijkenisse 16 maart 2011 Interventieprogramma ELK KIND EEN GOEDE LEZER Dr. Kees Vernooy Lector hogeschool Edith Stein Samenwerkingsverband Spijkenisse 16 maart 2011 Motto Onderwijs is zorgen dat er geleerd wordt! Prof. Dr. Aryan

Nadere informatie

Schooljaarplan 2013-2014. Schooljaarplan 2013-2014

Schooljaarplan 2013-2014. Schooljaarplan 2013-2014 Inleiding Rust, orde en regelmaat. Het is de uitstraling als je het schoolgebouw van o.b.s. Skoatterwiis binnenloopt. Er heerst een fijn op leren gerichte sfeer. Kinderen, leerkrachten en ouders werken

Nadere informatie

Lees- en dyslexiebeleid. op de. Twaalfruiter

Lees- en dyslexiebeleid. op de. Twaalfruiter Lees- en dyslexiebeleid op de Twaalfruiter Richtinggevend kader lees- en dyslexiebeleid binnen het SWV RK/AB stad Utrecht Inleiding Het SWV RK/AB heeft in zijn Zorgplan 2007-2011 bij hoofdstuk 6 Strategisch

Nadere informatie

Beleidsplan. Leesproblemen en Dyslexie. Obs De Klim, Utrecht. Loes Brons, juni 2015. Eindredactie Dieuwke van Kraaij

Beleidsplan. Leesproblemen en Dyslexie. Obs De Klim, Utrecht. Loes Brons, juni 2015. Eindredactie Dieuwke van Kraaij Beleidsplan Leesproblemen en Dyslexie Obs De Klim, Utrecht Loes Brons, juni 2015 Eindredactie Dieuwke van Kraaij 1 Inhoudsopgave Inleiding Hoofdstuk 1: Goed lees- en spellingonderwijs 1.1 Het continuüm

Nadere informatie

Automatisering van het lezen op woordniveau

Automatisering van het lezen op woordniveau Protocol Leesproblemen en Dyslexie toetskalender voor groep 5 expertisecentrum nederlands 5 algemene toelichting Momenteel werkt het Expertisecentrum Nederlands aan een herziening van de Protocollen Leesproblemen

Nadere informatie

DYSLEXIEPROTOCOL 2010-2011 1

DYSLEXIEPROTOCOL 2010-2011 1 DYSLEXIEPROTOCOL 2010-2011 1 Inhoudsopgave DYSLEXIEPROTOCOL 2010-2011... 3 1 Inleiding... 3 2 Vergoedingsregeling Dyslexie... 3 3 Interventies en hulp in de klas bij (vermoeden van ) dyslexie... 4 4 Signaleringslijst

Nadere informatie

programma Deel 1. rekenverbeterplan Opstellen van een groepsplan Algemeen gedeelte Leesverbeterplan groep 1 en 2 Nieuwe AVI

programma Deel 1. rekenverbeterplan Opstellen van een groepsplan Algemeen gedeelte Leesverbeterplan groep 1 en 2 Nieuwe AVI programma Algemeen gedeelte Leesverbeterplan groep 1 en 2 Nieuwe AVI Opbrengstgericht en werken 08-11-2010 Ad Kappen Deel 1. Terugblik rekenverbeterplan 03-11-10 Interactiewijzer Schema OGW en HGW Toetsen

Nadere informatie

Het systematisch volgen van leerlingen

Het systematisch volgen van leerlingen Het systematisch volgen van leerlingen uteurs: Rosemarie Irausquin en Susan van der Linden Het systematisch volgen van de leesontwikkeling van leerlingen is essentieel om tijdig problemen bij het leren

Nadere informatie

PROTOCOL LEESPROBLEMEN EN DYSLEXIE. Inleiding

PROTOCOL LEESPROBLEMEN EN DYSLEXIE. Inleiding PROTOCOL LEESPROBLEMEN EN DYSLEXIE Inleiding Als uitgangspunt bij het schrijven van dit document, is gekozen voor het Protocol Leesproblemen en Dyslexie herziende editie 2010 groep 1/2,3 t/m 4 groep 5

Nadere informatie

Datum: 25-05-2014. Borgingsdocument. Technisch lezen. o.b.s. de Meander. Lezen met plezier

Datum: 25-05-2014. Borgingsdocument. Technisch lezen. o.b.s. de Meander. Lezen met plezier Datum: 25-05-2014 Borgingsdocument Technisch lezen o.b.s. de Meander Lezen met plezier 2014-2016 Borgingsdocument Technisch lezen openbare basisschool De Meander Lezen met plezier Brinnummer: 27 UC Hoofdlocatie:

Nadere informatie