Nierinsufficiëntie en voeding Kirsten Berk Voeding bij CVRM en diabetes - 2013
Inhoud: Gewichtsreductie Natriumbeperking Eiwitbeperking Kalium Praktisch: dieetinzicht
Gewichtsreductie Overgewicht -> vergrote kans op eind stadium nierfalen Gewichtsreductie -> 30% minder proteinurie en meer stabiele nierfunctie Bij GFR <60 ml/min -> afvallen indien overgewicht Hsu CY, McCulloch CE, Iribarren C, Darbinian J, Go AS. Body mass index and risk for end-stage renal disease. Ann Intern Med 2006; 144: 21-28 Morales E, Valero MA, Leon M, Hernandez E, Praga M. Beneficial effects of weight loss in overweight patients with chronic proteinuric nephropathies. Am J Kidney Dis 2003; 41: 319-327
Natriumbeperking Richtlijn NIV 2009: Proteinurie + hypertensie -> snelle progressie naar eind stadium nierfalen Niet-medicamenteuze behandeling hypertensie: Natriumbeperking tot 2000 mg/dag (5 gram zout) Gewichtsreductie Beperken overmatig alcoholgebruik
Natriumbeperking Hoge natriuminname leidt tot microalbuminurie, hartfalen, mortaliteit Bij hypertensie leidt een natriumbeperking tot een bloeddruk en cardiovasculaire complicaties Nierschade kan leiden tot natriumretentie Zoutgevoeligheid Advies: GFR<60 ml/min natriumbeperking tot 2000 mg (5 gram zout) Sacks FM, et al. Effects on blood pressure of reduced dietary sodium and the Dietary Approaches to Stop Hypertension (DASH) diet. DASH-Sodium Collaborative Research Group. N Engl J Med 2001; 344: 3-10 Melander O, et al. Moderate salt restriction effectively lowers blood pressure and degree of salt sensitivity is related to baseline concentration of renin and N-terminal atrial natriuretic peptide in plasma. J Hypertens 2007; 25: 619-627 Cook NR, et al. Long term effects of dietary sodium reduction on cardiovascular disease outcomes: observational follow-up of the trials of hypertension prevention (TOHP). BMJ 2007; 334: 885
Natriumbeperking Aanbevolen (RGV): 6 gram zout per dag Gemiddelde zout-inname in Nederland: Mannen 9,9 gram/dag Vrouwen 7,5 gram/dag Met name in warme maaltijd (vleesproducten en sauzen), lunch (brood en kaas) en tussendoor (koekjes en gebak) Beperking: Geen kant-en-klare producten (ook geen soepen/sauzen) Vaker zoet beleg (jam, honing, vruchtenhagel) Geen hartige snacks maar ook minder koekjes Geen gepekelde/gerookte producten (haring!) Geen zout toevoegen (wel kruiden) Geen smaakmakers (vleeskruiden, maggi, bouillon, ketjap)
Eiwitbeperking Eiwitbeperking heeft gunstig effect op progressie nierinsufficientie, vooral bij diabetische nefropathie Voorkomen van ondervoeding -> hogere mortaliteit bij eind stadium nierfalen Eiwitbeperking = fosfaatbeperking Advies: GFR <60 ml/min = eiwitbeperking tot 0,8 gram/kg lichaamsgewicht (= RGV!) 36. Pedrini MT ea.: The effect of dietary protein restriction on the progression of diabetic and non-diabetic renal disease: a meta-analysis. Ann Intern Med 1996;124:627-632. 37. Kasiske BL ea. A meta-analysis of the effects of dietary protein restriction on the rate of decline in renal function. Am J of Kidney Dis 1998;31:954-961.
Eiwitbeperking Aanbevolen (RGV): 0,8 gram eiwit/kg Iemand van 70 kg -> 56 gram per dag Gemiddelde eiwit-inname in Nederland: 80 gram per dag Met name in vlees, vis, kaas, melk (dierlijk), brood, granen, noten, peulvruchten, paddestoelen (plantaardig) Beperking: Maximaal 100 gram vlees/vis/vervangers per dag Maximaal 2 hartig beleg, vaker zoet beleg Maximaal 450 ml melkproducten per dag
Kaliumbeperking Hyperkaliëmie meestal pas bij GFR <5 ml/min Maar bij diabetes patienten eerder! Ook bij gebruik kaliumsparende diuretica, ACE remmers, NSAID s, β- blokkers Niet bekend wat effect is van hoog kalium bij nierinsufficientie, maar ivm kans hartritmestoornissen advies: Beperking tot 2400 mg/dag Beperkt groenten en fruit (met name kaliumrijke soorten) Groenten doorkoken Aardappelen vervangen door rijst/pasta Beperkt koffie, sap en melkproducten gebruiken
Voorbeeld dieetinzicht www.dieetinzicht.nl (link)
Alle vragen beantwoord??