Gelukkig ondanks pijn

Vergelijkbare documenten
Workshop 2E: Optimisme. Elke Smeets. Madelon Peters. Faculty of Psychology and Neuroscience

Gelukkig ondanks pijn: een online behandelprogramma voor mensen die lijden aan fibromyalgie of andere vormen van chronische pijn

Optimisme kun je leren. Madelon Peters Elke Smeets Yvo Meevissen Marjolein Hanssen Jantine Boselie Faculty of Psychology and Neuroscience

De rol van optimisme (en andere beschermende factoren) voor lichamelijke klachten

LEVEN MET PIJN Een gerandomiseerde studie naar een online ACT-behandeling bij chronische pijn

Positieve Psychologie Interventies

MINDFULNESS EN AANVAARDING HELPEN BIJ CHRONISCHE PIJN

Dit is jouw leven, een nieuwe integrale interventie gericht op floreren. Ernst Bohlmeijer

Mindfulness op individuele basis: wat kan een patiënt met een chronische aandoening daarmee?

Toepassing van mindfulness in het ziekenhuis

MINDFULNESS EN ACT INTERVENTIES ALS E-HEALTH: EEN META-ANALYSE

Waarde van ACT voor de behandeling van CLRP

Over angst en chronische pijn

De kracht om te veranderen wat ik kan veranderen. De moed om te aanvaarden wat ik niet kan veranderen. De wijsheid om het verschil te zien

Positieve emoties en optimisme als bronnen van veerkracht:

Psychologische ondersteuning en behandeling bij interstitiële longaandoeningen

Cognitieve gedragstherapie op maat voor fibromyalgie Saskia van Koulil UMC St. Radboud Afdeling Medische Psychologie

HOUVAST, VOOR ELKAAR EEN ONLINE ZELFHULPCURSUS VOOR PARTNERS VAN KANKERPATIËNTEN. Nadine Köhle, MSc.

Cognitieve Gedragstherapie en Mindfulness Based Stress Reduction Therapie voor Angst en Depressie klachten bij volwassenen met

Acceptance and Commitment Therapy bij kanker

Gelukkig Werken & Gelukkig Leidinggeven. Erwin Klappe & Onno Hamburger

Positieve gezondheid. Mini-symposium 31 maart 2017

Mindfulness bij somatoforme stoornissen. Hiske van Ravesteijn psychiater i.o.

VELON CONGRES 19 MAART 2019 WORKSHOP KENNISMAKEN MET ACT MONIQUE BEKKER

Is cognitive gedragstherapie voor het chronisch vermoeidheidssyndroom ook effectief als groepstherapie?

Cliëntbeoordelingen e-health

Protocol: Dit is jouw leven in een begeleidingstraject

Netwerkbijeenkomst Gezonde School Mentale Gezondheidsbevordering 10 mei 2012

Heeft positieve affectregulatie invloed op emotionele problemen na ingrijpende gebeurtenissen?

E-coach behandeling voor patiënten met reumatoïde artritis en psoriasis

Chronische vermoeidheid: Revalidatie of cognitieve gedragstherapie? Dr. Desirée Vos-Vromans

Kennismaking met Acceptance & Commitment Therapy (ACT) bij chronische pijn

Geluk en optimisme. Een bewezen werkzaam programma op basis van positieve psychologie. Madelon Peters Elke Smeets

Mindfulness-Based Cognitieve Therapie (MBCT) Aandachttraining/Mindfulnesstraining

Mindfulnesstraining Aandachttraining. Mindfulness-Based Cognitieve Therapie (MBCT)

ACTief opvoeden Effect onderzoek naar de cursus voor ouders o.b.v. Acceptance en Commitment therapie.

Vitaliteit en pijn, een lastige combinatie?

Onderzoeksdesigns. Ellen Tromp, epidemioloog St Antonius ziekenhuis

UW PARTNER HEEFT KANKER EN HOE GAAT HET MET U?

Eerst je eigen toekomst bedenken, voordat je samen een toekomst bedenkt. Aantrekkelijk voelen Pak je echte wens

Mindfulness Mindfulness is een vorm van meditatie en een levenshouding die zich kenmerkt door acceptatie van onvermijdelijke negatieve en positieve

Positieve Psychologie Interventies

Mindfulness bij volwassenen met een autismespectrumstoornis. Annelies Spek Klinisch psycholoog / Senior onderzoeker GGZ Eindhoven

Mindfulness binnen de (psycho) oncologie. Else Bisseling, 16 mei 2014

De toekomst van de pijnrevalidatie vanuit revalidatiegeneeskundig perspectief. Prof. dr. Rob J.E.M. Smeets

UMC St Radboud. Mindfulness voor vrouwen met borstkanker

Welkom! 11 congressen in samenwerking met Hogrefe Uitgevers

8-weekse training "Voluit Leven"

Inspiratie. Werkplaats Aandachtig Leven. Mindfulness betekent aandacht geven op een bepaalde manier gericht in het hier en nu niet (ver)oordelend.

Chronische pijn: wegdrukken of omarmen?

Effect van multidisciplinaire graded exposure bij Complex Regionaal Pijn Syndroom-Type I. Marlies den Hollander

GEZONDHEID SUBSTANTIEEL VERBETERD

preventie mentale ondersteuning direct en dichtbij

Whiplash en duizeligheid: een paar apart Prof.dr. Rob A.B. Oostendorp

Veerkracht en betrokkenheid aan het werk

De workshop Leiderschap wordt incompany gegeven en op maat aangeboden en is geschikt voor zowel beginnende- als doorgewinterde leidinggevenden.

INCHECKEN BIJ JEZELF Veerkracht retraite

8-weekse training "Voluit Leven"

Patricia van Oppen De impact van depressie op de behandeling van de Obsessieve compulieve Stoornis op lange termijn

Back on Track: eerste ervaringen met geprotocolleerde pijnrevalidatie in de eerste lijn. Reni van Erp, MSc

Somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten in de 1e lijn Ingrid Arnold

Positieve psychologie in de praktijk

Voorwoord...1. Inleiding...3. De denkwijze van een ACT-therapeut...7

Figuur 2.1 Registratieformulier Emoties

Omgaan met (onbegrepen) lichamelijke klachten. Prof. dr. Sako Visser Universiteit van Amsterdam Pro Persona GGZ Dr. Michel Reinders GGZinGeest

E-health4Uth: extra contactmoment vanuit de Jeugdgezondheidszorg voor 15/16 jarigen

Mindfulness voor mensen met longkanker en naasten

Evidence based richtlijnontwikkeling (EBRO) training voor patiënten. Ton Kuijpers, Epidemioloog

samenvatting Opzet van het onderzoek

Acceptance & Commitment Therapy bij chronische pijn en vermoeidheid

Hoofdstuk 1 is de algemene inleiding van dit proefschrift. Samenvattend, depressie is een veelvoorkomende stoornis met een grote impact op zowel het

Samen. Ontspannen. Eenheid tussen lichaam en geest

PREVENTIE VOOR POH-GGZ

EVIDENCE BASED WERKEN MET E-HEALTH: BIJ ELKE CLIËNT? PROF. DR. ANNEMIEKE VAN STRATEN

FEEL-E. Vragenlijst over emotieregulatie bij volwassenen. HTS Report. Simon Janzen ID Datum Zelfrapportage

ACT en Authenticiteit

Kwaliteit van leven bij hartfalen: over leven of overleven. Eva Troe, MANP Verpleegkundig Specialist Catharina ziekenhuis

BELEVING. Is beleving van nierziekte en behandeling te beïnvloeden? Disclosure. Beleving en beinvloeding. Ziekte- en behandelpercepties

Geen energie, moe, ernstig vermoeid, uitgeput Bij (ex) oncologische patienten. Joyce Vermeer 21 September 2018

Vitaliteit, een gezonde leefstijl betekent een duurzame organisatie

Leven & Loopbaan KVGO. Door Hellen van Lienden (Viven)

Screening en behandeling van psychische problemen via internet. Viola Spek Universiteit van Tilburg

Deel 1: Positieve psychologie

Dia-Fit: blended-care CGT voor chronische vermoeidheid bij diabetes type 1

Mindfulness - de 8-weekse training in vogelvlucht

UMC St Radboud. Mindfulness voor mensen met MS

Meer informatie MRS

BREATHWORKS.BE. Mindfulness benaderingen tot welzijn en gezondheid. Gelukkig leven met stress & Gelukkig leven met ziekte & pijn

Transcriptie:

Gelukkig ondanks pijn Een online positieve psychologie interventie voor patiënten met chronische musculoskeletale pijn Elke Smeets, Madelon Peters, Marion Feijge, Steven Linton, & Gerhard Andersson

Positieve psychologie bij chronische pijn Chronische pijn: pijn die langer dan 6 maanden duurt. Zware impact op het leven van mensen (zowel psychologisch als lichamelijk) Focus onderzoek laatste decennia => risico factoren Onze focus = veerkracht=> welke factoren bepalen welke mensen beter met pijn zullen kunnen omgaan dan anderen. Welke interventies?

Achtergrond Meest frequent gebruikte behandeling voor chronische pijnpatiënten is cognitieve gedragstherapie Echter ook bewijs voor de toepasbaarheid van mindfulness, loving-kindness meditatie en ACT bij pijnpatiënten. Optimisme en zelfcompassie spelen een belangrijke rol in het omgaan met pijn => positieve psychologie interventie werd echter nooit eerder getest. Onze insteek: het ontwikkelen van een positieve psychologie interventie voor chronische pijnpatiënten

Ontwikkeling van onze interventie Literatuur review

Ontwikkeling van onze interventie Literatuur review Op basis van review => interventie ontwikkeld Drie goede dingen (wk1) Bewust genieten (wk2) Silver lining (wk3) Best mogelijke zelf (wk4 & 5))

Ontwikkeling van onze interventie Literatuur review Op basis van review => interventie ontwikkeld Drie goede dingen (wk1) Bewust genieten (wk2) Silver lining (wk3) Best mogelijke zelf (wk4 & 5)) Feasibility check bij 6 patiënten

Ontwikkeling van onze interventie Na feasibility check: aanpassing programma silver lining oefening vervangen door zelfcompassie oefeningen.

Ontwikkeling van onze interventie Na feasibility check: aanpassing programma silver lining oefening vervangen door zelfcompassie oefeningen. Nieuwe feasbility check met 5 patiënten

Ontwikkeling van onze interventie Literatuur review Feasibility check van interventie bij 6 patiënten Aanpassing van het programma Nieuwe feasibility check bij 5 patiënten Internet RCT: vergelijking Positieve Psychologie Interventie (PPI) met WL groep en bestaande CBT interventie

RCT: design PPI vs CBT vs WLC 8 weken Aangeboden via het internet Ondersteuning via email (wekelijks) en telefoon (tweewekelijks) Interventiehandboek per post

RCT: inhoud Positieve psychologie interventie (PPI) Zelfcompassie (wk1 & 2) Drie goede dingen (wk3) Bewust genieten (wk 4 & 5) Best mogelijke zelf (wk 5 & 7) Cognitieve gedragsinterventie (CBT) Gebaseerd op bestaand behandelingsprotocol (Buhrman et al., 2004) Risicovolle pijnsituaties identificeren, ontspanningsoefeningen, negatieve gedachten uitdagen

Zelfcompassie: week 1 & 2 Zelfcompassie (Neff, 2003) houdt in dat je: Begripvol bent voor jezelf als je het moeilijk hebt Erkent dat niemand perfect is en dat lijden deel uitmaakt van het leven Stil staat bij je pijnlijke gevoelens, zonder ze te overdrijven of weg te drukken Achtergrond informatie over zelfcompassie, misvattingen over zelfcompassie. Oefeningen: hoe mild ben je voor jezelf?, bewustwording van eigen noden, zelfcompassiedagboek, jezelf en je leven waarderen, zelfcompassiepauze, zelfcompassie brief

Drie goede dingen: week 3 Doel: bewuster worden van goede dingen in het dagelijks leven. Instructie: neem iedere avond 10 minuten de tijd om stil te staan bij de mooie, leuke, of vrolijke momenten van de dag. Schrijf drie dingen op die leuk waren die dag Denk na en schrijf op waarom deze dingen zijn gebeurd

Bewust leren genieten: week 4 & 5 Bewust genieten (savoring) is het bewust plezier beleven aan de dingen die ons een goed gevoel geven. Achtergrond informatie: wat is bewust genieten?, manieren om genieten te bevorderen Oefeningen: waar geniet jij van?, actief plannen van momenten om van te genieten (dagelijks 20 min voor jezelf), genieten van eten en drinken, herinneringen ophalen aan gelukkige dagen.

Best mogelijke zelf: week 6 & 7 Je best mogelijke zelf is een gedachte oefening waarin je jouw ideale toekomst visualiseert in verschillende domeinen van je leven ondanks je pijn Achtergrond informatie over oefening Oefening: visualiseer je best mogelijke zelf

RCT: flow chart N=276 Voormeting randomizatie PPI CBT WLC 114 112 50 85 (75%) 80 (71%) 41 (82%) nameting 6 m follow-up?? ~70%?? ~ 70% PPI CBT

RCT: uitkomstmaten Voor, na & follow-up Stemming Geluk Depressie Angst Disability Pijn

RCT: uitkomstmaten Voor, na & follow-up Stemming Geluk Depressie Angst Disability Pijn Zelfcompassie Optimisme Rumineren Catastroferen over pijn Cognitieve flexibiliteit Acceptatie

RCT: uitkomstmaten Voor, na & follow-up Stemming Geluk Depressie Angst Disability Pijn Zelfcompassie Optimisme Rumineren Catastroferen over pijn Cognitieve flexibiliteit Acceptatie Voor: verwachtingen en credibiliteit Na: tevredenheid met het programma

RCT: deelnemers Gemiddelde leeftijd 49 jaar; range 19 83 85% vrouw 2/3 fibromyalgie; 1/3 andere musculoskeletale pijn Opleidingsniveau iets hoger dan gemiddeld Gemiddelde tijd om het programma te doorlopen : 8,5 weken; range 7 16 weken

RCT: resultaten Credibiliteit en verwachtingen waren voor beide programma s hetzelfde Beide programma s zorgden voor een significante verbetering op de meeste uitkomstmaten in vergelijking met de WLC Patiënten waren even tevreden met PPI als met CBT programma (7/10)

RCT: resultaten 34 32 30 28 26 24 22 20 PPI CBT WLC positive affect negative affect happiness pre post 25 23 21 19 17 15 pre post 6 5 4 3 2 1 pre post 9 8 7 6 5 4 3 2 1 depression pre post 10 9 8 7 6 5 4 3 2 pre anxiety post 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 pre pain intensity post

RCT: resultaten % 70 60 50 borderline clinical range depression 40 30 20 10 0 PPI pre PPI post. CBT pre CBT post. WL pre WL post

RCT: resultaten 24 23 22 21 20 19 18 pre optimism post 18 17 16 15 14 13 12 11 10 pre acceptance post 18 17 16 15 14 13 12 11 10 benefit finding pre post

RCT: conclusies Toename in: Geluk Acceptatie Optimisme Positieve stemming Zelfcompassie Tevredenheid over het leven ondanks de aanwezigheid van pijn Afname in: catastrofale pijngedachten, depressie, angst, negatieve stemming, vermijding, en hulpeloosheid.

RCT: conclusies Een online positieve psychologie interventie kan een belangrijke bijdrage leveren aan het leven van chronische pijnpatiënten. Beide programma s waren even effectief in het verhogen van de levenskwaliteit en het verminderen van de psychologische klachten van chronische pijnpatiënten. Even effectief als bestaand CBT programma Geen daling in pijn intensiteit Effect blijft ook overeind na 6 maanden!

RCT: conclusies Momenteel kunnen we nog geen uitspraak doen over welke factoren deze resultaten hebben gemedieerd. Analyses wekelijkse metingen kunnen mogelijkerwijs meer helderheid bieden.

RCT: conclusies Het feit dat beide interventies via het internet werden aangeboden biedt ruime toepassingsmogelijkheden voor het aanbieden van online zorg voor chronische pijn patiënten.

Bedankt voor jullie aandacht!