Achtergrondinformatie en aanwijzingen voor interpretatie van de Wintersignalering PLD groep 3:

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Achtergrondinformatie en aanwijzingen voor interpretatie van de Wintersignalering PLD groep 3:"

Transcriptie

1 Achtergrondinformatie en aanwijzingen voor interpretatie van de Wintersignalering PLD groep 3: In het Protocol Leesproblemen en Dyslexie voor groep 3, kortweg PLD 3, wordt in het hoofdstuk Signaleren een toetsoverzicht geboden. Er wordt uitgegaan van verschillende vaardigheden die een leerling op een betreffend moment moet beheersen, de zogenaamde sleutelvaardigheden. Voor de 2 e hoofdmeting, de wintersignalering, zijn dat fonemisch bewustzijn (bij zwakke leerlingen), letters benoemen, letters schrijven, woorden lezen, tekst lezen (bij zwakke leerlingen) en spelling (blz. 81). Het PLD 3 geeft voor ieder van deze sleutelvaardigheden verschillende toetsvarianten die kunnen worden ingezet (blz. 88). Veel methoden hebben ook methodegebonden toetsen om de ontwikkeling van de sleutelvaardigheden in kaart te brengen. Het is aan de leerkracht te beslissen welke toetsvariant wordt gekozen. Leerkracht.nu! adviseert consistent te zijn en op elk meetmoment dezelfde toetsvariant te gebruiken om de ontwikkeling te kunnen meten. Het is belangrijk de resultaten van de verschillende toetsen met elkaar in verband te brengen. Alleen dan ontstaat een gedegen beeld van de leesontwikkeling van de leerling. Juist de samenhang tussen de resultaten geeft handelingsgerichte informatie. Leerkracht.nu! heeft een excell-document waarin op groepsniveau alle toetsen overzichtelijk worden geordend. U kunt dit bestand opvragen via Dit document is bedoeld om u te helpen bij de interpretatie van de toetsgegevens in samenhang waardoor u handelingsgerichte informatie verzameld, die u kunt inzetten bij het maken van uw groepsplan. Sleutelvaardigheden: Fonologisch bewustzijn: auditieve analyse en synthese: In principe moeten de leerlingen deze vaardigheid na een paar weken groep 3 onder de knie hebben. Uit de herfstsignalering is gebleken bij welke kinderen dat nog het geval was. Bij deze leerlingen neemt je dezelfde toets nogmaals af. Er zijn verschillende toetsvarianten mogelijk. Gebruik dezelfde variant als die u ook gebruikte bij de herfstsignalering, zodat u de resultaten onderling kunt vergelijken. Leerkracht.nu! adviseert gebruik te maken van de Audisynt en Audant uit DTLAS 1 De toets wordt individueel afgenomen bij uitvallers van de herfstsignalering. Aanwijzing voor interpretatie: De kinderen die uitvallen op deze toetsonderdelen hebben problemen met hun fonologische vaardigheden, iets wat kan wijzen op dyslexie. Leg deze score naast de score van de overige toetsen. Wanneer die in orde zijn, is er waarschijnlijk niets aan de hand. Als die ook onvoldoende zijn, is het misschien nodig om verder fonologisch onderzoek te doen. Overleg dit met uw intern begeleider. Het apart trainen van auditieve analyse en synthese heeft in dit stadium van de leesontwikkeling geen effect en kan zelfs contraproductief zijn, dus niet doen. Deze vaardigheid wordt al hoogfrequent toegepast tijdens de leeshandeling zelf. Het lezen van woorden, liefst in zins- en tekstverband is dus veel effectiever. 1 DTLAS staat voor Diagnostiek van technisch lezen en aanvankelijk spellen (Struiksma, van der Leij & Vieijra). De toetskaarten zijn te downloaden via

2 Letterkennis: Grafemendictee en Fonementoets 2 : Uitgangspunt is dat alle leerlingen een 100% score halen op het letterdictee en de taak letters benoemen, zowel wat betreft aantal goed als de tijd! We weten uit ervaring dat niet iedereen 100% behaald, zeker de laatst aangeleerde letters en dubbelklanken kunnen nog moeilijk zijn. Dit neemt niet weg dat deze 100% beheersing beslist de doelstelling moet zijn, want een goede, volledig geautomatiseerde letterkennis is van groot belang voor het komen tot een effectieve leeshandeling. Op de meeste scholen wordt gebruik gemaakt van de methodische toetsen. Er zijn ook methode-onafhankelijke toetsen. Let op: bij de methodegebonden versies worden de letters vaak aan de hand van plaatjes aangeboden (een plaatje van kip met de opdracht schrijf de /k/ van kip ). De leerlingen kunnen nog steun hebben aan de afbeelding bij het grafemendictee. Deze toetsversie is dus in verhouding eenvoudiger dan een toetsversie zonder visuele ondersteuning. Het grafemendictee wordt klassikaal afgenomen bij alle leerlingen, de fonementoets individueel bij alle leerlingen. Aanwijzing voor interpretatie: De kinderen die uitvallen op deze toets hebben extra oefening nodig om de letterkennis zo snel mogelijk geautomatiseerd te hebben. Neem dit niet licht op, letterkennis is een belangrijke voorwaarde en als die niet 100% geautomatiseerd is, blijft het kind dat de rest van groep 3 hinderen. De meeste methoden gaat vanaf kern 7 er ook vanuit dat de letterkennis geautomatiseerd is. Een extra aandachtspunt is om de mate van automatisering niet alleen te beoordelen op basis van de fonementoets, maar om te zien of de leerling de letterkennis ook geautomatiseerd toe kan passen tijdens woorden lezen of het lezen van teksten. Zie aanwijzingen voor interpretatie bij die onderdelen. Wanneer blijkt dat de letterkennis (zowel schrijven, tempo als accuratesse) onvoldoende is geautomatiseerd is het van belang hier aandacht aan te besteden. Het is voor alle leerlingen van belang de letterkennis goed te blijven herhalen tot er op groepsniveau sprake is van volledige automatisering. Kijk goed hoe uw methode dat aanbiedt. Als dit onvoldoende is voor één of meerdere leerlingen of wanneer het in de methode onvoldoende wordt aangeboden, vorm dan een groepje leerlingen dat iedere dag de letterkennis extra automatiseert. Voor leerlingen die heel erg uitvallen is Connect Klanken en Letters een goed programma. Ook BOUW! is een goed alternatief. Overleg met uw IB-er of dat nodig is. 2 Opmerking: deze toetsen hebben veel verschillende namen, waarbij de termen grafemen en fonemen nogal eens door elkaar gebruikt worden. Het gaat hier om twee taken: letters schrijven in de vorm van een letterdictee (kan klassikaal worden afgenomen) en letters lezen, waarbij zowel accuratesse als tempo van belang zijn (wordt individueel afgenomen)

3 Woorden lezen: Leerkracht.nu! adviseert de toetscombinatie DMT + AVI om de leesontwikkeling van leerlingen in kaart te brengen (minimaal tot eind groep 5). Voor de sleutelvaardigheid woorden lezen wordt dan de DMT ingezet, waarvan kaart 1 en 2 gelezen worden (beide kaarten 1 minuut). Om doorgaande lijnen in het opbrengstgericht werken op schoolniveau te borgen, wordt gebruik gemaakt van de reguliere normering van Cito en de daarbij behorende niveaubepaling. Belangrijk is het om de vaardigheidsscore te noteren, om deze in maart en juni te kunnen vergelijken (gaat de leerling t.o.v. zichzelf voldoende voortuit?). Leerkracht.nu! adviseert de DMT en kiest niet voor methodegebonden toetsen (bijvoorbeeld Veilig & Vlot) omdat de DMT landelijk genormeerd is. Op veel scholen wordt de DMT ook opbrengstgericht besproken bij de groepsbesprekingen. De toets wordt individueel afgenomen bij alle leerlingen Aanwijzingen voor interpretatie: Vooral de leesaanpak is van belang om te observeren, bijv. langzaam maar alles goed of juist snel met veel fouten (of een adequate leesaanpak). Uit analyse van de fout gelezen woorden kan ook blijken dat bepaalde letters in het leesproces nog niet geautomatiseerd zijn (bijv. telkens de /eu/ niet goed gelezen of bij die moeilijke letter aarzelen). Maak hiervan aantekeningen in uw leerlingvolgsysteem. De verhouding tussen kaart 1 en 2 zegt veel over de mate van automatiseren. Als de leerling op kaart 2 relatief hoger scoort kan dit wijzen op een moeizame(re) automatisering. Hou deze leerlingen goed in de gaten en oefen extra op tempoverhogen. Wanneer een leerling uitvalt op de DMT, kijk dan ook naar de resultaten op methodegebonden toetsen die woordniveau meten. Is daar ook uitval? Wanneer een leerling nog veel fouten maakt en bijvoorbeeld letters overslaat of omdraait in een woord, dan kan een interventie als Connect Woordherkenning een goede aanpak zijn (individueel of in een groepje) of BOUW! Breng de resultaten van de DMT echter altijd in verband met de resultaten van de AVI om een goede keuze te kunnen maken. Wanneer een leerling wel een goede elementaire leeshandeling laat zien, maar het tempo traag is, is Connect Vloeiend Lezen juist een betere aanpak. De exacte indicaties voor de juiste connectbehandeling kunt u lezen in Dyslectische leerlingen leren lezen. Ook BOUW! kan dan een optie zijn. Overleg met uw IB-er wat nodig is, want soms is een wat minder zware interventie een prima alternatief. Dit hangt af van de ernst van de problemen. Ook de methode geeft vaak passende interventies waar u gebruik van kunt maken.

4 Tekst lezen: Leerkracht.nu! adviseert de toetscombinatie DMT + AVI om de leesontwikkeling van leerlingen in kaart te brengen (minimaal tot eind groep 5). Voor de sleutelvaardigheid tekst lezen wordt dan de AVI afgenomen. Hoewel de meeste methoden ook methodegebonden toetsen voor tekst lezen aanbieden, heeft de AVI een voorkeur, omdat de AVI is namelijk vaak ook nodig voor het LVS en beide is dubbelop. Het doel is dat de leerlingen M3 op beheersingsniveau lezen. Hoewel in het PLD3 staat dat de sleutelvaardigheid tekst lezen alleen bij zwakke lezers in kaart gebracht wordt, adviseert Leerkracht.nu! dit te doen bij alle leerlingen. De toets wordt dan individueel afgenomen bij alle leerlingen. Bij sterke lezers wordt doorgetoetst tot het hoogste instructieniveau om voor de meting in juni een goede nulmeting te hebben. Aanwijzingen voor interpretatie: Voor een aantal leerlingen komt de afname van de AVI te vroeg, vooral als de kernen/lesblokken waarin de letterkennis wordt aangeboden nog maar net uit is. Zij halen M3 dan vaak net niet op beheersingsniveau, terwijl ze dat een paar weken later waarschijnlijk wel halen. Ga hier nuchter mee om, zeker wanneer u een laat schooljaar heeft. In maart kan bij deze leerlingen de M3 en M3+ 3 worden afgenomen, om te zien of ze in hun ontwikkeling op schema zijn en blijven. Dan is het gat naar E3 niet zo groot. Haalt de leerling M3 bij lange na niet of zelfs op frustratieniveau, dan is extra hulp wel nodig. Maak zo nodig een leesanalyse (zie PLD, blz. 96/97). Bekijk de resultaten van de AVI ook vooral in relatie tot de DMT en uw dagelijkse leesobservaties vanuit de leeslessen. Heeft de leerling steun aan de context? Of gaat hij dan juist radend lezen. Of een leerling de technische vaardigheid van de elementaire leeshandeling beheerst zie je in principe in de DMT, of de leerling de toepassing ervan beheerst, zie je in principe op de AVI. Onder woorden lezen staan aanwijzingen voor het vinden van passende interventies. Woorden schrijven: Leerkracht.nu! adviseert Cito Spelling 3.0. Deze toets geeft informatie over de spellingvaardigheid. Om doorgaande lijnen in het opbrengstgericht werken op schoolniveau te borgen, wordt gebruik gemaakt van de reguliere normering van Cito en de daarbij behorende niveaubepaling. Belangrijk is het om de vaardigheidsscore te noteren, om deze in maart en juni te kunnen vergelijken (gaat de leerling t.o.v. zichzelf voldoende voortuit?). Deze toets wordt meegenomen bij het overzicht van de wintersignalering, omdat hij ook veel informatie geeft over de leesvaardigheid (zie hieronder bij interpretatie). De toets wordt klassikaal afgenomen bij alle leerlingen. Aanwijzingen voor interpretatie: Spellen is het omgekeerde van lezen. Wat je bij lezen niet altijd kunt horen, kun je bij spelen zien. In deze fase van het leesproces, zegt de spellingvaardigheid ook veel over de elementaire leeshandeling. Je ziet heel scherp of leerlingen in clusters bijvoorbeeld een letter weglaten of letters van volgorde verwisselen (bijv. drop wordt dop of dorp). In het lezen binnen de context kan een leerling compenseren met begrip, bij spellen gaat dat niet. Dit geeft belangrijke informatie. Leerlingen die zwak scoren bij spelling, moet u in de toekomst goed volgen op accuratesse bij het lezen. Een onvolledige spellinghandeling kan duiden op problemen in de elementaire leeshandeling op de langere termijn. Daarnaast kunt u zien (net zoals bij de AVI), hoe de letterkennis op toepassingsniveau van het spellen is geautomatiseerd. Doet een kind woorden met een bepaalde letter fout, dan kan deze dus in de alledaagse lees- en/of spelhandeling onvoldoende geautomatiseerd zijn en vraagt dit om interventies in de komende periode. Voor alle leerlingen is het van belang veel te schrijven in de tweede helft van groep 3. Effectieve interventies in de tweede helft van groep 3 combineren lezen en spellen met elkaar, omdat deze twee elkaar versterken. 3 te downloaden via

5 Leesbegrip: Het onderdeel leesbegrip wordt in het PD3 als optioneel benoemd. Deze toets zal niet op alle scholen worden afgenomen. Toch is leesbegrip wel een belangrijke vaardigheid, die volop in ontwikkeling is. Wanneer u geen toets afneemt, haalt u informatie over het leesbegrip uit de dagelijkse leesobservaties en methode-gebonden toetsen. In januari groep 3 kunt u gebruik maken van de toets begrijpend luisteren wanneer deze ook in groep 1 en 2 is afgenomen Aanwijzingen voor interpretatie: Het uiteindelijke doel van het leesonderwijs is lezen met begrip. De ontwikkeling van begrijpend luisteren in groep 1 en 2, zou naadloos over moeten gaan naar begrijpend luisteren in groep 3 en van daaruit naar begrijpend lezen in groep 3. Veel leerlingen (én leerkrachten!) zijn echter nog zo druk bezig met het aanleren van de technische leesvaardigheid, dat het begrijpen wat je leest onvoldoende aandacht krijgt. Er kan een groot verschil zitten tussen de technische leesvaardigheid en de begripsvaardigheid van leerlingen. Met name de informatie over de begrijpend luistervaaridgheid van een leerling kan dan veel handelingsgerichte informatie geven. Hoewel dit nu nog niet direct speelt, is het wel van belang de ontwikkeling van het leesbegrip goed in kaart te blijven houden. Wanneer een kind veel problemen heeft met de techniek, betekent dit echter niet dat er ook altijd begripsproblemen zijn. Wanneer u twijfelt of de technische leesvaardigheid de begripsvaardigheid in de weg staat Woordenschat: Woordenschat is een belangrijke factor bij het lezen met directe woordherkenning (leeswoordenschat) én leesbegrip. De toets wordt meegenomen bij het overzicht van de maar wordt door het PLD3 als optioneel aangegeven. Aanwijzingen voor interpretatie: Een goede woordenschat is belangrijk voor leesbegrip en het komen tot directe woordherkenning (bekende woorden worden makkelijker geautomatiseerd en dus vloeiend gelezen dan onbekende woorden = leeswoordenschat). Woordschat is per definitie moeilijk meetbaar omdat het sterk afhankelijk is van welke woorden in de klas zijn aangeboden. Daarom is dagelijkse observatie daarbij van groot belang om de score goed te kunnen interpreteren. Op een methode-onafhankelijke woordenschattoets worden ook woorden gevraagd die niet vaak voor komen. Zo kan een onderscheid gemaakt worden tussen kinderen met een grote woordenschat en kinderen met een beperkte woordenschat. Woorden trainen heeft geen zin, kwalitatief rijk taalonderwijs wel, al zie je het effect daarvan pas na een aantal jaren als er op schoolniveau aan gewerkt wordt.

Automatisering van het lezen op woordniveau

Automatisering van het lezen op woordniveau Protocol Leesproblemen en Dyslexie toetskalender voor groep 3 expertisecentrum nederlands 3 algemene toelichting Momenteel werkt het Expertisecentrum Nederlands aan een herziening van de Protocollen Leesproblemen

Nadere informatie

Afspraken mbt protocol dyslexie Van Dijckschool Bilthoven. Inhoudsopgave:

Afspraken mbt protocol dyslexie Van Dijckschool Bilthoven. Inhoudsopgave: 11-12-2007 Inhoudsopgave: 1. Dyslexie...3 1.1 Wat is het dyslexieprotocol?...3 1.2 Doel van het Protocol Dyslexie....3 1.3 Inhoud van het protocol...3 2. Preventie en interventiehandelingen...4 2.1 Groep

Nadere informatie

toetsen van Veilig Leren lezen en Estafette. groepen 1 2 LOVS Cito Taal voor Goed lees en spellingsonderwijs in de groepen 3 tot en met 8

toetsen van Veilig Leren lezen en Estafette. groepen 1 2 LOVS Cito Taal voor Goed lees en spellingsonderwijs in de groepen 3 tot en met 8 onderwijs en zorgarrrangement op De Wilgen uitgevoerd door meetinstrumenten Zorgniveau 1 = basisarrangenment Zorgniveau 1 Leerkracht Methodegebonden Gestructureerde stimulering van beginnende geletterdheid

Nadere informatie

bijlage 10 of ZLKLS auditieve woorden met de aangeboden bijlage 9 of ZLKLS auditieve synthese Toets met 20 klankzuivere

bijlage 10 of ZLKLS auditieve woorden met de aangeboden bijlage 9 of ZLKLS auditieve synthese Toets met 20 klankzuivere 29 Protocol klas 1 Toetsing/ signalering 1 Overdracht LVS Kleuters 2 Hoofdmeting 1 (Herfstsignalering, alle leerlingen) Letterkennis: Lezen en herkennen van aangeboden letters, lange klanken, korte klanken,

Nadere informatie

Opdracht 2: Data analyseren en interpreteren op groepsniveau (technisch lezen voor leerkrachten van groep 3 (Opdracht 2a) en groep 4 (Opdracht 2b))

Opdracht 2: Data analyseren en interpreteren op groepsniveau (technisch lezen voor leerkrachten van groep 3 (Opdracht 2a) en groep 4 (Opdracht 2b)) Opdracht 2: Data analyseren en interpreteren op groepsniveau (technisch lezen voor leerkrachten van groep 3 (Opdracht 2a) en groep 4 (Opdracht 2b)) Met behulp van onderstaande opdracht kun je met behulp

Nadere informatie

Automatisering van het lezen op woordniveau

Automatisering van het lezen op woordniveau Protocol Leesproblemen en Dyslexie toetskalender voor groep 4 expertisecentrum nederlands 4 algemene toelichting Momenteel werkt het Expertisecentrum Nederlands aan een herziening van de Protocollen Leesproblemen

Nadere informatie

2014 Protocol dyslexie

2014 Protocol dyslexie Protocol dyslexie 2014 Protocol dyslexie Inleiding Dyslexie betekent letterlijk: niet kunnen lezen 1. De term komt uit het latijn, want dys = niet goed functioneren, lexis = taal of woorden. Bij dyslexie

Nadere informatie

Niet methodegebonden toetsen die gedurende de schoolperiode afgenomen worden op het gebied van taal, lezen en spelling:

Niet methodegebonden toetsen die gedurende de schoolperiode afgenomen worden op het gebied van taal, lezen en spelling: R.K. Daltonschool De Driesprong Taal- leesprotocol groep 1 8, versie 01-08-2011 Dit protocol is onze vertaling van het Dyslexieprotocol naar onze schoolsituatie. De taal- leesontwikkeling van de wordt

Nadere informatie

Begrijpend lezen Cito LVS TBL minimaal C-niveau. Woordenschat Cito LVS Woordenschattoets minimaal C-niveau

Begrijpend lezen Cito LVS TBL minimaal C-niveau. Woordenschat Cito LVS Woordenschattoets minimaal C-niveau Bijlage Dyslexieprotocol Wat verwachten we van de kinderen aan het eind van groep 3 Eind mei stellen we het lees- en spellingniveau van alle leerlingen in groep 3 met behulp van genormeerde toetsen vast.

Nadere informatie

Het systematisch volgen van leerlingen

Het systematisch volgen van leerlingen Het systematisch volgen van leerlingen uteurs: Rosemarie Irausquin en Susan van der Linden Het systematisch volgen van de leesontwikkeling van leerlingen is essentieel om tijdig problemen bij het leren

Nadere informatie

Protocol leesproblemen en dyslexie OBS Bos en Vaart

Protocol leesproblemen en dyslexie OBS Bos en Vaart Protocol leesproblemen en dyslexie OBS Bos en Vaart Protocol Leesproblemen en Dyslexie Groep 1/2 Einde groep 1 Gedurende het Gedurende het Midden groep 2 Einde groep 2 Einde groep 2 Cito taal afnemen en

Nadere informatie

Aanvankelijk technisch lezen. Effectief aanvankelijk lezen in groep 3

Aanvankelijk technisch lezen. Effectief aanvankelijk lezen in groep 3 Aanvankelijk technisch lezen Effectief aanvankelijk lezen in groep 3 Praktische handvatten voor het taallees- en rekenonderwijs zoals deze Kwaliteitskaart zijn te vinden op www.taalpilots.nl en www.rekenpilots.nl.

Nadere informatie

Protocol leesproblemen en dyslexie

Protocol leesproblemen en dyslexie Groep 1 en 2 Periode: Toetsen: Bij uitslag: Inzetten op: Materialen/ methode: Hele jaar kleutersignaleringslijst Kleuterplein Zorgen om leesmotivatie. november gr. 2 gr. 2 gr.2 gr.2 Geletterdheid (hierin

Nadere informatie

Protocol leesproblemen en dyslexie

Protocol leesproblemen en dyslexie 1 KC Den Krommen Hoek Protocol leesproblemen en dyslexie Verantwoording: Het protocol leesproblemen en dyslexie van kindcentrum Den Krommen Hoek is opgesteld op basis van het Protocol Leesproblemen en

Nadere informatie

Interventieperiode november februari groep 1 tot en met 5. Mariët Förrer

Interventieperiode november februari groep 1 tot en met 5. Mariët Förrer Interventieperiode november februari groep 1 tot en met 5 Mariët Förrer November - februari Doelen en accenten per groep Rol van intern begeleider / taalcoördinator IB en TC ook in deze periode Bewaken

Nadere informatie

KWALITEITSKAART. Toetskalender lezen gericht op technisch lezen / woordenschat / begrijpend lezen. Inhoud. 2. Streefdoelen in een ander perspectief

KWALITEITSKAART. Toetskalender lezen gericht op technisch lezen / woordenschat / begrijpend lezen. Inhoud. 2. Streefdoelen in een ander perspectief KWALITEITSKAART Taal / lezen / rekenen PO Toetskalender lezen gericht op technisch lezen / woordenschat / begrijpend lezen Inhoud 1. Vooraf 2. Streefdoelen in een ander perspectief 3. Aanbevolen Toetskalender

Nadere informatie

CBS Maranatha. Doel: Hoogklei 7, 9671 GC Winschoten Dyslexieprotocol 2013 aangepast sept.14

CBS Maranatha. Doel: Hoogklei 7, 9671 GC Winschoten Dyslexieprotocol 2013 aangepast sept.14 CBS Maranatha Hoogklei 7, 9671 GC Winschoten Dyslexieprotocol 2013 aangepast sept.14 Doel: Doel van ons dyslexieprotocol is een zo goed mogelijke begeleiding van leerlingen met (dreigende) leesproblemen.

Nadere informatie

Beleidsstuk dyslexie. Augustus 2014

Beleidsstuk dyslexie. Augustus 2014 Beleidsstuk dyslexie Augustus 2014 Saltoschool Reigerlaan Beleidsstuk dyslexie 01-08-2014 Inhoudsopgave Inleiding... 3 1 Screening en signalering... 3 1.1 Groep 1... 3 1.2 Groep 2... 3 1.3 Groep 3... 4

Nadere informatie

Als het leren lezen niet zo soepel gaat

Als het leren lezen niet zo soepel gaat Als het leren lezen niet zo soepel gaat In de onderbouw leert een kind de eerste beginselen van het lezen. Wij letten bij het aanleren van de letters gelijk al op de signalen van leesproblemen. Het aanleren

Nadere informatie

Dyslexiebeleid CBS De Springplank 2014-2015

Dyslexiebeleid CBS De Springplank 2014-2015 Dyslexiebeleid CBS De Springplank 2014-2015 Dyslexie onderzoek De resultaten van alle leerlingen worden door de intern begeleiders gevolgd. Wanneer een leerling drie keer achtereenvolgend een E scores

Nadere informatie

Leesprotocol Groep 1-8

Leesprotocol Groep 1-8 Leesprotocol Groep 1-8 Inhoudopgave Leerling onderwijs volgsysteem (LOVS) en het van gebruik toetsen m.b.t. het volgen van de leesontwikkeling 3 De niet methode gebonden toetsen (gestandaardiseerde, landelijk

Nadere informatie

Niveau 2. VVE Aandacht voor geletterdheid met startblokken Groep 1

Niveau 2. VVE Aandacht voor geletterdheid met startblokken Groep 1 Dyslexieprotocol Niveau 1 Kwaliteit instructiegedrag en klassenmanagement, Juist gebruik van effectieve methodes voor aanvankelijk en voortgezet technisch lezen, Gebruik leerlingvolgsysteem ( rond technisch

Nadere informatie

Zorg voor kinderen met specifieke instructie- of ondersteuningsbehoeften

Zorg voor kinderen met specifieke instructie- of ondersteuningsbehoeften Deel 4.1b lezen Zorg voor kinderen met specifieke instructie- of ondersteuningsbehoeften 1. Omschrijving van de zorg De kinderen behalen bij lezen herhaaldelijk niet het gewenste niveau of lijken een achterstand

Nadere informatie

Passend onderwijs Verdieping Ontwikkelingsperspectief & Technisch lezen 26-11-2014

Passend onderwijs Verdieping Ontwikkelingsperspectief & Technisch lezen 26-11-2014 Passend onderwijs Verdieping Ontwikkelingsperspectief & Technisch lezen 26-11-2014 Annemarie Vink avink@hetabc.nl Dianne Roerdink droerdink@hetabc.nl Technisch lezen 8-10-2014 www.hetabc.nl 2 Programma

Nadere informatie

Leerlingdossier Vergoedingsregeling Dyslexie

Leerlingdossier Vergoedingsregeling Dyslexie Leerlingdossier Vergoedingsregeling Dyslexie dekroon,diagnostiek enbehandelcentrum Koningin Wilhelminalaan 9 7415 KPDeventer Tel:06-81285377 info@centrumdekroon.nl Leerlingdossier Vergoedingsregeling Dyslexie

Nadere informatie

TULE inhouden & activiteiten Nederlands - Technisch lezen. Kerndoel 4 - Technisch lezen. Toelichting en verantwoording

TULE inhouden & activiteiten Nederlands - Technisch lezen. Kerndoel 4 - Technisch lezen. Toelichting en verantwoording TULE - NEDERLANDS KERNDOEL 4 - TECHNISCH LEZEN 82 TULE inhouden & activiteiten Nederlands - Technisch lezen Kerndoel 4 - Technisch lezen Bij kerndoel 4 - De leestechniek. Toelichting en verantwoording

Nadere informatie

Automatisering van het lezen op woordniveau

Automatisering van het lezen op woordniveau Protocol Leesproblemen en Dyslexie toetskalender voor groep 7 expertisecentrum nederlands 7 algemene toelichting Momenteel werkt het Expertisecentrum Nederlands aan een herziening van de Protocollen Leesproblemen

Nadere informatie

Signalering van lees- en spellingproblemen in het speciaal (basis) onderwijs. Judith Vloedgraven, Cito 3 april 2013

Signalering van lees- en spellingproblemen in het speciaal (basis) onderwijs. Judith Vloedgraven, Cito 3 april 2013 Signalering van lees- en spellingproblemen in het speciaal (basis) onderwijs Judith Vloedgraven, Cito 3 april 2013 Actualiteit Inleiding Actualiteit doorverwijzing naar zorg Vanaf 2009 kosten vergoed door

Nadere informatie

Leesonderwijs en dyslexie in het PO, het SBO en het VO. Betsy Ooms

Leesonderwijs en dyslexie in het PO, het SBO en het VO. Betsy Ooms Leesonderwijs en dyslexie in het PO, het SBO en het VO Betsy Ooms Opzet Doel leesonderwijs (en spellingonderwijs) Doorgaande lijn Kenmerken goed leesonderwijs Extra aandacht voor monitoring, als belangrijk

Nadere informatie

Nationaal congres Taal en Lezen. 15 oktober 2015 Handboek Lezen: Effectief leesonderwijs in de doorgaande lijn

Nationaal congres Taal en Lezen. 15 oktober 2015 Handboek Lezen: Effectief leesonderwijs in de doorgaande lijn Nationaal congres Taal en Lezen 15 oktober 2015 Handboek Lezen: Effectief leesonderwijs in de doorgaande lijn WWW.CPS.NL Contactgegevens Aafke Bouwman A.bouwman@cps.nl 0655824098 Doelen Deelnemers nemen

Nadere informatie

Protocol leesproblemen en dyslexie

Protocol leesproblemen en dyslexie De Vlinder 2008-2009 De Vlinder 2008-2009 Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door hardnekkige problemen in de automatisering van de woordidentificatie (lezen) en / of schriftbeeldvorming (spellen)

Nadere informatie

Lees- en dyslexiebeleid. op de. Twaalfruiter

Lees- en dyslexiebeleid. op de. Twaalfruiter Lees- en dyslexiebeleid op de Twaalfruiter Richtinggevend kader lees- en dyslexiebeleid binnen het SWV RK/AB stad Utrecht Inleiding Het SWV RK/AB heeft in zijn Zorgplan 2007-2011 bij hoofdstuk 6 Strategisch

Nadere informatie

VRAGENLIJST PRIMAIR ONDERWIJS DYSLEXIEMONITOR

VRAGENLIJST PRIMAIR ONDERWIJS DYSLEXIEMONITOR VRAGENLIJST PRIMAIR ONDERWIJS DYSLEXIEMONITOR INHOUDSOPGAVE Zorgniveau 1: Goed lees- en spellingonderwijs Stap 1: Leestijd blz. 3 Kwaliteit instructiegedrag blz. 3 Klassenmanagement blz. 4 Stap 2: Juist

Nadere informatie

TOETSKALENDER VOOR GROEP 5

TOETSKALENDER VOOR GROEP 5 PROTOCOL LEESPROLEMEN EN DYSLEXIE TOETSKLENDER VOOR GROEP 5 PROTOCOL LEESPROLEMEN EN DYSLEXIE VOOR GROEP 5-8 TOETSKLENDER GROEP 5 Toetskalender Tussenmeting 1 ij alle leerlingen: geen toetsafname ij onvoldoende

Nadere informatie

Uw kind heeft moeite met lezen Wat kunt u van De Noordkaap verwachten?

Uw kind heeft moeite met lezen Wat kunt u van De Noordkaap verwachten? Uw kind heeft moeite met lezen Wat kunt u van De Noordkaap verwachten? 1 Inhoud Voorwoord... 3 1 Leesproblemen... 4 2 Mogelijk dyslexie... 4 2.1. De dagelijkse lespraktijk.... 4 2.2: De stappen die genomen

Nadere informatie

8-10-2015. Nationaal congres Taal en Lezen. 15 oktober 2015 Toetsen. Contactgegevens

8-10-2015. Nationaal congres Taal en Lezen. 15 oktober 2015 Toetsen. Contactgegevens Nationaal congres Taal en Lezen 15 oktober 2015 Toetsen WWW.CPS.NL Contactgegevens Willem Rosier w.rosier@cps.nl 06 55 898 653 Wat betekent dit voor het meten van de 21ste eeuwse taalvaardigheden? We hebben

Nadere informatie

Verslag opbrengsten technisch lezen

Verslag opbrengsten technisch lezen Verslag opbrengsten technisch lezen SWV Waterland (Groepen 3, 4 en 5 2008 2009) Chruf van Kempen Inhoudsopgave: INHOUDSOPGAVE:... 2 INLEIDING:... 3 WAAROM D.M.T. EN AVI?... 3 DE BETROUWBAARHEID VAN CIJFERS:...

Nadere informatie

PROTOCOL LEESPROBLEMEN EN DYSLEXIE VOOR GROEP 4 LEERLINGRAPPORT GROEP 4. Leerlingrapport 1/7

PROTOCOL LEESPROBLEMEN EN DYSLEXIE VOOR GROEP 4 LEERLINGRAPPORT GROEP 4. Leerlingrapport 1/7 Leerlingrapport Groep 4 Naam: Groep: Geboortedatum: 1/7 Groep 4 Vaardigheid Toetsen MM 1* (okt/nov) MM 2* (jan/feb) MM 3* (apr) MM 4* (mei/jun) Technisch (letterniveau) Technisch (woordniveau) Technisch

Nadere informatie

Format Leerlingdossier Dyslexie

Format Leerlingdossier Dyslexie Format Leerlingdossier Dyslexie Aanmeldformulier in te vullen door de school voor dyslexieonderzoek Gelieve een complete uitdraai van het Leerlingvolgsysteem,de AVI-gegevens, eventuele entreetoetsen, het

Nadere informatie

Goed, vlot en begrijpend lezen blijft één van de belangrijkste doelen die een leerling gedurende zijn of haar schoolloopbaan moet bereiken.

Goed, vlot en begrijpend lezen blijft één van de belangrijkste doelen die een leerling gedurende zijn of haar schoolloopbaan moet bereiken. Goed, vlot en begrijpend lezen blijft één van de belangrijkste doelen die een leerling gedurende zijn of haar schoolloopbaan moet bereiken. Daarom hechten wij er dan ook veel belang aan dat dit op een

Nadere informatie

Technisch lezen in beeld (plus)

Technisch lezen in beeld (plus) Inhoud Technisch lezen in beeld (plus) Toetsprocedure Technisch Lezen Technisch lezen (Leestechniek/Leestempo) AVI DMT Screeningsinstrumenten (nieuw) Beginnende geletterdheid Dyslexie Taal voor Kleuters

Nadere informatie

TOETSKALENDER VOOR GROEP 4

TOETSKALENDER VOOR GROEP 4 PROTOCOL LEESPROLEMEN EN DYSLEXIE TOETSKLENDER VOOR GROEP 4 PROTOCOL LEESPROLEMEN EN DYSLEXIE VOOR GROEP 4 TOETSKLENDER Toetskalender Tussenmeting 1 Vaardigheid Toets ron Streefdoel ij alle leerlingen:

Nadere informatie

Groep 1 Groep 2 Groep 3 Groep 4

Groep 1 Groep 2 Groep 3 Groep 4 Groep 1 Groep 2 Groep 3 Groep 4 September Oktober November * KIJK registratie * KIJK registratie signaleringslijst gr.2 (zie zorgmap) * Herfstsignalering signaleringslijst gr.3 (zie zorgmap) December Januari

Nadere informatie

Onderzoek naar de opbrengsten van de methode Lijn 3 10-11-2014

Onderzoek naar de opbrengsten van de methode Lijn 3 10-11-2014 Onderzoek naar de opbrengsten van de methode Lijn 3 10-11-2014 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 2 2. WINTERSIGNALERING... 3 3. ZOMERSIGNALERING... 6 4. CONCLUSIES... 9 1 1. Inleiding Inleiding Bureau ICE

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Oranje Nassau School Geldermalsen. Oktober 2012

Dyslexieprotocol. Oranje Nassau School Geldermalsen. Oktober 2012 Dyslexieprotocol Oranje Nassau School Geldermalsen Oktober 2012 1 Dyslexieprotocol: stappenplan voor groep 1 Stap Moment in leerjaar Actie door de leerkracht Toetsen alle leerlingen: In kaart brengen van:

Nadere informatie

Protocol Dyslexie. Obs Valkenhorst Bremstraat 14 9404 GD Assen 0592-331393 directie@devalkenhorst.nl www.devallkenhorst.nl

Protocol Dyslexie. Obs Valkenhorst Bremstraat 14 9404 GD Assen 0592-331393 directie@devalkenhorst.nl www.devallkenhorst.nl Protocol Dyslexie Obs Valkenhorst Bremstraat 14 9404 GD Assen 0592-331393 directie@devalkenhorst.nl www.devallkenhorst.nl Dyslexie: Het woord dyslexie betekent, letterlijk vertaald uit het Grieks, niet

Nadere informatie

Format Leerlingdossier Dyslexie

Format Leerlingdossier Dyslexie Format Leerlingdossier Dyslexie Aanmeldformulier in te vullen door de school voor dyslexieonderzoek Gelieve een complete uitdraai van het Leerlingvolgsysteem,de AVI-gegevens, eventuele entreetoetsen, het

Nadere informatie

Binnen de school zijn de volgende personen goed ingevoerd op het gebied van dyslexie: - Intern begeleider - Groepsleerkracht - RT-er

Binnen de school zijn de volgende personen goed ingevoerd op het gebied van dyslexie: - Intern begeleider - Groepsleerkracht - RT-er Dyslexie Protocol Wie doet binnen de school uitspraken over dyslexie? Binnen de school zijn de volgende personen goed ingevoerd op het gebied van dyslexie: - Intern begeleider - Groepsleerkracht - RT-er

Nadere informatie

Deel II Aanmeldingsformulier dyslexiezorg (in te vullen door school)

Deel II Aanmeldingsformulier dyslexiezorg (in te vullen door school) 033-2983197 info@praktijkdeziel.nl www.praktijkdeziel.nl Deel II Aanmeldingsformulier dyslexiezorg (in te vullen door school) 1.0 Algemeen deel Gegevens school Adres: PC/Woonplaats: Telefoon: E-mail adres:

Nadere informatie

TOETSKALENDER OBS DE PIONIER SCHOOLJAAR 2014-2015

TOETSKALENDER OBS DE PIONIER SCHOOLJAAR 2014-2015 TOETSKALENDER OBS DE PIONIER SCHOOLJAAR 2014-1 kalender - groep 1+2 onderdeel 26 jan. t/m 6 febr. 20 mei t/m 5 juni Cito 1 Rekenen voor Kleuters digitaal Muismodule M1/M2 E1/E2 Cito 2 Taal voor kleuters

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Wat is dyslexie? Het belang van vroegtijdige signalering

Dyslexieprotocol. Wat is dyslexie? Het belang van vroegtijdige signalering Dyslexieprotocol Wat is dyslexie? Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren van het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of spellen op woordniveau.

Nadere informatie

TOETSKALENDER VOOR GROEP 7

TOETSKALENDER VOOR GROEP 7 PROTOCOL LEESPROLEMEN EN DYSLEXIE TOETSKLENDER VOOR GROEP 7 PROTOCOL LEESPROLEMEN EN DYSLEXIE VOOR GROEP 5-8 TOETSKLENDER GROEP 7 Toetskalender Tussenmeting 1 ij alle leerlingen: geen toetsafname ij leerlingen

Nadere informatie

AANVULLING VEILIG LEREN LEZEN 2 e MAANVERSIE: TEKST LEZEN

AANVULLING VEILIG LEREN LEZEN 2 e MAANVERSIE: TEKST LEZEN AANVULLING VEILIG LEREN LEZEN 2 e MAANVERSIE: TEKST LEZEN Voor meer informatie of het downloaden van deze of vele andere handige documenten Veilig Leren Lezen 2e maanversie Veilig Leren Lezen (2 e maanversie)

Nadere informatie

Automatisering van het lezen op woordniveau

Automatisering van het lezen op woordniveau Protocol Leesproblemen en Dyslexie toetskalender voor groep 5 expertisecentrum nederlands 5 algemene toelichting Momenteel werkt het Expertisecentrum Nederlands aan een herziening van de Protocollen Leesproblemen

Nadere informatie

TOETSKALENDER VOOR GROEP 4

TOETSKALENDER VOOR GROEP 4 PROTOCOL LEESPROLEMEN EN DYSLEXIE TOETSKLENDER VOOR GROEP 4 PROTOCOL LEESPROLEMEN EN DYSLEXIE VOOR GROEP 4 TOETSKLENDER Toetskalender Tussenmeting 1 Vaardigheid Toets ron Streefdoel ij alle leerlingen:

Nadere informatie

Dyslexieprotocol van CBS de Slotschool

Dyslexieprotocol van CBS de Slotschool B. Hesselinkstraat 2 9076EC Sint Annaparochie. Tel.: 0518-402144 Email: info@cbs-slotschool.nl Dyslexieprotocol van CBS de Slotschool INHOUD: 1 definitie dyslexie 2 signalering 3 analyse 4 schoolprocedure

Nadere informatie

Planmatig werken in groep 1&2 Werken met groepsplannen. Lunteren, maart 2011 Yvonne Leenders & Mariët Förrer

Planmatig werken in groep 1&2 Werken met groepsplannen. Lunteren, maart 2011 Yvonne Leenders & Mariët Förrer Planmatig werken in groep 1&2 Werken met groepsplannen Lunteren, maart 2011 Yvonne Leenders & Mariët Förrer Masterclass Waarom, waarvoor, hoe? Verdieping m.b.t. taalontwikkeling en werken met groepsplannen

Nadere informatie

Connect in de groep? Achtergronden Connect Hoe moet dat in de groep? Anneke Smits Tom Braams

Connect in de groep? Achtergronden Connect Hoe moet dat in de groep? Anneke Smits Tom Braams Connect in de groep? Achtergronden Connect Hoe moet dat in de groep? Drs. Sonja Hotho-Toppers, Seminarium voor Orthopedagogiek Drs. Herman Hotho, remedial teacher o.b.s. De Elsweiden Anneke Smits Tom Braams

Nadere informatie

Resultaten van het eerste gebruikersjaar met Veilig leren lezen-kim overtreffen landelijk gemiddelde en de 2 e maanversie

Resultaten van het eerste gebruikersjaar met Veilig leren lezen-kim overtreffen landelijk gemiddelde en de 2 e maanversie Resultaten van het eerste gebruikersjaar met Veilig leren lezen-kim overtreffen landelijk gemiddelde en de 2 e maanversie In het schooljaar 2014-2015 is de vernieuwde versie van Veilig leren lezen de kimversie

Nadere informatie

Protocol Leesproblemen en Dyslexie. RK Basisschool Het Molenven

Protocol Leesproblemen en Dyslexie. RK Basisschool Het Molenven RK Basisschool Het Molenven Versie 2 Opgesteld door: Karin van Reijsen en Nicole Wijkamp Besproken met team: oktober en december 2013, voorjaar 2014 Vastgesteld op: 11 juni 2014 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding

Nadere informatie

Hulp aan risicolezers

Hulp aan risicolezers Hulp aan risicolezers bij Auteurs: Ed koekebacker Na kern 11 heeft u de eindsignalering afgenomen. Dat waren de drie kaarten van de DMT en, hoewel facultatief, meestal ook de AVI-kaarten. De resultaten

Nadere informatie

lezen Hulp aan risicolezers

lezen Hulp aan risicolezers veilig leren lezen Hulp aan risicolezers bij Auteur: Ed Koekebacker Na kern 11 heeft u de eindsignalering en waarschijnlijk ook het Citoafnamemoment E3 afgenomen. De resultaten daarvan maken u duidelijk

Nadere informatie

Handreiking invulling zorgniveau 2 en 3 bij vermoeden (ernstige enkelvoudige) dyslexie

Handreiking invulling zorgniveau 2 en 3 bij vermoeden (ernstige enkelvoudige) dyslexie Handreiking invulling zorgniveau 2 en 3 bij vermoeden (ernstige enkelvoudige) dyslexie Adelante audiologie & communicatie Vanaf 1 januari 2015 is de bekostiging en uitvoering van beleid met betrekking

Nadere informatie

Opbrengstgericht werken en spelling

Opbrengstgericht werken en spelling WORKSHOP Opbrengstgericht werken en spelling Programma en doelen Is spelling moeilijk? Het waarom en wat Effectief spellingonderwijs Spellingbewustzijn Tips Afsluiting. Schema spellingsproces Gesproken

Nadere informatie

Doublure protocol Groep 1 t/m 8

Doublure protocol Groep 1 t/m 8 Doublure protocol Groep 1 t/m 8 Protocol Om tot een verantwoorde beslissing te komen ten aanzien van al of niet bevorderen volgen wij voor deze procedure onderstaand stappenplan: o De groepsleerkracht

Nadere informatie

Van onderwijs naar zorg: doorverwijzen bij een vermoeden van dyslexie in het kader van de vergoedingsregeling

Van onderwijs naar zorg: doorverwijzen bij een vermoeden van dyslexie in het kader van de vergoedingsregeling Van onderwijs naar zorg: doorverwijzen bij een vermoeden van dyslexie in het kader van de vergoedingsregeling Het onderwijs en de gezondheidszorg dragen samen de verantwoordelijkheid voor het voorkomen

Nadere informatie

Leerlingdossier ONL Dyslexie

Leerlingdossier ONL Dyslexie Leerlingdossier ONL Dyslexie Richtlijnen bij het invullen Met dit begeleidend schrijven willen wij het invullen van het leerlingdossier voor onderzoek en behandeling van ernstige, enkelvoudige dyslexie

Nadere informatie

Dyslexie protocol de Werkschuit

Dyslexie protocol de Werkschuit Dyslexie protocol de Werkschuit Doel van het protocol Het protocol beoogt dat leerlingen in de groepen 1 t/m 8 de basisprincipes en basisvaardigheden van lezen en spellen onder de knie krijgen. Dat wil

Nadere informatie

EEN PRAGMATISCH LEESPROTOCOL. Joop Stoeldraijer Kees Vernooy

EEN PRAGMATISCH LEESPROTOCOL. Joop Stoeldraijer Kees Vernooy EEN PRAGMATISCH LEESPROTOCOL Joop Stoeldraijer Kees Vernooy Hengelo/Breda september 2011 1 EEN PRAGMATISCH LEESPROTOCOL We hebben dit digitale leesprotocol gemaakt om te voorkomen dat scholen heel veel

Nadere informatie

MOMENTEN IN DE TIJD WAT MOET ER GEBEUREN? HOE PAKKEN WE HET AAN?

MOMENTEN IN DE TIJD WAT MOET ER GEBEUREN? HOE PAKKEN WE HET AAN? Protocol Leesproblemen en dyslexie, groep 7-8 Groep 7 Aandachtspunten: Vlot en vloeiend kunnen lezen Onderhouden en verbeteren technische leesvaardigheid Enkele leesstrategieën Tekstkennis bijbrengen Aandacht

Nadere informatie

VRAGENLIJST PRIMAIR ONDERWIJS QUICKSCAN

VRAGENLIJST PRIMAIR ONDERWIJS QUICKSCAN VRAGENLIJST PRIMAIR ONDERWIJS QUICKSCAN 1 = zeer oneens 2 = oneens 3 = eens 4 = zeer eens Zorgniveau 1 Leestijd 1. Leerkrachten in groep 1 en 2 besteden minimaal 5 uur per week aan doelgerichte taalactiviteiten

Nadere informatie

Na blauw tabblad. Dyslexieprotocol groep 1 en 2 Blz. 4-6

Na blauw tabblad. Dyslexieprotocol groep 1 en 2 Blz. 4-6 INHOUDSOPGAVE PROTOCOL LEESPROBLEMEN EN DYSLEXIE. - Protocol Dyslexie op basisschool DE SCHARE. - Algemene informatie dyslexie. Na blauw tabblad. Dyslexieprotocol groep 1 en 2 Blz. 4-6 Na groen tabblad.

Nadere informatie

TOETSKALENDER VOOR GROEP 6

TOETSKALENDER VOOR GROEP 6 PROTOCOL LEESPROLEMEN EN DYSLEXIE TOETSKLENDER VOOR GROEP 6 PROTOCOL LEESPROLEMEN EN DYSLEXIE VOOR GROEP 5-8 TOETSKLENDER GROEP 6 Toetskalender Tussenmeting 1 Vaardigheid Toets ron Streefdoel ij alle leerlingen:

Nadere informatie

Taak van de school. Vermoeden onderbouwen. Leerling ondersteunen & begeleiden. Verwijzen naar gezondheidszorg

Taak van de school. Vermoeden onderbouwen. Leerling ondersteunen & begeleiden. Verwijzen naar gezondheidszorg Intervisie ONL, 10 februari 2012 Taak van de school Toetsen (en interventies) in het onderwijs Leerling ondersteunen en begeleiden Vermoeden van dyslexie onderbouwen Eventueel verwijzen naar de gezondheidszorg

Nadere informatie

In dit vlot leesbaar boek vertaalt Kees Vernooy recente bevindingen uit de leeswetenschappen naar de onderwijspraktijk.

In dit vlot leesbaar boek vertaalt Kees Vernooy recente bevindingen uit de leeswetenschappen naar de onderwijspraktijk. Deze tekst is auteursrechterlijk beschermd Boek : Effectief omgaan met risicolezers Auteur : Dr. Kees Vernooy 2006, CPS www.cps.nl Bespreker : Els Van Doorslaer Datum : februari 2007 1. In een notendop

Nadere informatie

OPBRENGSTGERICHT WERKEN. Handleiding groepsoverzicht en groepsplan. versie 1

OPBRENGSTGERICHT WERKEN. Handleiding groepsoverzicht en groepsplan. versie 1 OPBRENGSTGERICHT WERKEN Handleiding groepsoverzicht en groepsplan versie 1 Kleuterplein Inhoud 1 Invullen van het groepsoverzicht 2 Opstellen van het groepsplan Rekenen 3 Opstellen van het groepsplan Klanken

Nadere informatie

Zorg voor onze kinderen

Zorg voor onze kinderen Zorg voor onze kinderen Versie 5.0 juni 2011 Gelukkig de kinderen, die zonder angst, naar school gaan. Gelukkig de kinderen, die zonder hoge cijfers zich geaccepteerd weten. Gelukkig de kinderen, die ondanks

Nadere informatie

Workshop Verbeteren van hun leesonderwijs

Workshop Verbeteren van hun leesonderwijs Workshop Verbeteren van hun leesonderwijs SLO Conferentie doorlopende leerlijnen taal en rekenen, de referentieniveaus in de praktijk 10 november 2010 Programma Welkom Effectief leesonderwijs Keuze en

Nadere informatie

De grenzen van mijn taal, zijn de grenzen van mijn wereld.

De grenzen van mijn taal, zijn de grenzen van mijn wereld. Els de Meester & Marian Gielleit ambulant begeleiders Auris Goes De grenzen van mijn taal, zijn de grenzen van mijn wereld. (Wittgenstein) Een vlinderhondje op de prairie DOEL WORKSHOP De ambulant begeleider

Nadere informatie

LEES / EN DYSLEXIEPROTOCOL

LEES / EN DYSLEXIEPROTOCOL LEES / EN DYSLEXIEPROTOCOL De Palster september 2012 Lees- en dyslexieprotocol De Palster versie september 2012 1 EEN PRAGMATISCH LEESPROTOCOL Dit digitale leesprotocol is gemaakt om er voor te zorgen

Nadere informatie

Leerlingdossier Onderzoek en behandeling van ernstige dyslexie

Leerlingdossier Onderzoek en behandeling van ernstige dyslexie Leerlingdossier Onderzoek en behandeling van ernstige dyslexie Bestemd voor school / interne begeleider Datum invullen Gegevens leerling Achternaam Voornaam (voluit) Geslacht M / V* Adres Postcode en plaats

Nadere informatie

HOOFDSTUK 3 SIGNALEREN VAN LEES- EN SPELLINGACHTERSTANDEN

HOOFDSTUK 3 SIGNALEREN VAN LEES- EN SPELLINGACHTERSTANDEN HOOFDSTUK 3 SIGNALRN VAN LS- N SPLLINGACHTRSTANDN 3 SIGNALRN VAN LS- N SPLLINGACHTRSTANDN 45 3.1 Inleiding 3.2 Sleutelvaardigheden 3.2.1 Fonologisch en fonemisch bewustzijn 3.2.2 Letterkennis 3.2.3 Technisch

Nadere informatie

Toetsafname en beslisschema s

Toetsafname en beslisschema s 7. Toetsafname en beslisschema s Toetsafname en beslisschema s 7 Dit hoofdstuk gaat over de toetsen die worden afgenomen en de beslisschema s die worden gehanteerd voor het bepalen van de gewenste aanpak

Nadere informatie

Extra oefenen: woordrijtjes met ie

Extra oefenen: woordrijtjes met ie Extra oefenen: woordrijtjes met ie Dit leesblad kun je gebruiken op verschillende manieren: wanneer een leerling uitvalt op het lezen van woorden met ie het opnieuw aanbieden van ie bij verlengde instructie

Nadere informatie

Dyscalculieprotocol Cluster Jenaplan

Dyscalculieprotocol Cluster Jenaplan Dyscalculieprotocol Cluster Jenaplan Eerste versie 2015-2016 Het volgen van - en begeleiding bij ernstige rekenproblemen en dyscalculie Stappenplan bij (ernstige ) rekenproblemen en dyscalculie De vier

Nadere informatie

Hoe herkennen we dyslexie?... 2 De oorzaken van dyslexie... 2 Algemene kenmerken... 2 Dyslexie indicatoren... 3 Signalen per leeftijdsgroep...

Hoe herkennen we dyslexie?... 2 De oorzaken van dyslexie... 2 Algemene kenmerken... 2 Dyslexie indicatoren... 3 Signalen per leeftijdsgroep... Dyslexie protocol Inhoudsopgave Hoe herkennen we dyslexie?... 2 De oorzaken van dyslexie... 2 Algemene kenmerken... 2 Dyslexie indicatoren... 3 Signalen per leeftijdsgroep... 3 1. Signalen op kleuterleeftijd...

Nadere informatie

Schoolspecifiek Protocol Dyslexie J.J. Anspachschool Dongen

Schoolspecifiek Protocol Dyslexie J.J. Anspachschool Dongen Schoolspecifiek Protocol Dyslexie J.J. Anspachschool Dongen Protocol Dyslexie J.J. Anspachschool 1 Schoolspecifiek Protocol Dyslexie J.J. Anspachschool Dongen Inhoudsopgave 1. Algemene Inleiding 3 2. De

Nadere informatie

Protocol leesproblemen en dyslexie

Protocol leesproblemen en dyslexie Protocol leesproblemen en dyslexie Nicole Smits 1 Protocol leesproblemen en dyslexie INHOUDSOPGAVE PROTOCOL LEESPROBLEMEN EN DYSLEXIE 3 STAPPENPLAN GROEP 1 5 STAPPENPLAN GROEP 2 7 STAPPENPLAN GROEP 3 9

Nadere informatie

programma Deel 1. rekenverbeterplan Opstellen van een groepsplan Algemeen gedeelte Leesverbeterplan groep 1 en 2 Nieuwe AVI

programma Deel 1. rekenverbeterplan Opstellen van een groepsplan Algemeen gedeelte Leesverbeterplan groep 1 en 2 Nieuwe AVI programma Algemeen gedeelte Leesverbeterplan groep 1 en 2 Nieuwe AVI Opbrengstgericht en werken 08-11-2010 Ad Kappen Deel 1. Terugblik rekenverbeterplan 03-11-10 Interactiewijzer Schema OGW en HGW Toetsen

Nadere informatie

Flitsend Spellen en Lezen 1

Flitsend Spellen en Lezen 1 Flitsend Spellen en Lezen 1 Flitsend Spellen en Lezen 1 is gericht op het geven van ondersteuning bij het leren van Nederlandse woorden, om te beginnen bij de klanklettercombinaties. Doelgroep Flitsend

Nadere informatie

Zorg voor kinderen met specifieke instructie- of ondersteuningsbehoeften

Zorg voor kinderen met specifieke instructie- of ondersteuningsbehoeften Deel 4.1 Zorg voor kinderen met specifieke instructie- of ondersteuningsbehoeften 1. Omschrijving van de zorg De kinderen behalen bij lezen en spellen herhaaldelijk niet het gewenste niveau of lijken een

Nadere informatie

Protocol dyslexie Openbare Basisschool De Bouwsteen Inhoud

Protocol dyslexie Openbare Basisschool De Bouwsteen Inhoud Protocol dyslexie Openbare Basisschool De Bouwsteen Inhoud 1) Dyslexie in het kort Problemen bij het lezen Problemen bij het spellen Problemen bij het schrijven Mogelijke gevolgen van dyslexie 2) Voorbereidend

Nadere informatie

Stappenplan Dyslexietraject

Stappenplan Dyslexietraject Stappenplan Dyslexietraject Een leerling komt in aanmerking voor dyslexie-onderzoek wanneer: Criterium van de achterstand: er sprake is van een significante achterstand op het gebied van lezen en/of spelling

Nadere informatie

kwaliteitskaart opbrengstgericht werken op groepsniveau Leesverbeterplan Enschede.

kwaliteitskaart opbrengstgericht werken op groepsniveau Leesverbeterplan Enschede. kwaliteitskaart opbrengstgericht werken op groepsniveau Leesverbeterplan Enschede. Datamuur en groepsplan: en tijd. Groep Verkorte Groep Basis niveau A-B C D-E Doel Minimaal 3 AVIniveaus Minimaal 3 AVIniveaus

Nadere informatie

Protocol dyslexie voor groep 1 3

Protocol dyslexie voor groep 1 3 Protocol dyslexie voor groep 1 3 Volgens de gezondheidsraad moet de behandeling van kinderen met dyslexie gericht zijn op: Het zo snel mogelijk bereiken van een zo hoog mogelijk niveau van automatisering

Nadere informatie

Protocol Leesproblemen & Dyslexie

Protocol Leesproblemen & Dyslexie Protocol Leesproblemen & Dyslexie Een opfrisbijeenkomst Groep 3-4-5 SWV duin- & bollenstreek Uitgangspunten Algemeen voor alle PLD s Focus op zorgniveaus (p 8-10) Focus op handelen van de groepsleerkracht

Nadere informatie

Het schoolbeleid ten aanzien van doubleren

Het schoolbeleid ten aanzien van doubleren Het schoolbeleid ten aanzien van doubleren Inleiding Doubleren op de Wiekslag kan worden omschreven als: Een proces waarbij in de groepen 1 t/m 4 een situatie is ontstaan, waarbij de ontwikkeling van een

Nadere informatie

Protocol Dyslexie. In groep 1 tm 8 wordt het protocol Leesproblemen en Dyslexie (M.Gijsel, F. Scheltinga, M. van Druenen, L. Verhoeven) gehanteerd.

Protocol Dyslexie. In groep 1 tm 8 wordt het protocol Leesproblemen en Dyslexie (M.Gijsel, F. Scheltinga, M. van Druenen, L. Verhoeven) gehanteerd. Protocol Dyslexie In groep 1 tm 8 wordt het protocol Leesproblemen en Dyslexie (M.Gijsel, F. Scheltinga, M. van Druenen, L. Verhoeven) gehanteerd. Een leerling met de diagnose dyslexie heeft recht op de

Nadere informatie

Tabellen tussenopbrengsten CITO LOVS versie: augustus 2015

Tabellen tussenopbrengsten CITO LOVS versie: augustus 2015 Tabellen tussenopbrengsten CITO LOVS versie: augustus 2015 Inleiding In dit document staan voor de meest voorkomende CITO-toetsen van het leerlingvolgsysteem weergegeven welke vaardigheidsscores bij welk

Nadere informatie

Protocol Leesproblemen en Dyslexie

Protocol Leesproblemen en Dyslexie Protocol Leesproblemen en Dyslexie Inleiding In dit protocol is vastgelegd hoe op onze school goed leesonderwijs wordt gerealiseerd. Hoe leerlingen in hun leesontwikkeling worden gevolgd en hoe en met

Nadere informatie