Dyslexieprotocol. Oranje Nassau School Geldermalsen. Oktober 2012

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Dyslexieprotocol. Oranje Nassau School Geldermalsen. Oktober 2012"

Transcriptie

1 Dyslexieprotocol Oranje Nassau School Geldermalsen Oktober

2 Dyslexieprotocol: stappenplan voor groep 1 Stap Moment in leerjaar Actie door de leerkracht Toetsen alle leerlingen: In kaart brengen van: Extra toetsen risicoleerlingen Welke toets? Bron Streefdoel 1 Aanvang groep 1 september Beginsituatie vastleggen: maken groepsoverzicht vanuit observaties vorig leerjaar 2 oktober Tussenmeting 1 (leerlingen met risicosignalen) Analyse 1 Toets Beginnende Geletterdheid Niveau: minimaal 3 oktober - januari Interventieperiode 1: Aanbod verrijken voor leerlingen die onvoldoende opsteken van het aanbod aan geletterde activiteiten; MAP Fonemisch Bewustzijn; extra instructietijd; extra oefentijd; specifieke interventie (pre-teaching) 2 x per week 15 minuten (kleine kring) 4 januari Hoofdmeting 1 Invullen signaleringslijst Invullen signaleringslijst - Screeningsinstrument van het expertisecentrum Nederlands: protocol leesproblemen en dyslexie Expertise Centrum Nederlands Voldoende Woordenschattoets Toets Beginnende Geletterdheid Niveau: minimaal 5 januari-april Interventieperiode 2: Aanbod verrijken voor leerlingen die onvoldoende opsteken van het aanbod aan geletterde activiteiten; MAP Fonemisch Bewustzijn; extra instructietijd; extra oefentijd; specifieke interventie (pre-teaching) 2 x per week 15 minuten (kleine kring) 6 april/mei Tussenmeting 2 Rijmtoets Rijmtoets Toets Beginnende Geletterdheid Niveau: minimaal 2

3 7 mei/juni Interventieperiode 3: Aanbod verrijken voor leerlingen die onvoldoende opsteken van het aanbod aan geletterde activiteiten; MAP Fonemisch Bewustzijn; extra instructietijd; extra oefentijd; specifieke interventie(pre-teaching) 2 x per week 15 minuten (kleine kring) 8 juni Hoofdmeting 2 (n.a.v. toetsresultaten en observaties wordt een groepsoverzicht gemaakt voor de volgende groep) Invullen signaleringslijst - Screeningsinstrument van het expertisecentrum Nederlands: protocol leesproblemen en dyslexie Expertise Centrum Nederlands Voldoende Woordenschattoets Woordenschattoets Beginnende geletterdheid Vooruitgang m.b.t. vorige meting Taal voor kleuters Taal voor kleuters Taal voor kleuters, E1 Niveau: minimaal 3

4 Dyslexieprotocol: stappenplan voor groep 2 Stap Moment in leerjaar Actie door de leerkracht Toetsen alle leerlingen: In kaart brengen van: Extra toetsen risicoleerlingen Welke toets? Bron Streefdoel 1 Aanvang groep 2 augustus/ september Beginsituatie vastleggen: n.a.v. groepsoverzicht groep 1 wordt het eerste groepshandelingsplan gemaakt 2 september/ januari Interventieperiode 1: Gericht aanbod verrijken voor leerlingen met een onvoldoende fonemisch bewustzijn middels Schatkist en MAP Fonemisch Bewustzijn; extra instructietijd; extra oefentijd; specifieke interventie (pre-teaching) 3 x per week 15 minuten (kleine kring) 3 oktober Tussenmeting 1 4 januari Hoofdmeting 1 Invullen signaleringslijst (Invented spelling) Woordenschattoets Synthesetoets 2 Analyse 1 Synthesetoets 1 Rijmtoets 1 Invullen signaleringslijst (Invented spelling) Woordenschattoets Synthesetoets 2 Analysetoets 2 Rijmtoets 2 Toets Beginnende Geletterdheid - Screeningsinstrument van het expertisecentrum Nederlands: protocol leesproblemen en dyslexie Toets Beginnende Geletterdheid Expertise Centrum Nederlands Niveau: minimaal Voldoende Niveau: minimaal Taal voor kleuters Taal voor kleuters Taal voor kleuters M2 Niveau: minimaal 5 januari-april Interventieperiode 2: Gericht aanbod verrijken voor leerlingen met een onvoldoende fonemisch bewustzijn middels Schatkist en MAP Fonemisch Bewustzijn; extra instructietijd; extra oefentijd; specifieke interventie (pre-teaching) 3 x per week 15 minuten (kleine kring) 4

5 6 april/mei Tussenmeting 2 Synthese 2 Letterkennis 2 Analyse 2 Rijmtoets 2 Toets Beginnende Geletterdheid Niveau: minimaal 7 mei/juni Interventieperiode3: Gericht aanbod verrijken voor leerlingen met een onvoldoende fonemisch bewustzijn middels Schatkist en MAP Fonemisch Bewustzijn; extra instructietijd; extra oefentijd; specifieke interventie (pre-teaching) 3 x per week 15 minuten (kleine kring) 8 juni Hoofdmeting 2 (n.a.v. toetsresultaten en observaties wordt een groepsoverzicht gemaakt voor de volgende groep) Woordenschattoets Woordenschattoets Toets Beginnende Geletterdheid Invullen signaleringslijst - Screeningsinstrument o.a. Invented spelling van het expertisecentrum Nederlands: protocol leesproblemen en dyslexie, Expertise Centrum Nederlands Vooruitgang m.b.t. vorige meting Voldoende groep 2 Taal voor kleuters Taal voor kleuters Taal voor kleuters, E2 Niveau: minimaal 5

6 Dyslexieprotocol: stappenplan voor groep 3 Stap Moment in leerjaar Actie door de leerkracht Toetsen alle leerlingen: In kaart brengen van: Extra toetsen risicoleerlingen Welke toets? Bron Streefdoel 1 Aanvang groep Beginsituatie vastleggen: Overdracht vanuit de vorige groep; groepsplan maken 2 3 Aanvang groep oktober/ november November (na ongeveer 8-10 weken onderwijs) Interventieperiode 1A: extra instructietijd; extra oefentijd; specifieke interventie; minimaal 60 min. per week Hoofdmeting 1 (Herfstsignalering VLL) Fonologisch bewustzijn Fonologisch bewustzijn -Beginnende geletterdheid Toetspakket voor groep 3 Synthesetoets 3 -Herfstsignalering Grafementoets -letters benoemen -letters benoemen -Herfstsignalering -letters schrijven -letters schrijven Fonemendictee -Herfstsignalering Woorden lezen -Herfstsignalering Tekst lezen Methode VLL Methode VLL Methode VLL Methode VLL Niveau: minimaal Norm: zie toets Norm: zie toets Norm: zie toets Norm: zie toets 4 Novemberfebruari Interventieperiode 1B: extra instructietijd; extra oefentijd; specifieke interventie; minimaal 60 min. per week 5 Januari-februari (nadat alle letters zijn aangeboden) Hoofdmeting 2 -letters benoemen -letters schrijven -letters benoemen -letters schrijven : alle leerlingen DMT kaart 1 en 2 -Grafementoets Niveau: minimaal -Fonemendictee Niveau: minimaal -Technisch lezen, Groep 3 Niveau: minimaal 6

7 -AVI- M3 Minimaal M3 Woordenschat Woordenschat -Woordenschat, Groep 3 Niveau: minimaal Lees- en spellingproces via analyse toetsresultaten en observaties Spelling Spelling -Spelling groep 3, M3 Niveau: minimaal 6 Februari april Interventieperiode 2A: extra instructietijd; extra oefentijd; specifieke interventie; minimaal 60 min. per week 7 April Tussenmeting -letters benoemen -Grafementoets Vooruitgang t.o.v. -DMT kaart 1 en 2 Vooruitgang t.o.v. Op kaart 1 minimaal niveau: -AVI-M3 Min. M3 - tekst lezen Lees- en spellingproces via analyse toetsresultaten en observaties Spelling -Spelling Groep 3: M3 Vooruitgang t.o.v. 8 April juni Interventieperiode 2B: extra instructietijd; extra oefentijd; specifieke interventie; minimaal 60 min. per week 9 Juni Hoofdmeting 3 (n.a.v. toetsresultaten en observaties wordt een groepsoverzicht gemaakt voor de volgende groep) - Grafementoets 100% goed en vlot -letters benoemen -Technisch lezen Groep 3 DMT kaart 1, 2 en 3 Niveau: minimaal -AVI-E3 AVI-E3 Lees- en spellingproces via analyse toetsresultaten en observaties Woordenschat -Woordenschat Groep 3 Niveau: minimaal Spelling: Spelling: -Spelling Groep 3 Niveau: minimaal 7

8 Dyslexieprotocol: stappenplan voor groep 4 Stap Moment in leerjaar Actie door de leerkracht Toetsen alle leerlingen: In kaart brengen van: Extra toetsen risicoleerlingen Welke toets? Bron Streefdoel 1 Aanvang groep Beginsituatie vastleggen: Overdracht vanuit de vorige groep; groepsplan maken Aanvang groep oktober/ november oktober/ november okt./nov.- jan./febr. Interventieperiode 1A: extra instructietijd; extra oefentijd; specifieke interventie; minimaal 60 min. per week Tussenmeting 1 Korte tussentijdse effectmeting; eventueel bijstelling van handelingsplan Spelling: -DMT kaart 1, 2 en 3 -Vooruitgang t.o.v. Niveau: min. AVI-E3 AVI-E3 Spelling Groep 3, E3 -incidenteel: PI-dictee Pearson Interventieperiode 1B: extra instructietijd; extra oefentijd; specifieke interventie; minimaal 60 min. per week -Vooruitgang t.o.v. 5 Januari/februari Hoofdmeting 1 -DMT kaart 1, 2, 3 Niveau: minmaal -AVI AVI-M4 Spelling: Spelling: -Spelling Groep 4, M4 Niveau: minmaal Lees- en spellingsproces: via analyse toetsresultaten en observaties 8

9 6 Jan./febr. april Interventieperiode 2A: extra instructietijd; extra oefentijd; specifieke interventie; minimaal 60 min. per week 7 april Tussenmeting 2 Korte tussentijdse effectmeting; eventueel bijstelling van handelingsplan. -DMT kaart 1, 2, 3 Niveau: minmaal -AVI- M4 -AVI- M4 Lees- en spellingproces: via analyse toetsresultaten en observaties Spelling: -Spelling Groep 4 (M4) -Vooruitgang t.o.v. 8 April/mei/juni Interventieperiode 2B: extra instructietijd; extra oefentijd; specifieke interventie; minimaal 60 min. per week 9 mei/juni Hoofdmeting 2(n.a.v. toetsresultaten en observaties wordt een groepsoverzicht gemaakt voor de volgende groep) -DMT kaart 1, 2, 3 Niveau: minmaal -AVI -AVI-E4 -Vooruitgang t.o.v. Lees- en spellingproces: via analyse toetsresultaten en observaties Spelling: Spelling: -Spelling Groep 4, E4 Niveau: minmaal Begrijpend lezen: Begrijpend lezen: Begrijpend lezen Groep 4, E4 Niveau: minmaal 9

10 Dyslexieprotocol: stappenplan voor groep 5 Stap Moment in leerjaar Actie door de leerkracht Toetsen alle leerlingen: In kaart brengen van: Extra toetsen risicoleerlingen Welke toets? Bron Streefdoel 1 Aanvang groep Beginsituatie vastleggen: Overdracht vanuit de vorige groep; groepsplan maken Aanvang groep oktober/ november oktober/ november okt./nov.- jan./febr. Interventieperiode 1A: extra instructietijd; extra oefentijd; specifieke interventie; minimaal 60 min. per week Tussenmeting 1 Korte tussentijdse effectmeting; eventueel bijstelling van handelingsplan Spelling: -DMT kaart 1, 2 en 3 -Vooruitgang t.o.v. Niveau: min. AVI-E4 AVI-E4 Spelling Groep 4, E4 -incidenteel: PI-dictee Pearson Interventieperiode 1B: extra instructietijd; extra oefentijd; specifieke interventie; minimaal 60 min. per week -Vooruitgang t.o.v. 5 Januari/februari Hoofdmeting 1 -DMT kaart 1, 2, 3 Niveau: minmaal -AVI AVI-M5 Begrijpend lezen: Begrijpend lezen: -Begrijpend lezen Groep 5, M5 Niveau: minimaal Spelling: Spelling: -Spelling Groep 5, M5 Niveau: minmaal Lees- en spellingsproces: via analyse toetsresultaten en observaties 10

11 6 Jan./febr. april Interventieperiode 2A: extra instructietijd; extra oefentijd; specifieke interventie; minimaal 60 min. per week 7 april Tussenmeting 2 Korte tussentijdse effectmeting; eventueel bijstelling van handelingsplan. -DMT kaart 1, 2, 3 Niveau: minmaal -AVI- M5 -AVI- M5 Lees- en spellingproces: via analyse toetsresultaten en observaties Spelling: -Spelling Groep 5, M5 -Vooruitgang t.o.v. 8 April/mei/juni Interventieperiode 2B: extra instructietijd; extra oefentijd; specifieke interventie; minimaal 60 min. per week 9 mei/juni Hoofdmeting 2 (n.a.v. toetsresultaten en observaties wordt een groepsoverzicht gemaakt voor de volgende groep) -DMT kaart 1, 2, 3 Niveau: minmaal -AVI -AVI-E5 -Vooruitgang t.o.v. Lees- en spellingproces: via analyse toetsresultaten en observaties Spelling: Spelling: -Spelling Groep 5, E5 Niveau: minmaal Begrijpend lezen: Begrijpend lezen: Begrijpend lezen Groep 5, E5 Niveau: minmaal 11

12 Dyslexieprotocol: stappenplan voor groep 6-8 Stap Moment in leerjaar Actie door de leerkracht Toetsen alle leerlingen: In kaart brengen van: Extra toetsen risicoleerlingen Welke toets? Bron Streefdoel 1 Aanvang groep Beginsituatie vastleggen: Overdracht vanuit de vorige groep; groepsplan maken Aanvang groep oktober/ november oktober/ november okt./nov. jan./febr. Interventieperiode 1A: extra instructietijd; extra oefentijd; specifieke interventie; minimaal 60 min. per week Tussenmeting 1 Korte tussentijdse effectmeting; eventueel bijstelling van handelingsplan Spelling: -DMT kaart 1, 2 en 3 -Vooruitgang t.o.v. Niveau: min. AVI-E5. E6, E7, E8 AVI-E5, E6, E7, E8 Spelling E5, E6, E7, E8 -incidenteel: PI-dictee Pearson Interventieperiode 1B: extra instructietijd; extra oefentijd; specifieke interventie; minimaal 60 min. per week -Vooruitgang t.o.v. -DMT alléén kaart 3 (indien nodig kaart 2 en/of 1) Niveau: minmaal 5 Januari/februari Hoofdmeting 1 Laatste meting groep 8 -AVI-M6, M7, M8 AVI-M6, M7, M8 Begrijpend lezen: Begrijpend lezen: -Begrijpend lezen M6, M7, M8 Niveau: minimaal Spelling: Spelling: -Spelling M6, M7, M8 Niveau: minmaal Lees- en spellingsproces: via analyse toetsresultaten en observaties 12

13 6 Jan./febr. april Interventieperiode 2A: extra instructietijd; extra oefentijd; specifieke interventie; minimaal 60 min. per week 7 april Tussenmeting 2 Korte tussentijdse effectmeting; eventueel bijstelling van handelingsplan. -DMT alléén kaart 3 (indien Niveau: minmaal nodig kaart 2 en/of 1) -AVI M6, M7 -AVI M6, M7 Lees- en spellingproces: via analyse toetsresultaten en observaties Spelling: -Spelling M6, M7 -Vooruitgang t.o.v. 8 April/mei/juni Interventieperiode 2B: extra instructietijd; extra oefentijd; specifieke interventie; minimaal 60 min. per week 9 mei/juni Hoofdmeting 2 (n.a.v. toetsresultaten en observaties wordt een groepsoverzicht gemaakt voor de volgende groep) -DMT alléén kaart 3 (indien nodig kaart 2 en/of 1) Niveau: minmaal -AVI E6, E7 -AVI E6, E7 -Vooruitgang t.o.v. Lees- en spellingproces: via analyse toetsresultaten en observaties Spelling: Spelling: -Spelling E6, E7, Niveau: minmaal Begrijpend lezen: Begrijpend lezen: Begrijpend lezen E6, E7 Niveau: minmaal 13

14 Toelichting op het Dyslexieprotocol Oranje Nassau School Zorgniveau 1 Om goed lees en spellingsonderwijs te waarborgen moet de leerkracht rekening houden met de verschillen in de klas. Hiervoor gelden de volgende afspraken: Er is voldoende tijd ingeroosterd voor het leesonderwijs voor de hele groep (zie taalpilots), en extra tijd voor de zwakste lezers (verlengde instructie en leeskwartier) We hanteren streefdoelen voor lezen en spelling Er wordt gewerkt met het interactieve gedifferentieerde directe instructiemodel (IGDI-model), die als volgt is opgebouwd: 1. Start van de les (terugblikken en voorkennis activeren) 2. Benoemen van het leerdoel (vergroot de betrokkenheid van de zwakke en gemiddelde leerling) 3. Nieuwe inhouden aanbieden (demonstreren/voordoen, uitleggen wat maar ook hoe, concrete voorbeelden geven, hardop denken) 4. Begeleide oefening van vaardigheden (interactief oefenen, korte duidelijke opgaven geven, vragen stellen of de instructie begrepen is) 5. Individuele verwerking met regelmatige feedback, (risicoleerlingen krijgen verlengde instructie en begeleide inoefening,ongeveer 10 minuten) 6. Evaluatie (inhoudelijk afronden van de les, terugkomen op het lesdoel) Binnen het IGDI-model gelden afspraken over zelfstandig werken: 1. Er wordt gebruik gemaakt van een stoplicht 2. De les is voorspelbaar en is visueel uitgewerkt op het bord (tijdsaanduiding) 3. De leerkracht is voorspelbaar (kinderen weten wat ze gaat doen en wanneer de leerkracht langs komt tijdens een ronde) 4. Extra instructie vindt plaats aan de instructietafel 5. Er is voldoende materiaal aanwezig om verder te kunnen 6. De leerkracht heeft een goede organisatie in de klas, hanteert de regels over zelfstandig werken consequent en bespreekt ze regelmatig met de kinderen. Een goede lees- en spellingsles kent de volgende kenmerken: 1. Er is sprake van een vlot tempo 2. De leerkracht doet voor (doet hardop denkend nieuwe vaardigheden en de daarbij behorende strategieën voor) 3. Alle leerlingen worden betrokken gehouden, door wisselende werkvormen, voor-koor-door principes, goede zithouding, bijwijzen, actieve houding van de leerkracht, het vooraf aangeven van het doel etc. 4. Goed gebruik van het digibord 5. Er wordt direct feedback gegeven op fout gelezen of geschreven woorden 6. Elke les wordt geëvalueerd 14

15 Zorgniveau 2: We spreken van zorgniveau 2 als binnen de klas het onderwijsaanbod geïntensiveerd wordt. Binnen de groep zijn er leerlingen die behoefte hebben aan extra herhaling van de leerstof en het aanbieden van de leerstof in kleine stapjes. We hebben hier het volgende over afgesproken: Interventieperiode Kinderen met een lage C score en D of E score krijgen extra leertijd en verlengde instructie De leerkracht geeft de verlengde instructie De leerkracht bepaalt op basis van toetsgegevens (methodegebonden en methode ongebonden) waar de leerling instructie op nodig heeft (bijv. woord of tekstniveau of spellingvaardigheid) en past de instructie hierop aan. Tijdens de verlengde instructie herhaalt de leerkracht (indien nodig) de instructie in kleine stappen. Daarna volgt de begeleide inoefening, waarbij de leerkracht veel zelf voordoet en de leerlingen zelf oefenen en veel directe, concrete feedback krijgen van de leerkracht De leerkracht maakt voor de leerlingen die verlengde instructie hebben gehad een bewuste keuze in de zelfstandige verwerking van het werkboek. (Wat kan achterwege gelaten worden?) In de klas worden de computerprogramma s Veilig leren lezen, Spelling in beeld, Bloon en Flits ingezet om de leertijd te vergroten Ouders worden bij het leerproces van hun kind betrokken. (thuis leeskilometers maken bijv.) Zorgniveau 3: Als uitbreiding van instructie- en oefentijd niet voldoende is, (de lage D en E kinderen) zal er intensief met de kinderen gewerkt moeten worden. Hiervoor komen de kinderen in aanmerking die zeer zwak scoren of na een interventieperiode met extra begeleiding op zorgniveau 2 onvoldoende vooruit zijn gegaan. Hiervoor gelden de volgende afspraken: 1. De intensieve interventie is geen vervanging van de gewone spelling- of leesles 2. De leertijd wordt met minimaal 1 uur per week uitgebreid (bijv. 3 keer 20 minuten) 3. Kinderen krijgen extra instructie en begeleide inoefening van de leerkracht aan de instructietafel 4. Extra leer- en instructietijd wordt o.a. gerealiseerd door: 4 keer een leeskwartier op de middag ( uur) 5. Zeer zwakke lezers volgen het interventieprogramma Connect. (3 keer 20 minuten met maximaal 4 leerlingen) 6. Zeer zwakke spellers volgen het interventieprogramma Taal in Blokjes (3 keer 20 minuten met maximaal 4 leerlingen). Ook in de klas wordt Taal in blokjes gebruikt 7. De effecten van de intensieve hulp worden gemeten tijdens de tussenmetingen of standaard toetsmomenten (). Op basis van de toetsresultaten wordt gekeken of de intensieve hulp vervolgd moet worden. 15

16 Een leerling mag doorgestuurd worden naar externe zorg wanneer hij tot de zwakste 10% op lezen behoort of wanneer hij tot de zwakste 16 % op lezen en de zwakste 10% op spelling. Concreet betekent dit dat leerlingen met een E score op lezen en leerlingen met een lage D score op lezen en een E score op spellen - mits vastgesteld op minimaal drie opeenvolgende meetmomenten () en na aanbod van extra begeleiding - doorgestuurd kunnen worden naar de zorg. Zorgniveau 4 In een leerling-dossier wordt het vermoeden van (ernstige) dyslexie onderbouwd door een omschrijving van de geboden hulp en de achterstand die ondanks intensieve hulp is blijven bestaan. Een externe behandelaar van een dyslexie-instituut kan op basis van het leerling-dossier en een diagnostisch onderzoek de diagnose dyslexie stellen. De leerling komt dan in aanmerking voor een behandeling. Het behandelinstituut wordt door ouders gekozen en de behandeling mag onder schooltijd plaatsvinden. Compenserende en dispenserende maatregelen voor dyslecten. Om verwarring te voorkomen wordt Taal in blokjes (buiten de groep) gestopt. Wel wordt het materiaal gebruikt als visuele ondersteuning in de klas Leerlingen met dyslexie krijgen nog steeds uitbreiding van de instructie -en oefentijd De leerkracht bespreekt met de leerling hoe er omgegaan wordt met spellingfouten in schrijfproducten (wat rekent de leerkracht wel en niet fout) De leerling wordt door de leerkracht voorbereid op een leesbeurt De leerling heeft recht op extra tijd De leerling mag gebruik maken van ondersteunende middelen zoals een spellingspiekkaart, een werkstuk of andere schrijfproducten op de computer maken, evt. een tafelkaart, vergrote versie van toetsen (lettergrootte 12) Het aantal oefeningen wordt beperkt, minder verwerkingsopdrachten hoeven maken. De leerkracht maakt een keuze welke opdrachten gemaakt moeten worden. De leerling krijgt de gelegenheid om moeilijke teksten van zaakvakken voor te bereiden (thuis of op school) voordat het in de klas aan de orde komt Het gebruik van voorleessoftware (op de computer of Daisyspeler) kan bij zeer zwakke lezers bij de zaakvakken in de bovenbouw worden toegepast. We maken er niet standaard gebruik van omdat wij het belangrijk vinden dat leerlingen zoveel mogelijk in de basisschoolleeftijd zelf actief blijven lezen. In iedere klas zijn voorleesversies van de zaakvakken aanwezig en is de voorleessoftware op de computer geïnstalleerd. Mocht een leerling een Daisyspeler willen gebruiken dan moet deze door de ouders worden aangeschaft. Uitgebreide tekstverwerkingsprogramma s zoals Kurzweil of Claroread kunnen ook door ouders zelf worden aangeschaft. Bij bepaalde vakonderdelen (bijv. topo) kan de leerling mondeling in plaats van schriftelijk overhoord worden. De leerkracht bespreekt dit van te voren met de leerling en maakt hier afspraken over. 16

17 Wanneer een leerling twee keer op het instructieniveau AVI blijft haken, dan wordt het volgende niveau getoetst om te beoordelen of de leerling dit niveau ook op instructieniveau kan lezen De entree- en eindtoets worden digitaal of met een luisterversie afgenomen. Vooraf wordt er met de leerlingen geoefend met een luisterversie. 17

2014 Protocol dyslexie

2014 Protocol dyslexie Protocol dyslexie 2014 Protocol dyslexie Inleiding Dyslexie betekent letterlijk: niet kunnen lezen 1. De term komt uit het latijn, want dys = niet goed functioneren, lexis = taal of woorden. Bij dyslexie

Nadere informatie

Automatisering van het lezen op woordniveau

Automatisering van het lezen op woordniveau Protocol Leesproblemen en Dyslexie toetskalender voor groep 3 expertisecentrum nederlands 3 algemene toelichting Momenteel werkt het Expertisecentrum Nederlands aan een herziening van de Protocollen Leesproblemen

Nadere informatie

Niet methodegebonden toetsen die gedurende de schoolperiode afgenomen worden op het gebied van taal, lezen en spelling:

Niet methodegebonden toetsen die gedurende de schoolperiode afgenomen worden op het gebied van taal, lezen en spelling: R.K. Daltonschool De Driesprong Taal- leesprotocol groep 1 8, versie 01-08-2011 Dit protocol is onze vertaling van het Dyslexieprotocol naar onze schoolsituatie. De taal- leesontwikkeling van de wordt

Nadere informatie

Protocol leesproblemen en dyslexie

Protocol leesproblemen en dyslexie 1 KC Den Krommen Hoek Protocol leesproblemen en dyslexie Verantwoording: Het protocol leesproblemen en dyslexie van kindcentrum Den Krommen Hoek is opgesteld op basis van het Protocol Leesproblemen en

Nadere informatie

CBS Maranatha. Doel: Hoogklei 7, 9671 GC Winschoten Dyslexieprotocol 2013 aangepast sept.14

CBS Maranatha. Doel: Hoogklei 7, 9671 GC Winschoten Dyslexieprotocol 2013 aangepast sept.14 CBS Maranatha Hoogklei 7, 9671 GC Winschoten Dyslexieprotocol 2013 aangepast sept.14 Doel: Doel van ons dyslexieprotocol is een zo goed mogelijke begeleiding van leerlingen met (dreigende) leesproblemen.

Nadere informatie

Automatisering van het lezen op woordniveau

Automatisering van het lezen op woordniveau Protocol Leesproblemen en Dyslexie toetskalender voor groep 4 expertisecentrum nederlands 4 algemene toelichting Momenteel werkt het Expertisecentrum Nederlands aan een herziening van de Protocollen Leesproblemen

Nadere informatie

EEN PRAGMATISCH LEESPROTOCOL. Joop Stoeldraijer Kees Vernooy

EEN PRAGMATISCH LEESPROTOCOL. Joop Stoeldraijer Kees Vernooy EEN PRAGMATISCH LEESPROTOCOL Joop Stoeldraijer Kees Vernooy Hengelo/Breda september 2011 1 EEN PRAGMATISCH LEESPROTOCOL We hebben dit digitale leesprotocol gemaakt om te voorkomen dat scholen heel veel

Nadere informatie

LEES / EN DYSLEXIEPROTOCOL

LEES / EN DYSLEXIEPROTOCOL LEES / EN DYSLEXIEPROTOCOL De Palster september 2012 Lees- en dyslexieprotocol De Palster versie september 2012 1 EEN PRAGMATISCH LEESPROTOCOL Dit digitale leesprotocol is gemaakt om er voor te zorgen

Nadere informatie

bijlage 10 of ZLKLS auditieve woorden met de aangeboden bijlage 9 of ZLKLS auditieve synthese Toets met 20 klankzuivere

bijlage 10 of ZLKLS auditieve woorden met de aangeboden bijlage 9 of ZLKLS auditieve synthese Toets met 20 klankzuivere 29 Protocol klas 1 Toetsing/ signalering 1 Overdracht LVS Kleuters 2 Hoofdmeting 1 (Herfstsignalering, alle leerlingen) Letterkennis: Lezen en herkennen van aangeboden letters, lange klanken, korte klanken,

Nadere informatie

Handleiding. Vroegtijdige signalering en adequate aanpak op het gebied van lezen/spellen en dyslexie.

Handleiding. Vroegtijdige signalering en adequate aanpak op het gebied van lezen/spellen en dyslexie. Handleiding Vroegtijdige signalering en adequate aanpak op het gebied van lezen/spellen en dyslexie. Inhoudsopgave Inleiding 3 Aanleiding 3 Wanneer spreken van risicoleerlingen? 3 Leeswijzer 3 Tot slot

Nadere informatie

Als het leren lezen niet zo soepel gaat

Als het leren lezen niet zo soepel gaat Als het leren lezen niet zo soepel gaat In de onderbouw leert een kind de eerste beginselen van het lezen. Wij letten bij het aanleren van de letters gelijk al op de signalen van leesproblemen. Het aanleren

Nadere informatie

Protocol leesproblemen en dyslexie OBS Bos en Vaart

Protocol leesproblemen en dyslexie OBS Bos en Vaart Protocol leesproblemen en dyslexie OBS Bos en Vaart Protocol Leesproblemen en Dyslexie Groep 1/2 Einde groep 1 Gedurende het Gedurende het Midden groep 2 Einde groep 2 Einde groep 2 Cito taal afnemen en

Nadere informatie

VRAGENLIJST PRIMAIR ONDERWIJS DYSLEXIEMONITOR

VRAGENLIJST PRIMAIR ONDERWIJS DYSLEXIEMONITOR VRAGENLIJST PRIMAIR ONDERWIJS DYSLEXIEMONITOR INHOUDSOPGAVE Zorgniveau 1: Goed lees- en spellingonderwijs Stap 1: Leestijd blz. 3 Kwaliteit instructiegedrag blz. 3 Klassenmanagement blz. 4 Stap 2: Juist

Nadere informatie

toetsen van Veilig Leren lezen en Estafette. groepen 1 2 LOVS Cito Taal voor Goed lees en spellingsonderwijs in de groepen 3 tot en met 8

toetsen van Veilig Leren lezen en Estafette. groepen 1 2 LOVS Cito Taal voor Goed lees en spellingsonderwijs in de groepen 3 tot en met 8 onderwijs en zorgarrrangement op De Wilgen uitgevoerd door meetinstrumenten Zorgniveau 1 = basisarrangenment Zorgniveau 1 Leerkracht Methodegebonden Gestructureerde stimulering van beginnende geletterdheid

Nadere informatie

Automatisering van het lezen op woordniveau

Automatisering van het lezen op woordniveau Protocol Leesproblemen en Dyslexie toetskalender voor groep 5 expertisecentrum nederlands 5 algemene toelichting Momenteel werkt het Expertisecentrum Nederlands aan een herziening van de Protocollen Leesproblemen

Nadere informatie

Automatisering van het lezen op woordniveau

Automatisering van het lezen op woordniveau Protocol Leesproblemen en Dyslexie toetskalender voor groep 7 expertisecentrum nederlands 7 algemene toelichting Momenteel werkt het Expertisecentrum Nederlands aan een herziening van de Protocollen Leesproblemen

Nadere informatie

Het Kampus protocol leesproblemen en dyslexie

Het Kampus protocol leesproblemen en dyslexie BS KAMPUS DE GILDEKAMP 6016 6545 LX Nijmegen Het Kampus protocol leesproblemen en dyslexie Om houvast te hebben bij het onderkennen en aanpakken van leesproblemen en dyslexie hebben wij als school een

Nadere informatie

Afspraken mbt protocol dyslexie Van Dijckschool Bilthoven. Inhoudsopgave:

Afspraken mbt protocol dyslexie Van Dijckschool Bilthoven. Inhoudsopgave: 11-12-2007 Inhoudsopgave: 1. Dyslexie...3 1.1 Wat is het dyslexieprotocol?...3 1.2 Doel van het Protocol Dyslexie....3 1.3 Inhoud van het protocol...3 2. Preventie en interventiehandelingen...4 2.1 Groep

Nadere informatie

MOMENTEN IN DE TIJD WAT MOET ER GEBEUREN? HOE PAKKEN WE HET AAN?

MOMENTEN IN DE TIJD WAT MOET ER GEBEUREN? HOE PAKKEN WE HET AAN? Protocol Leesproblemen en dyslexie, groep 7-8 Groep 7 Aandachtspunten: Vlot en vloeiend kunnen lezen Onderhouden en verbeteren technische leesvaardigheid Enkele leesstrategieën Tekstkennis bijbrengen Aandacht

Nadere informatie

Binnen de school zijn de volgende personen goed ingevoerd op het gebied van dyslexie: - Intern begeleider - Groepsleerkracht - RT-er

Binnen de school zijn de volgende personen goed ingevoerd op het gebied van dyslexie: - Intern begeleider - Groepsleerkracht - RT-er Dyslexie Protocol Wie doet binnen de school uitspraken over dyslexie? Binnen de school zijn de volgende personen goed ingevoerd op het gebied van dyslexie: - Intern begeleider - Groepsleerkracht - RT-er

Nadere informatie

10. DYSLEXIEPROTOCOL Draaiboek protocol leesproblemen en dyslexie.

10. DYSLEXIEPROTOCOL Draaiboek protocol leesproblemen en dyslexie. 10. DYSLEXIEPROTOCOL Draaiboek protocol leesproblemen en dyslexie. Versie januari 2016 Mathilde van Boxtel-Foolen Leesproblemen en dyslexie Kindcentrum t Ven is sinds november 2014 officieel een dyslexievriendelijke

Nadere informatie

KWALITEITSKAART. Toetskalender lezen gericht op technisch lezen / woordenschat / begrijpend lezen. Inhoud. 2. Streefdoelen in een ander perspectief

KWALITEITSKAART. Toetskalender lezen gericht op technisch lezen / woordenschat / begrijpend lezen. Inhoud. 2. Streefdoelen in een ander perspectief KWALITEITSKAART Taal / lezen / rekenen PO Toetskalender lezen gericht op technisch lezen / woordenschat / begrijpend lezen Inhoud 1. Vooraf 2. Streefdoelen in een ander perspectief 3. Aanbevolen Toetskalender

Nadere informatie

Taak van de school. Vermoeden onderbouwen. Leerling ondersteunen & begeleiden. Verwijzen naar gezondheidszorg

Taak van de school. Vermoeden onderbouwen. Leerling ondersteunen & begeleiden. Verwijzen naar gezondheidszorg Intervisie ONL, 10 februari 2012 Taak van de school Toetsen (en interventies) in het onderwijs Leerling ondersteunen en begeleiden Vermoeden van dyslexie onderbouwen Eventueel verwijzen naar de gezondheidszorg

Nadere informatie

Interventieperiode november februari groep 1 tot en met 5. Mariët Förrer

Interventieperiode november februari groep 1 tot en met 5. Mariët Förrer Interventieperiode november februari groep 1 tot en met 5 Mariët Förrer November - februari Doelen en accenten per groep Rol van intern begeleider / taalcoördinator IB en TC ook in deze periode Bewaken

Nadere informatie

Katholieke Basisschool Op weg Dyslexieprotocol

Katholieke Basisschool Op weg Dyslexieprotocol Katholieke Basisschool Op weg Dyslexieprotocol Protocol dyslexie Basisschool Op Weg 1 Dyslexieprotocol Basisschool Op Weg Haarle: Doelen die de school nastreeft i.v.m. dyslexie: -Ons doel is om de leerlingen

Nadere informatie

Handreiking Groepsplan voorbereidend lezen:

Handreiking Groepsplan voorbereidend lezen: Handreiking Groepsplan voorbereidend lezen: groep: Leerkracht: Periode: Schooljaar: Gebaseerd op groepsplan voorbereidend lezen vco Drakensteyn / Gerard Regeling Handreiking groepsplannen M.Forrer en Yvonne

Nadere informatie

Stappenplan Dyslexietraject

Stappenplan Dyslexietraject Stappenplan Dyslexietraject Een leerling komt in aanmerking voor dyslexie-onderzoek wanneer: Criterium van de achterstand: er sprake is van een significante achterstand op het gebied van lezen en/of spelling

Nadere informatie

Handreiking invulling zorgniveau 2 en 3 bij vermoeden (ernstige enkelvoudige) dyslexie

Handreiking invulling zorgniveau 2 en 3 bij vermoeden (ernstige enkelvoudige) dyslexie Handreiking invulling zorgniveau 2 en 3 bij vermoeden (ernstige enkelvoudige) dyslexie Adelante audiologie & communicatie Vanaf 1 januari 2015 is de bekostiging en uitvoering van beleid met betrekking

Nadere informatie

Groepsplan voorbereidend lezen: -fonemisch bewustzijn -letterkennis

Groepsplan voorbereidend lezen: -fonemisch bewustzijn -letterkennis Groepsplan voorbereidend lezen: -fonemisch bewustzijn -letterkennis groep: Leerkracht: Periode: Schooljaar: Gebaseerd op groepsplan voorbereidend lezen vco Drakensteyn / Gerard Regeling Handreiking groepsplannen

Nadere informatie

Van onderwijs naar zorg: doorverwijzen bij een vermoeden van dyslexie in het kader van de vergoedingsregeling

Van onderwijs naar zorg: doorverwijzen bij een vermoeden van dyslexie in het kader van de vergoedingsregeling Van onderwijs naar zorg: doorverwijzen bij een vermoeden van dyslexie in het kader van de vergoedingsregeling Het onderwijs en de gezondheidszorg dragen samen de verantwoordelijkheid voor het voorkomen

Nadere informatie

Protocol Leesproblemen en Dyslexie

Protocol Leesproblemen en Dyslexie Protocol Leesproblemen en Dyslexie Inleiding In dit protocol is vastgelegd hoe op onze school goed leesonderwijs wordt gerealiseerd. Hoe leerlingen in hun leesontwikkeling worden gevolgd en hoe en met

Nadere informatie

Planmatig werken in groep 1&2 Werken met groepsplannen. Lunteren, maart 2011 Yvonne Leenders & Mariët Förrer

Planmatig werken in groep 1&2 Werken met groepsplannen. Lunteren, maart 2011 Yvonne Leenders & Mariët Förrer Planmatig werken in groep 1&2 Werken met groepsplannen Lunteren, maart 2011 Yvonne Leenders & Mariët Förrer Masterclass Waarom, waarvoor, hoe? Verdieping m.b.t. taalontwikkeling en werken met groepsplannen

Nadere informatie

Beleidsstuk dyslexie. Augustus 2014

Beleidsstuk dyslexie. Augustus 2014 Beleidsstuk dyslexie Augustus 2014 Saltoschool Reigerlaan Beleidsstuk dyslexie 01-08-2014 Inhoudsopgave Inleiding... 3 1 Screening en signalering... 3 1.1 Groep 1... 3 1.2 Groep 2... 3 1.3 Groep 3... 4

Nadere informatie

Leesprotocol Groep 1-8

Leesprotocol Groep 1-8 Leesprotocol Groep 1-8 Inhoudopgave Leerling onderwijs volgsysteem (LOVS) en het van gebruik toetsen m.b.t. het volgen van de leesontwikkeling 3 De niet methode gebonden toetsen (gestandaardiseerde, landelijk

Nadere informatie

Protocol leesproblemen en dyslexie

Protocol leesproblemen en dyslexie Protocol leesproblemen en dyslexie Nicole Smits 1 Protocol leesproblemen en dyslexie INHOUDSOPGAVE PROTOCOL LEESPROBLEMEN EN DYSLEXIE 3 STAPPENPLAN GROEP 1 5 STAPPENPLAN GROEP 2 7 STAPPENPLAN GROEP 3 9

Nadere informatie

Dyscalculieprotocol Cluster Jenaplan

Dyscalculieprotocol Cluster Jenaplan Dyscalculieprotocol Cluster Jenaplan Eerste versie 2015-2016 Het volgen van - en begeleiding bij ernstige rekenproblemen en dyscalculie Stappenplan bij (ernstige ) rekenproblemen en dyscalculie De vier

Nadere informatie

Protocol leesproblemen en dyslexie

Protocol leesproblemen en dyslexie Groep 1 en 2 Periode: Toetsen: Bij uitslag: Inzetten op: Materialen/ methode: Hele jaar kleutersignaleringslijst Kleuterplein Zorgen om leesmotivatie. november gr. 2 gr. 2 gr.2 gr.2 Geletterdheid (hierin

Nadere informatie

Dyslexie protocol de Werkschuit

Dyslexie protocol de Werkschuit Dyslexie protocol de Werkschuit Doel van het protocol Het protocol beoogt dat leerlingen in de groepen 1 t/m 8 de basisprincipes en basisvaardigheden van lezen en spellen onder de knie krijgen. Dat wil

Nadere informatie

Niveau 2. VVE Aandacht voor geletterdheid met startblokken Groep 1

Niveau 2. VVE Aandacht voor geletterdheid met startblokken Groep 1 Dyslexieprotocol Niveau 1 Kwaliteit instructiegedrag en klassenmanagement, Juist gebruik van effectieve methodes voor aanvankelijk en voortgezet technisch lezen, Gebruik leerlingvolgsysteem ( rond technisch

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Wat is dyslexie? Het belang van vroegtijdige signalering

Dyslexieprotocol. Wat is dyslexie? Het belang van vroegtijdige signalering Dyslexieprotocol Wat is dyslexie? Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren van het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of spellen op woordniveau.

Nadere informatie

Protocol leesproblemen en dyslexie

Protocol leesproblemen en dyslexie Protocol leesproblemen en dyslexie 1 Inhoud 1. PROTOCOL LEESPROBLEMEN EN DYSLEXIE... 3 2. STAPPENPLAN GROEP 1... 5 3. STAPPENPLAN GROEP 2... 7 4. STAPPENPLAN GROEP 3... 10 5. STAPPENPLAN GROEP 4... 14

Nadere informatie

Basisschool de Spindel, september 2012. de Spindel, protocol bij leesproblemen en/of dyslexie Versie september 2012-1 -

Basisschool de Spindel, september 2012. de Spindel, protocol bij leesproblemen en/of dyslexie Versie september 2012-1 - Schoolspecifiek Protocol bij Leesproblemen en/of Dyslexie t.b.v. de begeleiding van kinderen met lees- en/of spellingproblemen de onderkenning van dyslexie Basisschool de Spindel, september 2012 Versie

Nadere informatie

Begrijpend lezen Cito LVS TBL minimaal C-niveau. Woordenschat Cito LVS Woordenschattoets minimaal C-niveau

Begrijpend lezen Cito LVS TBL minimaal C-niveau. Woordenschat Cito LVS Woordenschattoets minimaal C-niveau Bijlage Dyslexieprotocol Wat verwachten we van de kinderen aan het eind van groep 3 Eind mei stellen we het lees- en spellingniveau van alle leerlingen in groep 3 met behulp van genormeerde toetsen vast.

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Basisschool Sint Antonius van Padua Sint-Oedenrode. Inhoud

Dyslexieprotocol. Basisschool Sint Antonius van Padua Sint-Oedenrode. Inhoud Dyslexieprotocol Inhoud 1 Dyslexie... 4 1.1 Mogelijk bijkomende problemen... 4 1.2. Diagnose dyslexie en dyslexieverklaring... 4 2 Signalering van dyslexie... 5 2.1 Toetsen... 5 2.2 Zwakke lezers en/of

Nadere informatie

DYSLEXIEPROTOCOL 2010-2011 1

DYSLEXIEPROTOCOL 2010-2011 1 DYSLEXIEPROTOCOL 2010-2011 1 Inhoudsopgave DYSLEXIEPROTOCOL 2010-2011... 3 1 Inleiding... 3 2 Vergoedingsregeling Dyslexie... 3 3 Interventies en hulp in de klas bij (vermoeden van ) dyslexie... 4 4 Signaleringslijst

Nadere informatie

Leerlingdossier ONL Dyslexie

Leerlingdossier ONL Dyslexie Leerlingdossier ONL Dyslexie Richtlijnen bij het invullen Met dit begeleidend schrijven willen wij het invullen van het leerlingdossier voor onderzoek en behandeling van ernstige, enkelvoudige dyslexie

Nadere informatie

Lees- en dyslexiebeleid. op de. Twaalfruiter

Lees- en dyslexiebeleid. op de. Twaalfruiter Lees- en dyslexiebeleid op de Twaalfruiter Richtinggevend kader lees- en dyslexiebeleid binnen het SWV RK/AB stad Utrecht Inleiding Het SWV RK/AB heeft in zijn Zorgplan 2007-2011 bij hoofdstuk 6 Strategisch

Nadere informatie

Doublure protocol Groep 1 t/m 8

Doublure protocol Groep 1 t/m 8 Doublure protocol Groep 1 t/m 8 Protocol Om tot een verantwoorde beslissing te komen ten aanzien van al of niet bevorderen volgen wij voor deze procedure onderstaand stappenplan: o De groepsleerkracht

Nadere informatie

Protocol dyslexie Openbare Basisschool De Bouwsteen Inhoud

Protocol dyslexie Openbare Basisschool De Bouwsteen Inhoud Protocol dyslexie Openbare Basisschool De Bouwsteen Inhoud 1) Dyslexie in het kort Problemen bij het lezen Problemen bij het spellen Problemen bij het schrijven Mogelijke gevolgen van dyslexie 2) Voorbereidend

Nadere informatie

Format groepsplan. HOE bied ik dit aan? -instructie -leeromgeving AANPAK METHODIEK. Automatiseren Modelen. Automatiseren Modelen Begeleid inoefenen

Format groepsplan. HOE bied ik dit aan? -instructie -leeromgeving AANPAK METHODIEK. Automatiseren Modelen. Automatiseren Modelen Begeleid inoefenen Format groepsplan Groep namen WAT wil ik bereiken? WAT bied ik aan om dit doel te bereiken? HOE bied ik dit aan? -instructie -leeromgeving HOEveel tijd? Zelfstandig of met de leerkracht? HOE volg ik de

Nadere informatie

Zorg voor kinderen met specifieke instructie- of ondersteuningsbehoeften

Zorg voor kinderen met specifieke instructie- of ondersteuningsbehoeften Deel 4.1b lezen Zorg voor kinderen met specifieke instructie- of ondersteuningsbehoeften 1. Omschrijving van de zorg De kinderen behalen bij lezen herhaaldelijk niet het gewenste niveau of lijken een achterstand

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Bibit mei 2013

Dyslexieprotocol Bibit mei 2013 Inhoudsopgave 1. Uitgangspunt 2. Het lees- en spellingonderwijs 3. Signalering 4. Diagnose 5. Hoe gaan we om met dyslectische kinderen? De aanpak. 6. Tips voor ouders en kinderen Uitgangspunt Als we het

Nadere informatie

Het IGDI model. Het belang van goede instructie. Bij welke leerkrachten leren kinderen het beste? (Good 1989) Instructie en risicoleerlingen

Het IGDI model. Het belang van goede instructie. Bij welke leerkrachten leren kinderen het beste? (Good 1989) Instructie en risicoleerlingen Het IGDI model Leesverbetertraject Enschede 8/11/07 Het belang van goede Risicoleerlingen deden het bij goede leerkrachten net zo goed als gemiddelde leerlingen bij zwakke leerkrachten. Niets was effectvoller

Nadere informatie

Leerlingdossier Vergoedingsregeling Dyslexie

Leerlingdossier Vergoedingsregeling Dyslexie Leerlingdossier Vergoedingsregeling Dyslexie dekroon,diagnostiek enbehandelcentrum Koningin Wilhelminalaan 9 7415 KPDeventer Tel:06-81285377 info@centrumdekroon.nl Leerlingdossier Vergoedingsregeling Dyslexie

Nadere informatie

Opbrengstgericht werken en spelling

Opbrengstgericht werken en spelling WORKSHOP Opbrengstgericht werken en spelling Programma en doelen Is spelling moeilijk? Het waarom en wat Effectief spellingonderwijs Spellingbewustzijn Tips Afsluiting. Schema spellingsproces Gesproken

Nadere informatie

Beleidsplan. Leesproblemen en Dyslexie. Obs De Klim, Utrecht. Loes Brons, juni 2015. Eindredactie Dieuwke van Kraaij

Beleidsplan. Leesproblemen en Dyslexie. Obs De Klim, Utrecht. Loes Brons, juni 2015. Eindredactie Dieuwke van Kraaij Beleidsplan Leesproblemen en Dyslexie Obs De Klim, Utrecht Loes Brons, juni 2015 Eindredactie Dieuwke van Kraaij 1 Inhoudsopgave Inleiding Hoofdstuk 1: Goed lees- en spellingonderwijs 1.1 Het continuüm

Nadere informatie

Dyslexieprotocol van CBS de Slotschool

Dyslexieprotocol van CBS de Slotschool B. Hesselinkstraat 2 9076EC Sint Annaparochie. Tel.: 0518-402144 Email: info@cbs-slotschool.nl Dyslexieprotocol van CBS de Slotschool INHOUD: 1 definitie dyslexie 2 signalering 3 analyse 4 schoolprocedure

Nadere informatie

Protocol ernstige rekenwiskundeproblemen. dyscalculie. St. Antoniusschool Klein Zundert

Protocol ernstige rekenwiskundeproblemen. dyscalculie. St. Antoniusschool Klein Zundert Protocol ernstige rekenwiskundeproblemen en dyscalculie St. Antoniusschool Klein Zundert 2016 Voor u ligt het protocol ernstige reken-wiskundeproblemen en dyscalculie van de Antoniusschool. Om op alle

Nadere informatie

Iedereen kan leren lezen

Iedereen kan leren lezen Iedereen kan leren lezen Versie 2: december 2015 Inhoudsopgave Voorwoord blz 2 Voorbereidend lezen groep 1/2 blz 3 Effectief aanvankelijk lezen in groep 3 blz 5 Effectief leesonderwijs groep 4 blz 7 Effectief

Nadere informatie

TOETSKALENDER VOOR GROEP 4

TOETSKALENDER VOOR GROEP 4 PROTOCOL LEESPROLEMEN EN DYSLEXIE TOETSKLENDER VOOR GROEP 4 PROTOCOL LEESPROLEMEN EN DYSLEXIE VOOR GROEP 4 TOETSKLENDER Toetskalender Tussenmeting 1 Vaardigheid Toets ron Streefdoel ij alle leerlingen:

Nadere informatie

Aanvankelijk technisch lezen. Effectief aanvankelijk lezen in groep 3

Aanvankelijk technisch lezen. Effectief aanvankelijk lezen in groep 3 Aanvankelijk technisch lezen Effectief aanvankelijk lezen in groep 3 Praktische handvatten voor het taallees- en rekenonderwijs zoals deze Kwaliteitskaart zijn te vinden op www.taalpilots.nl en www.rekenpilots.nl.

Nadere informatie

Schoolspecifiek Protocol Dyslexie J.J. Anspachschool Dongen

Schoolspecifiek Protocol Dyslexie J.J. Anspachschool Dongen Schoolspecifiek Protocol Dyslexie J.J. Anspachschool Dongen Protocol Dyslexie J.J. Anspachschool 1 Schoolspecifiek Protocol Dyslexie J.J. Anspachschool Dongen Inhoudsopgave 1. Algemene Inleiding 3 2. De

Nadere informatie

Dyslexieprotocol o.b.s. Kiezel en Kei

Dyslexieprotocol o.b.s. Kiezel en Kei Dyslexieprotocol o.b.s. Kiezel en Kei Inhoud Inleiding 1 Definitie dyslexie 2 Uitgangspunt 2 Misvattingen en dwalingen 3 Aanmelding 3 Signalering en toetskalender 4 Het lees- en spellingsonderwijs 5 Zorgniveau

Nadere informatie

Achtergrondinformatie en aanwijzingen voor interpretatie van de Wintersignalering PLD groep 3:

Achtergrondinformatie en aanwijzingen voor interpretatie van de Wintersignalering PLD groep 3: Achtergrondinformatie en aanwijzingen voor interpretatie van de Wintersignalering PLD groep 3: In het Protocol Leesproblemen en Dyslexie voor groep 3, kortweg PLD 3, wordt in het hoofdstuk Signaleren een

Nadere informatie

Protocol Leesproblemen en Dyslexie. RK Basisschool Het Molenven

Protocol Leesproblemen en Dyslexie. RK Basisschool Het Molenven RK Basisschool Het Molenven Versie 2 Opgesteld door: Karin van Reijsen en Nicole Wijkamp Besproken met team: oktober en december 2013, voorjaar 2014 Vastgesteld op: 11 juni 2014 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding

Nadere informatie

Dyslexieprotocol PCB de Schakel

Dyslexieprotocol PCB de Schakel Dyslexieprotocol PCB de Schakel Hoe herken je vroegtijdig dyslexie? Een handreiking voor leerkrachten en ouders. B.Vos en C.Bulk 15-4-2007 Inhoudsopgave: Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Dyslexie in het kort...3

Nadere informatie

CPS Onderwijsontwikkeling en advies. Doelgericht en planmatig werken aan leesontwikkeling in groep 1en 2. WAT en HOE in groep 1 en 2

CPS Onderwijsontwikkeling en advies. Doelgericht en planmatig werken aan leesontwikkeling in groep 1en 2. WAT en HOE in groep 1 en 2 Leesverbeterplan Enschede 2007-2010 Doelgericht en planmatig werken aan leesontwikkeling in groep 1en 2 PROJECTBUREAU KWALITEIT (PK!) Enschede, september 2010 Yvonne Leenders & Mariët Förrer 2 3 Leesverbeterplan

Nadere informatie

Handreiking invulling zorgniveau 2 en 3 bij vermoeden ernstige enkelvoudige dyslexie (EED)

Handreiking invulling zorgniveau 2 en 3 bij vermoeden ernstige enkelvoudige dyslexie (EED) Handreiking invulling zorgniveau 2 en 3 bij vermoeden ernstige enkelvoudige dyslexie (EED) Inleiding: Vanaf januari 2015 is de bekostiging en uitvoering van beleid met betrekking tot ernstige enkelvoudige

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Jenaplanschool Dolfijn

Dyslexieprotocol Jenaplanschool Dolfijn Dyslexieprotocol Jenaplanschool Dolfijn Het volgen van - en begeleiding bij leesproblemen en dyslexie Stappenplan bij risicolezers en risicospellers (vermoeden van dyslexie ) Stap 1 Stap 2 Stap 3 Stap

Nadere informatie

Het schoolbeleid ten aanzien van doubleren

Het schoolbeleid ten aanzien van doubleren Het schoolbeleid ten aanzien van doubleren Inleiding Doubleren op de Wiekslag kan worden omschreven als: Een proces waarbij in de groepen 1 t/m 4 een situatie is ontstaan, waarbij de ontwikkeling van een

Nadere informatie

Dyslexiebeleid CBS De Springplank 2014-2015

Dyslexiebeleid CBS De Springplank 2014-2015 Dyslexiebeleid CBS De Springplank 2014-2015 Dyslexie onderzoek De resultaten van alle leerlingen worden door de intern begeleiders gevolgd. Wanneer een leerling drie keer achtereenvolgend een E scores

Nadere informatie

Voorbereidend lees- en rekenonderwijs in relatie tot het werken met groepsplannen. IB-netwerkbijeenkomsten 16-17-18 januari 2012 Yvonne Leenders

Voorbereidend lees- en rekenonderwijs in relatie tot het werken met groepsplannen. IB-netwerkbijeenkomsten 16-17-18 januari 2012 Yvonne Leenders Voorbereidend lees- en rekenonderwijs in relatie tot het werken met groepsplannen IB-netwerkbijeenkomsten 16-17-18 januari 2012 Yvonne Leenders De onderwerpen Voorbereidend lees- en rekeonderwijs in kleutergroepen

Nadere informatie

kwaliteitskaart opbrengstgericht werken op groepsniveau Leesverbeterplan Enschede.

kwaliteitskaart opbrengstgericht werken op groepsniveau Leesverbeterplan Enschede. kwaliteitskaart opbrengstgericht werken op groepsniveau Leesverbeterplan Enschede. Datamuur en groepsplan: en tijd. Groep Verkorte Groep Basis niveau A-B C D-E Doel Minimaal 3 AVIniveaus Minimaal 3 AVIniveaus

Nadere informatie

Protocol leesproblemen en dyslexie, groep 1 en 2

Protocol leesproblemen en dyslexie, groep 1 en 2 Protocol leesproblemen en dyslexie, groep 1 en 2 Een vertaling Ivonne Vossen Steffi Nowacki Wie zijn wij? Ivonne Vossen Steffi Nowacki Wie zijn jullie? Wat gaan we in deze workshopronde doen? Sprookje

Nadere informatie

Dyslexieprotocol van OBS Prinses Wilhelmina Herziene versie 22-09-2015. Dyslexieprotocol van OBS Prinses Wilhelmina September 2015 1

Dyslexieprotocol van OBS Prinses Wilhelmina Herziene versie 22-09-2015. Dyslexieprotocol van OBS Prinses Wilhelmina September 2015 1 Dyslexieprotocol van OBS Prinses Wilhelmina Herziene versie 22-09-2015 Dyslexieprotocol van OBS Prinses Wilhelmina September 2015 1 Inhoudsopgave: Wat is dyslexie?... 2 Een dyslexieonderzoek?... 6 Met

Nadere informatie

Zorg voor onze kinderen

Zorg voor onze kinderen Zorg voor onze kinderen Versie 5.0 juni 2011 Gelukkig de kinderen, die zonder angst, naar school gaan. Gelukkig de kinderen, die zonder hoge cijfers zich geaccepteerd weten. Gelukkig de kinderen, die ondanks

Nadere informatie

VRAGENLIJST PRIMAIR ONDERWIJS QUICKSCAN

VRAGENLIJST PRIMAIR ONDERWIJS QUICKSCAN VRAGENLIJST PRIMAIR ONDERWIJS QUICKSCAN 1 = zeer oneens 2 = oneens 3 = eens 4 = zeer eens Zorgniveau 1 Leestijd 1. Leerkrachten in groep 1 en 2 besteden minimaal 5 uur per week aan doelgerichte taalactiviteiten

Nadere informatie

groep 1 september oktober november december Vaardigheidslijst groep 1 januari/ februari Cito Taal voor kleuters Cito Rekenen voor kleuters maart

groep 1 september oktober november december Vaardigheidslijst groep 1 januari/ februari Cito Taal voor kleuters Cito Rekenen voor kleuters maart groep 1 Vaardigheidslijst groep 1 januari/ februari Cito Taal voor kleuters voor kleuters voor beide toetsen geldt: eind januari/ of begin februari Rijmtoets mei Vaardigheidslijst groep 1 Woordenschattoets

Nadere informatie

Vrije Basisschool de Regenboog. Protocol Dyslexie. Opgesteld door C.Coolen, specialist Taal. Ingangsdatum 25 augustus 2014

Vrije Basisschool de Regenboog. Protocol Dyslexie. Opgesteld door C.Coolen, specialist Taal. Ingangsdatum 25 augustus 2014 Vrije Basisschool de Regenboog Protocol Dyslexie Opgesteld door C.Coolen, specialist Taal Ingangsdatum 25 augustus 2014 Pagina 1 Inhoudsopgave Voorwoord... 3 1 Visie op (leren) lezen... 5 2 Dyslexie...

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. november 2014 /2015. KBS De Kwinkslag Vergouwlaan BA Slagharen

Dyslexieprotocol. november 2014 /2015. KBS De Kwinkslag Vergouwlaan BA Slagharen Dyslexieprotocol november 2014 /2015 KBS De Kwinkslag Vergouwlaan 5 7776 BA Slagharen 1 Doel van het protocol: Het doel is het signaleren en diagnosticeren van lees- en spellingsproblemen. Daarna is het

Nadere informatie

Rol van de interne begeleider in effectief leesonderwijs (basisonderwijs)

Rol van de interne begeleider in effectief leesonderwijs (basisonderwijs) 36 Bijlage 5 Rol van de interne begeleider in effectief leesonderwijs (basisonderwijs) De schoolleider en de interne begeleider geven samen leiding aan het borgen van het leesonderwijs. Beiden hebben hierin

Nadere informatie

Aanpak bij leesproblemen, spellingsproblemen en dyslexie. De Wichelroede

Aanpak bij leesproblemen, spellingsproblemen en dyslexie. De Wichelroede Aanpak bij leesproblemen, spellingsproblemen en dyslexie De Wichelroede Versie 20-09-2012 1 Inhoud Inleiding 5 Hoofdstuk 1: Dyslexie in het kort 6 1.1 Wat is dyslexie? 6 1.2 Hoe is dyslexie te herkennen?

Nadere informatie

Leesonderwijs en dyslexie in het PO, het SBO en het VO. Betsy Ooms

Leesonderwijs en dyslexie in het PO, het SBO en het VO. Betsy Ooms Leesonderwijs en dyslexie in het PO, het SBO en het VO Betsy Ooms Opzet Doel leesonderwijs (en spellingonderwijs) Doorgaande lijn Kenmerken goed leesonderwijs Extra aandacht voor monitoring, als belangrijk

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Vrijeschool Kairos

Dyslexieprotocol. Vrijeschool Kairos Dyslexieprotocol Vrijeschool Kairos 2016-2017 Inhoudsopgave Wat is dyslexie? 3 Dyslexiebeleid Vier niveaus van zorg Stappenplan dyslexiebeleid per klas Vergoede diagnostiek en behandeling van dyslexie

Nadere informatie

TOETSKALENDER VOOR GROEP 4

TOETSKALENDER VOOR GROEP 4 PROTOCOL LEESPROLEMEN EN DYSLEXIE TOETSKLENDER VOOR GROEP 4 PROTOCOL LEESPROLEMEN EN DYSLEXIE VOOR GROEP 4 TOETSKLENDER Toetskalender Tussenmeting 1 Vaardigheid Toets ron Streefdoel ij alle leerlingen:

Nadere informatie

PROTOCOL DYSLEXIE ANNIE M.G. SCHMIDTSCHOOL, DEN HAAG. 1.Inleiding

PROTOCOL DYSLEXIE ANNIE M.G. SCHMIDTSCHOOL, DEN HAAG. 1.Inleiding PROTOCOL DYSLEXIE ANNIE M.G. SCHMIDTSCHOOL, DEN HAAG 1.Inleiding In dit protocol wordt beschreven hoe op de Annie M.G. Schmidtschool wordt gewerkt aan het voorkomen, onderkennen en aanpakken van lees-

Nadere informatie

Uw kind heeft moeite met lezen Wat kunt u van De Noordkaap verwachten?

Uw kind heeft moeite met lezen Wat kunt u van De Noordkaap verwachten? Uw kind heeft moeite met lezen Wat kunt u van De Noordkaap verwachten? 1 Inhoud Voorwoord... 3 1 Leesproblemen... 4 2 Mogelijk dyslexie... 4 2.1. De dagelijkse lespraktijk.... 4 2.2: De stappen die genomen

Nadere informatie

Lees- en dyslexiebeleid

Lees- en dyslexiebeleid Lees- en dyslexiebeleid Koningin Julianaschool Barneveld 2016-2017 2015-2016 Inhoudsopgave Inleiding 1 1. Signaleren leesproblemen en dyslexie 1.1 Vroegtijdig onderkennen 2 2 1.2 Beginnende geletterdheid

Nadere informatie

Vragenlijst leergeschiedenis lees- en spellingvaardigheid bestemd voor school / groepsleerkracht en interne leerlingenbegeleider

Vragenlijst leergeschiedenis lees- en spellingvaardigheid bestemd voor school / groepsleerkracht en interne leerlingenbegeleider Vragenlijst leergeschiedenis lees- en spellingvaardigheid bestemd voor school / groepsleerkracht en interne leerlingenbegeleider Gegevens leerling Naam kind Geboortedatum O jongen O meisje Groep Groepsverloop

Nadere informatie

Protocol Doublure. Doublure protocol Basisschool De Zonnewijzer Diepenveen

Protocol Doublure. Doublure protocol Basisschool De Zonnewijzer Diepenveen Protocol Doublure 1.Inleiding Het doel van doublure is in eerste instantie dat een opgelopen achterstand het komende schooljaar wordt ingehaald zodat het kind in ieder geval de minimumdoelen van de basisschool

Nadere informatie

Schoolspecifiek protocol leesproblemen & dyslexie

Schoolspecifiek protocol leesproblemen & dyslexie Schoolspecifiek protocol leesproblemen & dyslexie Inhoudsopgave Algemene inleiding.................................................. 1 Groep 1 en 2 1. Waarom aandacht voor dyslexie bij kleuters?.......................

Nadere informatie

Beleid voor NT2- leerlingen/ taalzwakke leerlingen op de Leilinde

Beleid voor NT2- leerlingen/ taalzwakke leerlingen op de Leilinde Beleid voor NT2- leerlingen/ taalzwakke leerlingen op de Leilinde Als kinderen aangemeld worden bij de Leilinde voor de groepen 3 t/m 8 hebben ze altijd een jaar onderwijs in Nederland gehad. Zo niet dan

Nadere informatie

2 x per week 45 minuten werken aan de basisdoelen, daarnaast verrijking en verdiepingswerk op Studiemeter.nl.

2 x per week 45 minuten werken aan de basisdoelen, daarnaast verrijking en verdiepingswerk op Studiemeter.nl. Basis Groep: AGL Fase 1 Leerjaar 1 Vak: Engels 2 x per week 45 minuten werken aan de basisdoelen, daarnaast verrijking en verdiepingswerk op Studiemeter.nl. methode De 8 thema s in het boek hebben terugkerende

Nadere informatie

Zorg voor kinderen met specifieke instructie- of ondersteuningsbehoeften

Zorg voor kinderen met specifieke instructie- of ondersteuningsbehoeften Deel 4.1 Zorg voor kinderen met specifieke instructie- of ondersteuningsbehoeften 1. Omschrijving van de zorg De kinderen behalen bij lezen en spellen herhaaldelijk niet het gewenste niveau of lijken een

Nadere informatie

Marzano (2003) Scholen maken het verschil

Marzano (2003) Scholen maken het verschil Programma Effectieve directe instructie Opfrismiddag 20 oktober 2010 Dortie Mijs Wat is het IGDI-model? Verdieping op twee aspecten: - Doelen formuleren - Werken met IGDI in een combinatiegroep Voorbereiden

Nadere informatie

Schooljaar 2013/2014 KBS DE ZONNEWENDE PROTOCOL DYSLEXIE. Caroline Wenum

Schooljaar 2013/2014 KBS DE ZONNEWENDE PROTOCOL DYSLEXIE. Caroline Wenum Schooljaar 2013/2014 KBS DE ZONNEWENDE PROTOCOL DYSLEXIE Caroline Wenum Inhoudsopgave 1. Theorie... 2 1.1 Wat is dyslexie... 2 1.2 Stadia van geletterdheid... 2 1.3 risicofactoren... 3 1. 4 Aanpak mogelijke

Nadere informatie

Na blauw tabblad. Dyslexieprotocol groep 1 en 2 Blz. 4-6

Na blauw tabblad. Dyslexieprotocol groep 1 en 2 Blz. 4-6 INHOUDSOPGAVE PROTOCOL LEESPROBLEMEN EN DYSLEXIE. - Protocol Dyslexie op basisschool DE SCHARE. - Algemene informatie dyslexie. Na blauw tabblad. Dyslexieprotocol groep 1 en 2 Blz. 4-6 Na groen tabblad.

Nadere informatie

Dyslexieprotocol van OBS Prinses Wilhelmina April 2011 Herziene versie april 2014

Dyslexieprotocol van OBS Prinses Wilhelmina April 2011 Herziene versie april 2014 Dyslexieprotocol van OBS Prinses Wilhelmina April 2011 Herziene versie april 2014 Dyslexieprotocol van OBS Prinses Wilhelmina april 2014 1 Dyslexieprotocol van OBS Prinses Wilhelmina april 2014 Inhoudsopgave:

Nadere informatie

Dyslexiebeleid. April 2016

Dyslexiebeleid. April 2016 1 Dyslexiebeleid April 2016 2 Inhoudsopgave: 1. Inleiding 2. Wat is dyslexie? 3. Samenwerking met ouders 4. Signaleren van dyslexie 5. Zorgstructuur 'De Kring' en hulp bij lees- en spellingproblemen 6.

Nadere informatie

Groepsplan voor technisch lezen gebaseerd op handelingsgericht werken.

Groepsplan voor technisch lezen gebaseerd op handelingsgericht werken. Groepsplan voor technisch lezen gebaseerd op handelingsgericht werken. Instructiegroep: Leerkracht: Periode: Schooljaar: beheersingsniveau (boven vastgestelde doel) (op vastgestelde doel) (onder vastgestelde

Nadere informatie