Protocol leesproblemen en dyslexie

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Protocol leesproblemen en dyslexie"

Transcriptie

1 De Vlinder

2 De Vlinder Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door hardnekkige problemen in de automatisering van de woordidentificatie (lezen) en / of schriftbeeldvorming (spellen) Volgens de gezondheidsraad moet de begeleiding van dyslectische kinderen gericht zijn op: Het zo snel mogelijk bereiken van een zo hoog mogelijk niveau van automatisering van de woordherkenning en schriftbeeldvorming (technisch lezen en spellen) Het kunnen omgaan met een laag niveau van deze automatisering (compenserende strategieën) Het voorkomen van een intellectuele achterstand in verhouding tot het geheel van de individuele mogelijkheden. Het voorkomen of verminderen van emotionele en sociale gevolgen. Hoe gaan we om met kinderen waar wij (hardnekkige) leesproblemen of dyslexie vermoeden: Leerkrachten en Intern begeleiders proberen zo vroeg mogelijk te signaleren of een kind (hardnekkige) leesproblemen heeft. In de kleuterperiode nemen we bij kinderen met het vermoeden van leesproblemen (kinderen vallen uit met taalspelletjes) de checklist dyslexie voor kleuters af. Ook bij kinderen waarbij dyslexie in de familie zit, wordt deze checklist afgenomen. We proberen leesproblemen zo vroeg mogelijk te signaleren, waarbij we gebruik maken van de volgende doelen, uitgewerkt in kleuterperiode, groep 3 en groep 4. Als we vermoeden dat een kind dyslectisch is, dan behandelen we dat kind als een dyslectische leerling. ( zie bijlage verklaring vermoeden dyslexie)

3 De Vlinder Een kind heeft dyslexie wat doen we dan als school? Lezen: Er wordt een goede analyse gemaakt. Het kind leest 3x in de week op school met de groepsleerkracht Eventueel logopedie buiten school. AVI-toetsen bij langdurige stilstand, op aantal fouten en niet op tijd. De Fik 2 wordt afgenomen door de Intern begeleider (zodra deze daarop nascholing heeft gevolgd) Spelling: Er wordt een goede analyse gemaakt (leerstrategie wordt bekeken). De leerling krijgt verlengde instructie van de groepsleerkracht op het gebied van spelling. De leerling werkt aan de computer met hulpprogramma s. Spellingregels in schrift (spelling-spiek-schrift) Grondwoorden als geheugensteun. Intern begeleider neemt PI dictee af. In overleg met de Intern begeleider worden verder mogelijkheden besproken. (blokjesmethode, stop-look-listen etc) Algemeen: Meer tijd geven Evt. werk verminderen. Taken leren in stappen aan te pakken. Afdekbladen gebruiken Planningskaarten gebruiken om complexe taken te structuren. Kladpapier bij rekenen laten gebruiken. Tafelkaart bij toets gebruiken. Tekst vergroten Mondeling toetsen Toets in delen laten maken Tekst voorlezen, evt. ingesproken op band. Teksten/leerstof thuis laten voorbereiden Opletten met multiple-choice (omkering b-d) Spellingfouten tijdens toetsen en werkstukken niet meerekenen in overleg met IB (denk ook aan opstel, topografie etc). Creativiteit extra waarderen. Computer inzetten bij bv dictee Hoeveelheid schrijven aanpassen (indien dit ook grote moeite geeft) In overleg met IB lettergebruik aanpassen (bv naar blokschrift) Doel voor en aan het kind duidelijk maken. In gesprek blijven met het kind!

4 De Vlinder De kleuterperiode Tijdens de kleuterperiode zijn de kinderen spelenderwijs constant bezig met taal in vele verschillende vormen, te weten: Ervaringen opdoen met boeken en verhalen boekoriëntatie Verhaalbegrip Oriëntatie op geschreven taal functies van geschreven taal Relatie tussen gesproken en geschreven taal. Stimulering van beginnende geletterdheid. Fonologisch bewustzijn en taalspel taalbewustzijn. Functioneel schrijven en lezen alfabetisch principe Functioneel schrijven en lezen. Op de volgende pagina worden alle kopjes, apart in doelen uitgelegd. (zie ook doc taal in bijlage) Verzamelen en vastleggen van gegevens van kleuters Aan de hand van de checklist voor kleuters, stel je vast hoe de ontwikkeling van geletterdheid bij kleuters verloopt. Deze checklist wordt alleen afgenomen bij zorgleerlingen of leerlingen waarbij dyslexie in de familie voorkomt.

5 De Vlinder Ervaringen opdoen met boeken en verhalen: Boekoriëntatie: o Kinderen begrijpen dat illustraties en tekst samen een verhaal vertellen. o Ze weten dat boeken worden gelezen van voren naar achteren, bladzijden van boven naar beneden en regels van links naar rechts. o Ze kunnen aan de hand van een omslag van een boek de inhoud van het boek al enigszins voorspellen. o Kinderen weten dat je vragen over een boek kunt stellen. Deze vragen helpen je om goed naar het verhaal te luisteren en te letten op de illustraties. Verhaalbegrip: o Kinderen begrijpen de taal van voorleesboeken. Ze zijn in staat om conclusies te trekken naar aanleiding van een voorgelezen verhaal. Halverwege kunnen ze voorspellingen doen over het verdere verloop van het verhaal. o Kinderen kunnen een verhaal naspelen terwijl de leerkracht vertelt. o Kinderen kunnen een voorgelezen verhaal navertellen, aanvankelijk met steun van illustraties. o Kinderen kunnen een voorgelezen verhaal navertellen zonder gebruik te hoeven maken van illustraties. Oriëntatie op geschreven taal: Functies van geschreven taal: o Kinderen weten dat geschreven taalproducten zoals briefjes, brieven, boeken en tijdschriften een communicatief doel hebben. o Kinderen weten dat symbolen zoals logo s en pictogrammen verwijzen naar taalhandelingen. o Kinderen zijn zich bewust van het permanente karakter van geschreven taal. o Kinderen weten dat tekenen en tekens produceren mogelijkheden bieden tot communicatie. o Kinderen weten wanneer er sprake is van de taalhandelingen lezen en schrijven. Ze kennen het onderscheid tussen lezen en schrijven. Relatie tussen gesproken en geschreven taal: o Kinderen weten dat gesproken woorden kunnen worden vastgelegd op papier met audio/visuele middelen. o Kinderen weten dat geschreven woorden kunnen worden uitgesproken. o Kinderen kunnen woorden als globale eenheden lezen en schrijven. Bijvoorbeeld: de eigen naam en de namen van voor het kind belangrijke personen/dingen, logo s en merknamen.

6 De Vlinder Stimulering van beginnende geletterdheid: o Fase 1 Ze geven hun boodschap in tekeningetjes. o Fase 2 Ze geven hun boodschap in niet herkenbare krabbels. o Fase 3 Ze geven hun boodschap in reeksen van letterachtige vormen. o Fase 4 Ze krijgen door dat bij elke klank een letter of lettercombinatie hoort. o Fase 5 Invented spelling, een soort fonetisch schrift. Fonologisch bewustzijn en taalspel. Taalbewustzijn: o Kinderen kunnen woorden in zinnen onderscheiden. o Kinderen kunnen onderscheid maken tussen de vorm en betekenis van woorden. o Kinderen kunnen woorden in klankgroepen verdelen zoals bij kin-der-wagen. o Kinderen kunnen reageren op en spelen met bepaalde klankpatronen in woorden; eerst door eindrijm (pan rijmt op Jan) en later met beginrijm (Kees en Kim beginnen allebei met een k ) o Kinderen kunnen fonemen als de kleinste klankeenheden in woorden onderscheiden, zoals p-e-n. Functioneel schrijven en lezen. Alfabetisch principe: o Kinderen ontdekken dat woorden zijn opgebouwd uit klanken en dat letters met die klanken corresponderen en leggen de foneem-grafeemkoppeling. Functioneel schrijven en lezen. o Kinderen schrijven functionele teksten, zoals lijstjes, briefjes, opschriften en verhaaltjes. o Kinderen lezen zelfstandig prentenboeken en eigen en andermans teksten.

7 De Vlinder Leesonderwijs in groep 3. De stappen welke gelden voor de kleuterperiode, gelden ook voor groep 3, alleen dan met een hogere moeilijkheidsgraad. Hieraan wordt het volgende toegevoegd: Technisch lezen en schrijven, tot en met december: o Kinderen kennen de meeste letters; ze kunnen de letters fonetisch benoemen. o Kinderen kunnen klankzuivere (km-, mk- en mkm-) woorden ontsleutelen zonder eerst de afzonderlijke letters te verklanken. o Kinderen kunnen klankzuivere woorden schrijven. Technisch lezen en schrijven, vervolg: o Kinderen lezen en spellen klankzuivere woorden (type mmkm,mkmm en mmkmm) o Kinderen lezen korte woorden met afwijkende spellingpatronen en meerlettergrepige woorden. o Kinderen maken gebruik van een breed scala van woordidentificatietechnieken. o Kinderen herkennen woorden steeds meer automatisch. Begrijpend lezen en schrijven: o Kinderen tonen belangstelling voor verhalende en informatieve teksten en boeken en zijn ook gemotiveerd die zelfstandig te lezen. o Kinderen begrijpen eenvoudige verhalende en informatieve teksten. o Kinderen gebruiken geschreven taal als communicatiemiddel.

8 De Vlinder Stappenplan voor groep 3 Stap 1 Aanvang groep 3 Beginsituatie vastleggen van alle leerlingen; aanvang leesonderwijs + overgangsprofiel van de kleuters (groep 2) Stap 2 oktober Meetmoment 1: Herfstsignalering - Auditieve synthese - Audant - Letterkennis grafemen & fonemen - Woord lezen - Tekst lezen Handelingsplan opstellen voor zwakkere leerlingen. Stap 3 november / december Interventieperiode 1; Elementaire leeshandeling Stap 4 december DMT kaart 1 Stap 5 januari / begin februari Meetmoment 2: Zwakke lezers: herh. herfstsignalering. CITO LOVS Leestechniek Effect interventieperiode 1 vaststellen en handelingsplan opstellen of bijstellen. Stap 6 febr-maart Interventieperiode 2: Volledigheid letterkennis en Decodeersnelheid Stap 7 eind maart Meetmoment 3: DMT kaart Zwakke lezers: herh. herfstsignalering. Effect interventieperiode 2 vaststellen en handelingsplan opstellen of bijstellen. Stap 8 maart-mei Interventieperiode 3 Automatisering van het leesproces Stap 9 eind mei/ begin juni Meetmoment 4 DMT kaart Leestechniek CITO LOVS Zwakke lezers: herh. herfstsignalering.

9 De Vlinder Stap 10 einde schooljaar Eindsituatie en effecten interventies vastleggen in leerling-rapport. Advies begeleiding in groep 4 formuleren en bespreken met de leerkracht van groep 4. Eind groep 3 kan de leerkracht vermoeden dat er sprake is van dyslexie. Loopt een leerling na een half jaar intensieve, extra ondersteuning achter in de leesontwikkeling en is er met name sprake van een automatiseringsprobleem, dan kan er vermoedelijk van dyslexie worden gesproken. Een dyslexie verklaring mag alleen door een orthopedagoog worden afgegeven!

10 De Vlinder Stappenplan groep 4 Stap 1 aanvang groep 4 Beginsituatie vanuit leerling-rapport gr 3 en plan van aanpak maken voor zwakke lezers. Stap 2 september / oktober Interventieperiode 1 Stap 3 eind oktober Meetmoment 1 DMT kaart 1, 2 en 3 voor alle Leerlingen Bij uitvallers op DMT grafementoets en auditieve analyse en synthese toets afnemen. Effect interventies vaststellen en handelingsplan opstellen of bijstellen. Stap 4 november / december Interventieperiode 2 Stap 5 eind januari Meetmoment 2 Leestempo CITO LOVS Effect interventies vaststellen en handelingsplan opstellen of bijstellen. Stap 6 februari / maart Interventieperiode 3 Stap 7 maart Meetmoment 3 DMT afname volgens nieuwe opzet. Bij uitvallers op DMT grafementoets en auditieve analyse en synthese toets afnemen. Vaststellen effect interventies en op- of bijstellen handelingsplan Stap 8 april/ mei Interventieperiode 4 Stap 9 juni Meetmoment 4 CITO LOVS DMT afname volgens nieuwe opzet (Leestempo) Stap 10 eindevaluatie: Alle effecten van interventies vastleggen. Eindsituatie beschrijven Advies begeleiding groep 5 formuleren Bespreken met de leerkracht van groep 5

11 De Vlinder Bijlagen Verklaring vermoeden dyslexie Checklist voor kleuters groep 1 Checklist voor kleuters groep 2 Taaldocument kleuters

12 De Vlinder Verklaring vermoeden dyslexie Naam leerling : Geboortedatum : Datum afgifte verklaring : Groep : Leerkracht : IB-er : Naar aanleiding van de gegevens uit ons leerlingvolgsysteem en de resultaten van de extra zorg, zoals geformuleerd in het geëvalueerde handelingsplan, is gebleken dat er voldoende aanwijzingen zijn om bovengenoemde leerling als dyslectisch te behandelen. Dit traject is gevolgd, zoals omschreven in het protocol dyslexie. In de bijlage treft u de handelingsplannen aan, die aantonen dat er gedurende 6 maanden intensief geoefend is en dat daarbij onvoldoende vooruitgang is geboekt. Ook voegen we een uitdraai toe van CITO LVS spelling en begrijpend lezen en van de AVI toets. Aanvullend treft u een PI dictee aan, waaruit blijkt wat de didactische leeftijd is op het gebied van spelling en een verslag van een FIK 2 onderzoek. De problemen van bovengenoemde leerling zijn geconstateerd op het gebied van: Technisch lezen / begrijpend lezen / spelling. Deze interne verklaring geeft aan dat bovengenoemde leerling behandeld zal worden als een dyslectisch kind. De hulp, welke van toepassing is, zal in een persoonlijk handelingsplan worden vastgesteld. Voor een officiële dyslexieverklaring, conform de eisen van de gezondheidsraad, is orthopedagogisch onderzoek in combinatie met een intelligentie onderzoek noodzakelijk. Dit onderzoek is bij bovengenoemde leerling niet uitgevoerd. Toch kunnen wij spreken van een vermoeden dyslexie, dit geeft de bovengenoemde leerling recht op de intensieve zorg, die wij als school aan kinderen bieden met het vermoeden dyslexie. Tekenen voor akkoord: Intern begeleider groepsleerkracht ouders

13 De Vlinder Checklist voor kleuters groep 1 Naam leerling:.. Ingevuld door: Datum: Boekoriëntatie Begrip samenhang tekst illustraties (jan) Bekendheid met leesrichting Interpretatie boekomslag (okt) Uit zichzelf vragen om uitleg / verduidelijking (april) Oktober Januari April Juni - +/ / / /- + Verhaalbegrip Begrijpend luisteren voorleesverhalen (okt) Interactief tijdens voorlezen (jan) Naspelen voorleesverhaal (april) Navertellen voorleesverhaal Navertellen zonder gebruik van illustraties Functies geschreven taal Inzicht in communicatieve functies, brief Inzicht in geheugenfuncties, lijst, memo Begrip van symbolen en pictogrammen (okt) Bewustzijn permanentie geschreven taal Onderscheid lezen en schrijven (okt) Relatie gesproken geschreven taal Herkent geschreven vorm van persoonsnamen (okt) Kent taallabels, logo s, merknamen (okt) Schrijft uit zichzelf (jan) Fonologisch bewustzijn Onderscheid woorden in zinnen Onderscheid vorm en betekenis van woorden Verdelen van woorden in klankgroepen Herkennen van eindrijm (april) Toepassen van eindrijm (april) NB: De maanden die achter het ontwikkelingsgebied staan geven aan wanneer de leerling het moet beheersen. De gebieden waar niets achter staat geeft weer dat dat geen einddoel voor groep 1 is. Mocht de betreffende leerling het wel beheersen, dan kan dat aangekruist worden.

14 De Vlinder Checklist voor kleuters groep 1 Naam leerling:.. Ingevuld door: Datum: Fonemisch bewustzijn Herkennen van beginletter (april) Toepassen van beginrijm Kan klanken in eigen naam losmaken Verdelen van woorden in fonemen (analyse) Samenvoegen van fonemen tot woorden (synthese) Oktober Januari April Juni - +/ / / /- + Alfabetisch principe Correspondentie klanken en letters Leest en (schrijft) eigen naam (okt) Ontsleutelen bekende woorden Ontsleutelen nieuwe woorden letterkennis NB: De maanden die achter het ontwikkelingsgebied staan geven aan wanneer de leerling het moet beheersen. De gebieden waar niets achter staat geeft weer dat dat geen einddoel voor groep 1 is. Mocht de betreffende leerling het wel beheersen, dan kan dat aangekruist worden.

15 De Vlinder Checklist voor kleuters groep 2 Naam leerling:.. Ingevuld door: Datum: Boekoriëntatie Begrip samenhang tekst illustraties (okt) Bekendheid met leesrichting (okt) Interpretatie boekomslag (okt) Uit zichzelf vragen om uitleg / verduidelijking (okt) Oktober Januari April Juni - +/ / / /- + Verhaalbegrip Begrijpend luisteren voorleesverhalen (okt) Interactief tijdens voorlezen (okt) Naspelen voorleesverhaal (okt) Navertellen voorleesverhaal (okt) Navertellen zonder gebruik van illustraties (okt) Functies geschreven taal Inzicht in communicatieve functies, brief (jan) Inzicht in geheugenfuncties, lijst, memo (jan) Begrip van symbolen en pictogrammen (okt) Bewustzijn permanentie geschreven taal (april) Onderscheid lezen en schrijven (okt) Relatie gesproken geschreven taal Herkent geschreven persoonsnamen (okt) Kent taallabels, logo s, merknamen (okt) Schrijft uit zichzelf (okt) Fonologisch bewustzijn Onderscheid woorden in zinnen (jan) Onderscheid vorm en betekenis woorden(jan) Verdelen van woorden in klankgroepen (jan) Herkennen van eindrijm (okt) Toepassen van eindrijm (okt) NB: De maanden die achter het ontwikkelingsgebied staan geven aan wanneer de leerling het moet beheersen. De gebieden waar niets achter staat geeft weer dat dat geen einddoel voor groep 2 is. Mocht de betreffende leerling het wel beheersen, dan kan dat aangekruist worden.

16 De Vlinder Checklist voor kleuters groep 2 Naam leerling:.. Ingevuld door: Datum: Fonemisch bewustzijn Herkennen van beginletter (okt) Toepassen van beginrijm, zelfde letter (okt) Kan klanken in eigen naam losmaken (jan) Verdelen van woorden in fonemen, analyse (jan) Samenvoegen van fonemen tot woorden, synthese (jan) Oktober Januari April Juni - +/ / / /- + Alfabetisch principe Correspondentie klanken en letters (april) Leest en (schrijft) eigen naam (okt) Ontsleutelen bekende woorden Ontsleutelen nieuwe woorden Letterkennis (jan) NB: De maanden die achter het ontwikkelingsgebied staan geven aan wanneer de leerling het moet beheersen. De gebieden waar niets achter staat geeft weer dat dat geen einddoel voor groep 2 is. Mocht de betreffende leerling het wel beheersen, dan kan dat aangekruist worden.

www.vclb-koepel.be www.vclb-koepel.b Voorbeelden van basiscompetenties TAAL/mondelinge taalontwikkeling zijn: Groeiboek Groeiboe

www.vclb-koepel.be www.vclb-koepel.b Voorbeelden van basiscompetenties TAAL/mondelinge taalontwikkeling zijn: Groeiboek Groeiboe van basiscompetenties TAAL/mondelinge taalontwikkeling zijn: [...] De kleuter staat open voor hulp van juf bij De kleuter imiteert andere kleuters bij De kleuter vertelt aan andere kleuters hoe hij De

Nadere informatie

TULE inhouden & activiteiten Nederlands - Technisch lezen. Kerndoel 4 - Technisch lezen. Toelichting en verantwoording

TULE inhouden & activiteiten Nederlands - Technisch lezen. Kerndoel 4 - Technisch lezen. Toelichting en verantwoording TULE - NEDERLANDS KERNDOEL 4 - TECHNISCH LEZEN 82 TULE inhouden & activiteiten Nederlands - Technisch lezen Kerndoel 4 - Technisch lezen Bij kerndoel 4 - De leestechniek. Toelichting en verantwoording

Nadere informatie

Protocol Dyslexie. Obs Valkenhorst Bremstraat 14 9404 GD Assen 0592-331393 directie@devalkenhorst.nl www.devallkenhorst.nl

Protocol Dyslexie. Obs Valkenhorst Bremstraat 14 9404 GD Assen 0592-331393 directie@devalkenhorst.nl www.devallkenhorst.nl Protocol Dyslexie Obs Valkenhorst Bremstraat 14 9404 GD Assen 0592-331393 directie@devalkenhorst.nl www.devallkenhorst.nl Dyslexie: Het woord dyslexie betekent, letterlijk vertaald uit het Grieks, niet

Nadere informatie

Passend onderwijs Verdieping Ontwikkelingsperspectief & Technisch lezen 26-11-2014

Passend onderwijs Verdieping Ontwikkelingsperspectief & Technisch lezen 26-11-2014 Passend onderwijs Verdieping Ontwikkelingsperspectief & Technisch lezen 26-11-2014 Annemarie Vink avink@hetabc.nl Dianne Roerdink droerdink@hetabc.nl Technisch lezen 8-10-2014 www.hetabc.nl 2 Programma

Nadere informatie

2014 Protocol dyslexie

2014 Protocol dyslexie Protocol dyslexie 2014 Protocol dyslexie Inleiding Dyslexie betekent letterlijk: niet kunnen lezen 1. De term komt uit het latijn, want dys = niet goed functioneren, lexis = taal of woorden. Bij dyslexie

Nadere informatie

CBS Maranatha. Doel: Hoogklei 7, 9671 GC Winschoten Dyslexieprotocol 2013 aangepast sept.14

CBS Maranatha. Doel: Hoogklei 7, 9671 GC Winschoten Dyslexieprotocol 2013 aangepast sept.14 CBS Maranatha Hoogklei 7, 9671 GC Winschoten Dyslexieprotocol 2013 aangepast sept.14 Doel: Doel van ons dyslexieprotocol is een zo goed mogelijke begeleiding van leerlingen met (dreigende) leesproblemen.

Nadere informatie

toetsen van Veilig Leren lezen en Estafette. groepen 1 2 LOVS Cito Taal voor Goed lees en spellingsonderwijs in de groepen 3 tot en met 8

toetsen van Veilig Leren lezen en Estafette. groepen 1 2 LOVS Cito Taal voor Goed lees en spellingsonderwijs in de groepen 3 tot en met 8 onderwijs en zorgarrrangement op De Wilgen uitgevoerd door meetinstrumenten Zorgniveau 1 = basisarrangenment Zorgniveau 1 Leerkracht Methodegebonden Gestructureerde stimulering van beginnende geletterdheid

Nadere informatie

Het Kampus protocol leesproblemen en dyslexie

Het Kampus protocol leesproblemen en dyslexie BS KAMPUS DE GILDEKAMP 6016 6545 LX Nijmegen Het Kampus protocol leesproblemen en dyslexie Om houvast te hebben bij het onderkennen en aanpakken van leesproblemen en dyslexie hebben wij als school een

Nadere informatie

Afspraken mbt protocol dyslexie Van Dijckschool Bilthoven. Inhoudsopgave:

Afspraken mbt protocol dyslexie Van Dijckschool Bilthoven. Inhoudsopgave: 11-12-2007 Inhoudsopgave: 1. Dyslexie...3 1.1 Wat is het dyslexieprotocol?...3 1.2 Doel van het Protocol Dyslexie....3 1.3 Inhoud van het protocol...3 2. Preventie en interventiehandelingen...4 2.1 Groep

Nadere informatie

Leeskastje Mama kwijt

Leeskastje Mama kwijt Leeskastje Mama kwijt Inhoud leeskastje Mama kwijt 1: Boekoriëntatie La 2: Verhaalbegrip La 3: Functies van geschreven taal Grote Uil Kleine Uil Groot nest Eventueel andere dieren uit het verhaal Afbeeldingen

Nadere informatie

Protocol leesproblemen en dyslexie OBS Bos en Vaart

Protocol leesproblemen en dyslexie OBS Bos en Vaart Protocol leesproblemen en dyslexie OBS Bos en Vaart Protocol Leesproblemen en Dyslexie Groep 1/2 Einde groep 1 Gedurende het Gedurende het Midden groep 2 Einde groep 2 Einde groep 2 Cito taal afnemen en

Nadere informatie

Protocol. Leesproblemen en dyslexie. Basisschool De Bonte Mol Schermerhorn. Groep 1 en 2

Protocol. Leesproblemen en dyslexie. Basisschool De Bonte Mol Schermerhorn. Groep 1 en 2 Protocol Leesproblemen en dyslexie Basisschool De Bonte Mol Schermerhorn Voorwoord Dit Protocol Leesproblemen en dyslexie voor groep 1 en 2 van De Bonte Mol dient als leidraad voor de leerkrachten en leesspecialisten

Nadere informatie

Zorg voor kinderen met specifieke instructie- of ondersteuningsbehoeften

Zorg voor kinderen met specifieke instructie- of ondersteuningsbehoeften Deel 4.1b lezen Zorg voor kinderen met specifieke instructie- of ondersteuningsbehoeften 1. Omschrijving van de zorg De kinderen behalen bij lezen herhaaldelijk niet het gewenste niveau of lijken een achterstand

Nadere informatie

Niveau 2. VVE Aandacht voor geletterdheid met startblokken Groep 1

Niveau 2. VVE Aandacht voor geletterdheid met startblokken Groep 1 Dyslexieprotocol Niveau 1 Kwaliteit instructiegedrag en klassenmanagement, Juist gebruik van effectieve methodes voor aanvankelijk en voortgezet technisch lezen, Gebruik leerlingvolgsysteem ( rond technisch

Nadere informatie

Begrijpend lezen Cito LVS TBL minimaal C-niveau. Woordenschat Cito LVS Woordenschattoets minimaal C-niveau

Begrijpend lezen Cito LVS TBL minimaal C-niveau. Woordenschat Cito LVS Woordenschattoets minimaal C-niveau Bijlage Dyslexieprotocol Wat verwachten we van de kinderen aan het eind van groep 3 Eind mei stellen we het lees- en spellingniveau van alle leerlingen in groep 3 met behulp van genormeerde toetsen vast.

Nadere informatie

Niet methodegebonden toetsen die gedurende de schoolperiode afgenomen worden op het gebied van taal, lezen en spelling:

Niet methodegebonden toetsen die gedurende de schoolperiode afgenomen worden op het gebied van taal, lezen en spelling: R.K. Daltonschool De Driesprong Taal- leesprotocol groep 1 8, versie 01-08-2011 Dit protocol is onze vertaling van het Dyslexieprotocol naar onze schoolsituatie. De taal- leesontwikkeling van de wordt

Nadere informatie

Stappenplan Dyslexietraject

Stappenplan Dyslexietraject Stappenplan Dyslexietraject Een leerling komt in aanmerking voor dyslexie-onderzoek wanneer: Criterium van de achterstand: er sprake is van een significante achterstand op het gebied van lezen en/of spelling

Nadere informatie

Protocol dyslexie voor groep 1 3

Protocol dyslexie voor groep 1 3 Protocol dyslexie voor groep 1 3 Volgens de gezondheidsraad moet de behandeling van kinderen met dyslexie gericht zijn op: Het zo snel mogelijk bereiken van een zo hoog mogelijk niveau van automatisering

Nadere informatie

Protocol Leesproblemen en Dyslexie

Protocol Leesproblemen en Dyslexie Protocol Leesproblemen en Dyslexie Inleiding In dit protocol is vastgelegd hoe op onze school goed leesonderwijs wordt gerealiseerd. Hoe leerlingen in hun leesontwikkeling worden gevolgd en hoe en met

Nadere informatie

Dyslexieprotocol PCB de Schakel

Dyslexieprotocol PCB de Schakel Dyslexieprotocol PCB de Schakel Hoe herken je vroegtijdig dyslexie? Een handreiking voor leerkrachten en ouders. B.Vos en C.Bulk 15-4-2007 Inhoudsopgave: Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Dyslexie in het kort...3

Nadere informatie

Dyslexie protocol en stappenplan

Dyslexie protocol en stappenplan Dyslexie protocol en stappenplan Wat is dyslexie? Dyslexie is een taalverwerkingsstoornis, waardoor leren lezen en spellen voor veel problemen zorgt. Kinderen met dyslexie hebben vooral veel moeite met

Nadere informatie

Protocol leesproblemen en dyslexie

Protocol leesproblemen en dyslexie Groep 1 en 2 Periode: Toetsen: Bij uitslag: Inzetten op: Materialen/ methode: Hele jaar kleutersignaleringslijst Kleuterplein Zorgen om leesmotivatie. november gr. 2 gr. 2 gr.2 gr.2 Geletterdheid (hierin

Nadere informatie

Binnen de school zijn de volgende personen goed ingevoerd op het gebied van dyslexie: - Intern begeleider - Groepsleerkracht - RT-er

Binnen de school zijn de volgende personen goed ingevoerd op het gebied van dyslexie: - Intern begeleider - Groepsleerkracht - RT-er Dyslexie Protocol Wie doet binnen de school uitspraken over dyslexie? Binnen de school zijn de volgende personen goed ingevoerd op het gebied van dyslexie: - Intern begeleider - Groepsleerkracht - RT-er

Nadere informatie

Leerlijnen peuters en jonge kind (MET extra doelen) versie juli 2015. Naam leerling. Taal Beginnende geletterdheid

Leerlijnen peuters en jonge kind (MET extra doelen) versie juli 2015. Naam leerling. Taal Beginnende geletterdheid Leerlijnen peuters en jonge kind (MET extra doelen) versie juli 2015 Taal eginnende geletterdheid eginnende geletterdheid-stap 1 OEKORIËNTATIE: Herkent een boek en weet dat er een verhaal in staat -20--20

Nadere informatie

Algemene informatie groep 1-2. Ontwikkeling van kleuters:

Algemene informatie groep 1-2. Ontwikkeling van kleuters: Algemene informatie groep 1-2 Ontwikkeling van kleuters: Van kleuters is bekend dat de ontwikkeling veel sprongsgewijs verloopt. Niet alle kinderen ontwikkelen dezelfde gebieden op hetzelfde moment. We

Nadere informatie

Minor Dyslexie Cursus 1: Inleiding Dyslexie Bijeenkomst 4

Minor Dyslexie Cursus 1: Inleiding Dyslexie Bijeenkomst 4 Minor Dyslexie 2016-2017 Cursus 1: Inleiding Dyslexie Bijeenkomst 4 Programma Vragen over theorie Tot nu toe Complexiteit van lezen: tussendoelen deelvaardigheden Minor Dyslexie 1-4 2 Vragen over theorie

Nadere informatie

Leesproblemen en dyslexie 3

Leesproblemen en dyslexie 3 Leesproblemen en dyslexie 3 Mariette Sibbing msibbing@hetabc.nl Nina Willemse ninawillemse@hetabc.nl Agenda 27-1-2016 Overgang onderbouw-middenbouw Continuüm van zorg signaleren van kinderen met leesproblemen

Nadere informatie

Leerlingdossier Onderzoek en behandeling van ernstige dyslexie

Leerlingdossier Onderzoek en behandeling van ernstige dyslexie Leerlingdossier Onderzoek en behandeling van ernstige dyslexie Bestemd voor school / interne begeleider Datum invullen Gegevens leerling Achternaam Voornaam (voluit) Geslacht M / V* Adres Postcode en plaats

Nadere informatie

bijlage 10 of ZLKLS auditieve woorden met de aangeboden bijlage 9 of ZLKLS auditieve synthese Toets met 20 klankzuivere

bijlage 10 of ZLKLS auditieve woorden met de aangeboden bijlage 9 of ZLKLS auditieve synthese Toets met 20 klankzuivere 29 Protocol klas 1 Toetsing/ signalering 1 Overdracht LVS Kleuters 2 Hoofdmeting 1 (Herfstsignalering, alle leerlingen) Letterkennis: Lezen en herkennen van aangeboden letters, lange klanken, korte klanken,

Nadere informatie

Peuters Groep 1 Groep 2 Groep 3 BP MP EP M1 E1 M2 E2 M3

Peuters Groep 1 Groep 2 Groep 3 BP MP EP M1 E1 M2 E2 M3 1. Ontluikende- en beginnende geletterdheid Peuters Groep 1 Groep 2 Groep 3 BP MP EP M1 E1 M2 E2 M3 Boekoriëntatie Verhaalbegrip - Tonen belangstelling voor boekjes het boek goed vasthouden - Doen ervaring

Nadere informatie

Schooljaar 2013/2014 KBS DE ZONNEWENDE PROTOCOL DYSLEXIE. Caroline Wenum

Schooljaar 2013/2014 KBS DE ZONNEWENDE PROTOCOL DYSLEXIE. Caroline Wenum Schooljaar 2013/2014 KBS DE ZONNEWENDE PROTOCOL DYSLEXIE Caroline Wenum Inhoudsopgave 1. Theorie... 2 1.1 Wat is dyslexie... 2 1.2 Stadia van geletterdheid... 2 1.3 risicofactoren... 3 1. 4 Aanpak mogelijke

Nadere informatie

betekenis van het woord vastgesteld.

betekenis van het woord vastgesteld. technisch lezen en schrijven betekenis van het woord vastgesteld. Goed leren lezen is belangrijk Zoals we gezien hebben, is het mogelijk om op school voort te bouwen op de spontaan verworven geletterdheid

Nadere informatie

Automatisering van het lezen op woordniveau

Automatisering van het lezen op woordniveau Protocol Leesproblemen en Dyslexie toetskalender voor groep 3 expertisecentrum nederlands 3 algemene toelichting Momenteel werkt het Expertisecentrum Nederlands aan een herziening van de Protocollen Leesproblemen

Nadere informatie

PROTOCOL DYSLEXIE De Golfbreker

PROTOCOL DYSLEXIE De Golfbreker PROTOCOL DYSLEXIE De Golfbreker Protocol Leesproblemen en Dyslexie Het Protocol Leesproblemen en Dyslexie is bedoeld om leerkrachten in het primair onderwijs een houvast te geven bij vroegtijdig onderkennen

Nadere informatie

Methodeanalyse. Leeslijn & Zo leer je kinderen lezen en spellen

Methodeanalyse. Leeslijn & Zo leer je kinderen lezen en spellen Methodeanalyse Leeslijn & Zo leer je kinderen lezen en spellen Methode/methodiek Methode en methodiek Vergelijken maar? Uitgangspunten - Aanbod - Ondersteuning - Rol van de leerkracht - Aanpak niveau verschillen

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. De Harlekijn

Dyslexieprotocol. De Harlekijn Dyslexieprotocol De Harlekijn 1 Inhoudsopgave Openingswoord blz 3 Achtergrondinformatie blz 4 Stappenplan Harlekijn blz 5 Groep 1 2 blz 6 Leren lezen en spellen in groep 3 blz 16 Lezen en spellen in groep

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Basisschool Sint Antonius van Padua Sint-Oedenrode. Inhoud

Dyslexieprotocol. Basisschool Sint Antonius van Padua Sint-Oedenrode. Inhoud Dyslexieprotocol Inhoud 1 Dyslexie... 4 1.1 Mogelijk bijkomende problemen... 4 1.2. Diagnose dyslexie en dyslexieverklaring... 4 2 Signalering van dyslexie... 5 2.1 Toetsen... 5 2.2 Zwakke lezers en/of

Nadere informatie

Automatisering van het lezen op woordniveau

Automatisering van het lezen op woordniveau Protocol Leesproblemen en Dyslexie toetskalender voor groep 4 expertisecentrum nederlands 4 algemene toelichting Momenteel werkt het Expertisecentrum Nederlands aan een herziening van de Protocollen Leesproblemen

Nadere informatie

Protocol Leesproblemen en Dyslexie

Protocol Leesproblemen en Dyslexie Protocol Leesproblemen en Dyslexie Inleiding Om de taal- en leesontwikkeling van de leerlingen van de bs Zonzeel op een adequate manier te kunnen volgen, heeft de school het Schoolspecifiek Protocol Leesproblemen

Nadere informatie

Uw kind heeft moeite met lezen Wat kunt u van De Noordkaap verwachten?

Uw kind heeft moeite met lezen Wat kunt u van De Noordkaap verwachten? Uw kind heeft moeite met lezen Wat kunt u van De Noordkaap verwachten? 1 Inhoud Voorwoord... 3 1 Leesproblemen... 4 2 Mogelijk dyslexie... 4 2.1. De dagelijkse lespraktijk.... 4 2.2: De stappen die genomen

Nadere informatie

Leerlingdossier Vergoedingsregeling Dyslexie

Leerlingdossier Vergoedingsregeling Dyslexie Leerlingdossier Vergoedingsregeling Dyslexie dekroon,diagnostiek enbehandelcentrum Koningin Wilhelminalaan 9 7415 KPDeventer Tel:06-81285377 info@centrumdekroon.nl Leerlingdossier Vergoedingsregeling Dyslexie

Nadere informatie

Achtergrondinformatie en aanwijzingen voor interpretatie van de Wintersignalering PLD groep 3:

Achtergrondinformatie en aanwijzingen voor interpretatie van de Wintersignalering PLD groep 3: Achtergrondinformatie en aanwijzingen voor interpretatie van de Wintersignalering PLD groep 3: In het Protocol Leesproblemen en Dyslexie voor groep 3, kortweg PLD 3, wordt in het hoofdstuk Signaleren een

Nadere informatie

Invuldatum leerling dossier: 1. School en leerling gegevens. 2. Gegevens leerling. Naam school adres Postcode en plaats

Invuldatum leerling dossier: 1. School en leerling gegevens. 2. Gegevens leerling. Naam school adres Postcode en plaats Leerling dossier dyslexie Om te kunnen bepalen of een leerling in aanmerking komt voor vergoeding van het onderzoek en de behandeling van ernstige enkelvoudige dyslexie, vragen wij aan school om onderstaand

Nadere informatie

Als het leren lezen niet zo soepel gaat

Als het leren lezen niet zo soepel gaat Als het leren lezen niet zo soepel gaat In de onderbouw leert een kind de eerste beginselen van het lezen. Wij letten bij het aanleren van de letters gelijk al op de signalen van leesproblemen. Het aanleren

Nadere informatie

Signalering van lees- en spellingproblemen in het speciaal (basis) onderwijs. Judith Vloedgraven, Cito 3 april 2013

Signalering van lees- en spellingproblemen in het speciaal (basis) onderwijs. Judith Vloedgraven, Cito 3 april 2013 Signalering van lees- en spellingproblemen in het speciaal (basis) onderwijs Judith Vloedgraven, Cito 3 april 2013 Actualiteit Inleiding Actualiteit doorverwijzing naar zorg Vanaf 2009 kosten vergoed door

Nadere informatie

Leesprotocol Groep 1-8

Leesprotocol Groep 1-8 Leesprotocol Groep 1-8 Inhoudopgave Leerling onderwijs volgsysteem (LOVS) en het van gebruik toetsen m.b.t. het volgen van de leesontwikkeling 3 De niet methode gebonden toetsen (gestandaardiseerde, landelijk

Nadere informatie

PROTOCOL DYSLEXIE o.b.s. De Drift. de Pol 4a 9444 XE Grolloo

PROTOCOL DYSLEXIE o.b.s. De Drift. de Pol 4a 9444 XE Grolloo PROTOCOL DYSLEXIE 2011-2015 o.b.s. De Drift de Pol 4a 9444 XE Grolloo 0592-501480 drift@primah.org mei 2013 Inhoudsopgave 1. Wat is dyslexie 2. Van signaleren tot individueel handelingsplan De procedures

Nadere informatie

Protocol dyslexie Openbare Basisschool De Bouwsteen Inhoud

Protocol dyslexie Openbare Basisschool De Bouwsteen Inhoud Protocol dyslexie Openbare Basisschool De Bouwsteen Inhoud 1) Dyslexie in het kort Problemen bij het lezen Problemen bij het spellen Problemen bij het schrijven Mogelijke gevolgen van dyslexie 2) Voorbereidend

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Benedictusschool

Dyslexieprotocol Benedictusschool Dyslexieprotocol Benedictusschool Protocol dyslexie Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Onderkenning van lees- en spellingproblemen 3. Diagnose bij lees- en spellingproblemen 4. Begeleiding van leerlingen met

Nadere informatie

Dyslexiebeleid CBS De Springplank 2014-2015

Dyslexiebeleid CBS De Springplank 2014-2015 Dyslexiebeleid CBS De Springplank 2014-2015 Dyslexie onderzoek De resultaten van alle leerlingen worden door de intern begeleiders gevolgd. Wanneer een leerling drie keer achtereenvolgend een E scores

Nadere informatie

Na blauw tabblad. Dyslexieprotocol groep 1 en 2 Blz. 4-6

Na blauw tabblad. Dyslexieprotocol groep 1 en 2 Blz. 4-6 INHOUDSOPGAVE PROTOCOL LEESPROBLEMEN EN DYSLEXIE. - Protocol Dyslexie op basisschool DE SCHARE. - Algemene informatie dyslexie. Na blauw tabblad. Dyslexieprotocol groep 1 en 2 Blz. 4-6 Na groen tabblad.

Nadere informatie

Dyslexie protocol de Werkschuit

Dyslexie protocol de Werkschuit Dyslexie protocol de Werkschuit Doel van het protocol Het protocol beoogt dat leerlingen in de groepen 1 t/m 8 de basisprincipes en basisvaardigheden van lezen en spellen onder de knie krijgen. Dat wil

Nadere informatie

Het schoolbeleid ten aanzien van doubleren

Het schoolbeleid ten aanzien van doubleren Het schoolbeleid ten aanzien van doubleren Inleiding Doubleren op de Wiekslag kan worden omschreven als: Een proces waarbij in de groepen 1 t/m 4 een situatie is ontstaan, waarbij de ontwikkeling van een

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Oranje Nassau School Geldermalsen. Oktober 2012

Dyslexieprotocol. Oranje Nassau School Geldermalsen. Oktober 2012 Dyslexieprotocol Oranje Nassau School Geldermalsen Oktober 2012 1 Dyslexieprotocol: stappenplan voor groep 1 Stap Moment in leerjaar Actie door de leerkracht Toetsen alle leerlingen: In kaart brengen van:

Nadere informatie

Activiteitenplan leeskastje bedoelt voor leerkrachten werkzaam in de onderbouw.

Activiteitenplan leeskastje bedoelt voor leerkrachten werkzaam in de onderbouw. Activiteitenplan leeskastje bedoelt voor leerkrachten werkzaam in de onderbouw. Inhoudsopgave Boekorientatie Voorlezen van het boek.... 3 Verhaalbegrip Kennismaken met de la en de verteltafel.... 4 Samen

Nadere informatie

Protocol Voor kinderen met ernstige lees en/of spellingsproblemen

Protocol Voor kinderen met ernstige lees en/of spellingsproblemen Protocol Voor kinderen met ernstige lees en/of spellingsproblemen Stichting Openbaar Onderwijs Kampen INLEIDING Met het opstellen van dit protocol wordt een doorgaande lijn in de begeleiding van leerlingen

Nadere informatie

Deel II Aanmeldingsformulier dyslexiezorg (in te vullen door school)

Deel II Aanmeldingsformulier dyslexiezorg (in te vullen door school) 033-2983197 info@praktijkdeziel.nl www.praktijkdeziel.nl Deel II Aanmeldingsformulier dyslexiezorg (in te vullen door school) 1.0 Algemeen deel Gegevens school Adres: PC/Woonplaats: Telefoon: E-mail adres:

Nadere informatie

Aanmeldingsformulier Dyslexie

Aanmeldingsformulier Dyslexie Aanmeldingsformulier Dyslexie Van Graafeiland Psychologie/Dyslexiekliniek Beukenlaan 4-i 2612 VC DELFT De Korf 53 2924 AH KRIMPEN AAN DEN IJSSEL Tjeerd Kuipersstraat 29 2662 GM BERGSCHENHOEK Telefoonnummer:

Nadere informatie

VRAGENLIJST PRIMAIR ONDERWIJS DYSLEXIEMONITOR

VRAGENLIJST PRIMAIR ONDERWIJS DYSLEXIEMONITOR VRAGENLIJST PRIMAIR ONDERWIJS DYSLEXIEMONITOR INHOUDSOPGAVE Zorgniveau 1: Goed lees- en spellingonderwijs Stap 1: Leestijd blz. 3 Kwaliteit instructiegedrag blz. 3 Klassenmanagement blz. 4 Stap 2: Juist

Nadere informatie

Vragenlijst leergeschiedenis lees- en spellingvaardigheid bestemd voor school / groepsleerkracht en interne leerlingenbegeleider

Vragenlijst leergeschiedenis lees- en spellingvaardigheid bestemd voor school / groepsleerkracht en interne leerlingenbegeleider Vragenlijst leergeschiedenis lees- en spellingvaardigheid bestemd voor school / groepsleerkracht en interne leerlingenbegeleider Gegevens leerling Naam kind Geboortedatum O jongen O meisje Groep Groepsverloop

Nadere informatie

TOETSKALENDER OBS DE PIONIER SCHOOLJAAR 2014-2015

TOETSKALENDER OBS DE PIONIER SCHOOLJAAR 2014-2015 TOETSKALENDER OBS DE PIONIER SCHOOLJAAR 2014-1 kalender - groep 1+2 onderdeel 26 jan. t/m 6 febr. 20 mei t/m 5 juni Cito 1 Rekenen voor Kleuters digitaal Muismodule M1/M2 E1/E2 Cito 2 Taal voor kleuters

Nadere informatie

Beleidsstuk dyslexie. Augustus 2014

Beleidsstuk dyslexie. Augustus 2014 Beleidsstuk dyslexie Augustus 2014 Saltoschool Reigerlaan Beleidsstuk dyslexie 01-08-2014 Inhoudsopgave Inleiding... 3 1 Screening en signalering... 3 1.1 Groep 1... 3 1.2 Groep 2... 3 1.3 Groep 3... 4

Nadere informatie

LEES / EN DYSLEXIEPROTOCOL

LEES / EN DYSLEXIEPROTOCOL LEES / EN DYSLEXIEPROTOCOL De Palster september 2012 Lees- en dyslexieprotocol De Palster versie september 2012 1 EEN PRAGMATISCH LEESPROTOCOL Dit digitale leesprotocol is gemaakt om er voor te zorgen

Nadere informatie

Registratieblad aanbod doelen SLO groep 1 en 2

Registratieblad aanbod doelen SLO groep 1 en 2 Registratieblad aanbod doelen SLO groep 1 en 2 Mondelinge taalvaardigheid: aanbod doelen voor groep 1 en 2 verwerkt in de kleuterthema s Woordenschat en woordgebruik Th 1 2 3 4 5 6 totaal uitbreiden van

Nadere informatie

Protocol leesproblemen en dyslexie

Protocol leesproblemen en dyslexie 1 KC Den Krommen Hoek Protocol leesproblemen en dyslexie Verantwoording: Het protocol leesproblemen en dyslexie van kindcentrum Den Krommen Hoek is opgesteld op basis van het Protocol Leesproblemen en

Nadere informatie

Tussendoel 1: Boekoriëntatie is kennismaken met de functies van boeken.

Tussendoel 1: Boekoriëntatie is kennismaken met de functies van boeken. Tussendoel 1: Boekoriëntatie is kennismaken met de functies van boeken. 1. Boekoriëntatie. 1.1 Kinderen begrijpen dat illustraties en tekst samen een verhaal vertellen. 1.2 Ze weten dat boeken worden gelezen

Nadere informatie

VCLB De Wissel - Antwerpen

VCLB De Wissel - Antwerpen VCLB De Wissel - Antwerpen Vrij Centrum voor Leerlingenbegeleiding LEERLIJN LEZEN Of Hoe kunnen we voorkomen dat veel kinderen leesmoeilijkheden krijgen? Elke leerkracht, ouder en kind weet dat lezen de

Nadere informatie

EEN PRAGMATISCH LEESPROTOCOL. Joop Stoeldraijer Kees Vernooy

EEN PRAGMATISCH LEESPROTOCOL. Joop Stoeldraijer Kees Vernooy EEN PRAGMATISCH LEESPROTOCOL Joop Stoeldraijer Kees Vernooy Hengelo/Breda september 2011 1 EEN PRAGMATISCH LEESPROTOCOL We hebben dit digitale leesprotocol gemaakt om te voorkomen dat scholen heel veel

Nadere informatie

KWALITEITSKAART. Toetskalender lezen gericht op technisch lezen / woordenschat / begrijpend lezen. Inhoud. 2. Streefdoelen in een ander perspectief

KWALITEITSKAART. Toetskalender lezen gericht op technisch lezen / woordenschat / begrijpend lezen. Inhoud. 2. Streefdoelen in een ander perspectief KWALITEITSKAART Taal / lezen / rekenen PO Toetskalender lezen gericht op technisch lezen / woordenschat / begrijpend lezen Inhoud 1. Vooraf 2. Streefdoelen in een ander perspectief 3. Aanbevolen Toetskalender

Nadere informatie

Deel 1: informatie over de leerling en de school

Deel 1: informatie over de leerling en de school Intakevragenlijst Basisschool Dyslexie (leerlingdossier) Pagina 1/7 Deze intakevragenlijst is bedoeld voor de school. We verzoeken u (groepsleerkracht en/of interne begeleider) deze vragenlijst in te vullen.

Nadere informatie

PROTOCOL DYSLEXIE ANNIE M.G. SCHMIDTSCHOOL, DEN HAAG. 1.Inleiding

PROTOCOL DYSLEXIE ANNIE M.G. SCHMIDTSCHOOL, DEN HAAG. 1.Inleiding PROTOCOL DYSLEXIE ANNIE M.G. SCHMIDTSCHOOL, DEN HAAG 1.Inleiding In dit protocol wordt beschreven hoe op de Annie M.G. Schmidtschool wordt gewerkt aan het voorkomen, onderkennen en aanpakken van lees-

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Versie: december 2008

Dyslexieprotocol  Versie: december 2008 Dyslexieprotocol Versie: december 2008 Richtlijnen dyslexie 1. Waarom richtlijnen voor dyslexie We werken op school al enkele jaren met het protocol Leesproblemen en Dyslexie. Steeds eerder komen leeszwakkere

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Wat is dyslexie? Het belang van vroegtijdige signalering

Dyslexieprotocol. Wat is dyslexie? Het belang van vroegtijdige signalering Dyslexieprotocol Wat is dyslexie? Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren van het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of spellen op woordniveau.

Nadere informatie

Handleiding. Vroegtijdige signalering en adequate aanpak op het gebied van lezen/spellen en dyslexie.

Handleiding. Vroegtijdige signalering en adequate aanpak op het gebied van lezen/spellen en dyslexie. Handleiding Vroegtijdige signalering en adequate aanpak op het gebied van lezen/spellen en dyslexie. Inhoudsopgave Inleiding 3 Aanleiding 3 Wanneer spreken van risicoleerlingen? 3 Leeswijzer 3 Tot slot

Nadere informatie

Groep 1 Groep 2 Groep 3 Groep 4

Groep 1 Groep 2 Groep 3 Groep 4 Groep 1 Groep 2 Groep 3 Groep 4 September Oktober November * KIJK registratie * KIJK registratie signaleringslijst gr.2 (zie zorgmap) * Herfstsignalering signaleringslijst gr.3 (zie zorgmap) December Januari

Nadere informatie

DYSLEXIEPROTOCOL 2010-2011 1

DYSLEXIEPROTOCOL 2010-2011 1 DYSLEXIEPROTOCOL 2010-2011 1 Inhoudsopgave DYSLEXIEPROTOCOL 2010-2011... 3 1 Inleiding... 3 2 Vergoedingsregeling Dyslexie... 3 3 Interventies en hulp in de klas bij (vermoeden van ) dyslexie... 4 4 Signaleringslijst

Nadere informatie

Protocol leesproblemen en dyslexie, groep 1 en 2

Protocol leesproblemen en dyslexie, groep 1 en 2 Protocol leesproblemen en dyslexie, groep 1 en 2 Een vertaling Ivonne Vossen Steffi Nowacki Wie zijn wij? Ivonne Vossen Steffi Nowacki Wie zijn jullie? Wat gaan we in deze workshopronde doen? Sprookje

Nadere informatie

Inhoudsopgave: Bijlagen: 1. Signalen c.q. kenmerken van dyslexie 2. Format dyslexiekaart

Inhoudsopgave: Bijlagen: 1. Signalen c.q. kenmerken van dyslexie 2. Format dyslexiekaart Dyslexiebeleid Inhoudsopgave: 1. Inleiding 2. Definitie van dyslexie 3. De procedure binnen onze school met betrekking tot zorg t.a.v. de leesontwikkeling. 4. Overdracht aan Voortgezet Onderwijs Bijlagen:

Nadere informatie

Inleiding blz. 3. Hoofdstuk 2 Voorbereidend lezen en schrijven in groep 1 en 2 blz. 6 - Tussendoelen beginnende geletterdheid blz.

Inleiding blz. 3. Hoofdstuk 2 Voorbereidend lezen en schrijven in groep 1 en 2 blz. 6 - Tussendoelen beginnende geletterdheid blz. Protocol Dyslexie Inhoudsopgave Inleiding blz. 3 Hoofdstuk 1 Wat is dyslexie blz. 4 - Hoe is dyslexie te herkennen? blz. 4 - Welke gevolgen heeft dyslexie? blz. 4 - Combinatie met andere problemen blz.

Nadere informatie

Protocol bij lees- en spellingproblemen en dyslexie

Protocol bij lees- en spellingproblemen en dyslexie 1 Protocol bij lees- en spellingproblemen en dyslexie Sint Jozefbasisschool Wateringen, januari 2013 2 Inhoud Inleiding blz. 3 Hoofdstuk 1: Lees- en spellingproblemen en dyslexie blz. 4 Hoofdstuk 2: De

Nadere informatie

Automatisering van het lezen op woordniveau

Automatisering van het lezen op woordniveau Protocol Leesproblemen en Dyslexie toetskalender voor groep 7 expertisecentrum nederlands 7 algemene toelichting Momenteel werkt het Expertisecentrum Nederlands aan een herziening van de Protocollen Leesproblemen

Nadere informatie

Taak van de school. Vermoeden onderbouwen. Leerling ondersteunen & begeleiden. Verwijzen naar gezondheidszorg

Taak van de school. Vermoeden onderbouwen. Leerling ondersteunen & begeleiden. Verwijzen naar gezondheidszorg Intervisie ONL, 10 februari 2012 Taak van de school Toetsen (en interventies) in het onderwijs Leerling ondersteunen en begeleiden Vermoeden van dyslexie onderbouwen Eventueel verwijzen naar de gezondheidszorg

Nadere informatie

Opdracht 2: Data analyseren en interpreteren op groepsniveau (technisch lezen voor leerkrachten van groep 3 (Opdracht 2a) en groep 4 (Opdracht 2b))

Opdracht 2: Data analyseren en interpreteren op groepsniveau (technisch lezen voor leerkrachten van groep 3 (Opdracht 2a) en groep 4 (Opdracht 2b)) Opdracht 2: Data analyseren en interpreteren op groepsniveau (technisch lezen voor leerkrachten van groep 3 (Opdracht 2a) en groep 4 (Opdracht 2b)) Met behulp van onderstaande opdracht kun je met behulp

Nadere informatie

Zorg voor kinderen met specifieke instructie- of ondersteuningsbehoeften

Zorg voor kinderen met specifieke instructie- of ondersteuningsbehoeften Deel 4.1 Zorg voor kinderen met specifieke instructie- of ondersteuningsbehoeften 1. Omschrijving van de zorg De kinderen behalen bij lezen en spellen herhaaldelijk niet het gewenste niveau of lijken een

Nadere informatie

DC thema 62 Taalbewustzijn stimuleren bij kleuters

DC thema 62 Taalbewustzijn stimuleren bij kleuters DC thema 62 Taalbewustzijn stimuleren bij kleuters 1 Inleiding In dit thema besteden we aandacht aan een onderdeel van het taalonderwijs, namelijk het stimuleren van het taalbewustzijn. We leggen uit wat

Nadere informatie

Protocol Dyslexie. In groep 1 tm 8 wordt het protocol Leesproblemen en Dyslexie (M.Gijsel, F. Scheltinga, M. van Druenen, L. Verhoeven) gehanteerd.

Protocol Dyslexie. In groep 1 tm 8 wordt het protocol Leesproblemen en Dyslexie (M.Gijsel, F. Scheltinga, M. van Druenen, L. Verhoeven) gehanteerd. Protocol Dyslexie In groep 1 tm 8 wordt het protocol Leesproblemen en Dyslexie (M.Gijsel, F. Scheltinga, M. van Druenen, L. Verhoeven) gehanteerd. Een leerling met de diagnose dyslexie heeft recht op de

Nadere informatie

Aanvankelijk technisch lezen. Effectief aanvankelijk lezen in groep 3

Aanvankelijk technisch lezen. Effectief aanvankelijk lezen in groep 3 Aanvankelijk technisch lezen Effectief aanvankelijk lezen in groep 3 Praktische handvatten voor het taallees- en rekenonderwijs zoals deze Kwaliteitskaart zijn te vinden op www.taalpilots.nl en www.rekenpilots.nl.

Nadere informatie

Protocol dyslexie. In de volgende tabel wordt aangegeven welke toetsmomenten er in de jaarplanning zijn opgenomen om leesproblemen te signaleren.

Protocol dyslexie. In de volgende tabel wordt aangegeven welke toetsmomenten er in de jaarplanning zijn opgenomen om leesproblemen te signaleren. Protocol Dyslexie Inhoud Inleiding... 2 Signaleren... 3 Interventies... 4 Handelingsgerichte interventies gericht op leesuitval... 4 Handelingsgerichte interventies gericht op spellingproblemen... 5 Interventies

Nadere informatie

Dyslexiebeleid van Openbare basisschool voor Daltononderwijs. De Meent

Dyslexiebeleid van Openbare basisschool voor Daltononderwijs. De Meent DE DE DE DE MEENT MEENT MEENT MEENT MAARN MAARN MAARN MAARN Dyslexiebeleid van Openbare basisschool voor Daltononderwijs De Meent Inhoud 1. Inleiding... 1 2. Wat is dyslexie... 1 3. Van signaleren tot

Nadere informatie

Vragenlijst leergeschiedenis lees- en spellingvaardigheid bestemd voor school / groepsleerkracht en interne leerlingenbegeleider

Vragenlijst leergeschiedenis lees- en spellingvaardigheid bestemd voor school / groepsleerkracht en interne leerlingenbegeleider Vragenlijst leergeschiedenis lees- en spellingvaardigheid bestemd voor school / groepsleerkracht en interne leerlingenbegeleider Gegevens leerling Naam leerling :.. 0 jongen 0 meisje Geboortedatum Groep

Nadere informatie

Protocol leesproblemen en dyslexie Groep 1 en 2. Analyse doelen Jonge kind

Protocol leesproblemen en dyslexie Groep 1 en 2. Analyse doelen Jonge kind Protocol leesproblemen en dyslexie Groep 1 en 2 Analyse doelen Jonge kind Maart 2013 Verantwoording 2013 SLO (nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling), Enschede Mits de bron wordt vermeld, is het

Nadere informatie

Dyslexieprotocol PCB De Brug

Dyslexieprotocol PCB De Brug Dyslexieprotocol PCB De Brug Houvast bij leesproblemen, spellingproblemen en dyslexie Inhoud PCBS DE BRUG Dyslexieprotocol 1 Hoofdstuk 1; Dyslexie in het kort Hoofdstuk 2; Voorbereidend lezen en schrijven

Nadere informatie

Protocol. Leesproblemen en dyslexie. Basisschool De Bonte Mol Schermerhorn. Groep 3 en 4

Protocol. Leesproblemen en dyslexie. Basisschool De Bonte Mol Schermerhorn. Groep 3 en 4 Protocol Leesproblemen en dyslexie Basisschool De Bonte Mol Schermerhorn Groep 3 en 4 2 Voorwoord Dit Protocol Leesproblemen en dyslexie voor groep 3 en 4 van De Bonte Mol dient als leidraad voor de leerkrachten

Nadere informatie

Technisch lezen in beeld (plus)

Technisch lezen in beeld (plus) Inhoud Technisch lezen in beeld (plus) Toetsprocedure Technisch Lezen Technisch lezen (Leestechniek/Leestempo) AVI DMT Screeningsinstrumenten (nieuw) Beginnende geletterdheid Dyslexie Taal voor Kleuters

Nadere informatie

Peuters en kleuters op weg naar geletterdheid

Peuters en kleuters op weg naar geletterdheid Peuters en kleuters op weg naar geletterdheid Hoe jij het verschil kunt maken 9 oktober 2013 eindconferentie Moelejaan Ans Rutten-Corsius Visie Expertisecentrum Nederlands Ontluikende geletterdheid: tot

Nadere informatie

Protocol. Leesproblemen en. Dyslexie

Protocol. Leesproblemen en. Dyslexie Informatiemap Protocol Leesproblemen en Dyslexie Groep 1 4 SWV WSNS Salland 0 juni 2011 Inhoudsopgave blz. Voorwoord 2 Toelichting groep 1 en 2 regels en afspraken m.b.t. het dyslexieprotocol 3 Regels

Nadere informatie

Zorg om je toekomst. Wat is. dyslexie?

Zorg om je toekomst. Wat is. dyslexie? Zorg om je toekomst Wat is dyslexie? 2 Inleiding Dyslexie is een complex probleem. Dyslectische leerlingen zijn niet dom of lui, hun falen is geen onwil. Deze leerlingen doen vaak extra hun best, besteden

Nadere informatie

De nieuwe AVI-toetsen en AVI-bepalingen

De nieuwe AVI-toetsen en AVI-bepalingen De nieuwe AVI-toetsen en AVI-bepalingen Het leren lezen van kinderen begint met een goede technische leesvaardigheid. Dit is een essentiële voorwaarde voor begrijpend lezen. Het is belangrijk dat kinderen

Nadere informatie

Dyslexie protocol Het Talent Inhoudsopgave

Dyslexie protocol Het Talent Inhoudsopgave Protocol dyslexie Dyslexie protocol Het Talent Inhoudsopgave Wat is dyslexie? 2 Kenmerken van dyslexie 3 Wat te doen bij dyslexie? 5 Algemeen schoolprotocol 6 Spil 9-12 7 Lezen 8 Spellen 9 2 Wat is dyslexie?

Nadere informatie

Interventieperiode november februari groep 1 tot en met 5. Mariët Förrer

Interventieperiode november februari groep 1 tot en met 5. Mariët Förrer Interventieperiode november februari groep 1 tot en met 5 Mariët Förrer November - februari Doelen en accenten per groep Rol van intern begeleider / taalcoördinator IB en TC ook in deze periode Bewaken

Nadere informatie