De zorgvastgoedcoöperatie in de care sector onderzoek over De zorgvastgoedcoöperatie Een dochter voor vele moeders René Middelkoop 16 mei 2013 1
Programma van vandaag 1. Een dochter voor vele moeders, de zorgvastgoedcoöperatie Rene Middelkoop 2. Lessen uit de praktijk: Zorgcoöperatie Nederland Ruud Geelhoed 3. Pauze 4. Juridische implicaties van de zorgvastgoedcoöperatie en het dossier scheiden van wonen en zorg Jan van Balen 5. Financierbaarheid en exploitatie van uw zorgvastgoed in een coöperatie Irma Langeraert 6. Fiscale implicaties en kansen voor de zorgvastgoedcoöperatie en uw instelling Ton van Balen 7. Vragen en discussie 8. Netwerkborrel 2
Waarom coöpereren, wat zijn de voordelen? Samenwerken maar wel zelfstandig blijven. Mogelijk maken wat alleen niet lukt. Schaalvoordelen behalen. Kennis ontwikkelen/kennis delen. Concurrerend aan grote marktpartijen. User-owned, user-controlled and userbenefit 3
Conceptueel model een dochter voor vele moeders Zorginstelling blijft eigenaar van grondposities. Gebouwen worden verkocht aan de zorgvastgoedcoöperatie en marktconform teruggehuurd. 4
Cashflow zelfstandige kleine zorginstelling ZZP huisvestingsvergoeding & overige inkomsten 179 Kapitaallasten Instandhouding Kasstroom Cumulatieve kasstroom 5
Cashflow zorgvastgoedcoöperatie ZZP huisvestingsvergoeding & overige inkomsten 2096 Kapitaallasten Instandhouding Kasstroom Cumulatieve kasstroom 6
Belangrijkste kritische succesfactoren Vanuit het perspectief van de zorgvastgoedcoöperatie: Doelstellingen van de coöperatie worden in overeenstemming met de leden vastgesteld. Gelijkwaardigheid van de leden. Samenstelling vastgoedportefeuille (mix, nieuwe + oude panden) Geen lokale concurrentie, maar wel regionale en bedrijfsculturele verbondenheid onder de leden. De interesse banken en wellicht beleggers voor het zorgvastgoedcoöperatiefonds. Een governancestructuur gericht op belang van de leden. Bestuurlijke- en management kwaliteit zorgvastgoedcoöperatie. 7
Belangrijkste kritische succesfactoren Vanuit het perspectief van de zorginstelling: Te behalen doelstellingen van de zorgvastgoedcoöperatie worden nagestreefd. Zorgorganisatie voert beleid dat gericht is op lange termijn. Zorgorganisatie is bereid een marktconforme huur te betalen. Zorgorganisatie is bereid een garantiestelling te geven aan de zorgvastgoedcoöperatie. Zorgorganisatie heeft het besef van de toegevoegde waarde van de zorgvastgoedcoöperatie. Zorgorganisatie is bereid tot een constructieve samenwerking met andere leden in het belang van de coöperatie. 8
Zorgvastgoedcoöperatie met vastgoedfonds Zorginstelling a Zorginstelling c Huurcontract Zorginstelling b Zorginstelling d Garantiestelling (50% grondwaarde) Verkoop gebouwen Inleg Zorgvastgoedcoöperatie Vastgoedportefeuille Maatschappelijk vastgoedfonds Vreemd Vermogen Financiering Inleg Dividend Aflossing & Interest Lening Belegger p Belegger q Financier x Belegger r Belegger s Financier y Financier z 9
Belangrijkste te managen onderwerpen Besluitvormingsproces tot deelname aan zorgvastgoedcoöperatie. Creatie van eigen vermogen door garantiestellingen van ledenkapitaal. Vormgeving zorgvastgoedcoöperatie zelf. Cashflowmanagement zorgvastgoedcoöperatie. Afdekken van aansprakelijkheidstelling voor corebusiness andere leden. Vastgoed risico s. Overdrachtsbelasting bij overdracht gebouwen. Vennootschapbelasting over gemaakte winst. Transparant besluitvormingsproces. (Eventuele) gewenste ontvlechting op langere termijn faciliteren. 10
Toetreding leden tot Zorgvastgoedcoöperatie Oriëntatie en Inventarisatie Analyse en voorbereiding Ontwerp Implementatie Doel Proces Visie en doelstellingen delen Creëren gelijkwaardigheid Definiëren en afkadering Contractvorming Kick off Kennismaking Informatie uitwisseling Missie, visie, strategie en doelstellingen Inventarisatie vastgoedportefeuille Nulmeting Transformatie Oplossen boekwaarde problematiek Herwaardering grondwaarde Splitsing grond en opstallen Vastgoed haalbaarheidstoets Concept businessplan Voorbereiding herfinanciering Voorbereiding juridische aspecten Strategische vorming Vaststellen businesscase zorginstelling Vaststellen strategisch vastgoedplan Formalisatie Garantiestelling ledenkapitaal Huurprijs overeenkomst Beheerafspraken Intentie realisatieovereenkomst Sale & leaseback overeenkomst formaliseren Besluitvorming Intentiebesluit Acceptatiebesluit Implementatiebesluit Brondocumenten Concept businesscase zorginstelling Nulmeting vastgoedportefeuille Taxatierapport Haalbaarheidsrapport Notariële aktes Acceptatieovereenkomst Businesscase zorginstelling Strategisch vastgoedplan Implementatieovereenkomst Verkoopovereenkomst Transportakte Garantiestelling ledenkapitaal Herfinancieringsovereenkomst Huurovereenkomst Beheerovereenkomst Investeringsplan onderhoudsplan 11
Belangrijkste conclusies De zorgvastgoedcoöperatie kan de wind mee creëren voor zorgorganisaties die: zich richten op het zorgproces, zelfstandig willen blijven, zeggenschap eigen grond, waardeontwikkeling van grond willen behouden, vastgoedrisico s beheersen, problemen hebben op het gebied van zorgvastgoed en zorgvastgoedfinancieringen, onvoldoende vastgoedkennis, beleid op langere termijn, concurrentie positie. 12
Bedankt voor uw aandacht. 13