Vroege kenmerken van dyslexie. volgdoelen, bijlage 1, 2 en 3. Auditieve waarneming, bij kleuters, bijlage 4. Bij uitval standaard: Oudste kleuters:

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Vroege kenmerken van dyslexie. volgdoelen, bijlage 1, 2 en 3. Auditieve waarneming, bij kleuters, bijlage 4. Bij uitval standaard: Oudste kleuters:"

Transcriptie

1 23 Protocol kleuterklas Toetsing Signalering 1 Kleutervolgsysteem 2x per jaar worden de gegevens uit het kleutervolgsysteem geëvalueerd. 2 Groepsplan taal/ fonemisch bewustzijn Tijd Verwijzing Uitvoeren Bespreken Wie? Herfst en voorjaar Uitvoeren: kleuterleerkracht Bespreken: intern begeleider/ taalcoördinator/ In het laatste halfjaar van de oudste kleuters wordt gewerkt met een groepsplan taal. Kleuterleerkracht, eventueel in samenspraak met intern begeleider/taalcoördinator/ Interventie Onderzoeksmaterialen en bijlagen Wanneer een kind meer dan twee items onvoldoende scoort: de gegevens overnemen op een individueel profiel taalontwikkeling, bijlage 3. En daarbij: Bij meer dan tweemaal een onvoldoende de lijst Vroege kernmerken van dyslexie bij kleuters samen met ouders invullen. Daarnaast bij oudste kleuters die uitvallen onderzoek naar de auditieve en visuele waarneming afnemen. Bij ernstige spraaktaalachterstand: logopedisch onderzoek en eventueel therapie. Zelden: individueel handelingsplan voor in de klas. Voorstel overige therapie. Standaard Leerlijnen uit het kleutervolgsysteem (aanbodsdoelen en volgdoelen), klassenstaat volgdoelen, bijlage 1, 2 en 3. Bij uitval standaard: Vroege kenmerken van dyslexie bij kleuters, bijlage 4. Oudste kleuters: Auditieve waarneming, bijlage 5. Visuele waarneming, bijlage 6. Bijlage 8: voorbeeld van een IHP. Kleuters clusteren in instructiegroepen op basis van gegevens uit KVS. Haal ideeën voor aanbod uit de reader Van luisteren naar Groepsplan taal, bijlage 7. Reader Van luisteren naar

2 3 Evaluatie groepsplan taal/ fonemisch bewustzijn Na 8-10 weken (helft van het laatste halfjaar). Kleuterleerkracht in samenspraak met intern begeleider 4 Het leerrijpheidsonderzoek Leerrijpheidsonderzoek: van januari tot april onderzoeken afnemen of het KVS samenvatten. Kleuterleerkracht, intern begeleider of andere betrokkene vanuit de school (of anderen die bij het onderzoek betrokken zijn) 5 Overdracht naar klas 1 Voor de zomervakantie, juni. Kleuterleerkracht, eerste klas leerkracht, intern begeleider/ taalcoördinator/ Bij gebleken onrijpheid/ achterstanden op taalgebied: Bepalen of er aanvullend onderzoek nodig is. Aanpassingen in het aanbod of in de clustering. Preteaching: Kleuters die wel naar klas 1 gaan maar niet of zwak scoren bij: gretigheid naar letters auditieve analyse auditieve synthese kunnen preteaching krijgen. Bij onduidelijkheid: aanvullend onderzoek naar de taalvaardigheden. Aanpassingen in het groepsplan aangeven. Indien nodig: Handelingsplan voor in de kleuterklas. Begeleidingsplan voor een kleuter met verlengde kleutertijd (derdejaars kleuter). Bij vermoeden van dyslexie: Overdracht verslaglegging eerder ondernomen acties. Leerling wordt aandachtsleerling en zit in de verlengde instructiegroep bij taal. Leerling wordt ieder IB-overleg besproken. Leerling krijgt zonodig extra hulp (zie verder begeleiding eerste klas). Evaluatieformulier groepsplan taal, bijlage 7. Zie boven, bijlage 4, 5 en 6. Leerlijnenoverzicht taal, bijlage 1, 2 en 3. Reader Van luisteren naar Zie hierboven. TAK-toets Bij de overdracht naar klas 1: de invullijst Het leerrijpheidsonderzoek uit Proces Leerrijpheid vrijescholen of een eigen overdrachtsformulier.

3 Toelichting op protocol kleuterklas 25 Stap 1: Het evalueren van de gegevens uit het kleutervolgsysteem Twee keer per jaar worden alle gegevens uit het kleutervolgsysteem geëvalueerd. Voor mensen die werken met de papieren versie kan dat op de klassenstaten taal in een overzicht worden weergegeven (bijlage 1). Voor hen geldt dat de evaluatie direct volgt op het moment van invullen. Zij gebruiken voor het invullen observaties uit het logboek. Mensen die met Volglijn werken, zijn gewend om per periode te evalueren. Voor hen geldt dat ze deze periode evaluaties tweemaal per jaar wat taal betreft bewust bij elkaar leggen en bespreken. Wij adviseren leerkrachten om zich in beide gevallen niet alleen te beperken tot de doelen die onder het kopje taal beschreven staan, maar ook te kijken naar de uitkomst van de Invullijst kijkwijzer spelontwikkeling. Dit omdat in de spelontwikkeling alle ontwikkelingsgebieden van een kleuter waargenomen kunnen worden. Vanaf welke leeftijd? Soms ontstaat twijfel vanaf welk moment de doelen van het kleutervolgsysteem gevolgd moeten worden. Wij houden de regel aan: bij ieder kind van 4.6 jaar 5.5 jaar wordt bij de evaluatie gekeken naar de doelen voor de 5-jarigen. Dat is als een kleuter binnen het komende halfjaar 5 jaar wordt, of 5 jaar is en nog geen 6 jaar wordt vóór het volgende evaluatiemoment. Bij iedere kleuter vanaf 5.6 jaar wordt bij de evaluatie gekeken naar de doelen van de 6-jarigen. Er zijn onderwijsinspecteurs die adviseren met 4.3 jaar te beginnen met het invullen van het kleutervolgsysteem. In dat geval adviseren wij om daarvoor de Invullijst kijkwijzer spelontwikkeling te gebruiken. Vroege kenmerken dyslexie Bij kleuters die bij de taalontwikkeling twee of meer vaardigheden niet beheersen of onvoldoende hebben gescoord, worden besproken met de intern begeleider. Voor deze kinderen wordt de lijst Vroege kenmerken van dyslexie bij kleuters (bijlage 4) ingevuld. Het is aan te bevelen deze lijst samen met de ouders in te vullen om ook waarnemingen van ouders (op tijd) mee te nemen in de signalering. Bij meer dan tweemaal onvoldoende scoren worden de gegevens overgenomen op een Individueel profiel taalontwikkeling (bijlage 3). Volglijn gebruikers selecteren taaldoelen voor één kind. Daarnaast wordt bij oudste kleuters die uitvallen, onderzoek gedaan naar de auditieve (bijlage 5) en visuele waarneming (bijlage 6). Houd rekening met kindkenmerken als verlegen zijn en weinig vertellen in de kring. Kinderen die chronisch verkouden zijn, buisjes in de oren hebben, bij wie de amandelen geknipt zijn, moeten extra goed in hun taalontwikkeling gevolgd worden. Deze kinderen kunnen door (tijdelijke) verkoudheidsdoofheid te veel aan taalinput missen of gemist hebben. Lijst Auditieve waarneming (bijlage 5) Deze lijst onderzoekt aanvullend de auditieve waarneming en bestaat uit: rijmen, fonemisch bewustzijn en auditief geheugen. De normering staat per onderdeel aangegeven. Lijst Visuele waarneming (bijlage 6) Deze lijst onderzoekt aanvullend de visuele waarneming en bestaat uit 10 series van plaatjes waar verschillen waargenomen moeten worden. Het kind moet 8 van de 10 plaatjes goed hebben waargenomen. Logopedisch onderzoek Bij ernstige spraak-taalachterstand wordt logopedisch onderzoek en eventueel therapie geadviseerd. Deze kinderen vragen aanbod dat in een kleuterklas en op een school door leerkrachten niet te bieden/te onderzoeken is. Er zijn scholen waar vanuit de gemeente bij 5-jarigen logopedische screening plaatsvindt. Vooraf kan de kleuterleerkracht op een formulier voor de logopedist aangeven of er sprake is van een vermoeden van dyslexie. Voor kinderen met ernstige spraak- en taalachterstand is verwijzing naar een logopedist noodzakelijk.

4 Handelingsplan voor in de klas Vanuit Handelingsgericht Werken (HGW) kunnen kinderen in groepsplannen beschreven worden en wordt aanbod op instructie- en onderwijsbehoefte ingedeeld. Individuele handelingsplannen (IHP s) worden voor kleuters nauwelijks nog opgesteld. De OPP s (Ontwikkelingsperspectief) hebben de IHP s ten dele vervangen. Soms eist een samenwerkingsverband dat een school met IHP s werkt. Bijlage 8 is een voorbeeld van een IHP in de kleutertijd. Stap 2: Groepsplan taal/fonemisch bewustzijn De ontwikkeling van een kleuter verloopt niet lineair maar fluctuerend. Dit betekent dat de ene kleuter iets kan met 4.7 jaar en een andere kleuter met 5.3 jaar. Beide kleuters maken een gezonde, normale ontwikkeling door. In een kleuterklas waar een rijke leer- en leeromgeving verzorgd wordt, de kinderen goed in hun ontwikkeling gevolgd worden en het aanbod gedifferentieerd wordt op leeftijd en onderwijsbehoeften, kan volstaan worden met een groepsplan taal voor de oudste kleuters in het laatste kleuter halfjaar. Wij adviseren scholen voor de oudste kleuters in het eerste halfjaar het aanbod te richten op de luistervaardigheden en de fonologische ontwikkeling. Vanzelfsprekend op een wijze die recht doet aan de kleutertijd: in spelletjes, kringspelen, gedichten en verhalen. Fonemisch bewustzijn Voor het tweede halfjaar van het laatste kleuterjaar komt er in dit aanbod naast het fonologisch bewustzijn, het aanbod rondom het fonemisch bewustzijn bij. En dat aanbod wordt beschreven in het groepsplan taal. In sommige scholen zal dit in twee groepsplanperiodes worden onderscheiden. In dat geval valt de evaluatie natuurlijk tussen de beide groepsplanperiodes. Scholen kiezen er dan meestal voor om in de eerste groepsplanperiode de fonologische ontwikkeling aan te bieden en in de tweede periode de fonemische ontwikkeling. Stap 3: Evalueren en bijstellen van het groepsplan Na 8 tot 10 weken (vaak is dat rond Pasen) is er een evaluatiemoment. Indien wenselijk kan er eerder of vaker geëvalueerd worden. Kinderen worden in het groepsplan taal geclusterd op instructie-/onderwijsbehoefte. Jongere kleuters met een ontwikkelingsvoorsprong kunnen eveneens opgenomen worden in het groepsplan taal. In de reader Van luisteren tot fonemisch bewustzijn (Eijgenraam & Wijnbergh, 2016) worden voorbeelden voor het groepsplan taal beschreven. Aanbodsdoelen versus volgdoelen in de leerlijnen In de kleuterklas wordt aan veel meer onderdelen aandacht besteed dan puur aan de volgdoelen. Het aanbod is rijk en omvattend. De samenhang van de taalontwikkeling met de sociaal-emotionele ontwikkeling, met de denkontwikkeling met de ontwikkelingsfase waarin het kind zich bevindt, is groter dan zich in welke indeling dan ook laat verwoorden. We adviseren om bij de evaluatie van het groepsplan ook de leerlijn taal wat dit aanbod betreft erbij te nemen. De volgdoelen zijn wat te karig om op ideeën voor bijstelling te komen. Dit omdat lang niet alles dat in de kleutertijd wordt aangeboden ook op individueel niveau gevolgd hoeft te worden. Zie bijlagen 1, 2 en 3. Tussendoelen beginnende geletterdheid De tussendoelen beginnende geletterdheid, zoals in 2001 geïntroduceerd door Wentink en Verhoeven, zijn een onderdeel van de leerlijn voor de schriftelijke taalvaardigheden. Wanneer deze tussendoelen niet gemakkelijk bereikt worden, kan dat een voorspeller zijn voor het optreden van latere leesproblemen of dyslexie. Sinds de introductie van deze doelen worden ze daarom ook gevolgd op kindniveau. De onderdelen van de tussendoelen die in de kleutertijd bereikt worden zijn door BVS opgenomen in de leerlijn in het kleutervolgsysteem. Zie bijlage 2. Preteaching Ons advies is om preteaching in te zetten in het kader van leerrijpheid voor een kleuter die naar klas 1 gaat, maar zich op het gebied van taalbewustzijn (daaronder vallen zowel het fonologisch- als het fonemisch bewustzijn) nog te weinig ontwikkeld heeft. Het kind krijgt

5 aangepast aanbod om de doorgaande leerlijn tussen de kleutertijd en klas 1 vorm te geven en een voorwaarde voor het latere leren te verzorgen. Voorbeeld: een oudste kleuter die niet weet dat er letters in deze wereld bestaan, geen enkele interesse toont voor de geletterde wereld en nog geen letter van de eigen naam kan schrijven of herkent in een boek, op een etiket van de pindakaas of jam, krijgt preteaching. De preteaching houdt in dat het kind bijvoorbeeld enkele letters uit de eigen naam aangeleerd krijgt. In klas 1 kent het kind bij aanvang deze letters en kan daardoor beter meegaan in het aanbod van letters. Soms krijgen deze kinderen de letters aangeleerd met de ondersteunende gebaren, zoals deze op veel scholen worden aangeboden die werken met de methodiek Zo leer je kinderen lezen en spellen (Schraven, 2013). Wanneer het kind geen preteaching zou krijgen, zou het al direct in het grote enthousiasme van de overige eersteklassers de aansluiting missen. Het is bijzonder moeilijk om deze gretigheid naar letters aan te boren op het moment dat de letters ook al aangeleerd worden. We hebben hier duidelijk voor ogen dat het niet om algehele rijping gaat, maar om een kind dat leerrijp is, maar de gretigheid op taalgebied mist. Het is een van de vroege kenmerken van (mogelijke) dyslexie. 27 Stap 4: Leerrijpheidsonderzoek Bij twijfel op taalontwikkelingsgebieden kunnen, als dat nog niet bij een van de eerdere stappen is gedaan, de lijsten Auditieve waarneming (bijlage 5) en Visuele waarneming (bijlage 6) ingevuld worden. Sommige scholen kiezen ervoor om deze onderdelen voor ieder kind te bekijken als standaardonderdeel van het leerrijpheidsonderzoek, daarom noemen we ze hier nogmaals. Handelingsplan Bij kinderen voor wie een individueel handelingsplan is opgesteld (zie onder stap 1), worden deze gegevens natuurlijk meegenomen bij het leerrijpheidsonderzoek. Vaak worden deze plannen geëvalueerd tegelijk met de besprekingen van het leerrijpheidsonderzoek. Begeleidingsplan derde kleuterjaar Voor kleuters met kleutertijdverlenging/derde kleuterjaar wordt geadviseerd een begeleidingsplan op te stellen. In ieder geval voor de laatste helft van het jaar. Dit begeleidingsplan is afgeleid van het leerrijpheidsonderzoek en alle andere gegevens. In dit begeleidingsplan wordt beschreven op welke ontwikkelingsgebieden het kind specifiek aanbod of specifieke instructie nodig heeft. Het begeleidingsplan kan kort en bondig zijn. De uitwerking van het plan wordt opgenomen in het logboek/de week- of periodevoorbereiding en geëvalueerd in het kleutervolgsysteem en in het begeleidingsplan derdejaars kleuter. In sommige gevallen, vooral daar waar de interventie zich specifiek richt op taal, kan de aanpak ook in het groepsplan worden weergegeven. TAK toets De Taaltoets Alle Kinderen (TAK) meet de mondelinge taalvaardigheid van een kind. Geschikt voor zowel allochtone als autochtone kinderen en kan eventueel als aanvullend instrument voor beeldvorming worden afgenomen. 5. Overdracht naar klas 1 Voor de zomervakantie vindt de overdracht plaats van de kleuters die naar klas 1 gaan. Dit om ervoor te zorgen dat vanaf dag één in klas 1 alle kinderen het onderwijsaanbod krijgen dat aansluit bij hun ontwikkelings- en onderwijsbehoeften. Een vermoeden van dyslexie wordt bij de overdracht besproken, op papier meegegeven of digitaal overgedragen. Het gaat dan om een samenvatting van alle ondernomen acties uit de kleutertijd. In klas 1 wordt deze leerling nauwlettend gevolgd in de ontwikkeling en in eerste instantie bij de instructieafhankelijke groep kinderen geplaatst. Dit zijn de kinderen die automatisch een verlengde instructie krijgen bij de taalactiviteiten. De leerling wordt bij iedere IB-bespreking besproken. De leerling krijgt indien nodig extra hulp. Zie verder bij begeleiding eerste klas in dit protocol. Leerrijpheidsonderzoek Scholen die werken met formulieren uit de publicatie Proces Leerrijpheid vrijescholen (Wijnbergh & Eijgenraam, 2015), gebruiken de invullijst Het leerrijpheidsonderzoek. Deze dient dan als overdrachtsformulier naar klas 1.

Planmatig werken in groep 1&2 Werken met groepsplannen. Lunteren, maart 2011 Yvonne Leenders & Mariët Förrer

Planmatig werken in groep 1&2 Werken met groepsplannen. Lunteren, maart 2011 Yvonne Leenders & Mariët Förrer Planmatig werken in groep 1&2 Werken met groepsplannen Lunteren, maart 2011 Yvonne Leenders & Mariët Förrer Masterclass Waarom, waarvoor, hoe? Verdieping m.b.t. taalontwikkeling en werken met groepsplannen

Nadere informatie

CBS Maranatha. Doel: Hoogklei 7, 9671 GC Winschoten Dyslexieprotocol 2013 aangepast sept.14

CBS Maranatha. Doel: Hoogklei 7, 9671 GC Winschoten Dyslexieprotocol 2013 aangepast sept.14 CBS Maranatha Hoogklei 7, 9671 GC Winschoten Dyslexieprotocol 2013 aangepast sept.14 Doel: Doel van ons dyslexieprotocol is een zo goed mogelijke begeleiding van leerlingen met (dreigende) leesproblemen.

Nadere informatie

Doorstroomgegevens groep 1 tot en met 8 Inhoud

Doorstroomgegevens groep 1 tot en met 8 Inhoud Doorstroomgegevens groep 1 tot en met 8 Inhoud Doorstroomgegevens groep 1 tot en met 8... 1 Onze visie betreffende doorstroming van leerlingen.... 2 Beleid doorstroming van groep 1 naar groep 2.... 2 Beleid

Nadere informatie

OPBRENGSTGERICHT WERKEN. Handleiding groepsoverzicht en groepsplan. versie 1

OPBRENGSTGERICHT WERKEN. Handleiding groepsoverzicht en groepsplan. versie 1 OPBRENGSTGERICHT WERKEN Handleiding groepsoverzicht en groepsplan versie 1 Kleuterplein Inhoud 1 Invullen van het groepsoverzicht 2 Opstellen van het groepsplan Rekenen 3 Opstellen van het groepsplan Klanken

Nadere informatie

Protocol leesproblemen en dyslexie

Protocol leesproblemen en dyslexie 1 KC Den Krommen Hoek Protocol leesproblemen en dyslexie Verantwoording: Het protocol leesproblemen en dyslexie van kindcentrum Den Krommen Hoek is opgesteld op basis van het Protocol Leesproblemen en

Nadere informatie

Niveau 2. VVE Aandacht voor geletterdheid met startblokken Groep 1

Niveau 2. VVE Aandacht voor geletterdheid met startblokken Groep 1 Dyslexieprotocol Niveau 1 Kwaliteit instructiegedrag en klassenmanagement, Juist gebruik van effectieve methodes voor aanvankelijk en voortgezet technisch lezen, Gebruik leerlingvolgsysteem ( rond technisch

Nadere informatie

2014 Protocol dyslexie

2014 Protocol dyslexie Protocol dyslexie 2014 Protocol dyslexie Inleiding Dyslexie betekent letterlijk: niet kunnen lezen 1. De term komt uit het latijn, want dys = niet goed functioneren, lexis = taal of woorden. Bij dyslexie

Nadere informatie

Voorbereidend lees- en rekenonderwijs in relatie tot het werken met groepsplannen. IB-netwerkbijeenkomsten 16-17-18 januari 2012 Yvonne Leenders

Voorbereidend lees- en rekenonderwijs in relatie tot het werken met groepsplannen. IB-netwerkbijeenkomsten 16-17-18 januari 2012 Yvonne Leenders Voorbereidend lees- en rekenonderwijs in relatie tot het werken met groepsplannen IB-netwerkbijeenkomsten 16-17-18 januari 2012 Yvonne Leenders De onderwerpen Voorbereidend lees- en rekeonderwijs in kleutergroepen

Nadere informatie

Het schoolbeleid ten aanzien van doubleren

Het schoolbeleid ten aanzien van doubleren Het schoolbeleid ten aanzien van doubleren Inleiding Doubleren op de Wiekslag kan worden omschreven als: Een proces waarbij in de groepen 1 t/m 4 een situatie is ontstaan, waarbij de ontwikkeling van een

Nadere informatie

bijlage 10 of ZLKLS auditieve woorden met de aangeboden bijlage 9 of ZLKLS auditieve synthese Toets met 20 klankzuivere

bijlage 10 of ZLKLS auditieve woorden met de aangeboden bijlage 9 of ZLKLS auditieve synthese Toets met 20 klankzuivere 29 Protocol klas 1 Toetsing/ signalering 1 Overdracht LVS Kleuters 2 Hoofdmeting 1 (Herfstsignalering, alle leerlingen) Letterkennis: Lezen en herkennen van aangeboden letters, lange klanken, korte klanken,

Nadere informatie

Protocol leesproblemen en dyslexie OBS Bos en Vaart

Protocol leesproblemen en dyslexie OBS Bos en Vaart Protocol leesproblemen en dyslexie OBS Bos en Vaart Protocol Leesproblemen en Dyslexie Groep 1/2 Einde groep 1 Gedurende het Gedurende het Midden groep 2 Einde groep 2 Einde groep 2 Cito taal afnemen en

Nadere informatie

CPS Onderwijsontwikkeling en advies. Doelgericht en planmatig werken aan leesontwikkeling in groep 1en 2. WAT en HOE in groep 1 en 2

CPS Onderwijsontwikkeling en advies. Doelgericht en planmatig werken aan leesontwikkeling in groep 1en 2. WAT en HOE in groep 1 en 2 Leesverbeterplan Enschede 2007-2010 Doelgericht en planmatig werken aan leesontwikkeling in groep 1en 2 PROJECTBUREAU KWALITEIT (PK!) Enschede, september 2010 Yvonne Leenders & Mariët Förrer 2 3 Leesverbeterplan

Nadere informatie

Dyslexiebeleid CBS De Springplank 2014-2015

Dyslexiebeleid CBS De Springplank 2014-2015 Dyslexiebeleid CBS De Springplank 2014-2015 Dyslexie onderzoek De resultaten van alle leerlingen worden door de intern begeleiders gevolgd. Wanneer een leerling drie keer achtereenvolgend een E scores

Nadere informatie

Minor Dyslexie Cursus 1: Inleiding Dyslexie Bijeenkomst 4

Minor Dyslexie Cursus 1: Inleiding Dyslexie Bijeenkomst 4 Minor Dyslexie 2016-2017 Cursus 1: Inleiding Dyslexie Bijeenkomst 4 Programma Vragen over theorie Tot nu toe Complexiteit van lezen: tussendoelen deelvaardigheden Minor Dyslexie 1-4 2 Vragen over theorie

Nadere informatie

Protocol schoolverlenging en schoolversnelling

Protocol schoolverlenging en schoolversnelling Protocol schoolverlenging en schoolversnelling OBS Herman Gorter Schooljaar 2012-2013 Inleiding Elk leerjaar kijken we of de leerlingen zich voldoende hebben ontwikkeld om door te kunnen stromen naar een

Nadere informatie

Niet methodegebonden toetsen die gedurende de schoolperiode afgenomen worden op het gebied van taal, lezen en spelling:

Niet methodegebonden toetsen die gedurende de schoolperiode afgenomen worden op het gebied van taal, lezen en spelling: R.K. Daltonschool De Driesprong Taal- leesprotocol groep 1 8, versie 01-08-2011 Dit protocol is onze vertaling van het Dyslexieprotocol naar onze schoolsituatie. De taal- leesontwikkeling van de wordt

Nadere informatie

Handleiding KIJK! Webbased. Beredeneerd aanbod: werken met groepsoverzichten en groepsplannen op basis van uw KIJK! registratie

Handleiding KIJK! Webbased. Beredeneerd aanbod: werken met groepsoverzichten en groepsplannen op basis van uw KIJK! registratie Handleiding KIJK! Webbased Beredeneerd aanbod: werken met groepsoverzichten en groepsplannen op basis van uw KIJK! registratie Inhoud Inleiding... 3 1. Training en Implementatie... 4 2. Starten met de

Nadere informatie

6. Ondersteuning voor de leerlingen

6. Ondersteuning voor de leerlingen 6. Ondersteuning voor de leerlingen 6.1 Passend onderwijs SWV Unita Op 1 augustus 2014 gaat de wet Passend Onderwijs van kracht. Deze wet regelt de samenwerking tussen het regulier en het speciaal basisonderwijs

Nadere informatie

Format groepsplan. HOE bied ik dit aan? -instructie -leeromgeving AANPAK METHODIEK. Automatiseren Modelen. Automatiseren Modelen Begeleid inoefenen

Format groepsplan. HOE bied ik dit aan? -instructie -leeromgeving AANPAK METHODIEK. Automatiseren Modelen. Automatiseren Modelen Begeleid inoefenen Format groepsplan Groep namen WAT wil ik bereiken? WAT bied ik aan om dit doel te bereiken? HOE bied ik dit aan? -instructie -leeromgeving HOEveel tijd? Zelfstandig of met de leerkracht? HOE volg ik de

Nadere informatie

Overgangsnormen die gelden van groep 1 naar groep 2 en vervolgens naar groep 3 2015-2016

Overgangsnormen die gelden van groep 1 naar groep 2 en vervolgens naar groep 3 2015-2016 Overgangsnormen die gelden van groep 1 naar groep 2 en vervolgens naar groep 3 2015-2016 Overgangsnormen die gelden van groep 1 naar groep 2 en vervolgens naar groep 3 Het doel van dit protocol is om alle

Nadere informatie

OPBRENGSTGERICHT WERKEN. Handleiding groepsoverzicht en groepsplan. versie 1

OPBRENGSTGERICHT WERKEN. Handleiding groepsoverzicht en groepsplan. versie 1 OPBRENGSTGERICHT WERKEN Handleiding groepsoverzicht en groepsplan versie 1 Met dank aan: Mariët Förrer CPS Onderwijsontwikkeling en advies Handleiding groepsoverzicht en groepsplan Leeslink Inhoud 1 Invullen

Nadere informatie

Protocol. overgang groep 1 2 groep 2 3 en verlengde kleuterperiode

Protocol. overgang groep 1 2 groep 2 3 en verlengde kleuterperiode Protocol overgang groep 1 2 groep 2 3 en verlengde kleuterperiode Opgesteld in september-november 2009 Inhoudsopgave Inleiding pagina 3 De schoolloopbaan van een kleuter pagina 4 Meetmomenten en oudergesprekken

Nadere informatie

Protocol overgang groep 2 naar groep 3

Protocol overgang groep 2 naar groep 3 Protocol overgang groep 2 naar groep 3 Fatimaschool Algemeen. In principe stromen alle groep 2 kinderen door naar groep 3. Er is echter een groep kinderen, de zgn. herfstkinderen, de kinderen die tussen

Nadere informatie

Protocol Kleuterverlenging

Protocol Kleuterverlenging ONDERWIJS IN BEWEGING Protocol Kleuterverlenging pagina 1 Protocol Kleuterverlenging Inhoud Inleiding... 3 Opzet van het protocol... 3 Algemene uitgangspunten... 3 Criteria voor verlenging groep 2... 3

Nadere informatie

DYSLEXIEPROTOCOL 2010-2011 1

DYSLEXIEPROTOCOL 2010-2011 1 DYSLEXIEPROTOCOL 2010-2011 1 Inhoudsopgave DYSLEXIEPROTOCOL 2010-2011... 3 1 Inleiding... 3 2 Vergoedingsregeling Dyslexie... 3 3 Interventies en hulp in de klas bij (vermoeden van ) dyslexie... 4 4 Signaleringslijst

Nadere informatie

Beschrijving van de leerlingenzorg van RK. Bs. De Achtsprong

Beschrijving van de leerlingenzorg van RK. Bs. De Achtsprong Vakgebieden groepsplannen: Technisch lezen Rekenen Spelling Begrijpend lezen Taal woordenschat (SEO) Beschrijving van de leerlingenzorg van RK. Bs. De Achtsprong Afspraken doublures: - 1 e periode doublurejaar

Nadere informatie

De oudste kleuter. Welke kleuter is een oudste kleuter? Algemeen uitgangspunt: Wat is schoolrijp?

De oudste kleuter. Welke kleuter is een oudste kleuter? Algemeen uitgangspunt: Wat is schoolrijp? De oudste kleuter Welke kleuter is een oudste kleuter? In de kleutergroep van de vrijeschool zitten kinderen van verschillende leeftijden die op verschillende momenten in het schooljaar instromen. Deze

Nadere informatie

Werkdocument resultaatafspraken vroegscholen (basisschool groep 1-2)

Werkdocument resultaatafspraken vroegscholen (basisschool groep 1-2) Werkdocument resultaatafspraken vroegscholen (basisschool groep 1-2) Geadviseerd wordt om elk jaar het formulier verantwoording te downloaden zodat de meest recente versie wordt gebruikt. Omdat er met

Nadere informatie

Protocol Doublure. Doublure protocol Basisschool De Zonnewijzer Diepenveen

Protocol Doublure. Doublure protocol Basisschool De Zonnewijzer Diepenveen Protocol Doublure 1.Inleiding Het doel van doublure is in eerste instantie dat een opgelopen achterstand het komende schooljaar wordt ingehaald zodat het kind in ieder geval de minimumdoelen van de basisschool

Nadere informatie

PROTOCOLLEN. Stappenplan t.a.v. doubleren Bij de besluitvorming over een doublure worden de volgende stappen genomen:

PROTOCOLLEN. Stappenplan t.a.v. doubleren Bij de besluitvorming over een doublure worden de volgende stappen genomen: Doel van dit protocol Kan een kind overgaan naar een volgende groep of blijft het zitten? Met dit protocol willen we ouders informeren hoe wij als school omgaan met de beslissing om een leerling al dan

Nadere informatie

3. Handleiding bij de peuter-estafette

3. Handleiding bij de peuter-estafette 3. Handleiding bij de peuter-estafette Voor leidinggevenden en pedagogisch medewerkers peuterspeelzaal en kinderdagverblijf Een goede overdracht waarborgt de doorgaande ontwikkeling van de peuter. Bij

Nadere informatie

Dyslexieprotocol van CBS de Slotschool

Dyslexieprotocol van CBS de Slotschool B. Hesselinkstraat 2 9076EC Sint Annaparochie. Tel.: 0518-402144 Email: info@cbs-slotschool.nl Dyslexieprotocol van CBS de Slotschool INHOUD: 1 definitie dyslexie 2 signalering 3 analyse 4 schoolprocedure

Nadere informatie

Handelingsgerichte ontwikkelingsperspectieven in het basisonderwijs. 24 maart 2010

Handelingsgerichte ontwikkelingsperspectieven in het basisonderwijs. 24 maart 2010 Handelingsgerichte ontwikkelingsperspectieven in het basisonderwijs 24 maart 2010 Programma Wat is een ontwikkelingsperspectief (OPP) Voor wie een OPP? Waarom van een OPP? Wanneer een OPP opstellen? Hoe

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Wat is dyslexie? Het belang van vroegtijdige signalering

Dyslexieprotocol. Wat is dyslexie? Het belang van vroegtijdige signalering Dyslexieprotocol Wat is dyslexie? Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren van het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of spellen op woordniveau.

Nadere informatie

Handleiding ouderportaal ParnasSys

Handleiding ouderportaal ParnasSys Handleiding ouderportaal ParnasSys Inleiding Als team van WSKO basisschool Het Kompas vinden wij openheid naar ouders belangrijk. Tijdens de oriëntatie op een nieuw leerlingvolgsysteem hebben wij bewust

Nadere informatie

Beleidsstuk dyslexie. Augustus 2014

Beleidsstuk dyslexie. Augustus 2014 Beleidsstuk dyslexie Augustus 2014 Saltoschool Reigerlaan Beleidsstuk dyslexie 01-08-2014 Inhoudsopgave Inleiding... 3 1 Screening en signalering... 3 1.1 Groep 1... 3 1.2 Groep 2... 3 1.3 Groep 3... 4

Nadere informatie

Of toch niet? De Cito in groep 1 en 2 geeft een betrouwbaar beeld.

Of toch niet? De Cito in groep 1 en 2 geeft een betrouwbaar beeld. De Cito in groep 1 en 2 geeft een betrouwbaar beeld. 3 Of toch niet? Op basis van goede informatie uit groep 2 kan de leerkracht van groep 3 een goede start maken. Hij kan dan een groepsplan maken dat

Nadere informatie

VRAGENLIJST LEERKRACHT ONDERBOUW TUSSENDOELENMONITOR

VRAGENLIJST LEERKRACHT ONDERBOUW TUSSENDOELENMONITOR VRAGENLIJST LEERKRACHT ONDERBOUW TUSSENDOELENMONITOR INHOUDSOPGAVE Beginnende geletterdheid Doelen blz. 3 Activiteiten blz. 3 Evaluatie blz. 4 Speciale leerbehoeften blz. 4 Mondelinge communicatie Doelen

Nadere informatie

Groep 1 t/m 8 Prins Mauritsschool Delft

Groep 1 t/m 8 Prins Mauritsschool Delft Protocol Overgang Groep 1 t/m 8 Prins Mauritsschool Delft Vooraf In de wet op het onderwijstoezicht wordt aangegeven dat het onderwijs moet worden afgestemd op de onderwijsbehoeften van de leerling. Hierbij

Nadere informatie

Protocol leesproblemen en dyslexie, groep 1 en 2

Protocol leesproblemen en dyslexie, groep 1 en 2 Protocol leesproblemen en dyslexie, groep 1 en 2 Een vertaling Ivonne Vossen Steffi Nowacki Wie zijn wij? Ivonne Vossen Steffi Nowacki Wie zijn jullie? Wat gaan we in deze workshopronde doen? Sprookje

Nadere informatie

OP WEG NAAR EEN EFFECTIEF ALTERNATIEF VOOR KLEUTERSCHOOLVERLENGING. Alle kinderen zijn speciaal, maar sommige kinderen hebben specifieke behoeften.

OP WEG NAAR EEN EFFECTIEF ALTERNATIEF VOOR KLEUTERSCHOOLVERLENGING. Alle kinderen zijn speciaal, maar sommige kinderen hebben specifieke behoeften. OP WEG NAAR EEN EFFECTIEF ALTERNATIEF VOOR KLEUTERSCHOOLVERLENGING Alle kinderen zijn speciaal, maar sommige kinderen hebben specifieke behoeften. Dr. Kees Vernooy (CPS) 1. Aanleiding In Basisschoolmanagement,

Nadere informatie

Handleiding KIJK! Webbased. Beredeneerd aanbod: werken met groepsoverzichten en groepsplannen op basis van uw KIJK! registratie

Handleiding KIJK! Webbased. Beredeneerd aanbod: werken met groepsoverzichten en groepsplannen op basis van uw KIJK! registratie Handleiding KIJK! Webbased Beredeneerd aanbod: werken met groepsoverzichten en groepsplannen op basis van uw KIJK! registratie 1 Inhoud Inleiding... 3 1. Training en Implementatie... 4 2. Starten met de

Nadere informatie

Het Kampus protocol leesproblemen en dyslexie

Het Kampus protocol leesproblemen en dyslexie BS KAMPUS DE GILDEKAMP 6016 6545 LX Nijmegen Het Kampus protocol leesproblemen en dyslexie Om houvast te hebben bij het onderkennen en aanpakken van leesproblemen en dyslexie hebben wij als school een

Nadere informatie

Doublure protocol Groep 1 t/m 8

Doublure protocol Groep 1 t/m 8 Doublure protocol Groep 1 t/m 8 Protocol Om tot een verantwoorde beslissing te komen ten aanzien van al of niet bevorderen volgen wij voor deze procedure onderstaand stappenplan: o De groepsleerkracht

Nadere informatie

Achtergrondinformatie en aanwijzingen voor interpretatie van de Wintersignalering PLD groep 3:

Achtergrondinformatie en aanwijzingen voor interpretatie van de Wintersignalering PLD groep 3: Achtergrondinformatie en aanwijzingen voor interpretatie van de Wintersignalering PLD groep 3: In het Protocol Leesproblemen en Dyslexie voor groep 3, kortweg PLD 3, wordt in het hoofdstuk Signaleren een

Nadere informatie

Protocol leesproblemen en dyslexie Groep 1 en 2. Analyse doelen Jonge kind

Protocol leesproblemen en dyslexie Groep 1 en 2. Analyse doelen Jonge kind Protocol leesproblemen en dyslexie Groep 1 en 2 Analyse doelen Jonge kind Maart 2013 Verantwoording 2013 SLO (nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling), Enschede Mits de bron wordt vermeld, is het

Nadere informatie

Handleiding KIJK! Webbased Beredeneerd aanbod: werken met groepsoverzichten en groepsplannen op basis van uw KIJK! registratie

Handleiding KIJK! Webbased Beredeneerd aanbod: werken met groepsoverzichten en groepsplannen op basis van uw KIJK! registratie Handleiding KIJK! Webbased Beredeneerd aanbod: werken met groepsoverzichten en groepsplannen op basis van uw KIJK! registratie 1 Inhoud Inleiding... 3 Training en Implementatie... 4 2. Starten met de module

Nadere informatie

Dyscalculieprotocol Cluster Jenaplan

Dyscalculieprotocol Cluster Jenaplan Dyscalculieprotocol Cluster Jenaplan Eerste versie 2015-2016 Het volgen van - en begeleiding bij ernstige rekenproblemen en dyscalculie Stappenplan bij (ernstige ) rekenproblemen en dyscalculie De vier

Nadere informatie

Opbrengstgericht werken in de onderbouw = benutten van talenten in de onderbouw

Opbrengstgericht werken in de onderbouw = benutten van talenten in de onderbouw Opbrengstgericht werken in de onderbouw = benutten van talenten in de onderbouw SLO doelen: taal, rekenen en sociaal-emotioneel PO Conferentie,Zwolle Donderdag 3 november 2011 Gäby van der Linde Wat komt

Nadere informatie

Dyslexie protocol en stappenplan

Dyslexie protocol en stappenplan Dyslexie protocol en stappenplan Wat is dyslexie? Dyslexie is een taalverwerkingsstoornis, waardoor leren lezen en spellen voor veel problemen zorgt. Kinderen met dyslexie hebben vooral veel moeite met

Nadere informatie

B. Andere kinderen horen bij de zogenaamde laatbloeiers, hun rijpingsproces verloopt wat langzamer.

B. Andere kinderen horen bij de zogenaamde laatbloeiers, hun rijpingsproces verloopt wat langzamer. DE OVERGANG NAAR GROEP 3 Ongeveer 90% van de kinderen die voor 1 januari zes jaar worden, hebben geen noemenswaardige problemen met de overgang van groep 2 naar groep 3. De 10% kinderen die wel twijfels

Nadere informatie

5 oktober 2010 ZORGTRAJECT DE POELJEUGD

5 oktober 2010 ZORGTRAJECT DE POELJEUGD Schema 1 zorgroute: Er zijn 3 niveau s te onderscheiden: Zorg op groepsniveau, zorg op schoolniveau en bovenschoolse zorg. In het bovenstaande model zijn deze als volgt weergegeven: De rode cirkel (linksbovenin

Nadere informatie

Handreiking Groepsplan voorbereidend lezen:

Handreiking Groepsplan voorbereidend lezen: Handreiking Groepsplan voorbereidend lezen: groep: Leerkracht: Periode: Schooljaar: Gebaseerd op groepsplan voorbereidend lezen vco Drakensteyn / Gerard Regeling Handreiking groepsplannen M.Forrer en Yvonne

Nadere informatie

Jong geleerd. Beatrijs Brand en Saskia Snikkers

Jong geleerd. Beatrijs Brand en Saskia Snikkers Jong geleerd. Beatrijs Brand en Saskia Snikkers Programma Kennismaken Presentatie Jong geleerd Warming-up Pauze Praktische oefening Afsluiting Jong geleerd over het belang van actieve stimulering van ontluikende

Nadere informatie

Schakelklas. Werkwijze

Schakelklas. Werkwijze Schakelklas Werkwijze 2015-2016 1. Algemene informatie De Schakelklas in Woerden is een gezamenlijk initiatief van de gemeente Woerden en samenwerkingsverband Passenderwijs. De klas beoogt het gericht

Nadere informatie

Referentieniveaus en VVE: wat moet je ermee?

Referentieniveaus en VVE: wat moet je ermee? Referentieniveaus en VVE: wat moet je ermee? 20 november 2012 Els Loman en Aafke Bouwman 2 Inhoud workshop 1. Waarom Referentieniveaus? 2. Wat zijn Referentieniveaus? 3. Wat zijn de actuele ontwikkelingen?

Nadere informatie

Protocol Dyslexie. Obs Valkenhorst Bremstraat 14 9404 GD Assen 0592-331393 directie@devalkenhorst.nl www.devallkenhorst.nl

Protocol Dyslexie. Obs Valkenhorst Bremstraat 14 9404 GD Assen 0592-331393 directie@devalkenhorst.nl www.devallkenhorst.nl Protocol Dyslexie Obs Valkenhorst Bremstraat 14 9404 GD Assen 0592-331393 directie@devalkenhorst.nl www.devallkenhorst.nl Dyslexie: Het woord dyslexie betekent, letterlijk vertaald uit het Grieks, niet

Nadere informatie

Ook een rivier begint met de eerste druppel

Ook een rivier begint met de eerste druppel Ook een rivier begint met de eerste druppel Update Afstemmingsdocument Ernstige lees- en/of spellingproblemen en/of dyslexie Onderwijs aan leerlingen van 4 tot 18 jaar op Walcheren juni 2011 Inleiding

Nadere informatie

Overgangsprotocollen Van groep 1 naar groep 2 en van groep 2 naar groep 3

Overgangsprotocollen Van groep 1 naar groep 2 en van groep 2 naar groep 3 Overgangsprotocollen Van groep 1 naar groep 2 en van groep 2 naar groep 3 Februari 2011 1 Overgangsprotocollen Van groep 1 naar groep 2 en van groep 2 naar groep 3. Hoofdstuk 1 Inleiding p. 3 Hoofdstuk

Nadere informatie

Binnen de school zijn de volgende personen goed ingevoerd op het gebied van dyslexie: - Intern begeleider - Groepsleerkracht - RT-er

Binnen de school zijn de volgende personen goed ingevoerd op het gebied van dyslexie: - Intern begeleider - Groepsleerkracht - RT-er Dyslexie Protocol Wie doet binnen de school uitspraken over dyslexie? Binnen de school zijn de volgende personen goed ingevoerd op het gebied van dyslexie: - Intern begeleider - Groepsleerkracht - RT-er

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Vrijeschool Kairos

Dyslexieprotocol. Vrijeschool Kairos Dyslexieprotocol Vrijeschool Kairos 2016-2017 Inhoudsopgave Wat is dyslexie? 3 Dyslexiebeleid Vier niveaus van zorg Stappenplan dyslexiebeleid per klas Vergoede diagnostiek en behandeling van dyslexie

Nadere informatie

Automatisering van het lezen op woordniveau

Automatisering van het lezen op woordniveau Protocol Leesproblemen en Dyslexie toetskalender voor groep 3 expertisecentrum nederlands 3 algemene toelichting Momenteel werkt het Expertisecentrum Nederlands aan een herziening van de Protocollen Leesproblemen

Nadere informatie

De wet op het Primair Onderwijs regelt onder meer dat leerlingen in acht aaneengesloten jaren het basisonderwijs moeten kunnen voltooien.

De wet op het Primair Onderwijs regelt onder meer dat leerlingen in acht aaneengesloten jaren het basisonderwijs moeten kunnen voltooien. PROTOCOL Overgang van groep 1 naar groep 2 De wet op het Primair Onderwijs regelt onder meer dat leerlingen in acht aaneengesloten jaren het basisonderwijs moeten kunnen voltooien. Kinderen die gedurende

Nadere informatie

Afspraken mbt protocol dyslexie Van Dijckschool Bilthoven. Inhoudsopgave:

Afspraken mbt protocol dyslexie Van Dijckschool Bilthoven. Inhoudsopgave: 11-12-2007 Inhoudsopgave: 1. Dyslexie...3 1.1 Wat is het dyslexieprotocol?...3 1.2 Doel van het Protocol Dyslexie....3 1.3 Inhoud van het protocol...3 2. Preventie en interventiehandelingen...4 2.1 Groep

Nadere informatie

Stappenplan Voorbereiding voor het werken met ESIS Groepsplannen voor intern begeleiders.

Stappenplan Voorbereiding voor het werken met ESIS Groepsplannen voor intern begeleiders. Stappenplan Voorbereiding voor het werken met ESIS Groepsplannen voor intern begeleiders. Dit stappenplan helpt u om de benodigde voorbereidingen in ESIS uit te voeren om met ESIS Groepsplannen te kunnen

Nadere informatie

Deel II Aanmeldingsformulier dyslexiezorg (in te vullen door school)

Deel II Aanmeldingsformulier dyslexiezorg (in te vullen door school) 033-2983197 info@praktijkdeziel.nl www.praktijkdeziel.nl Deel II Aanmeldingsformulier dyslexiezorg (in te vullen door school) 1.0 Algemeen deel Gegevens school Adres: PC/Woonplaats: Telefoon: E-mail adres:

Nadere informatie

Protocol Leesproblemen en Dyslexie

Protocol Leesproblemen en Dyslexie Protocol Leesproblemen en Dyslexie Inleiding In dit protocol is vastgelegd hoe op onze school goed leesonderwijs wordt gerealiseerd. Hoe leerlingen in hun leesontwikkeling worden gevolgd en hoe en met

Nadere informatie

Schoolloopbaanprotocol Parcivalschool. Woord vooraf. Inleiding

Schoolloopbaanprotocol Parcivalschool. Woord vooraf. Inleiding Schoolloopbaanprotocol 2015-2016 Woord vooraf Op de wordt in de kleuterklassen met heterogene groepen gewerkt en zittenblijven op vierjarige leeftijd komt hier niet voor omdat er sprake is van een gemengde

Nadere informatie

Gecomprimeerd schoolondersteuningsprofiel

Gecomprimeerd schoolondersteuningsprofiel pagina 1 van 8 Gecomprimeerd schoolondersteuningsprofiel Algemene gegevens School BRIN Pantarijn (18UM00) Pantarijn 18UM00 Directeur Bert - Hoogwerf Adres Dubbelstraat 6 3073 LG ROTTERDAM Telefoon 0104851184

Nadere informatie

8-10-2015. Nationaal congres Taal en Lezen. 15 oktober 2015 Toetsen. Contactgegevens

8-10-2015. Nationaal congres Taal en Lezen. 15 oktober 2015 Toetsen. Contactgegevens Nationaal congres Taal en Lezen 15 oktober 2015 Toetsen WWW.CPS.NL Contactgegevens Willem Rosier w.rosier@cps.nl 06 55 898 653 Wat betekent dit voor het meten van de 21ste eeuwse taalvaardigheden? We hebben

Nadere informatie

Handleiding Esis opstellen van een groepsplan

Handleiding Esis opstellen van een groepsplan Handleiding Esis opstellen van een groepsplan december 2014 versie 0, uitsluitend voor intern gebruik Inhoud Werken met groepsplannen binnen Esis-B 3 Groepsoverzicht maken. 4 Groepsplan opstellen.. 11

Nadere informatie

Strategische kernen Passend Onderwijs. Sander, groep 8. Belangrijke overgangsmomenten in de ontwikkeling van kinderen

Strategische kernen Passend Onderwijs. Sander, groep 8. Belangrijke overgangsmomenten in de ontwikkeling van kinderen Leerlingen met een opvallende ontwikkeling Hoe ga je om met leerlingen met speciale onderwijsbehoeften? Cruciaal in de zorgstructuur is de kwaliteit van instructie. Maar inspelen op onderwijsbehoeften

Nadere informatie

MOMENTEN IN DE TIJD WAT MOET ER GEBEUREN? HOE PAKKEN WE HET AAN?

MOMENTEN IN DE TIJD WAT MOET ER GEBEUREN? HOE PAKKEN WE HET AAN? Protocol Leesproblemen en dyslexie, groep 7-8 Groep 7 Aandachtspunten: Vlot en vloeiend kunnen lezen Onderhouden en verbeteren technische leesvaardigheid Enkele leesstrategieën Tekstkennis bijbrengen Aandacht

Nadere informatie

Protocol doorstroom / versnellen

Protocol doorstroom / versnellen Protocol doorstroom / versnellen Achtergrond De Wet op het Primair Onderwijs schrijft voor dat ieder kind recht heeft op een ononderbroken ontwikkeling. Het is mogelijk dat een kind een vertraagde dan

Nadere informatie

Beleid najaarskinderen in groep ½

Beleid najaarskinderen in groep ½ Beleid najaarskinderen in groep ½ De doorstroom van groep 1/2/3 2013 Stichting Katholieke Scholen Westelijk Weidegebied Inhoud Hoofdstuk Pagina Inleiding 3 Praktische invulling Groep 1 Groep 2 Kleuterverlenging

Nadere informatie

toetsen van Veilig Leren lezen en Estafette. groepen 1 2 LOVS Cito Taal voor Goed lees en spellingsonderwijs in de groepen 3 tot en met 8

toetsen van Veilig Leren lezen en Estafette. groepen 1 2 LOVS Cito Taal voor Goed lees en spellingsonderwijs in de groepen 3 tot en met 8 onderwijs en zorgarrrangement op De Wilgen uitgevoerd door meetinstrumenten Zorgniveau 1 = basisarrangenment Zorgniveau 1 Leerkracht Methodegebonden Gestructureerde stimulering van beginnende geletterdheid

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Oranje Nassau School Geldermalsen. Oktober 2012

Dyslexieprotocol. Oranje Nassau School Geldermalsen. Oktober 2012 Dyslexieprotocol Oranje Nassau School Geldermalsen Oktober 2012 1 Dyslexieprotocol: stappenplan voor groep 1 Stap Moment in leerjaar Actie door de leerkracht Toetsen alle leerlingen: In kaart brengen van:

Nadere informatie

Dyslexieprotocol ATHENASCHOLEN. Protocol aanvankelijk lezen en schrijven. Vrijeschool Parcivalschool. Dyslexieprotocol kleuterklas klas 6

Dyslexieprotocol ATHENASCHOLEN. Protocol aanvankelijk lezen en schrijven. Vrijeschool Parcivalschool. Dyslexieprotocol kleuterklas klas 6 Dyslexieprotocol ATHENASCHOLEN Protocol aanvankelijk lezen en schrijven Vrijeschool Parcivalschool Dyslexieprotocol kleuterklas klas 6 Inhoudsopgave dyslexieprotocol Parcivalschool Voorwoord 4 1. Implementatie

Nadere informatie

Quickscan taal- en leesonderwijs

Quickscan taal- en leesonderwijs Quickscan taal- en leesonderwijs Gegevens school Naam school Adres school Plaats Telefoon e-mail Datum invulling Ingevuld door Functie invuller directie IB-er RT-er taal/leescoördinator leerkracht gr:

Nadere informatie

Protocol Herfstleerlingen

Protocol Herfstleerlingen Protocol Herfstleerlingen Procedure voor herfstleerlingen in groep 1 Wat te doen Activiteiten Betrokkenen Tijdpad 1.Signalering en leggen de procedure uit over de ontwikkeling en de vorderingen van het

Nadere informatie

2.2 Zorgniveau 2 Signalering: LOVS spelling januari en juni PI-dictee voor leerlingen met een IV en V score op Cito spelling. (in oktober en maart)

2.2 Zorgniveau 2 Signalering: LOVS spelling januari en juni PI-dictee voor leerlingen met een IV en V score op Cito spelling. (in oktober en maart) SPELLING 1. ALGEMEEN In schooljaar 2007-2008 is er voor het vakgebied spelling het werken met groepsplannen in de groepen ingevoerd. Hierin is vastgelegd hoe we extra ondersteuning bieden. In dit beleidsdocument

Nadere informatie

Protocol ernstige rekenwiskundeproblemen. dyscalculie. St. Antoniusschool Klein Zundert

Protocol ernstige rekenwiskundeproblemen. dyscalculie. St. Antoniusschool Klein Zundert Protocol ernstige rekenwiskundeproblemen en dyscalculie St. Antoniusschool Klein Zundert 2016 Voor u ligt het protocol ernstige reken-wiskundeproblemen en dyscalculie van de Antoniusschool. Om op alle

Nadere informatie

PROTOCOL DYSLEXIE ANNIE M.G. SCHMIDTSCHOOL, DEN HAAG. 1.Inleiding

PROTOCOL DYSLEXIE ANNIE M.G. SCHMIDTSCHOOL, DEN HAAG. 1.Inleiding PROTOCOL DYSLEXIE ANNIE M.G. SCHMIDTSCHOOL, DEN HAAG 1.Inleiding In dit protocol wordt beschreven hoe op de Annie M.G. Schmidtschool wordt gewerkt aan het voorkomen, onderkennen en aanpakken van lees-

Nadere informatie

Protocol doorstroom / versnellen

Protocol doorstroom / versnellen Protocol doorstroom / versnellen Achtergrond De Wet op het Primair Onderwijs schrijft voor dat ieder kind recht heeft op een ononderbroken ontwikkeling. Het is mogelijk dat een kind een vertraagde dan

Nadere informatie

VRAGENLIJST LEERKRACHT MIDDENBOUW TUSSENDOELENMONITOR

VRAGENLIJST LEERKRACHT MIDDENBOUW TUSSENDOELENMONITOR VRAGENLIJST LEERKRACHT MIDDENBOUW TUSSENDOELENMONITOR INHOUDSOPGAVE Gevorderde geletterdheid Doelen blz. 3 Activiteiten blz. 3 Evaluatie blz. 3 Speciale leerbehoeften blz. 4 Mondelinge communicatie Doelen

Nadere informatie

1.3. Leerkrachten kennen de 7 uitgangspunten en passen enkele uitgangspunten bewust en systematisch toe.

1.3. Leerkrachten kennen de 7 uitgangspunten en passen enkele uitgangspunten bewust en systematisch toe. 1. Uitgangspunten HGW 2. Reflectie 3. Communicatie Implementatie HGW-OGW Leerkrachten Fase 1 Fase 2 Fase 3 Fase 4 1.1. Leerkrachten kennen de 7 uitgangspunten van HGW niet maar passen deze (gedeeltelijk)

Nadere informatie

Samen naar woorden zoeken

Samen naar woorden zoeken Samen naar woorden zoeken Diagnostiek en behandeling van woordvindingsproblemen in de logopedische praktijk Lieke Cools Amsterdam, 7 november 2014 Symposium Stichting dysfatische ontwikkeling Praktijk

Nadere informatie

VRAGENLIJST PRIMAIR ONDERWIJS DYSLEXIEMONITOR

VRAGENLIJST PRIMAIR ONDERWIJS DYSLEXIEMONITOR VRAGENLIJST PRIMAIR ONDERWIJS DYSLEXIEMONITOR INHOUDSOPGAVE Zorgniveau 1: Goed lees- en spellingonderwijs Stap 1: Leestijd blz. 3 Kwaliteit instructiegedrag blz. 3 Klassenmanagement blz. 4 Stap 2: Juist

Nadere informatie

Beleidsplan. Ieder kind telt. Werken volgens de 1-zorgroute

Beleidsplan. Ieder kind telt. Werken volgens de 1-zorgroute Beleidsplan Ieder kind telt Werken volgens de 1-zorgroute November 2012 Voorwoord 3 Schematisch overzicht van de 1-zorgroute 4 Handelingsgericht werken op groepsniveau 5 Waarnemen 5 1. Groepsoverzicht

Nadere informatie

Leesonderwijs en dyslexie in het PO, het SBO en het VO. Betsy Ooms

Leesonderwijs en dyslexie in het PO, het SBO en het VO. Betsy Ooms Leesonderwijs en dyslexie in het PO, het SBO en het VO Betsy Ooms Opzet Doel leesonderwijs (en spellingonderwijs) Doorgaande lijn Kenmerken goed leesonderwijs Extra aandacht voor monitoring, als belangrijk

Nadere informatie

Protocol Dyscalculie

Protocol Dyscalculie Protocol Dyscalculie Inhoud Inleiding... 2 Signaleren... 3 Interventies... 4 Handelingsgerichte interventies gericht op rekenuitval door de leerkracht... 4 Handelingsgerichte interventies gericht op rekenuitval

Nadere informatie

Zorg voor kinderen met specifieke instructie- of ondersteuningsbehoeften

Zorg voor kinderen met specifieke instructie- of ondersteuningsbehoeften Deel 4.1b lezen Zorg voor kinderen met specifieke instructie- of ondersteuningsbehoeften 1. Omschrijving van de zorg De kinderen behalen bij lezen herhaaldelijk niet het gewenste niveau of lijken een achterstand

Nadere informatie

Handelingsgericht werken

Handelingsgericht werken Handelingsgericht werken 16-09-2013 Waarom en hoe Door: Jose Oosterheert Uitgangspunten van HGW 1. Onderwijsbehoeften 2. Systematisch en transparant 3. Doelgericht werken 4. Transactioneel kader 5. Constructieve

Nadere informatie

Aanvraag vergoed dyslexie-onderzoek

Aanvraag vergoed dyslexie-onderzoek Aanvraag vergoed dyslexie-onderzoek Aanmeldingsformulier school Leerlinggegevens Geb.datum Geslacht m v Groep Doublure nee ja, in groep Op deze school sinds groep Schoolgegevens Adres Postcode Plaats Telefoon

Nadere informatie

Groepshandelingsplan voor kleuters ( Gebaseerd op het ontwikkelingsvolgmodel)

Groepshandelingsplan voor kleuters ( Gebaseerd op het ontwikkelingsvolgmodel) Groepshandelingsplan voor kleuters ( Gebaseerd op het ontwikkelingsvolgmodel) Groep: Onderbouw 1 (groep 1-2) Datum: Leerkracht: Periode: Leerlijn: Ontluikende geletterdheid. Groep/namen Doelen Inhoud/aanpak

Nadere informatie

Katholieke Basisschool Op weg Dyslexieprotocol

Katholieke Basisschool Op weg Dyslexieprotocol Katholieke Basisschool Op weg Dyslexieprotocol Protocol dyslexie Basisschool Op Weg 1 Dyslexieprotocol Basisschool Op Weg Haarle: Doelen die de school nastreeft i.v.m. dyslexie: -Ons doel is om de leerlingen

Nadere informatie

Enkele weken voor de eindtoets, maken de leerlingen de eindtoets van het voorgaande jaar in dezelfde setting als bij de officiële eindtoets.

Enkele weken voor de eindtoets, maken de leerlingen de eindtoets van het voorgaande jaar in dezelfde setting als bij de officiële eindtoets. TOETSEN OP DE PWA; het hoe en waarom Alle basisscholen in Nederland moeten beschikken over een leerlingvolgsysteem: een serie toetsen of observaties waarmee de ontwikkeling van de kinderen gevolgd kan

Nadere informatie

Zorg voor onze kinderen

Zorg voor onze kinderen Zorg voor onze kinderen Versie 5.0 juni 2011 Gelukkig de kinderen, die zonder angst, naar school gaan. Gelukkig de kinderen, die zonder hoge cijfers zich geaccepteerd weten. Gelukkig de kinderen, die ondanks

Nadere informatie

Protocol Leesproblemen & Dyslexie

Protocol Leesproblemen & Dyslexie Protocol Leesproblemen & Dyslexie Een opfrisbijeenkomst Groep 1 & 2 SWV duin- & bollenstreek Werken met ondersteuningsniveaus PLD zorgniveau PLD arrangement SWV D&B ondersteuningsniveau I Basis 1. Algemene

Nadere informatie

Fonemisch Bewustzijn

Fonemisch Bewustzijn Fonemisch Bewustzijn Ellen van der Veen Welkom en Agenda 1. Introductie 2. Fonemisch Bewustzijn 3. Vragen en praktijkervaringen Doelstellingen van vandaag 1. De deelnemers kennen de begrippen taalbewustzijn,

Nadere informatie