Rapportage Onderzoek behoefteanalyse. Creatieve sector Groningen

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Rapportage Onderzoek behoefteanalyse. Creatieve sector Groningen"

Transcriptie

1

2 RapportageOnderzoekbehoefteanalyse CreatievesectorGroningen Opdrachtgever Opdrachtnemer :GemeenteGroningen :Onderneem t Datum :31januari2012 Onderneem t 1

3 2 Inhoud 1.OnderzoekbehoefteanalysecreatievesectorGroningen A.Inleiding B.Samenvatting C.Onderzoeksaanpak D.ConclusiesenAanbevelingen 2. KenmerkenzelfstandigenGroningen 2.1Achtergrondkenmerken 2.2Geografischespreiding 2.3Vertegenwoordigdebranches 2.4Aantaljaaractiefenfinanciering 2.5Vol ofdeeltijdencombinatie 3. Huisvesting 3.1Intern 3.2Extern 3.3Redenanderelocatie 3.4Flexibeleofpermanentelocatie 3.5Behoefteaangedeeldelocatie 4. OntmoetenenNetwerken 4.1Netwerken 4.2Socialemedia 4.3Informatievoorziening 4.4Informatiebehoefte 4.5Contactenmetkennisinstellingen 5. KennisenInformatie 5.1Kennisbehoefte 5.2Wenstotgroeieninnovatie 5.3Behoefteaanoverzicht 6. CreatieveIndustrie 6.1Achtergrondkenmerken 6.2Aantaljarenactiefenfinanciering 6.3Vol ofdeeltijdencombinatie 6.4Huisvesting 6.5Behoefteaanflexibeleofpermanentelocatie 6.6Behoefteaaneengedeeldelocatie 6.7OntmoetenenNetwerken 6.8Socialemedia 6.9Informatievoorziening 6.10Informatiebehoefte 6.11Contactenmetkennisinstellingen 6.12Kennisbehoefte 6.13Wenstotgroeieninnovatie 6.14Behoefteaanoverzicht

4 1.OnderzoekbehoefteanalysecreatievesectorGroningen A.Inleiding UiteerderonderzoeknaardewerkgelegenheidsontwikkelingvandebinnenstadvanGroningenis geblekendatdefunctievandebinnenstadgeleidelijkaanhetveranderenis 1.Deafgelopenjareniser indestadeentrekvanwerkgelegenheidenbedrijvigheiduithetcentrumnaarderandvandestad ontstaan.ditzijnvooralbedrijvenuitdedienstverlenendesectoren,dienietmeerindebinnenstad willenzittenvanwegedegebrekkigebereikbaarheidendebeperkteparkeermogelijkheden.op bepaaldeplaatsenisdaardoorleegstandontstaan,zowelbijwinkelsalsbijkantoorpanden.eris tegelijkertijdeenontwikkelingingezetwaarbijdebinnenstadzichontwikkeltnaareenbinnenstad waarambiance,sfeerenentertainmentbepalendzijn.eendergelijkebinnenstadkaneen aantrekkelijkevoedingsbodemzijnvoorkleineondernemersenzzp ersindecreatievesector,die hiergraagstartenofdoorgroeien,enoverhetalgemeengeenlasthebbenvanbereikbaarheids of parkeerproblematiek. GeletophettoenemendbelangvankleineondernemersenZZP ersvoordeeconomievandestaden ominkaarttebrengenwelkperspectiefdestadkanbiedenaandezegroepondernemersiseen onderzoekuitgevoerdnaardebehoeftenonderdezespecifiekedoelgroep.daarbijistevensspecifiek ingezoomdopdeondernemersuitdecreatievesector.succesvollezzp erskunnenzich doorontwikkelentotwerkgeversenzorgendaarmeevoorwerkgelegenheid.dienstenenproducten wordeningekochtbijandereondernemerswatresulteertineenverbeteringvandelokaleeconomie. BinnenhetonderzoekisspecifiekgekekennaardebehoeftenvankleineondernemersenZZP ers (van1tot5werkzamepersonen)naarverschillendenvormenvanhuisvesting,mogelijkhedenvoor ontmoetenennetwerkenendebehoefteaankenniseninformatieomtekunnengroeienof innoveren.deuitkomstenvanditonderzoekkunneneenbasisvormenvoortoekomstigte formulerenbeleidaangaandehetzzp beleideneenverderedoorontwikkelingvandecreatieve sector.vanbelangisdatondernemers,overheidenhetonderwijselkaarbetervinden.nietalleen opfactorenalskennisontwikkelingeninnovatie,maarookopdemeerhardefactorenalshuisvesting. Voordeaanpakvanspecifiekwijkeconomischeuitdagingenzoalsleegstandenbehoudof ontwikkelingvanspecifiekevoorzieningeninwijken,kunnendeuitkomstenalsbasisdienen. Dezerapportagegeeftinzichtindebehoeftenvande(creatieve)ondernemersindestadopde onderzochteonderwerpen 1 STOGO onderzoek + advies. (Januari 2010). Een kwaliteitsimpuls voor de binnenstad van Groningen. 3

5 4 B.Samenvatting Onderneem t,eenlaagdrempeligondernemerspuntenadviesbureaumetwijkeconomieals specialisme,heefthetonderzoekuitgevoerd.onderneem theeftcontactmetdebeoogdedoelgroep viahetrecentgelanceerdedigitaleondernemerspuntenonlinecommunityvoorondernemers doelgroep.op11novemberishetonderzoekafgesloten.detellervanhetaantalgeregistreerde ondernemersstondtoenop350.derechtstreeksebenaderingvandezegroepondernemersheeft geresulteerdineenbruikbareresponsvan42%.daarnaastzijnergesprekkengevoerdmet ondernemers,vertegenwoordigersvanonderwijsinstellingenindestadenvan ondernemersverenigingen,zulksteronderbouwingvandekwantitatieveresultatenvanhetonline onderzoek. Kenmerkenrespondenten Deenquêteisingevulddoor172respondenten.Intotaalwaren143enquêtesbruikbaar.De meerderheidvanderespondenteniswerkzaamindezakelijkedienstverlening(50%)endecreatieve industrie(29%).meerdandehelftvanderespondenteniseenstartendeofjongeondernemer:53% vandeondernemingenbestaatnoggeendriejaar.alleleeftijdscategorieënzijngoed vertegenwoordigd.hetmerendeel,63%vandeondernemerswerktfulltimeinhetbedrijf.de respondentenzijnzeeractievegebruikersvaninternetensocialmedia(90%). Erzijn25gesprekkenmetondernemersgeweestwaarindieperwerdingegaanopdevraagstelling. Decreatievesectorwasdaarbijnadrukkelijkvertegenwoordigd. Representativiteit Opderepresentativiteitvanderespondentenvoordeheledoelgroep,deZZP ersenkleine zelfstandigenindestad,moetwordenopgemerktdat90%vanderespondentenalactiefgebruik maaktvansocialmedia.ditpercentagezallageruitvallenalshetgebruikoverdeheledoelgroepvan destadgroningengemetenzouworden.dealgemenekenmerken,zoalsgeslachtenleeftijdkomen overeenmethetlandelijkgemiddelde.opvallendishethogeopleidingsniveau,77%heefteenhboopleidingofhoger.vanderespondentenwerkt63%fulltimeindeeigenonderneming.het percentagerespondentenuitdecreatievesector(29%)isnietovereenkomstigdeomvangvandeze brancheindestadgroningen.daarvertegenwoordigtdesectorslechts3%vantotaal. Huisvesting Demeerderheid,68%vandeondernemerswerktvanuithuis.Vandezegroepgeeft65%aaneen externelocatieteambiëren,metalsbelangrijksteredenendatdeomvangenuitstralingvande thuislocatienietvoldoet.vandeondernemersdiealexterngevestigdzijndoethetmerendeeldatin eenbedrijfsverzamelgebouw(40%).ondanksdatdezeinveelgevallengoedvoldoet,wensteen aanzienlijkdeel(46%)optermijneenanderelocatie. Alleondernemersdieoptermijneenanderelocatieambiëren,gevenhiervoorredenenalsde behoefteaanmeerwerkruimte,demogelijkheidomklantenteontvangeneneenmeer professioneleuitstraling. Opvallendisverderdatondernemersdiedebehoeftehebbenaaneenexternelocatie,devoorkeur uitgaatnaareenpermanentelocatie.hetgaatdaarbijvooralomkantoorruimte,praktijk of cursusruimte.ondernemersmetdevoorkeurvooreenpermanentelocatiegevenvooralde voorkeuraandeomgevingvaneentreinstationenondernemersdieeenflexibelelocatiewensen, willenjuistgraagdichtbijhetcentrumzitten.demeerderheidvandeondernemerswillengraageen locatiedelenmetandereondernemers.

6 OntmoetenenNetwerken Netwerkenisbelangrijkvoorondernemers.Vandeondervraagdeondernemersbezoekt85%wel eensnetwerkbijeenkomstenen39%islidvaneenondernemersnetwerk.hetontmoetenvanandere ondernemers,hetuitwisselenvankennis,wetenwaterspeeltenhetverwervenvanopdrachten spelendaarbijeenbelangrijkerol.ruim90%geeftaangebruiktemakenvansocialemedia,het merendeelvanlinkedin. Ruim70%vandeondervraagdeondernemersgeeftaandatdefysiekeendigitalenetwerkensamen voldoendeinformatiebiedenombetertekunnenondernemen.maarmeerdandehelftzegtookdat ergoedgezochtmoetwordennaardebenodigdeinformatie. Geziendebovenstaandeuitkomstenishetdattochopvallendisdatbijnaalle(97%)ondernemers aangevendatzijmeerbehoeftehebbenaaninformatiewatbetrefthunondernemerschap.de grootstebehoefteligtbijmanierenomopdrachtenteverwerven,gevolgddoor subsidiemogelijkheden.allesectorengevenaandecontactenmetandereondernemersde belangrijkstebrontevindenvoorinformatieoverondernemerschap. Kenniseninformatie Ookbijhetonderdeelkennis eninformatiebehoeftekomtnaarvorendateengrotemeerderheid vandeondervraagden(93%)zegtmeerkennisnodigtehebbenombetertekunnenondernemen. Opnieuwkomtdebehoefteaaninformatieoversubsidiemogelijkhedennaarvoren,gevolgddoor kennisovermarketingenacquisitie.interessantisdatookeengrotemeerderheidaangeefttewillen groeien(87%).daarnaastgeeft63%vanderespondentenaandeambitietehebbenomteinnoveren ofalbezigismetproduct ofdienstinnovaties.intotaalgeeft90%aantewillengroeien/innoveren. Opdevraagwathendaarbijzoukunnenhelpen,geeft61%aandatditdoorsamenwerkingmet andereinnovatieveondernemerszoukunnen,40%noemthetontwikkelenvannieuweofandere vaardighedenen33%samenwerkingmetkennisinstellingenenfaculteiten. Kansrijkeondernemers Deuitkomstenwijzeneropdatmethetonderzoekmetnamedeondernemerszijnbereiktdie ambitiehebbenomteontwikkelenentegroeien.opvallendishetzeerhogepercentagevan90%die aangeefttewillengroeienen/ofteinnoveren. 5

7 6 C.Onderzoeksaanpak 1. Benaderingondernemers Kwantitatief Indeopzetvanhetonderzoekisafgewekenvanwatgebruikelijkis:opbasisvandeinschrijvingbijde KamervanKoophandeleengrot ingversturenmetdaarineenschriftelijkeenquêteeneen retourenvelop.omdatonderneem tbezigwasmetdebouwvaneendigitaalondernemerspuntmet alsdoeleenonlinecommunityvoorondernemerstecreëren,isbeslotendelanceringvandeportal endestartvanhetonderzoeksamentelatenvallen.deenquêtewerdgemaaktmetbehulpvande enquêtetoolvansurveymonkeyendezewerdaandeportalwww.ikonderneemhet.nlgekoppeldvia eenlinkopdehomepage.deaannamewasdatzodraondernemerszicheenmaalhadden aangemeld,zeveelmakkelijkertebewegenwarenommeetewerkenaanhetonderzoek.erisdus gekozenvooreenbenaderingintweestappen:eerstaanmelden,endanhetonderzoeknaarvoren brengen.daarnaastisookviasocialmediaalstwitterenlinkedingewezenophetonderzoek.erzijn dusookrespondentendiezichniethebbengeregistreerdopdeportal. Omondernemersnieuwsgierigtemakennaardeportal,isereengrot inguitgegaandie ondernemersweesopdeportalendemogelijkheidomgratistenetwerkenenzakentedoen.opde dagdatdeportalonlineging,vieldez ingbijca.8.000ondernemersopdemat. Doortevensdevoorzittersvandeondernemersverenigingenindestadvantevorentebetrekkenin decommunicatienaarhunleden,engebruiktemakenvandecommunicatiemogelijkhedendiede gemeentegroningenbood,melddenzichinkortetijdveelondernemersaan.aanheteindevande periodedathetonderzoekliepwarener350ondernemersactiefonline.omookvoldoende ondernemersuitdecreatievesectortebereiken,isgebruikgemaaktvanhetnetwerkvande StichtingCreatieveStadenPUBinnovatielab. Kwalitatief Naastdeenquêtezijnook25persoonlijkegesprekkengevoerdmetondernemers.Hetdoelwaseen kwalitatieveonderbouwing,danwelnuanceringteleggenonderdeuitkomstenvandekwantitatieve onderzoeksgegevens.daarnaastisdeverbindinggelegdmetdestichtingcreatievestad,pub Innovatielab,GroningerCityClub,hetJBNenMKBNoordviadevoorzittersofbelangenbehartigers vandezefysiekeverenigingenofstichtingen.erisverdercontactgelegdmetcube050,deincubator vandehanzehogeschoolenderijksuniversiteitgroningen,methetalfa Collegeenhet NoorderpoortcollegeinrelatietothetprogrammaJongLerenOndernemenenhetOTP,defaciliteit diedeschakelvormttussenonderwijsinstellingenenbedrijvenalshetgaatomstageplaatsen.ook vanuithetservicepuntdetailhandelgroningen,datzichspecifiekinzetvoordewinkeliersuitdestad isbetrokkenheidbijdeuitvoeringgeweest. Responsenquête Denieuwswaardevandelanceringvandeportalwasgrootentrokmeteenveelnieuwsgierige ondernemersaan.debereidheidvanondernemersommeetewerkenaaneenenquêteisnormaal gesprokenerglaag.maardeaannamedatderesponshogerzouwordendoorondernemers rechtstreekstebenaderennaaanmeldingopdeportalbleektekloppen.deresponsuitdedoelgroep was48%,hetaantalbruikbareenquêteslagop42%,eenhogerespons.datbetekentweldatde ondervraagdeondernemersallemaalalintensievegebruikerszijnvaninternetensocialmedia,wat meegewogendienttewordenindeuitkomstenvanhetonderzoekendeuitsprakendieworden gedaanoverdedoelgroepinalgemenezin.

8 2. Onderzoeksvraag VoordestadGroningenneemthetbelangvandegroepkleineondernemersenZZP erstoe.ieder jaargroeithetaandeelzzp ersenkleineondernemersingroningenmetongeveer1%tenopzichte vanhetjaardaarvoor. 2 Dewerkgelegenheidsgroeizaldekomendejarenvooreenbelangrijkdeeluit dezegroepkomen.daarnaastzetdegemeenteinopeenverdereontwikkelingvandecreatieve sectorindestad.deuitkomstenvanditonderzoekdieneneenbasistevormenvoorhettoekomstig teformulerenbeleidopdezegroepomdegewenstegroeivanbedrijvigheidenwerkgelegenheidte kunnenrealiseren.daarnaastbiedendeuitkomsteninzichtindeinstrumentendieontwikkelddienen tewordenvoorhetvormgevenvanwijkeconomischbeleid.daarvoorishetcentraalstellenvande behoeftevandeondernemerseenvoorwaarde.ditonderzoekheeftzichtoegespitstopdeanalyse vandedoelgroepeneeninventarisatievandebehoeftenopeenaantalonderwerpen:huisvesting, netwerkenenkennisinfrastructuur. Devraagdiecentraalstaatinhetonderzoekis: WelkebehoeftehebbenZZP ersenkleineondernemersingroningenbetreffendehuisvesting, ontmoetenennetwerkenenkennisvergaringinrelatietothungroeialsondernemer? Despecifiekbehoeftenvandeondernemersuitdecreatievesectorzijnnaderbelicht. 3. Doelgroep HetbestandvandeKamervanKoophandeldatisgebruiktvoorhetversturenvand ingwaseen selectieopdevolgendekenmerken: o eenmanszakenzonderpersoneel o eenmanszakenmetmaximaal5personeelsleden o BV smetéénwerkzamepersoon o BV smetmaximaal5personeelsleden HierbijzijnalleendepostcodegebiedengebruiktdievallenonderdegemeenteGroningen.Erzijn 8.000flyersverstuurd. 4. Vragenlijst DevragenlijstisontwikkelddoorOnderneem tzelf,opbasisvandewensvandegemeentehet ondernemerschaponderzzp ersenkleineondernemerstewillenstimulerenmiddelsbeleid.de vragenlijstisvoorgelegdaaneenervarenonderzoekster(mw.f.schaap,bureauvoor maatschappelijkeontwikkeling)diedevragenlijstbewerktheefttoteenenquête.devragenlijstis tergoedkeuringnaardegemeentegegaanendaarnaviadeenquêtetoolvansurveymonkey aangepasttotonlineenquêtediezodradeportalgereedwasgekoppeldkonworden. 5. Analyse Op11novemberishetonderzoekafgesloten.Detellervanhetaantalgeregistreerdeondernemers stondtoenop350.vandezegroepheeft172(48%)meegedaanendatheeft143(42%)bruikbare enquêtesopgeleverd.dedataisingevoerdinengeanalyseerddoormiddelvanspss(19.0).eris voornamelijkgebruikgemaaktvanfrequentie enkruistabellen.waarmogelijkisgetoetstop significantie.devraagofereventuelesignificanteverschillenbestaantussendeverschillende 2 Stinissen,A.enSnijders,T.(red.)(2010).Statistischjaarboek2010.OnderzoekenStatistiekGroningen,Groningen. 7

9 kenmerkenenantwoordenisbeantwoorddoormiddelvandechi kwadraattoets.wanneerer significanteverschillenzijngevondenbetekentditdatditverschilnietisgebaseerdoptoeval. Wanneersignificanteverschillenzijngevondenisditweergegevenbijdedesbetreffendefiguren. Overderepresentativiteitvanderespondentenvanditonderzoek,endaarmeedebetrouwbaarheid vanhetonderzoekvoordegehelepopulatiezzp ersenkleinezelfstandigeningroningen,moet wordenopgemerktdatderespondentenendegehelepopulatieinkenmerkenalsbranche,gebruik vansocialmediaenopleidingsniveaunietovereenkomen.voorditonderzoekisgeengebruik gemaaktvanwegingenomditverschilteoverbruggen,gezienhetonderzoeknaaralle waarschijnlijkheidwélrepresentatiefisvoordegroepondernemerswaaronderneem tzichopricht. Doorinderapportagehetkwantitatievedeelenhetkwalitatievedeelvanhetonderzoeksamente voegenbijdeanalyse(triangulatie)komtditdevaliditeit(geldigheid)vanhetonderzoektengoede. 8

10 9 D.ConclusiesenAanbevelingen 1. Conclusies 1.1Onlinenetwerkenmaaktondernemerszichtbaar DestadGroningenherbergtvelekleinschaligebedrijvenmetpersoneel,zelfstandigenzonder personeelenwinkeliers.ookingroningenbevindt40%vandewerkgelegenheidzichbijdezegroep. Doorhetveelzijdigekarakterervaniseeneenduidigebenaderingswijzelastiguitvoerbaarvoor beleidsmakers.veelkleinschaligeondernemerszijnechteractievegebruikersvaninternetensocial media.viaeenonlineondernemerscommunitywaardezeondernemerskunnennetwerkenenhun bedrijfmeerzichtbaarkunnenmakenkrijgendeindividuenvandezegrotegroepeengezicht,enzijn zewelbereikbaar.ookbiedthethendekanssneleennetwerkoptebouwenenzotekomentot meeropdrachtenenomzetgroei.deverderegroeivaneenonlineportaloverdestadisdaarom wenselijk. 1.2Creatieveondernemersverspreidoverdestad Vooreenbeleiddatzichspecifiekrichtopdecreatievesector,ishetvanbelangdeondernemerste bereikendieindiecategorievallen.indestadzijntweefysiekeplekken,waareenconcentratievan creatieveondernemersistevinden;hetebbingekwartierendepuddingfabriek.maaruithet onderzoekisnaarvorengekomendatveelcreatieveondernemersverspreidoverdestadgevestigd zijn.derespondentenvanhetonderzoekkwamenvooraluitdewijkenkorrewegwijkenhetcentrum. Erisbijderespondenteneenbehoeftenaarvorengekomenaanbetaalbarekantoorruimte,cursus enpraktijkruimte,ruimtesdienuweinigvoorhandenzijnindewijkenrondomhetebbingekwartier endepuddingfabriek locatie.uithetkwalitatieveonderzoekkwamvaakdeklachtvancreatieve ondernemersisdatdehuurvanruimtesteduurisopdezelocaties.erisdusnogsteedseen behoefteaanbetaalbarelocatiesvoorcreatieven,verspreidoverdestad. 1.3Kenniseninformatieopdeondernemerafgestemd DeportalvanOnderneem twordtgoedgevondendoorondernemers.vooraldelaagdrempeligheid enhetonlinebiedenvaninformatieopmaatwordtdoorhenhooggewaardeerd.uithetonderzoek kwamnaarvorendatereenbehoefteisaandergelijkeportal.datisnietverwonderlijk,het merendeelvanderespondentenheeftookeenprofielaangemaakt.ookgavenondernemersaan behoeftetehebbenaankenniseninformatieoversubsidies,marketingenacquisitieombeterte kunnenondernemen.veelvanditsoortinformatieisviadeportaltegeven,somsdienen ondernemersgerichttewordendoorverwezennaarprofessionals.deuitdagingisomdevraag achterdevraagvandeondernemerteachterhalen;immers,elkeondernemingdiegeïnteresseerdis insubsidiesenacquisitieofmarketingisactiefbezigmetdegroeivanzijnofhaarbedrijf.datvraagt omeenaanpakdiemaatwerkkanbiedenopdespecifiekesituatievandedesbetreffende ondernemer. Debehoefteaaninformatiediedirectgerelateerdisaanhetondernemerschapisgroterdande behoefteaaninformatieoverbijvoorbeeldhuisvesting,datmeereenrandvoorwaardeis.wellicht heeftdattemakenmethetfeitdatveelrespondentenhebbenaangegevenzichnoggeenandere huisvestingtekunnenpermitteren.zodradatwelhetgevalis,zullenzegerichtgaanzoeken.datpleit vooreenactueelonlineaanbodvanhuisvestingindestad.alshetnodigis,kunnenondernemersop éénplekhetdanheersendeaanbodbekijken. 1.4Werkgelegenheidenstartendeondernemers Degemeenteheeftzichzelftendoelgesteld arbeidsplaatsenterealiserenin Een belangrijkdeelvandieambitiekaningevuldwordendoordeondernemersenzzp ersuitdestad 3 G Kracht(2010)EconomischprogrammaGemeenteGroningen

11 10 Groningen.Omhetbeleidgerichtaftekunnenstellenopdatdoel,ishetvanbelangdatdegemeente degroepondernemersweettebereikendieambitiehebbenomtegroeienenkansrijkestarterseen goedeensuccesvollestartwetentemaken.delaagdrempeligebenaderingvanonderneem t,de ondersteuningdiezijkunnenbiedenendeonlinecommunitydiezijheeftopgezetkunnendaaraan eengoedebijdrageleveren.voorstartersbetekenthetonlinenetwerkeneendirecteaansluitingtot meerervarenondernemersenhebbenzeoplaagdrempeligewijzetoegangtotdenoodzakelijke kenniseninformatie.ophetgebiedvanacquisitieenmarketingkunnenstartersdansnellereslagen maken. 1.5Werkgelegenheiden(door)groeiendeondernemers Uithetonderzoekvaltdegrotegroeieninnovatiebehoefteoponderderespondenten.Zelfs46% heeftaangegevenookinpersoneeltewillengroeien.maargroeiontstaatnietvanzelf.voor ondernemersishetbelangrijktoegangtekrijgentotdejuistekenniseneventueelookfinanciering. Doordeondernemerszelfwordtaangegevendatzijdenkensnellertekunnengroeienente innoverendoormetandereinnovatieveondernemerssamentewerken,betereenmeertoegespitste informatietekrijgenendoorsamentewerkenmetkennisinstellingen.doordateengrootdeelvan dedoelgroepvanuithuiswerkt,komtdezegroeimindervanzelfsprekendtotstand. 1.6Wijkeconomie:leefbaarheid,levendigheidenlocaledynamiek Uitdegesprekkenmetdevoorzittersvandeondernemersverenigingenendebelangenbehartigers blijktdatzijhetallenoverééndingeenszijn:prettigwonenismeerdanalleeneengoedhuiseneen verzorgdewoonomgeving.voorzieningenenwinkelszijnbelangrijkvoorwijken.zevergrotende dynamiekenlevendigheid.detoenemendeleegstandleidttotafkalvingvandewinkelfunctie,vaak doordatdeleegstaanderuimtewordtopgevulddoormindergoedeondernemers.omdebinnenstad vangroningenaantrekkelijktehoudenmoetereenvisieontwikkeldwordenophoeomtegaanmet leegstandendreigendeverloedering.eenoplossingkangevondenwordendoorwinkelvoorzieningen teconcentrerenofermoetwordeningezetopanderevormenvanbedrijvigheid.wanthetaantal toonbankbedrijvenneemtwelaf,maardegroeivanzzp ersingroningenkanbijdragenaandeze nieuwebedrijvigheidenandereinvullingvanleegstaandepanden.ookzelfstandigenhebbenbelang bijeenaantrekkelijkewoonenwerkomgeving. 4 Doornieuwevormenvanondernemerschap zichtbaartemakenentestimulerenwordenwijkeninteressanter.voorwoningbouwcorporatiesen degemeentekanheteengoedeinsteekzijnomwijkvernieuwingsprojectenintesteken.doorgoed teonderzoekenwaarindewijkbehoeftebestaat,kunnenleegstaandepandenofwinkelstripseen nieuweinvullingkrijgendiebeterpastbijdebehoeftenindewijk. 2. Aanbevelingen 2.1Groeiprogrammavoorkleinschaligeondernemers Allerandvoorwaardenvoorkleinschaligeondernemersomtekunnengroeienzijnaanweziginde stadgroningen.echter,doordeversnipperingvandeondernemers,dieveelalvanuithuiswerken,is hetmoeilijkomopeeneffectievewijzeondernemerstebereikeneninhungroeitefaciliteren.uit hetonderzoekisechtergeblekendatondernemersvooralverwachtendatdoorincontacttezijnmet andereinnovatieveengroeiendeondernemersheteigengroeiprocessnellergaat.hetgaaterdus omeengerichtprogrammateontwikkelendatmaatwerkbiedtaangroepjesvan groeiondernemers enindatprocesnaarbehoefte,enalsdatnodigis,deverbindingteleggenmetandere organisaties.eenlaagdrempeligopererendondernemerspuntkandieschakeltussende triplehelix vormenendaar,wanneerdatnodigis,overheid,onderwijsenondernemersmetelkaarinverbinding 4 HandboekWijkeconomie(2010)MinisterievanEconomischeZaken

12 11 brengen.nietdoorgrootschaligeprogramma s,maardoorvraaggestuurdwerkenvanuitkleine groepenondernemers.zoishetmogelijkomsnelenefficiëntteschakelenenkanmaatwerkworden geleverd. Hetvindenvandeondernemersmetambitiediewillendeelnemenaandergelijkegroepenwordtvia eenonlineondernemersportaleenvoudig.hetprogrammadientspecifiekafgestemdwordenop kleinschaligebedrijvenenzzp ersingroningenomeffectieftezijnenwordenuitgevoerdineen vormvan mobieleaccelerators :nietvastgelegdopeenlocatie,maaringestokenvanuitdebehoefte waardoordezeopelkeplekindestadgefaciliteerdkanworden. 2.2Faciliterenvankansrijkestartendeondernemers Startendeondernemerszijnbelangrijkvoordestad.Uitveleonderzoekenisgeblekendatstartende ondernemerssnellersuccesvolzijnalszijeencoachhebbenensnelkunnengroeieninhun ondernemerschap.eenonlinecommunitybiedteenlaagdrempeligevormvancoaching: ondernemershelpenelkaargraagverder.alsstartendeondernemerséénjaaropwegzijn,kunnenze wordendoorverwezennaarhetmentoraatvandekamervankoophandel.daarkunnendeze ondernemersgekoppeldwordenaaneenervarenmentordiezehelptbijhetvederdoorontwikkelen vanhetbedrijf.invoorkomendegevallenkanhetnodigzijnomstartersmeerintensieftebegeleiden, bijvoorbeeldalsersprakeisvanspecifiekeen/ofinnovatievebedrijfsactiviteiten.begeleidingbijhet ondernemingsplan,demarketing,huisvestingenfinancieringkandannetdejuistesteuninderug zijn.definancieringvanhetbegeleidingstrajectgeschieddoordeondernemerzelfofkaninenkele gevallenviavoucherswordenmeegefinancierd.devouchersvertegenwoordigeneenkleine trajectsubsidieenzoudendoorbijvoorbeeldbankenkunnenwordenaangeboden.hetverdient verderaanbevelingdestartendeondernemerteondersteunenmetworkshopsdievoorzieninzijn kenniseninformatiebehoefteoponderwerpenalssubsidies,netwerken,marketingenacquisitie.de KamervanKoophandelkanstartersactiefopweghelpendoorzetewijzenophetbestaanvande onlineondernemersportal,netzoalszijdatdoennaaranderenetwerkenvoorondernemers.viaeen dergelijklaagdrempeligondernemerspuntwordenstarterseenvoudigopweggeholpen, doorverwezennaardejuisteinstantiesenincontactgebrachtmetandereondernemers. 2.3Wijkeconomieenwijkvernieuwing:nieuwefunctiesindewijk Zoweldegemeentealsdecorporatieshebbenwelergenseenlocatie,eenvoorzieningofeenpand dateennieuwebestemmingmoetkrijgen.hetkangaanomeenwinkel,horeca,ofom gezondheidsvoorzieningen.ofomcombinatiesdaarvan.deinvullingvandezelocatiesdooreenof meerdereondernemersofcombinatiesvanvoorzieningenzorgenvoornieuwebedrijvigheiden kunnenvoorzienineenduurzameinvullingwaaraanbehoeftebestaatindewijk.onderzoekdoen naardeeconomischepotentieendebehoeftec.q.draagvlakindewijkgaatdaaraanvooraf.erwordt dangezochtnaareenspecifiekeinvullingdiepastbijdebehoeftenvandewijk.denieuwe bedrijvigheidkandaarmeeduurzaamindewijkverankeren.hetstrekttotaanbevelingeen inventarisatievandezelocatiestemakenenteinventariserenwelkeinvullingwenselijkis.daarna kanergerichtgezochtwordennaardejuisteondernemer,ofcombinatievanondernemers,endeze begeleidenindiennodig.vraagenaanbodwordenzobeteropelkaarafgestemd. 2.4Wijkeconomieenbroedplaatsen:eenvraaggestuurdeinvulling Ookkleinebuurtstripszonderwinkelperspectiefalsboodschappencentrakunnenophetgebiedvan wijkeconomieeenfunctieblijvenvervullen.zijkunnenbijvoorbeeldeenbroedplaatsfunctievervullen voornieuweeconomischefuncties.ookhierinzietonderneem teenrolvoorzichzelfweggelegd.de groeivandezzp ersvormeneennieuwebronvaneconomischegroeienwerkgelegenheid.groeivan dezebedrijvenbetekentookeenvraagnaarkleinschaligebedrijfsruimte.hetisjuistdezevraagdie perspectiefbiedtaancommercieelvastgoedindewijken. Uithetonderzoekisgeblekendatondernemersgeïnteresseerdzijnineenpermanentevestigingin bedrijfsruimtenwaarinzijkunnendoorgroeienendierepresentatiefis.demeerderheidvande ondernemersgeeftdevoorkeuraanbedrijfsverzamelgebouwenwaarmeerderefunctiesworden

13 gedeeld.wijzieneenduidelijkverbandtussendeambitievanondernemersomtegroeienente innoverenendeleegstanddieinverschillendewijkenvandestadzichtbaaris.eenherzieningvanhet vergunningenbeleidofbestemmingsplannenzaldaarvoorinvoorkomendegevallennodigzijn. 2.5Beteraanbodvankantoor,cursusenpraktijkruimtevoor(creatieve)ondernemers:mengingvan branchesensectoren Derespondentenvanhetonderzoekgevenaandatcontactenmetandereondernemershenhelptbij hetvergarenvanrelevantekenniseninformatieenhenaanzettotinnovatie.indatlichtverdienthet aanbevelingom,verspreidoverdestad,eenbeteraanbodtecreërenwaar(creatieve)ondernemers gebruikvankunnenmaken.wijpleitendaarbijtevensvooreenmengingvansectorenzodatereen natuurlijkekennisuitwisselingenwederzijdsedienstverleningontstaattussenondernemersen innovatieprocessenopeennatuurlijkewijzetotstandkomen. Omsuccesvolbeleidtekunnenuitvoerenishetdusvangrootbelangdeheledoelgroeptebetrekken, ookalszijnnietdeeluitmakenvandefysiekenetwerken.hetgebruikvandigitalenetwerkenkan daarbijeenuitkomstbieden,aangeziendezeondernemerssterkgerichtzijnophetgebruikvansocial media. 2.6Netwerkeneninformatieafgestemdopdekleineondernemer Uitdeinterviewsmetdevoorzittersc.q.belangenbehartigersvandeondernemersclubsuitdestad kwamhetbeeldnaarvorendatdeeigenledenvoorallidwordenofzijnalsereendirecte belangenbehartigingis,herkenbaarvanuitheteigen,dagelijksehandelingsperspectiefvande ondernemer.dealgemeneondernemersverengingenhebbenmeermoeitehetledenbestandoppeil tehoudenomdatzijconcurrerenmetopenbareondernemersbijeenkomstendieregelmatigworden georganiseerddooruiteenlopendeorganisatiesofverenigingendiezichrichtenopdezelfde doelgroep.voorondernemersstaatbijhetnetwerkenhetonderlingcontacteninformatieuitwisselingcentraal.derespondentenuithetonderzoekgevenookaannetwerkenbelangrijkte vinden,vooralalshetgaatomandereondernemersteontmoeten,maarookvoordeuitwisselingvan kennisenervaringenvoormarketingdoeleinden(acquisitie).netwerkenkandanplaatsvindenin ledenverband,viahetlidmaatschapvaneenvereniging,maarookdoortegaannaar ondernemersbijeenkomstenenborrelsdiebuitenditverbandwordengeorganiseerd.eengrootdeel vandeondernemersblijktnaardeze losse bijeenkomstentegaan. Onlinenetwerkenneemt,doorhetsterkstijgendegebruikvansocialemediaooksterktoe.Vaakis menopzoeknaarinformatie.ruimdehelftvandeondernemersgeeftechteraandenoodzakelijke informatie(oversubsidiesenkennisovermarketingenacquisitie)diezijnodighebbenteveel versnipperdis,endaardoorvaakmoeilijkgevondenkanworden. Jonge ondernemershebbenmeer behoefteaaninformatieovernetwerkenenhuisvestingdanmeerervarenondernemers.eenonline netwerkwaaropsnelrelevantelokaleenregionaleinformatietevindenistenaanzienvanalle onderwerpenaangaandeondernemerschapbiedtdaarinuitkomstenkanondernemerssnelen efficiëntopweghelpenendoorverwijzen.eenactieveverwijzingvanondernemersnaareenonline ondernemersnetwerkdoordegemeente,kamervankoophandel,deonderwijsinstellingenen anderereguliereinstantieskanbijdragenaaneensnellenetwerkvormingvanondernemersen ondersteuningbijhuninformatiebehoeftetenaanzienvanhunondernemerschap.ookhetactief bijdragenaanhetaanleverenvanrelevantecontentvoorditnetwerkvoorkomtdeverdere versnipperingvaninformatie. 12

14 2. KenmerkenzelfstandigenGroningen Indithoofdstukwordendiverseachtergrondkenmerkenvandeondernemersdiedeenquêteopde portalvanonderneem thebbeningevuldbeschreven.dezekenmerkenzijneenbasisvoorhetlezen vanderesultatenindevolgendehoofdstukken. 2.1 Achtergrondkenmerken Vanallerespondentendiedevragenlijsthebbeningevuldisdemeerderheid(55%)man.De gemiddeldeleeftijdligttussende36en45jaar,zierespectievelijkdefiguren2.1en2.2.ruim driekwartishogeropgeleid;77%heefteenhboofuniversitaireopleidingafgerond(figuur2.3) Figuur 2.1 Geslacht, in % (N=137) Figuur 2.2 Leeftijd, in % (N=143) Figuur 2.3 Opleidingsniveau, in % (N=141) 13

15 2.2 Geografischespreiding Demeesterespondenten(85%)hebbenhunbedrijfgevestigdindestadGroningen.Ruiméénvijfde (21%)hiervanisgevestigdinhetdirectewerkgebiedvanOnderneem t;dekorrewegwijkende Hoogte(hetwerkgebiedwaarOnderneem tisgestart),gevolgddoorhetcentrum(13%).deze percentageswordenweergegeveninfiguur2.4a.vijftienprocentvanderespondentenisgevestigd buitendestadgroningen,ziefiguur2.4b. Figuur 2.4a Geografische spreiding, in % (N=141) Figuur 2.4b Geografische spreiding buiten de stad Groningen, in % 2.3 Vertegenwoordigdebranches Deovergrotemeerderheidvandeondernemersdiedeenquêtehebbeningevuldzijnwerkzaaminde zakelijkedienstverlening(50%)endecreatieveindustrie(29%),zoalskanwordenafgelezenvan figuur2.5.dezepercentageszijnnietrepresentatiefvoordestadgroningen;daarisintotaalhet aantalvestigingencultuur,sportenrecreatie(waarcreatieveindustrieondervalt),ongeveer3%. 5 5 Gronometer,gemeenteGroningen(http://groningen.buurtmonitor.nl/) 14

16 Demeerderheidvanderespondenteniseenzelfstandigezonderpersoneel(ZZP er),aangezienruim viervijfde(81%)aangeeftgeenpersoneelindiensttehebben.wanneerwordtgekekennaarkleine ondernemingen ZZP ersenondernemingenmetmaximaal9werknemers isdit99%.wanneerdit wordtvergelekenmetdestadgroningen,valtongeveeréénvijfde(18%)vanhettotaalondereen kleineonderneming. 6 Figuur 2.5 Branche, in % (N=143) 2.4 Aantaljaaractiefenfinanciering Meerdandehelftvandeondernemersdiedeenquêteheeftingevuldiseenstartendeofjonge ondernemer,53%vandeondernemingenbestaatnoggeen3jaar,ziefiguur2.6. Bijdestartvandehuidigeonderneminggeeft83%aangeengebruiktehebbengemaaktvaneen vormvanfinanciering.vande17%dieditwelheeftgedaan,heeft64%gebruikgemaaktvaneen kredietvaneenregulierebank,gevolgddooreengemeentelijkeregeling(24%).eenvijfde(20%) heeftgebruikgemaaktvaneenfamilielening.in13%vandegevallenzijnmeerderefinancieringsbronnengebruikt.hierinzijngeenverschillentevindentussenondernemersdierecentzijngestart (minderdan3jaargeleden)enondernemingendieallangerbestaan. Figuur 2.6 Aantal jaren actief met huidige onderneming, in % (N=143) 6 Stinissen,A.enSnijders,T.(red.)(2010).Statistischjaarboek2010.OnderzoekenStatistiekGroningen,Groningen 15

17 2.5 Vol ofdeeltijdencombinatie Demeesterespondentenwerkenvoltijdinhunbedrijf,namelijk63%(ziefiguur2.7).Opvallendisdat hoelangereenondernemingbestaat,hoegroterhetvoltijdpercentageis.vandeondernemingendie noggeenjaarbestaanwerkt47%involtijdinheteigenbedrijf,bijdeondernemingendie5tot10 jaarbestaanisdit67%envandeondernemersdiemeerdan15jaargeledenzijngestartwerkt100% involtijdinheteigenbedrijf.dezevergelijkingisechternietsignificant,datwilzeggendatde verschillenoptoevalkunnenberusten. Vandebranchesdiehetmeestvertegenwoordigdzijn decreatieveindustrieenzakelijke dienstverlening isdeverdelingtussenvol endeeltijdrespectievelijktweederdeenéénderde. Figuur 2.7 Is de onderneming vol- of deeltijd, in % (N=143) Meerdandehelftvandeondernemers(56%)combineertdeondernemingnietmetandere werkzaamheden.vandeondernemersdieditweldoen,combineerthetgrootstegedeeltehun ondernemingmeteenbaaninloondienst,namelijk49%(ziefiguur2.8). Tabel 2.8 De onderneming wordt gecombineerd met, in % ( N=63) Vantabel2.1kanwordenafgelezenwanneerdeondernemerisgestartenwaarmeedeonderneming wordtgecombineerd.hieruitblijktdathoejongerdeondernemingis,hoevakerhet(nog)wordt 16

18 gecombineerdmetanderewerkzaamheden.zocombineert57%vandeondernemersdieminderdan eenjaargeledenzijngestartmetanderewerkzaamhedenofstudie,33%vandeondernemersdie tussen5en10jaargeledenzijngestartenslechts8%vandeondernemersdielangerdan15jaar geledenzijngestart.deondernemingwordtmeestalgecombineerdmeteenbaaninloondienst. Tabel 2.1 Combinatie onderneming x startdatum onderneming, in % (N=63) Minder dan 1 jaar geleden gestart (n=17) Tussen 1 en 3 jaar geleden gestart (n=25) Tussen 3 en 5 jaar geleden gestart (n=10) Tussen 5 en 10 jaar geleden gestart (=6) Tussen 10 en 15 jaar geleden gestart (n=4) Langer dan 15 jaar geleden gestart (n=1) Baan in loondienst Studie Uitkering Andere onderneming(en) Pensioen Totaal Totaal 17

19 3. Huisvesting Derespondentenisgevraagdofzijvanuithuiswerken(intern)ofvanuiteenexternelocatie.De meerderheid(68%)geeftaanvanuithuistewerken.watopvaltisdatvande jonge ondernemingen, ondernemingendieminderdan3jaarbestaan,77%deondernemingthuisgevestigd. Figuur 3.1 Intern of extern gevestigd, in % (N=143) 3.1 Intern Vandeondernemersdiehunondernemingintern(thuis)hebbengehuisvestgeeft35%aandatzij tevredenzijnmethunhuidigewoningenhetcombinerenvanhunondernemingthuis.vandeze ondernemerszegt9%opdelocatievandeopdrachtgevertewerkenen/ofdevoorkeurgeeftaan werkenvanuithuis(94%).daarbijgeeft23%aangeengeldtewillenuitgevenaaneenexterne locatie. Vandeondernemersdiehebbenaangegevenniettevredenzijnmethunhuidigewoningenhet combinerenvandewoningthuis(65%vanhettotaalaantalrespondenten)zegt38%eenexterne locatietewillen(zieookfiguur3.2).30%wileenanderewoning,endeoverige31%geeftaaneen anderewoningen/ofexternelocatietewillen.opvallendisdatdeondernemersdieniettevreden zijnmethunhuidigewoningvrijwelalleenondernemerszijndieminderdan5jaargeledenzijn gestartmethunbedrijf. Figuur 3.2 Andere woning en/of externe locatie, in % (N=63) 18

20 Deredenwaaromeenanderwoningofexternelocatiewordtgeambieerdkomtonderanderedoor deomvang,deuitstralingofdelocatie,ziefiguur3.3.vandeondernemersdiehebbenaangegeven eenexternelocatieteambiërengeeftruimdehelftaandatdit(nog)nietmogelijkis,omdatzijhier (nog)geenfinanciëlemogelijkhedenhiervoorhebben. Figuur 3.3 Reden andere woning of externe locatie, in % (N=63) Meerdere antwoorden mogelijk Omvang Deredenwaaromdeomvangvandewoningnietvoldoetisteneerstedatergeengeschikte(extra, aparte)ruimteisvoordewerkzaamheden.ditwordtdoordezerespondentenbezwaarlijkgenoemd voorhetuitvoerenvandewerkzaamheden.devolgendegenoemderedenisdatdewoningteklein is.totslotwordenookhetgebrekaanopslagmogelijkhedengenoemdendatergeentotweinig ruimteisvoorpersoneel. Uitstraling Deuitstralingvoldoetnietaandewensvanderespondentenomdatdewoninggeenzakelijke uitstralingofzakelijkeentreeheeft.hierdoorvindendezeondernemershetbezwaarlijkom eventueleklantenteontvangen.demeestgenoemderedenisdatheteenwoonhuisis,endat hierdoorvolgenshenperdefinitiegeenzakelijkeuitstralingmogelijkis. Locatie Debelangrijksteredenwaaromdelocatienietvoldoetisdebuurt.Alsredenhiervoornoemende respondentenonderanderedatheteenwoonwijkis dusgeenzakelijkeuitstralingheeft endatde buurtonverzorgdis.daarnaastwordengenoemddeslechtebereikbaarheid,geenofteweinig parkeermogelijkhedenengeenklantenkunnenontvangen. 3.2 Extern Demeesteondernemersdiehunbedrijfexternhebbengehuisvesthurendezelocatie;slechts13% heeftdelocatiegekocht.zoalsvanfiguur3.4kanwordenafgelezenisvanderespondentendiehuren demeerderheidgehuisvestineenbedrijfsverzamelgebouw. Vanderespondentendiehunondernemingexternhebbengehuisvestgeeft87%aandatdezelocatie goedvoorzietindebehoefte.tochwil46%vandeondernemersdiehunbedrijfexternhebben gevestigdoptermijneenanderelocatie.ditzijnoverigensmetnameondernemersdiehunlocatie huren;vandegekochtelocatiesisslechtséénpersoonniettevredenenambieerteenandereexterne 19

21 locatie.netalsbijdeondernemersdieinternzijngehuisvestzijnmetnameondernemersdiehun ondernemingminderdan5jaargeledenzijngestartontevredenmethunhuidigelocatie. Figuur 3.4 Soort pand, in % (N=46) 3.3 Redenanderelocatie Aanzoweldeondernemersdievanuithuiswerkenalsdeondernemersmeteenexternelocatieis gevraagdwaaromzijeenexternedanweleenanderelocatieambiërenindetoekomst.wathierbij opvaltisdathierbijnageenverschilzittussenondernemersdieinvoltijdofindeeltijdondernemen. Eenveelgenoemderedenbijbeidegroepenondernemersisdatzijmeerruimtevoorwerkennodig hebben.bijdeondernemersdievanuithuiswerkenisdeprofessioneleuitstralingenhetontvangen vanklanteneenzeerbelangrijkeredenomdeondernemingindetoekomstexterntehuisvesten. 20

22 Figuur 3.5 Reden externe/andere locatie, in %. Meerdere antwoorden mogelijk 3.4 Flexibeleofpermanentelocatie Ookisgevraagdofdeondernemersbehoeftehebbenaaneenpermanenteofflexibelelocatie.De ondernemersdieindetoekomsteenanderelocatieambiërenhebbenmetnamebehoefteaaneen permanentelocatie(65%).infiguur3.6isdebehoefteaanlocatieuitgesplitstnaarrespondentendie hunonderneminginterndanwelexternzijngehuisvest Figuur 3.6 Flexibele of permanente locatie?, in % Demeesterespondenten,ofzijnueenpermanenteofflexibelelocatiewillen,hebbenbehoefteaan kantoorruimteofpraktijk ofcursusruimte(respectievelijk43%en32%),gevolgddooreenpraktijk ofcursusruimte.ditkanwordenafgelezenvanfiguur3.7.decombinatiesdiewordengenoemdzijn metnamemeteenkantoorruimte.eenkwarttoteenderdevanderespondentenwillenhun ondernemingvestigenineenbedrijfsverzamelgebouw. 21

23 Figuur 3.7 Wat voor soort locatie?, in % Demeesterespondentenwillengraaginofvlakbijhetcentrumhunondernemingvestigen(37%van derespondentendieeenpermanentelocatieambiërenen59%vanderespondentenmetbehoefte aaneenflexibelelocatie).opvallendisdatruimeenkwartvandeondernemersdiebehoeftehebben aaneenpermanentelocatie,dezegraagbijeentreinstationzouwillen,ziefiguur3.8. Figuur 3.8 Waar in Groningen zou de locatie zich moeten bevinden, in % 22

24 Totslotisgevraagdhoeveelderespondentenwillenuitgevenaaneenexternelocatie.Ditkan wordenafgelezenvanfiguur3.9en3.10.respondentenmetbehoefteaaneenpermanentelocatie zijnverdeeldoverhetbedragdatzijhieraanwillenbesteden.bijnadriekwartvandeondernemers metbehoefteaaneenflexibelelocatiewillenminderdan20europeruurhieraanuitgeven. Figuur 3.9 Hoeveel zou u aan een permanente locatie willen uitgeven?, in % (N=38) Figuur 3.10 Hoeveel zou u aan een flexibele locatie willen uitgeven?, in % (N=22) 3.5 Behoefteaaneengedeeldelocatie Demeerderheidvandebevraagdeondernemerszougraageenlocatiedelenmetandere ondernemers,respectievelijk74%en86%.eengedeeldelocatiekanzoweleenbedrijfsverzamelgebouwinhouden,maarookanderevormenvandelenvaneenlocatiezijndenkbaar. Figuur 3.11 Behoefte aan een gedeelde locatie, in % Deondernemersdiegraageenlocatiewillendelenmetandereondernemershebbenaangegeven aanwelkevoorzieningeneendergelijkelocatiezoumoetenvoldoen.hierverschillendebehoeften vandeondernemersdieeenpermanentelocatieofeenflexibelelocatiewillensterk,behalvedatde locatiegoedbereikbaarzoumoetenzijn,zowelmetdefietsalsmetdeauto,ziefiguur

25 Figuur 3.12 Welke voorzieningen in een gedeelde locatie, in % Meerdere antwoorden mogelijk 24

26 4. Ontmoetenennetwerken 4.1 Netwerken Vandeondervraagdeondernemersbezoekt85%weleensnetwerkbijeenkomsten.Ruimdehelftvan deondervraagdeondernemers(53%)doetditvierkeerperjaarofvaker.hierinzitgeenverschil tussenondernemingendierecentzijngestartenondernemingendielangerbestaanofondernemers dieinvol ofdeeltijdinhunondernemingwerken. Deondervraagdeondernemersnoemengezamenlijkmeerdan40netwerkendieinGroningen kunnenwordenbezocht.opvallendeuitschieterisdatmeerdaneenkwartvandeondervraagdende OpenCoffeeClubGroningenbezoekt.Deredenenomnetwerkbijeenkomstentebezoekenworden beschreveninfiguur4.1. Figuur 4.1 Redenen om netwerkbijeenkomsten te bezoeken, in % (N= 122) Meerdere antwoorden mogelijk Naasthetbezoekenvannetwerkbijeenkomstengeeft39%vandeondervraagdeondernemersaan datzijlidzijnvaneenondernemersnetwerk.ookhierwordenruim40ondernemersnetwerken genoemdenzijnerbijnageenverschillentussendebestaansduurvandeondernemingenoferin vol ofdeeltijdwordtgewerkt.deredenenomlidtezijnvaneenondernemersnetwerkkanworden afgelezenvanfiguur4.2. Figuur 4.2 Redenen om lid te zijn van een ondernemersnetwerk, in % (N=122) Meerdere antwoorden mogelijk 25

27 4.2 Socialemedia Bijnaallerespondentenmakengebruikvansocialemedia;vanallerespondentengeeftruim90%aan datzijopenzakelijkewijzegebruikmakenvanmetnamelinkedin(92%),twitter(71%)enfacebook (61%),ziefiguur4.3. Figuur 4.3 gebruik van sociale media, in % (N= 130) Meerdere antwoorden mogelijk Bijna70%vanderespondentengeeftaanopinternetaangeslotentezijnbijzogenoemdeInterest Groups.EenInterestGroupiseengroepindividuendiegeïnteresseerdisinhetzelfdeonderwerpen daarvooraansluitingbijelkaarzoekenopvoornamelijkinternetenviasocialmediaalslinkedin. 4.3 Informatievoorziening Ruim70%vandeondervraagdeondernemersgeeftaandatdefysiekeendigitalenetwerkensamen voldoendeinformatiebiedenombetertekunnenondernemen.deoverige30%geeftjuistaandit onvoldoendetevinden.hierinisamperverschiltussendeondernemersdienetzijngestartalsmeer ervarenondernemerseneveneensweinigverschiltussenondernemersdieinvol ofdeeltijdwerken. Minderdandehelft(46%)zegtdatallebenodigdeinformatiegemakkelijktevindenis. Figuur 4.4 Verkrijgbaarheid benodigde informatie, in % (N=143) 26

28 Demeesteondernemersdiedevragenlijsthebbeningevuldwetenwaarzebenodigdeinformatie kunnenvinden;80%vanderespondentengeeftaantewetenwaarinformatieteverkrijgenis.hoe korterhetbedrijfbestaathoeminderdeondernemeraangeeftopdehoogtetezijnwaarde informatietevindenis.ondernemersdielangerdan5jaarbestaanwetenvakerwaarzijterecht kunnenvoorinformatie.demeerderheidvandeondernemerswerkzaamindegezondheidszorg geeftechteraandatzijníetopdehoogtezijnwaarinformatieverkrijgbaaris. Vanfiguur4.5kanwordenafgelezenwelkeinformatiebronnenwordengebruikt. Figuur 4.5 Informatiebronnen, in % (N=136) Meerdere antwoorden mogelijk Deverschillendeinformatiebronnenwordenverschillendgewaardeerd,hoeweldemeerderheidvan degebruikersvandebrondeinformatiealspositiefbeoordeelt,ziefiguur4.6. Figuur 4.6 waardering informatiebronnen, in % (N=136) 27

29 4.4 Informatiebehoefte Bijnaalleondernemers(97%)gevenaandatzijnogmeerbehoefteaaninformatiehebben,wat betrefthunondernemerschap.debehoefteaaninformatiewordtweergegeveninfiguur4.7.de grootstebehoeftevandeondervraagdeondernemersligtbijmanierenomopdrachtente verwerven,gevolgddoorsubsidiemogelijkheden. Ondernemersdieminderlangdan5jaarbestaanhebbenvakerbehoefteaaninformatieover huisvesting,netwerkenenbijeenkomstenvoorondernemersdanmeerervarenondernemers.de overigeonderwerpenzijnvrijwelgelijkquabestaansduurvandeondernemingenbranche. Figuur 4.7 Welke informatie graag ontvangen, in % (N=138) Meerdere antwoorden mogelijk 4.5 Contactenmetkennisinstellingen Vandeondervraagdeondernemersheeftminderdandehelft(44%)contactenmetkennis en onderwijsinstellingenindestadgroningen.vandeondernemersdiewelcontacthebbenheeftde meerderheidcontactmetdehanzehogeschool.naastdegenoemdeinstellingenwordennogde OpenUniversiteitenbasis enmiddelbarescholengenoemd. 28

30 Figuur 4.8 Welke informatie graag ontvangen, in % (N=63) Meerdere antwoorden mogelijk Deaardvandezecontactenblijktdivers.Demeesteondernemerswordenofingehuurdals gastdocentofwerkenanderszinsinopdrachtvoordeinstellingen,gevolgddoorhethebbenvan zakelijkerelatiesmetdocentenenhetgebruikvanstagiaires,zieookfiguur4.9.hierinzittenweinig verschilleninachtergrondkenmerkenvanderespondenten. Figuur 4.8 aard contacten onderwijsinstellingen, in % (N=63) Meerdere antwoorden mogelijk 29

31 5. KennisenInformatie 5.1 Kennisbehoefte Eengrotemeerderheidvandeondervraagden,93%,geeftaanmeerkennisnodigtehebbenom betertekunnenondernemen.zoalseerderaangegevenisdevraagnaarsubsidiemogelijkheden groot,gevolgddoorkennisovermarketingenacquisitie,zietabel5.1. Zoalseerderaangegevenhebben jonge ondernemersmeerbehoefteaaninformatieover netwerkenenhuisvestingdanmeerervarenondernemers.voorhetoverigedeelligtdebehoefte onderalleondernemersvrijwelgelijk. Tabel 5.1 Waarover heeft u meer kennis nodig om beter te kunnen ondernemen, in % (N=133) Meerdere antwoorden mogelijk 5.2 Wenstotgroeieninnovatie Eengrotemeerderheid(87%)vandeondervraagdeondernemersgeeftaantewillengroeien.Vande ondernemersdiewillengroeienwil58%ditinomzet,41%inzowelomzetalspersoneelenslechts1% alleeninpersoneel.daarnaastgeeftvanallerespondenten63%aandeambitietehebbenomte innoverenofbezigisproduct ofdienstinnovaties.ditmaaktdat90%vanalleondervraagde ondernemerswilgroeienen/ofinnoveren.hierinisnauwelijksverschiltussenondernemingendie relatiefkortbestaanendieallangerbestaan. Vantabel5.2kanwordenafgelezenwatdeondernemersdiewillengroeienen/ofinnoverenkan helpendezeambitie(versneld)tekunnenuitvoeren.demeestebehoefteblijkenderespondentente hebbenaansamenwerkenmetandereinnovatieveondernemers. Ondernemersdieminderlangdan5jaargeledenzijngestarthebbenvakerbehoefteaanvestigingin eenincubator,hulpbijadministratieenpersoneeldanondernemersdielangergeledenzijngestart. Deeltijdondernemershebbenvakerbehoefteaansubsidiemogelijkheden,voltijdondernemers hebbenvakerbehoefteaanbegeleidingdooreenmentorenhetontwikkelenvannieuweofandere vaardigheden. 30

32 Tabel 5.2 Wat zou helpen uw ambitie (versneld) te kunnen uitvoeren, in % (N=129) Meerdere antwoorden mogelijk 5.3 Behoefteaanoverzicht Vanderespondentengeeft90%aanbehoeftetehebbenaaneenportalzoalsOnderneem thetbied. Datvaltteverklarenuithetgegevendatdemeerderheidvanderespondentenuitdeelnemersvan Onderneem tbestaat.metnameaanoverzichtenmetinformatieovernetwerkenenactiviteiten, ontmoetingenkennisuitwisselingenoversubsidieseninnovatieregelingenisveelbehoefte,zietabel 5.3. Tabel 5.2 Wat zou te vinden moeten zijn op de portal van Onderneem t, in % (N=129) Meerdere antwoorden mogelijk 31

33 6. Creatieveindustrie Indithoofdstukwordtspecifiekingezoomdopdeondernemersdiehebbenaangegevenwerkzaamte zijnindecreatieveindustrie;29%vanhettotaalaantalrespondentendiedeenquêteopdeportal vanonderneem thebbeningevuld. 6.1 Achtergrondkenmerken Vanderespondentenuitdecreatieveindustriediedevragenlijsthebbeningevuldisdemeerderheid (59%)vrouw.Degemiddeldeleeftijdligttussende26en35jaar,zierespectievelijkdefiguren6.1en 6.2.Ruimdriekwartishogeropgeleid;80%heefteenHBOofUniversitaireopleidingafgerond waarvanhetovergrotedeelhbo opgeleidis(figuur6.3). Figuur 6.1 Geslacht, in % (N=42) Figuur 6.2 Leeftijd, in % (N=42) Figuur 6.3 Opleidingsniveau, in % (N=42) DeondernemersindecreatieveindustriezijnwoonachtigindehelestadGroningen,meteenfocus opdekorrewegwijkenhetcentrum.daarnaastiseenflinkdeelwoonachtiginhelpman,deweijert encoendersborg,ziefiguur

34 Figuur 2.4 Geografische spreiding, in % (N=42) Demeesterespondentenzijnwerkzaaminrelatiefmodernefunctieszoalsmultimedia,grafisch vormgeverenwebdesign,zoalskanwordenafgelezenvanfiguur6.5.demeerderheidiszelfstandige zonderpersoneel(zzp er),gezien93%aangeeftgeenpersoneelindiensttehebben.wanneerwordt gekekennaarkleineondernemingen(zzp ersenondernemingenmetmaximaal5werknemers)isdit 100%. Figuur 6.5 Werkzaamheden, in % (N=42) 6.2 Aantaljaaractiefenfinanciering Meerdandehelftvandeondernemersdiedeenquêteheeftingevuldiseenstartendeofjonge ondernemer,59%vandeondernemingenbestaatnoggeen3jaar,ziefiguur6.6. Bijdestartvandehuidigeonderneminggeeft83%aangeengebruiktehebbengemaaktvaneen vormvanfinanciering.vande17%dieditwelheeftgedaan,heeft56%gebruikgemaaktvaneen gemeentelijkeregeling.eenderde(33%)heeftgebruikgemaaktvankredietvaneenregulierebank en11%heeftmetanderebronnendeonderneminggefinancierd.deondernemersdiefinanciering hebbengebruiktzijnvrijwelallemaalondernemersdieminderdan3jaargeledenzijngestart. Figuur 6.6 Aantal jaren actief met huidige onderneming, in % (N=42) 33

35 6.3 Vol ofdeeltijdencombinatie Demeesterespondentenwerkeninvoltijdinhunbedrijf,namelijk64%(ziefiguur6.7).Opvallendis dathoelangereenondernemingbestaat,hoegroterhetvoltijdpercentageis.vandeondernemingen dienoggeenjaarbestaanwerkt56%involtijdinheteigenbedrijf,bijdeondernemingendielanger dan3jaarbestaanwerkt100%vierdagenofmeerinheteigenbedrijf. Figuur 6.7 Is de onderneming vol- of deeltijd, in % (N=42) Meerdandehelftvandeondernemers(52%)combineertdeondernemingnietmetandere werkzaamheden.vandeondernemersdieditweldoen,combineertdehelftondernemingmeteen baaninloondienst,35%combineerthetmeteenuitkering(alleenondernemingdieminderdan5 jaarbestaan),10%combineerthetmetanderebedrijvenen5%meteenstudie. 6.4 Huisvesting Derespondentenisgevraagdofzijvanuithuiswerken(intern)ofvanuiteenexternelocatie.De meerderheid(71%)geeftaanvanuithuistewerken.watopvaltisdatvande jonge ondernemingen, ondernemingendieminderdan3jaarbestaan,79%deondernemingthuisgevestigd. Figuur 6.8 Intern of extern gevestigd, in % (N=42) Intern Vandeondernemersdiehunondernemingintern(thuis)hebbengehuisvestgeeft43%aandatzij tevredenzijnmethunhuidigewoningenhetcombinerenvanhunondernemingthuis.vandeze ondernemerszegt12%opdelocatievandeopdrachtgevertewerkenen/ofdevoorkeurgeeftaan werkenvanuithuis(64%).daarbijgeeft24%aangeengeldtewillenuitgevenaaneenexterne locatie.vandeondernemersdiehebbenaangegeveneenexternelocatieteambiërengeeftruimde helftaandatdit(nog)nietmogelijkis,omdatzijhiergeenfinanciëlemogelijkhedenhiervoorhebben. Omvang Deredenwaaromdeomvang(43%)vandewoningnietvoldoetisteneerstedatergeengeschikte (extra,aparte)ruimteisvoordewerkzaamheden.ditwordtdoordezerespondentenbezwaarlijk genoemdvoorhetuitvoerenvandewerkzaamheden.devolgendegenoemderedenisdatdewoning tekleinis.totslotwordenookhetgebrekaanopslagmogelijkhedengenoemdendatergeentot weinigruimteisvoorpersoneel. Uitstraling Deuitstralingvoldoetnietaandewensvanderespondenten(40%)omdatdewoninggeenzakelijke uitstralingofzakelijkeentreeheeft.hierdoorvindendezeondernemershetbezwaarlijkom 34

36 eventueleklantenteontvangen.demeestgenoemderedenisdatheteenwoonhuisis,endat hierdoorvolgenshenperdefinitiegeenzakelijkeuitstralingmogelijkis. Locatie Eenminderbelangrijkeredenwaaromdelocatienietvoldoetisdebuurt(24%).Alsredenhiervoor noemenderespondentenonderanderedathetiseenwoonwijkis dusgeenzakelijkeuitstraling heeftendatdebuurtonverzorgdis.daarnaastwordendeslechtebereikbaarheid,geenofteweinig parkeermogelijkhedenengeenklantenkunnenontvangengenoemd. Behoefteaanexternelocatie Vandepersonenvanuithuiswerkenheeft57%behoefteaaneenexternelocatie.Debelangrijkste redenenhiervoorwordenweergegeveninfiguur6.9. Figuur 6.9 Reden externe locatie, in %. (N=15) Meerdere antwoorden mogelijk Extern Vanderespondentenindecreatieveindustrieheeft29%deondernemingexterngehuisvest.De meesteondernemershurendelocatie;25%heeftdelocatiegekocht.zoalsvanfiguur6.10kan wordenafgelezenisvanderespondentendiehurendemeerderheidgehuisvestviaeenmakelaar (42%). Figuur 6.10 Soort pand, in % (N=12) Vanderespondentendiehunondernemingexternhebbengehuisvestgeeft92%aandatdezelocatie goedvoorzietindebehoefte.tochwil33%vandeondernemersdiehunbedrijfexternoptermijn vestigenopeenanderelocatie.deredenhiervoorismetnameommeerruimtevoorwerken,groei vandeonderneming,nabijheidvanvoorzieningenensamenwerkenmetandereondernemers. 6.5 Behoefteaanflexibeleofpermanentelocatie Ookisgevraagdofdeondernemersbehoeftehebbenaaneenpermanenteofflexibelelocatie.De ondernemersdieindetoekomsteenanderelocatieambiërenhebbenmetnamebehoefteaaneen permanentelocatie(72%),ziefiguur

zzp er in beeld Dit is een onderzoek van Kamer van Koophandel Rotterdam April 2012

zzp er in beeld Dit is een onderzoek van Kamer van Koophandel Rotterdam April 2012 zzp er in beeld Dit is een onderzoek van Kamer van Koophandel Rotterdam April 2012 Samenvatting ZZP er in beeld Er zijn bijna 800.000 zelfstandigen zonder personeel (zzp'ers) in Nederland. Zzp ers hebben

Nadere informatie

Atlas van ZZP ers nieuw zelfstandig ondernemerschap in beeld

Atlas van ZZP ers nieuw zelfstandig ondernemerschap in beeld Atlas van ZZP ers nieuw zelfstandig ondernemerschap in beeld Het Onderzoek Een Black Box? Het aantal ZZP ers neemt nog steeds toe. Dat is ongeveer alles wat we weten op lokale en regionale schaal. We kennen

Nadere informatie

Economische thermometer 2009 Thema Het kleinbedrijf in kaart Samenvatting onderzoeksresultaten

Economische thermometer 2009 Thema Het kleinbedrijf in kaart Samenvatting onderzoeksresultaten Economische thermometer 2009 Thema Het kleinbedrijf in kaart Samenvatting onderzoeksresultaten Inhoudsopgave Deel I Economische thermometer 6 Delft heeft recessie redelijk goed doorstaan Deel II Themastudie

Nadere informatie

Huisvesting Zaanstreek

Huisvesting Zaanstreek Sectie titel Huisvesting Zaanstreek Is er animo voor een bedrijfsverzamelgebouw in de metaalsector? Rapportage Amsterdam, september 2012 Kenmerk: 10571 Geschreven voor: Metalektro en Kamer van Koophandel

Nadere informatie

3. Strategische visie op toekomst van golf Geplande projecten in Nederland. Huidig aanbod 153 banen. Circa 2500 holes.

3. Strategische visie op toekomst van golf Geplande projecten in Nederland. Huidig aanbod 153 banen. Circa 2500 holes. Geplande projecten in Nederland Huidig aanbod 153 banen. Circa 2500 holes. Vraag Projecten met groen licht Circa 20 projecten - 9 holes: 9 projecten - 18 holes: 11 projecten Circa 280 holes. Overige projecten

Nadere informatie

13 februari 2016. Onderzoek: ZZP-ers en verplichte verzekering

13 februari 2016. Onderzoek: ZZP-ers en verplichte verzekering 13 februari 2016 Onderzoek: ZZP-ers en verplichte verzekering Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een

Nadere informatie

Bijlagen. Tevredenheid van potentiële werknemers

Bijlagen. Tevredenheid van potentiële werknemers Bijlagen Tevredenheid van potentiële werknemers Evaluatie Pastiel Bijlagen Tevredenheid van potentiële werknemers Pastiel Drs. Jan Dirk Gardenier MBA Erik Geerlink, MSc Lotte Piekema, MSc Februari 2014

Nadere informatie

koopzondagen 2012 def KOOPZONDAGEN EN KOOPAVONDEN DE MENING VAN DE BURGER

koopzondagen 2012 def KOOPZONDAGEN EN KOOPAVONDEN DE MENING VAN DE BURGER koopzondagen 2012 def KOOPZONDAGEN EN KOOPAVONDEN DE MENING VAN DE BURGER Oktober 2012 2 Opdrachtnemer: Opdrachtgever: Team Financieel Advies, Onderzoek & Statistiek Camiel De Bruijn Ard Costongs Economie

Nadere informatie

Samenvatting. Managementsamenvatting Medewerkersonderzoek onder flexibele medewerkers 2013 2013 TNS

Samenvatting. Managementsamenvatting Medewerkersonderzoek onder flexibele medewerkers 2013 2013 TNS Samenvatting Medewerkersonderzoek onder flexibele medewerkers 2013 Inleiding en achtergrond flexibele medewerkers Driessen HRM Onderzoekskenmerken Op verzoek van Driessen HRM heeft TNS NIPO van 11 tot

Nadere informatie

Sportpanel Sport beweegt naar werk

Sportpanel Sport beweegt naar werk Sportpanel Sport beweegt naar werk November 2014 De sportvereniging is er niet meer alleen voor het sportaanbod. De sportvereniging heeft de afgelopen jaren steeds meer functies gekregen. Zo draagt de

Nadere informatie

Wat zijn de drijfveren van de Nederlandse ondernemer? Een onderzoek naar de vooren nadelen van ondernemen

Wat zijn de drijfveren van de Nederlandse ondernemer? Een onderzoek naar de vooren nadelen van ondernemen Wat zijn de drijfveren van de Nederlandse ondernemer? Een onderzoek naar de vooren nadelen van ondernemen Onderzoek van GfK november 2015 Inleiding Het aantal ondernemers blijft groeien. In 2015 heeft

Nadere informatie

Hoe gaat Nederland met pensioen?

Hoe gaat Nederland met pensioen? Hoe gaat Nederland met pensioen? Een onderzoek over het pensioensbewustzijn van Nederland op verschillende thema s, waaronder pensioenleeftijdsverwachting. In opdracht van GfK Intomart 2013 33213 Delta

Nadere informatie

Hoe gaat Nederland met pensioen?

Hoe gaat Nederland met pensioen? Hoe gaat Nederland met pensioen? Een onderzoek over het pensioensbewustzijn van Nederland op verschillende thema s, waaronder duurzame inzetbaarheid In opdracht van GfK Intomart 2014 Hoe gaat Nederland

Nadere informatie

THEMA: ARBEIDSMARKT JOOST DUFFHUES YACHT 24 MEI 2012

THEMA: ARBEIDSMARKT JOOST DUFFHUES YACHT 24 MEI 2012 THEMA: ARBEIDSMARKT JOOST DUFFHUES YACHT 24 MEI 2012 Dynamiek in de (arbeids) markt Politiek Overheid Technologie Economie Arbeidsmarkt Demografie Organisaties (Beroeps) bevolking Sociaal OVERHEID Wet-

Nadere informatie

Evaluatie Wijkserviceteams. Meer oranje op straat...

Evaluatie Wijkserviceteams. Meer oranje op straat... Meer oranje op straat... Gemeente Nijmegen afdeling Onderzoek en Statistiek december 2006 Inhoudsopgave 1 Samenvatting en conclusies 3 2 Inleiding 6 2.1 Achtergrond en doel onderzoek 6 2.2 Vraagstelling

Nadere informatie

Voor Ondernemers Door Ondernemers in Groningen. Vodo50. Groningen, september 2014 Martijn van der Tuin

Voor Ondernemers Door Ondernemers in Groningen. Vodo50. Groningen, september 2014 Martijn van der Tuin Voor Ondernemers Door Ondernemers in Groningen Vodo50 Groningen, september 2014 Martijn van der Tuin Aanleiding Nederland en Groningen moeten het voor de groei van de economie vooral hebben van actieve

Nadere informatie

Cliëntbelevingsmonitor Wmo/Jeugdwet Inzicht in de meningen en ervaringen omtrent de dienstverlening

Cliëntbelevingsmonitor Wmo/Jeugdwet Inzicht in de meningen en ervaringen omtrent de dienstverlening Cliëntbelevingsmonitor Wmo/Jeugdwet Inzicht in de meningen en ervaringen omtrent de dienstverlening Scope Onderzoek B.V. KvK 64421279 Stadionstraat 11B9 4815NC Breda Cliëntbelevingsmonitor De cliëntbelevingsmonitor

Nadere informatie

Het commerciële effect

Het commerciële effect Etalageverlichting Het commerciële effect Colofon Opdrachtgever Opdrachtnemer Auteurs C.J.M. van Merksteijn Window of Opportunity Alternative Solutions B.S.G. van Vegchel K.L.J. van den Eeden L.H.F.M.

Nadere informatie

Resultaten KlantTevredenheidsOnderzoek Alympus Personeelsadvies B.V.

Resultaten KlantTevredenheidsOnderzoek Alympus Personeelsadvies B.V. Resultaten KlantTevredenheidsOnderzoek Alympus Personeelsadvies B.V. T 023 557 41 92 info@alympus.nl www.alympus.nl Samenvatting resultaten KTO 2007 Rapportcijfers: Alympus als bureau 7,8 0,3 t.o.v. 2005

Nadere informatie

Impact Crisis op Pensioen Gedrag

Impact Crisis op Pensioen Gedrag Impact Crisis op Pensioen Gedrag Een onderzoek onder het Klankbord Geld & Toekomst panel (en de NetPanel Adviesraad) In opdracht van: Joris de Jongh Martijn van der Veen INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave Resultaten

Nadere informatie

Tabel 1 Aanbevelingen om de relatie met FoodValley te versterken. Overige betrokkenen ICT bedrijven, ICT Valley, BKV. situatie

Tabel 1 Aanbevelingen om de relatie met FoodValley te versterken. Overige betrokkenen ICT bedrijven, ICT Valley, BKV. situatie Samenvatting De gemeente maakt sinds 2011 onderdeel uit van de bestuurlijke regio FoodValley. In de regio FoodValley heeft elke gemeente een economisch profiel gekozen dat moet bijdragen aan de doelstelling

Nadere informatie

Inkomenspositie van startende ondernemers

Inkomenspositie van startende ondernemers M201112 Inkomenspositie van startende ondernemers drs. A. Bruins Zoetermeer, juli 2011 Inkomenspositie van startende ondernemers Enkele jaren na de start met een bedrijf is slechts een kwart van de ondernemers

Nadere informatie

Rapportage Cursistenonderzoek 2012 Scholen in de Kunst

Rapportage Cursistenonderzoek 2012 Scholen in de Kunst Rapportage Cursistenonderzoek 2012 Scholen in de Kunst M.A. Keijzer N. den Toom Keijzer & Toom Klant Tevredenheid pp. Inleiding 3 1. Verantwoording en methode 4 2. Resultaten 5 2.1 Respons 5 2.2 Profiel

Nadere informatie

BEN IK EIGENLIJK WEL ZZP ER? Verschil tussen Arbeidsovereenkomst en Opdrachtovereenkomst.

BEN IK EIGENLIJK WEL ZZP ER? Verschil tussen Arbeidsovereenkomst en Opdrachtovereenkomst. Verschil tussen Arbeidsovereenkomst en Opdrachtovereenkomst. www.damd.nl Arbeidsovereenkomst en opdrachtovereenkomst Arbeid kun je op verschillende manieren verrichten: in loondienst (arbeidsovereenkomst),

Nadere informatie

TOERISTISCHE NAAMSBEKENDHEID GEMEENTE SOEST resultaten internetenquête 2013

TOERISTISCHE NAAMSBEKENDHEID GEMEENTE SOEST resultaten internetenquête 2013 TOERISTISCHE NAAMSBEKENDHEID resultaten internetenquête 2013 Opdrachtgever : Gemeente Soest, Nynke Minkema Auteur : VVV Soest, Carla van Asten Datum : 24 april 2013 Inhoud Doel onderzoek Conclusies en

Nadere informatie

Onderzoek Ondernemerspanel 4: Actuele economische onderwerpen

Onderzoek Ondernemerspanel 4: Actuele economische onderwerpen Onderzoek Ondernemerspanel 4: Actuele economische onderwerpen Kleine bedrijven, ondernemersverenigingen, leegstand kantoren en Bedrijfs Investerings Zone (BIZ) Contactpersonen gemeente Nieuwegein: Team

Nadere informatie

Huidig economisch klimaat

Huidig economisch klimaat Huidig economisch klimaat 1.1 Beschrijving respondenten Er hebben 956 ondernemers meegedaan aan het onderzoek, een respons van 38. De helft van de respondenten is zzp er (465 ondernemers, 49). Het aandeel

Nadere informatie

Publi l e i ke k e Zaa a k

Publi l e i ke k e Zaa a k 0 ZZP-ers, een zegen of een last? 1 ZZP, waar staat dat voor? Zonder Zorgen Produceren? Zeer Zeker Poen? Zeer Zwakke Positie? Zelfstandige Zonder Personeel! 2 Inhoud 1 Wat is een ZZP-er Hoe wordt je ZZP-er

Nadere informatie

Eerste kwantitatief onderzoek

Eerste kwantitatief onderzoek Eerste kwantitatief onderzoek naar de opleiding van hoogbegaafden in Nederland en Vlaanderen april 2014 Een onderzoek in opdracht van www.ikbenhoogbegaafd.nl Uitgevoerd door Willem Wind Inhoudsopgave Waarschuwing

Nadere informatie

-diensten. licht van de crisis valt dat niet altijd mee. Juist nu kan het handig zijn

-diensten. licht van de crisis valt dat niet altijd mee. Juist nu kan het handig zijn -diensten Inzicht in kwetsbare doelgroepen Analyse Ken uw doelgroep dé onderbouwing van uw beleid Meedoen in de maatschappij is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Gemeenten, bibliotheken en andere maatschappelijke

Nadere informatie

Rapportage. Communicatiejaaronderzoek 2013

Rapportage. Communicatiejaaronderzoek 2013 Rapportage Communicatiejaaronderzoek 2013 In opdracht van: DirectResearch en Logeion Datum: 5 maart 2013 Projectnummer: 2013008 Auteur: Marieke Gaus & Marvin Brandon Index Achtergrond van het onderzoek

Nadere informatie

NV schade is goed beoordeeld in 2014 Samenvatting KTO NV schade 2014 24 maart 2015

NV schade is goed beoordeeld in 2014 Samenvatting KTO NV schade 2014 24 maart 2015 NV schade is goed beoordeeld in 2014 Samenvatting KTO NV schade 2014 24 maart 2015 Situatie en centrale vraagstelling Onderzoek naar de tevredenheid en loyaliteit van werkgevers en werknemers NV schade

Nadere informatie

Meting economisch klimaat, november 2013

Meting economisch klimaat, november 2013 Meting economisch klimaat, november 2013 1.1 Beschrijving respondenten Er hebben 956 ondernemers meegedaan aan het onderzoek, een respons van 38. De helft van de respondenten is zzp er (465 ondernemers,

Nadere informatie

Aanmelding voor Entrepreneur Team Award 2014

Aanmelding voor Entrepreneur Team Award 2014 Aanmelding voor Entrepreneur Team Award 2014 Bedankt voor jullie interesse in de Entrepreneur Team Award 2014. Wij zijn op zoek naar het beste ondernemersteam van 2014. Om een goed beeld te krijgen van

Nadere informatie

ONDERNEMERS EN INTERNETPANEL OVER DE WINKELOPENINGSTIJDEN IN PURMEREND

ONDERNEMERS EN INTERNETPANEL OVER DE WINKELOPENINGSTIJDEN IN PURMEREND ONDERNEMERS EN INTERNETPANEL OVER DE WINKELOPENINGSTIJDEN IN PURMEREND Ondernemers en internetpanel over de winkelopeningstijden in Purmerend In opdracht van: Afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling Patty Laan

Nadere informatie

Geachte lezer, Veel plezier bij het lezen van het rapport! Hartelijke groet, VictorMundi.com Jeroen Sakkers

Geachte lezer, Veel plezier bij het lezen van het rapport! Hartelijke groet, VictorMundi.com Jeroen Sakkers Geachte lezer, Met gepaste trots presenteren wij u hierbij het eerste ZZP Barometer-rapport van 2011. De ZZP Barometer is de structurele en onafhankelijke onderzoeksmonitor voor en over zzp'ers, freelancers

Nadere informatie

Opzet ondernemingsplan

Opzet ondernemingsplan De organisatie Type organisatie Rechtsvorm en aansprakelijkheid KvK nr / BTW nr Verzekeringen Eigenschappen (en vergunningen) Vestigingsplaats en wijk Sinds (startdatum) Organigram (bestuur, personeel,

Nadere informatie

Houding ten aanzien van premiepensioeninstelling (PPI)

Houding ten aanzien van premiepensioeninstelling (PPI) Houding ten aanzien van PPI - AEGON / 22-6-2011 / P.1 / 22-6-2011 / P.1 Houding ten aanzien van premiepensioeninstelling (PPI) Onderzoeksrapportage Amsterdam Juni 2011

Nadere informatie

Onderzoek-naar- het-atriske- Protocol-bij- chronische-ptss-

Onderzoek-naar- het-atriske- Protocol-bij- chronische-ptss- Onderzoeksrapport-voor- Revivendo-B.V.- Onderzoek-naar- het-atriske- Protocol-bij- chronische-ptss- SaxionHogeschool ToegepastePsychologie ElinevandenBerg 306408 KarinPloegh NienkeBoom Deventer 18= 8 =

Nadere informatie

trntrtrtr V td L O\'ERLASTMETINGEN IN DE GRAVII\TNESTEEG EN OMGEVING

trntrtrtr V td L O\'ERLASTMETINGEN IN DE GRAVII\TNESTEEG EN OMGEVING trntrtrtr V td L O\'ERLASTMETINGEN IN DE GRAVII\TNESTEEG EN OMGEVING : COLOFON St. INTRAVAL Postadres: Postbus 1781 9701 BT Groningen E-mail info@intraval.nl Kantoor Groningen: Kantoor Rotterdam: St. Jansstraat

Nadere informatie

1.1 Bevolkingsontwikkeling 9. 1.2 Bevolkingsopbouw 10. 1.2.1 Vergrijzing 11. 1.3 Migratie 11. 1.4 Samenvatting 12

1.1 Bevolkingsontwikkeling 9. 1.2 Bevolkingsopbouw 10. 1.2.1 Vergrijzing 11. 1.3 Migratie 11. 1.4 Samenvatting 12 inhoudsopgave Samenvatting 3 1. Bevolking 9 1.1 Bevolkingsontwikkeling 9 1.2 Bevolkingsopbouw 10 1.2.1 Vergrijzing 11 1.3 Migratie 11 1.4 Samenvatting 12 2. Ontwikkelingen van de werkloosheid 13 2.1 Ontwikkeling

Nadere informatie

Sociale contacten, vrijetijdsbesteding en praktische ondersteuning

Sociale contacten, vrijetijdsbesteding en praktische ondersteuning Sociale contacten, vrijetijdsbesteding en praktische ondersteuning Resultaten van de tweede schriftelijke vragenronde onder de deelnemers aan het GGZ-panel regio Delft Westland Oostland juli 2006 - L.M.

Nadere informatie

Enquête Revitalisering Bedrijventerrein Overvecht. Rapportage. Uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Utrecht

Enquête Revitalisering Bedrijventerrein Overvecht. Rapportage. Uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Utrecht Enquête Revitalisering Bedrijventerrein Overvecht Rapportage Uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Utrecht Uitgevoerd door: ETIN Adviseurs s-hertogenbosch, mei 2009 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 1 1.1 Populatie

Nadere informatie

Hoe staan werkzame 50-plussers tegenover pensioen? oktober 2015

Hoe staan werkzame 50-plussers tegenover pensioen? oktober 2015 Hoe staan werkzame 50-plussers tegenover pensioen? oktober 2015 Inhoudsopgave Management Summary Pagina 3 Onderzoeksresultaten Pagina 7 Onderzoeksverantwoording Pagina 40 oktober 2015 2 Management Summary

Nadere informatie

FLEXIBEL HUREN EN VERHUREN VAN BEDRIJFSRUIMTE EN KANTOORRUIMTE VOORZIET IN BEHOEFTE

FLEXIBEL HUREN EN VERHUREN VAN BEDRIJFSRUIMTE EN KANTOORRUIMTE VOORZIET IN BEHOEFTE FLEXIBEL HUREN EN VERHUREN VAN BEDRIJFSRUIMTE EN KANTOORRUIMTE VOORZIET IN BEHOEFTE Stevens Onroerend Goed BV is actief met het verhuren van kantoorruimte en bedrijfsruimte op flexibele basis. Door de

Nadere informatie

Randstad Werkmonitor

Randstad Werkmonitor Randstad Werkmonitor Samenwerking (tussen generaties) in en state of mind arbeidsmarkt April 2008 B8868-1 (werknemer perspectief) Management Samenvatting 8-10 Omvang teams directe collega's 11-19 2 overig

Nadere informatie

Vrijwilligers en social media

Vrijwilligers en social media Inspiratiesessie Welkom! Introductie Agenda voor vandaag Vrijwilligers & social media De cijfers Facebook LinkedIn De verschillen In de praktijk Randvoorwaarden Ken uzelf! Thema s Vacaturetekst Vrijwilligers

Nadere informatie

Behoefteonderzoek onderwijs voor professionals

Behoefteonderzoek onderwijs voor professionals Behoefteonderzoek onderwijs voor professionals Geachte heer, mevrouw, HBO-instelling Windesheim staat als kennisinstelling midden in de samenleving en volgt ontwikkelingen in het werkveld op de voet. Wij

Nadere informatie

Grote dynamiek in kleinschalig ondernemerschap

Grote dynamiek in kleinschalig ondernemerschap Grote dynamiek in kleinschalig ondernemerschap J. Mevissen, L. Heuts en H. van Leenen SAMENVATTING Achtergrond van het onderzoek Het verschijnsel zelfstandige zonder personeel (zzp er) spreekt tot de verbeelding.

Nadere informatie

ONDERZOEK HR TRENDS 2015-2016

ONDERZOEK HR TRENDS 2015-2016 ONDERZOEK HR TRENDS 2015-2016 Partners HR Trends 2015-2016 Populatie Ruim 800 HR-professionals Werkzaam in uiteenlopende functies 12% ZZP Kennisintensieve dienstverlening Overheid 19% 6% 18% Collectieve

Nadere informatie

Digitale zorg verbindt Ervaringen, wensen en behoeftes van cliënten en naasten die gebruik maken van ambulante GGz

Digitale zorg verbindt Ervaringen, wensen en behoeftes van cliënten en naasten die gebruik maken van ambulante GGz Digitale zorg verbindt Ervaringen, wensen en behoeftes van cliënten en naasten die gebruik maken van ambulante GGz Samenvatting onderzoeksrapport Juni 2014 1 In opdracht van 15 cliënten- en familieorganisaties

Nadere informatie

Cliëntervaringen in beeld

Cliëntervaringen in beeld Cliëntervaringen in beeld Jaarrapportage contactpersonen de Herbergier 2011 dr. C.P. van Linschoten drs. M. Cardol drs. W. Betten februari 2012 ARGO Rijksuniversiteit Groningen BV Inhoudsopgave 1. INLEIDING

Nadere informatie

Eerste resultaten onderzoek aardbevingen en imagoschade Noord-Groningen

Eerste resultaten onderzoek aardbevingen en imagoschade Noord-Groningen Eerste resultaten onderzoek aardbevingen en imagoschade Noord-Groningen Eerste resultaten onderzoek aardbevingen en imagoschade Noord- Groningen Auteur: Dr. Karel Jan Alsem Juni 2013 Kenniscentrum Ondernemerschap

Nadere informatie

Panelonderzoek Vernieuwing & Internationalisering

Panelonderzoek Vernieuwing & Internationalisering Panelonderzoek Vernieuwing & Internationalisering Resultaten onderzoek KvK-Ondernemerspanel over Vernieuwing en Internationalisering In december 2014 is onder alle 6000 deelnemers van het KvK-Ondernemerspanel

Nadere informatie

Het eerste jaar nieuwe Wajong

Het eerste jaar nieuwe Wajong Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam Postbus 247 1000 AE Amsterdam t 020 522 54 44 f 020 522 53 33 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Political & Social Rapport Het eerste jaar nieuwe Wajong Kwantitatief

Nadere informatie

STARTENDE ONDERNEMERS IN LEIDEN

STARTENDE ONDERNEMERS IN LEIDEN STARTENDE ONDERNEMERS IN LEIDEN Regioplan Beleidsonderzoek Nieuwezijds Voorburgwal 35 1012 RD Amsterdam T 020 531 531 5 F 020 626 519 9 E info@regioplan.nl I www.regioplan.nl STARTENDE ONDERNEMERS IN LEIDEN

Nadere informatie

Charley Beerman. VNU Media. ZZP nader bekeken. Charley Beerman, VNU Media

Charley Beerman. VNU Media. ZZP nader bekeken. Charley Beerman, VNU Media Charley Beerman VNU Media ZZP nader bekeken Charley Beerman, VNU Media Charley Beerman 7 ½ jaar online ervaring Vooral commercieel De huis zzp-er van VNUmedia Nu adjunct-uitgever Verticals InInterim.nl

Nadere informatie

Rapport Uitkomsten cao enquête Netwerkbedrijven WENb

Rapport Uitkomsten cao enquête Netwerkbedrijven WENb Rapport Uitkomsten cao enquête Netwerkbedrijven WENb Opdrachtgever: WENb Opdrachtnemer: BIMBIM Nieuwe Media bv. Auteurs: Mevrouw C. (Cindy) van Hunen communicatieadviseur en de heer P. (Pim) Mulder Directeur

Nadere informatie

Plannen Economische Agenda 20113-2014

Plannen Economische Agenda 20113-2014 Plannen Economische Agenda 20113-2014 Aanvalsplan 1: Marketing regio Amersfoort: be good and tell it Wat is het doel: Gerichte marketingcampagnes starten op het gebied van ondernemen in Amersfoort en de

Nadere informatie

De opleidingsgradiënt in de demografie

De opleidingsgradiënt in de demografie De opleidingsgradiënt in de demografie Zijn er verschillen bij pensionering? NVD-NIDI-CBS STUDIEDAG 28 MAART 2012 Hanna van Solinge NIDI pen si oen het; o -en periodieke uitkering aan werknemers die stoppen

Nadere informatie

Van baan naar eigen baas

Van baan naar eigen baas M200912 Van baan naar eigen baas drs. A. Bruins Zoetermeer, juli 2009 Van baan naar eigen baas Ruim driekwart van de ondernemers die in de eerste helft van 2008 een bedrijf zijn gestart, werkte voordat

Nadere informatie

PARTNERDAG. 3 november 2010 Beurs van Berlage

PARTNERDAG. 3 november 2010 Beurs van Berlage PARTNERDAG 3 november 2010 Beurs van Berlage Partnerdag 3 november 2010 Leden 3 november 2010 300.000 290.000 Omvang ledenlijst 301.138 280.000 270.000 260.000 250.000 240.000 230.000 220.000 210.000 200.000

Nadere informatie

Internationaal succesvol, ook voor u dichtbij!? TNS Nipo

Internationaal succesvol, ook voor u dichtbij!? TNS Nipo Internationaal succesvol, ook voor u dichtbij!? TNS Growth Map Achtergrond De Kamer van Koophandel Amsterdam heeft zich tot doel gesteld bedrijven in de regio internationaal meer actief te krijgen om zo

Nadere informatie

Payrollkrachten. Een onderzoek naar kenmerken van payrollkrachten. Jena de Wit Peter Donker van Heel. 6 december 2011

Payrollkrachten. Een onderzoek naar kenmerken van payrollkrachten. Jena de Wit Peter Donker van Heel. 6 december 2011 Payrollkrachten Een onderzoek naar kenmerken van payrollkrachten Jena de Wit Peter Donker van Heel 6 december 2011 Vraagstelling: Bekendheid met payrolling Herkomst Persoonskenmerken Kenmerken payrollbaan

Nadere informatie

ZZP, een overeenkomst van opdracht, of toch een arbeidsovereenkomst?

ZZP, een overeenkomst van opdracht, of toch een arbeidsovereenkomst? ZZP, een overeenkomst van opdracht, of toch een arbeidsovereenkomst? Artikel 7: 400 BW Het Burgerlijk Wetboek beschrijft de overeenkomst van opdracht in artikel 7:400 BW als volgt De overeenkomst van opdracht

Nadere informatie

DEELNEMERS TEVREDENHEID ONDERZOEK

DEELNEMERS TEVREDENHEID ONDERZOEK DEELNEMERS TEVREDENHEID ONDERZOEK Hoe denken deelnemers en gepensioneerden over PPF APG en haar communicatie uitingen. 18 september 2014 Roel Lubberink MCD/ MI Conclusies: Deelnemers Hoge algemene tevredenheid

Nadere informatie

immix advocaten DE FLEXIBELE SCHIL Solveigh Bijkerk Susanne de Neeve 8 april 2014

immix advocaten DE FLEXIBELE SCHIL Solveigh Bijkerk Susanne de Neeve 8 april 2014 immix advocaten DE FLEXIBELE SCHIL Solveigh Bijkerk Susanne de Neeve 8 april 2014 1 immix Advocaten (en mediators) Wat wij doen: Ondernemingsrecht Vastgoed Arbeidsrecht Contractenrecht Aansprakelijkheid

Nadere informatie

Resultaten onderzoek. naar branche- en beroepsorganisaties. Tim van der Rijken Hedde Rijkes. 19 februari 2013

Resultaten onderzoek. naar branche- en beroepsorganisaties. Tim van der Rijken Hedde Rijkes. 19 februari 2013 Resultaten onderzoek naar branche- en beroepsorganisaties Tim van der Rijken Hedde Rijkes 19 februari 2013 1 Achtergrond In opdracht van verenigingsmanagementbureaus Wissenraet Van Spaendonck, Lejeune

Nadere informatie

Verdieping Hoe gaat Nederland met pensioen?

Verdieping Hoe gaat Nederland met pensioen? Verdieping Hoe gaat Nederland met pensioen? Een onderzoek over het pensioensbewustzijn van Nederland op verschillende thema s. In opdracht van. GfK Intomart 2014 Hoe gaat Nederland met pensioen? Januari

Nadere informatie

Internetpanel over de lokale media

Internetpanel over de lokale media Internetpanel over de lokale media In opdracht van: Afdeling Communicatie Rapportage door: Team Beleidsonderzoek & Informatiemanagement Gemeente Purmerend J. van Poorten november 2008 Verkrijgbaar bij:

Nadere informatie

Mens en Organisatie in het architectenbureau. Peiling juni 2013

Mens en Organisatie in het architectenbureau. Peiling juni 2013 Mens en Organisatie in het architectenbureau Peiling juni 2013 Inhoudsopgave Peiling Mens en Organisatie 3 Arbeidsrelaties 4 Beleid voor mens en organisatie: ontwikkeling 5 Beleid voor mens en organisatie:

Nadere informatie

Op de volgende pagina's worden bovengenoemde instrumenten uitvoeriger beschreven.

Op de volgende pagina's worden bovengenoemde instrumenten uitvoeriger beschreven. Bijlage 1 Reintegratiemiddelen Chronologische volgorde van reïntegratiemiddelen, die ingezet kunnen worden tijdens het Van Werk Naar Werk-traject, hieronder volgt een beknopt overzicht: 1. arbeidsmarktprofiel

Nadere informatie

Werkhervatting na allogene stamceltransplantatie. Sabine Harinck Verpleegkundig Specialist Hematologie

Werkhervatting na allogene stamceltransplantatie. Sabine Harinck Verpleegkundig Specialist Hematologie Werkhervatting na allogene stamceltransplantatie Sabine Harinck Verpleegkundig Specialist Hematologie Wat te verwachten? Allogene stamceltransplantatie Inleiding en aanleiding onderzoek Methode van onderzoek

Nadere informatie

Rapportage Communicatiejaaronderzoek 2015

Rapportage Communicatiejaaronderzoek 2015 Rapportage Communicatiejaaronderzoek 2015 Wat zijn de laatste trends en ontwikkelingen binnen het communicatievak? In opdracht van: Logeion Datum: 26 februari 2015 Projectnummer: Auteurs: John Ruiter,

Nadere informatie

Medewerkertevredenheid

Medewerkertevredenheid Medewerkertevredenheid 2014-2015 Dit rapport over medewerkertevredenheid (op schoolniveau) toont detailinformatie over de tevredenheid van het personeel. De informatie is te gebruiken als sturingsinformatie.

Nadere informatie

Gebruik mobiele apparaten

Gebruik mobiele apparaten Rapport onderzoek Gebruik mobiele apparaten creative studio 1. Voorwoord Wij, Pascal Usmany en Britt Vreeswijk zijn beide werkzaam in de communicatie. Pascal is eigenaar van Drop Alive Creative Studio

Nadere informatie

Digitaal Panel Noord

Digitaal Panel Noord Ondernemersklimaat Eerste meting ondernemers Projectnummer: 11239 In opdracht van: Stadsdeel Noord Drs. Rogier van der Groep Dr. Esther Jakobs Oudezijds Voorburgwal 300 Postbus 658 1012 GL Amsterdam 1000

Nadere informatie

Starten met samenwerken

Starten met samenwerken Starten met samenwerken Alfred Griffioen alfred.griffioen@ondernemerscooperatie.nl 06-24776865 F =m x a con cept (het; o; meervoud: concepten) 1. opzet, plan; ontwerp be trek ken (werkwoord; betrok, heeft,

Nadere informatie

Kindermishandeling, hoe gaan pedagogisch medewerkers het tegen? Onderzoek in opdracht van e-academy The Next Page, onderdeel van de Augeo-Foundation

Kindermishandeling, hoe gaan pedagogisch medewerkers het tegen? Onderzoek in opdracht van e-academy The Next Page, onderdeel van de Augeo-Foundation Kindermishandeling, hoe gaan pedagogisch medewerkers het tegen? Onderzoek in opdracht van e-academy The Next Page, onderdeel van de Augeo-Foundation Student: Nynke Dijkstra Studentnummer S1032406 Student:

Nadere informatie

Presentatie onderzoeksverslag Plaatje 1 Welkom bij mijn presentatie. Mijn naam is Monica Heikoop en ik ben docent aan de opleiding Communicatie van

Presentatie onderzoeksverslag Plaatje 1 Welkom bij mijn presentatie. Mijn naam is Monica Heikoop en ik ben docent aan de opleiding Communicatie van Presentatie onderzoeksverslag Plaatje 1 Welkom bij mijn presentatie. Mijn naam is Monica Heikoop en ik ben docent aan de opleiding Communicatie van de Hogeschool Rotterdam. Mijn presentatie is opgebouwd

Nadere informatie

2012, peiling 3a september 2012

2012, peiling 3a september 2012 resultaten 2012, peiling 3a september 2012 Van 13 tot en met 26 juni is er een peiling onder het HengeloPanel gehouden. Van de 2.696 panelleden die waren uitgenodigd, hebben 1.963 leden de vragenlijst

Nadere informatie

SAMENVATTING RAPPORT VAN HET KWALITEITSONDERZOEK NAAR MATE VAN KLANTTEVREDENHEID OVER DIENSTVERLENING VAN ADVOCATEN

SAMENVATTING RAPPORT VAN HET KWALITEITSONDERZOEK NAAR MATE VAN KLANTTEVREDENHEID OVER DIENSTVERLENING VAN ADVOCATEN SAMENVATTING RAPPORT VAN HET KWALITEITSONDERZOEK NAAR MATE VAN KLANTTEVREDENHEID OVER DIENSTVERLENING VAN ADVOCATEN 1. ALGEMEEN 1.1 INHOUD Onderwerp Pagina 1. ALGEMEEN 1.1 Inhoud 1 1.2 Het onderzoek en

Nadere informatie

Omgekeerd Inzamelen. Datum: 11 augustus 2014. Versie 3.0. drs. S. Buitinga & de heer R. Sival, BSc. Mevr M. Stam

Omgekeerd Inzamelen. Datum: 11 augustus 2014. Versie 3.0. drs. S. Buitinga & de heer R. Sival, BSc. Mevr M. Stam Omgekeerd Inzamelen Datum: 11 augustus 2014 Versie 3.0 Uitgevoerd door: Auteurs: Opdrachtgever: Newcom Research & Consultancy B.V. drs. S. Buitinga & de heer R. Sival, BSc. Gemeente Woerden Mevr M. Stam

Nadere informatie

Aandachtspunten bij een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd... 16 Model - Arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd... 17

Aandachtspunten bij een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd... 16 Model - Arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd... 17 Inhoudstafel 1. Flexibele arbeidsrelaties 1.1. Enkele inleidende opmerkingen...1 1.2. Wil ik (wel) iemand in dienst nemen?........................ 1 1.3. Welke arbeidsbehoefte moet ik invullen?...2 1.4.

Nadere informatie

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf Format samenvatting aanvraag Opmerking vooraf Mocht u de voorkeur geven aan openbaarmaking van de gehele aanvraag in plaats van uitsluitend onderstaande samenvatting dan kunt u dat kenbaar maken bij het

Nadere informatie

Waarom mensen zich niet verdiepen in partnerpensioen

Waarom mensen zich niet verdiepen in partnerpensioen Onderzoek Waarom mensen zich niet verdiepen in partnerpensioen Onderzoek in opdracht van Pensioenkijker.nl Projectleider Kennisgroep : Vivianne Collee : Content Unit Financiën Datum : 09-11-010 Copyright:

Nadere informatie

Aanpak projectaudits

Aanpak projectaudits Aanpak projectaudits 1. Inleiding Veel lokale overheden werken op basis van een standaardmethodiek Projectmatig Werken. Op die manier wordt aan de voorkant de projectfasering, besluitvorming en control

Nadere informatie

VISITEKAARTJE VAN DE STAD SAMENVATTING

VISITEKAARTJE VAN DE STAD SAMENVATTING VISITEKAARTJE VAN DE STAD SAMENVATTING VISITEKAARTJE VAN UTRECHT SAMENVATTING KWALITEITSHANDBOEK WINKELWANDELGEBIED OUDE BINNENSTAD GEMEENTE UTRECHT Colofon Oisterwijk, 30 januari 2009 Opgesteld door

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek onder vrijwilligers Gelre ziekenhuizen

Tevredenheidsonderzoek onder vrijwilligers Gelre ziekenhuizen ALGEMENE VRAGEN 1. Op welke locatie doet u vrijwilligerswerk? Gelre ziekenhuizen Apeldoorn Gelre ziekenhuizen Zutphen beide locaties 2. Hoe bent u in aanraking gekomen met vrijwilligerswerk bij Gelre ziekenhuizen?

Nadere informatie

Regionaal werkgelegenheidsbeleid: werk voor iedereen en overal?

Regionaal werkgelegenheidsbeleid: werk voor iedereen en overal? 2 Regionaal werkgelegenheidsbeleid: werk voor iedereen en overal? Jouke van Dijk, Hoogleraar Regionale Arbeidsmarktanalyse Rijksuniversiteit Groningen, Faculteit Ruimtelijke Wetenschappen, Economische

Nadere informatie

Onbezorgd wonen. Ook als je onverwacht je baan kwijtraakt.

Onbezorgd wonen. Ook als je onverwacht je baan kwijtraakt. Wat is EHBT? Eerste Hulp Bij Tegenslagen is een verzekering voor grote tegenslagen in het leven. En eigenlijk hoop je er dus nooit gebruik van te hoeven maken. Mocht dat toch wel nodig zijn, dan is Florius

Nadere informatie

MONITOR WERK Meting maart 2014. 34993 Maart 2014 Francette Broekman

MONITOR WERK Meting maart 2014. 34993 Maart 2014 Francette Broekman MONITOR WERK Meting maart 2014 34993 Maart 2014 Francette Broekman GfK Intomart 2014 34993 Achmea Volgens Nederland Werk Maart 2014 1 Inleiding GfK Intomart 2014 34993 Achmea Volgens Nederland Werk Maart

Nadere informatie

Over het EenVandaag Opiniepanel. Over het onderzoek

Over het EenVandaag Opiniepanel. Over het onderzoek 26 februari 2015 1 Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de peilingen onder

Nadere informatie

Arbeidsmarkt Noord. Onderzoek onder de ondernemers van het Digitaal Panel Noord. Oudezijds Voorburgwal 300 Postbus 658

Arbeidsmarkt Noord. Onderzoek onder de ondernemers van het Digitaal Panel Noord. Oudezijds Voorburgwal 300 Postbus 658 Onderzoek onder de ondernemers van het Digitaal Panel Noord Projectnummer: 12163 In opdracht van: Stadsdeel Noord Rogier van der Groep Oudezijds Voorburgwal 300 Postbus 658 1012 GL Amsterdam 1000 AR Amsterdam

Nadere informatie

Resultaten risicobereidheidsonderzoek 2015

Resultaten risicobereidheidsonderzoek 2015 Resultaten risicobereidheidsonderzoek 2015 Als bestuur willen wij graag van de deelnemers weten wat ze vinden van zekerheid en risico s in hun pensioenregeling. Daarom heeft het pensioenfonds een onafhankelijke

Nadere informatie

Rapport Polisprofiel November 2015

Rapport Polisprofiel November 2015 Rapport Polisprofiel November 2015 1 2 Inhoudsopgave 1 Vragenlijst Polisprofiel... 4 1.1 Interpreteren van de resultaten... 4 1.2 Opzet... 4 2 Resultaten... 5 2.1 Profiel deelnemers... 5 2.2 Onderwerpen

Nadere informatie

Groningen op het juiste pad

Groningen op het juiste pad OPA GRONINGEN- RAPPORT [Kies de datum] Onafhankelijke Planologische Adviesgroep 7 april 2015 Groningen Groningen op het juiste pad Passantenstromen en knelpunten van de Groninger binnenstad Adviesrapport

Nadere informatie

Kennis over kosten en opbrengsten van het pensioensysteem

Kennis over kosten en opbrengsten van het pensioensysteem Vereniging Bedrijfstakpensioenfondsen - Pensioenvertrouwen ad hoc september 2009/ 19-10-2009 / P.1 / 19-10-2009 / P.1 Kennis over kosten en opbrengsten van het pensioensysteem

Nadere informatie

ROSA 2015. Relatie Onderzoek Samenwerkingsformules Autobedrijven

ROSA 2015. Relatie Onderzoek Samenwerkingsformules Autobedrijven ROSA 2015 Relatie Onderzoek Samenwerkingsformules Autobedrijven 2 ROSA 2015 Colofon In opdracht van: Uitvoering: BOVAG W.J. Terpstra BOVAG Afdeling Onderzoek Copyright 2015 BOVAG, Nederland ROSA 2015 3

Nadere informatie