Respiratoire insufficiëntie



Vergelijkbare documenten
Zuurbase evenwicht. dr Bart Bohy

Anatomie en Fysiologie

Respiratoire complicaties bij thoraxchirurgie. Bart van Silfhout Ventilation Practitioner

Koffie Nog maar 1u 25 min.

Bloedgassen. Homeostase. Ronald Broek

ZUURBASE. Praktisch bekeken

Respiratoir falen Pathofysiologie en behandeling

Ergometrie: interpretatie. Strategie. Volgorde. Fietsergometrie: Interpretatie op Tijdbasis. Waarom alle variabelen als functie van de tijd?

De kwantitatieve meeting is bv. bij de Corpuls 3 of de Corpuls 08/16 in de hoofdstroom en bij de Lifepak 12 in de sidestream.

bloedgassen Snelle interpretatie

ACUTE RESPIRATOIRE INSUFFICIËNTIE

Bloedgasanalyse. Doelstelling. Bloedgasanalyse. 4 mei 2004 Blad 1. Sacha Schellaars IC centrum UMC Utrecht. Zuur base evenwicht Oxygenatie

Inhoud. 3 Respiratoire insufficiëntie Klinische symptomen Hypoxemie en hypoxie...42

Respiratie NExCOB scholing december 2015 Ton Haans Verpleegkundig specialist

Ademweg en ademhaling

Oorzaken shock. Hypovolemie Compressie van hart en vaten (tamponade) Cardiogene shock (hartfalen) Sepsis Neurogeen (verlies autonome bezenuwing)

Interpretatie van arteriële bloedgassen

Non-invasieve beademing op MC MC Congres 2018

Reanimatie van de pasgeborene

Wanneer is een circulatie slecht?

College. Beademing 1. Opleiding Intensive Care Fontys Hogescholen. Hans Verberne Teamleider Intensive care Docent respiratie/beademing

Workshop beademing astma/copd. J.G. van der Hoeven NVIC Mechanische Beademingsdagen 2010

Thorax trauma. Casus GM. Demeyer I. OLV Ziekenhuis Aalst. 8 dec 2012 Met eigen middelen naar spoedgevallen > uren: stamp van paard op de borst

Ventilatie en oxygenatie

Hemodynamische op/malisa/e op de IC. Jasper van Bommel Intensive Care - Erasmus MC Rotterdam

Adequaat zuurstofgebruik in verschillende pathologieën, inclusief palliatie. Medische aspecten van BiPAP bij acuut respiratoir falen

Bloedgassen en Zuur-Base Evenwicht. M.J. Nouwen anesthesioloog i.o. St. Antonius Ziekenhuis Nieuwegein

Neurotraumatologie. Prof. Dr. J.G. van der Hoeven UMC ST Radboud Nijmegen

ECLS: Goede en minder goede indicaties. Diederik van Dijk

Basisprincipes van mechanische ventilatie. Philippe Meersseman, MD Medical Intensive Care Unit General Internal Medicine University Hospitals Leuven

Respiratie 3. Functie en bouw van de luchtwegen

NVZF Jaarcongres 2011 Inspanningstesten en hun klinische betekenis bij COPD

Bij een metabole acidose is er een daling van de ph en het bicarbonaatgehalte. Compensatoir kan het CO2 gehalte in het bloed dalen.

Nonivasieve Beademingsvormen. Marcel Tinnevelt Ventilation Practitioner

Tussentoets Long (TT-2) Hart en Long 8WA03. Woensdag 3 april

Beademing van patiënten met ARDS. MMM Beademing 2018 J.G. van der Hoeven

ACUTE RESPIRATOIRE INSUFFICIËNTIE

Mechanische beademing bij ARDS Het belang van recruteer manoeuvres. Fellowonderwijs Intensive Care UMC St Radboud

De hemodynamisch instabiele pa2ent. Inhoud. Basale hemodynamische monitoring. monitoring en therapie

Ernstige pneumococcen pneumonie. MMM beademing 2018 J.G. van der Hoeven

Non-Invasieve Beademing

ILA-active trial Extracorporele CO2 Removal. Serge J.C. Verbrugge Afdeling Intensive Care-Anesthesiologie Sint Franciscus Gasthuis Rotterdam

NIV bij exacerbatie COPD

OPTIFLOW IN EEN ALGEMEEN ZIEKENHUIS, JA OF NEE GIJS VOS, PEDIATRISCHE INTENSIVE CARE MUMC+

Zuur-base evenwicht Intoxicaties. J.G. van der Hoeven UMC St Radboud, Nijmegen

Waar was ik vorig jaar april toen LVIZ was? En bijna niet in 2016?tad Amsterdam Miami Monaco 2015

Long testen RozenbergSport.nl 5 april 2012 pagina 1 / 7

Inspanningsfysiologie Rhijn Visser, sportarts Beatrix Ziekenhuis Gorinchem

Zuurstoftransport: DO2 en VO2 in balans C. Peeters

Morbide obesitas. BMI= body mass index kg / m 2 Normaal te zwaar > 30 obesitas > 40 morbide obesitas

Obesitas op de IC: Hoe te beademen?

Beademing in de praktijk!

Hoogteziekte. PHC cursus 1-6 april 2018 Stichting Kilimanjaro Paramaribo, Suriname

PPHN pathofysiologie en ontwikkelingen. Robin van der Lee Kinderarts neonatoloog AMC

Respiratie Functie en bouw van de luchtwegen. Een uitingsvorm van het gebruik van de hulpademhalingsspieren is neusvleugelen.

Klinisch redeneren in acute situaties. Ijbelien Jungen

Long protectief beademen (samenvatting van het onderzoek)

Zuur Base evenwicht en interpretatie van de bloedgassen. Dr Rudi Beckers Spoedgevallendienst

MECHANICAL VENTILATION. A. Neyrinck, MD Department of Anesthesiology University Hospitals Leuven

Inspanningsfysiologie Victor Niemeijer, sportarts

To breathe or not to breathe

Sport hoogte RozenbergSport.nl 5 april 2012 pagina 1 / 5

Reanimatie: waar staan we vandaag? Prof Dr Marc Sabbe Dienst Urgentiegeneeskunde Departement Maatschappelijke gezondheidszorg en eerstelijns zorg

Hyperglycemie Keto-acidose

Verdrinking: oorzaken, proces en gevolgen

Gestructureerde benadering van het zieke kind door de huisarts

Centrum voor Thuisbeademing UMC Utrecht Blad 1

Citraat, meer dan een anticoagulans. Heleen M Oudemans-van Straaten Intensive Care VUmc

Benauwdheid in de palliatieve fase

& & 25 % = (2/3 25 % = + 90 % (> 70 % VKO)

Obesitas op de recovery

Hyperglycemischeketoacidosebij hoogzwangere.

Mythe: Zuurstof is gevaarlijk bij COPD

De P, RR, adh,t, en vochtbalans

THORAXTRAUMA. Brevet Acute Geneeskunde. Prof Dr Marc Sabbe Dienst Urgentiegeneeskunde U.Z. Gasthuisberg, K.U. Leuven

Chronische NIV bij stabiele COPD patiënten

hypoxemie toont de pco2 afwijking naar 21/11/15 interpretatie van arteriele bloedgassen ZUURBASE EVENWICHT EN ABG ANALYSE

Reanimatie richtlijnen. 25 mei 2002 Utrecht

vwo gaswisseling en ademhaling 2010

Opnames wegens acute exacerbatie COPD

ph pco 2 po 2 BE SaO2

Postoperatieve complicaties. Dr.Dewinter UZ Leuven

Les 15 Ademhaling 2. Ademhalingsstimulatie

Back to basics. Recruteren. 10 februari Lann Jacobs 1

Specifieke pathologie:

Ergometrie Aeroob RozenbergSport.nl 2012 pagina 1 / 7

r.ars Leerdoelen. BLS/Assisteren ALS module 1. Vaststellen circulatiestilstand. Circulatiestilstand vastgesteld.

Presentatie Casus 1b. Victoria Janes & Yvonne Poel

Gaswisseling tijdens Inspanning 1

1 Het acuut zieke kind

Hoe voorkom ik vv-ecmo en bij wie is het dan wel geïndiceerd? J.G. van der Hoeven

Chronische beademing in NL ALS en CTB Groningen

Interpretatie van stoornissen base-evenwichtevenwicht

Beademen Met de juiste drukken moet het lukken?! Lennart Immerzeel Ventilation Practitioner Reinier de Graaf, Delft

Zuur/base evenwicht. Zuren en basen. Wat is een base. Wat is een zuur. Evenwicht. Longfysiologie Nan

Analyse van het Z-B evenwicht Stewart methodiek

REANIMATIE Art. 13 pag. 1 officieuze coördinatie. AFDELING 4. - Reanimatie.

De herkenning van het acuut zieke kind. Dr. Kristel Delanghe

Richtlijn behandeling van ernstige sepsis en septische shock volwassenen. Medische protocollencommissie Intensive Care

K.B In werking B.S

Transcriptie:

Respiratoire insufficiëntie pathofysiologie & behandeling Prof Dr Marc Sabbe Dienst Urgentiegeneeskunde Departement Public Health and Primary Care Doel: Ademhaling Oxygenatie = respiratie => respiratoir falen CO 2 eliminatie = ventilatie => ventilatoir falen Zuur-base evenwicht Arbeid: Minutenvolume + compliantie Gevolgen: Gestegen O 2 verbruik en lactaat productie Gestegen CO 2 productie 1

Fysiologie oxygenatie Zuurstof vraag Zuurstof aanbod (DO 2 ) + extractie (O 2 ER) aanbod: CO + Arteriële zuurstof content Extractie: Vasodilatatie van de microcirculatie Capillaire recruitment Dissociatie curve Zuurstof schuld + cumulatieve schuld Fysiologie oxygenatie Zuurstof aanbod DO 2 = CaO 2 x CO x 10 CaO 2 (arteriële content) = (SaO 2 x Hb x 1,39) + (0,031 x PaO 2 ) CO = frequentie x SV Zuurstof opname VO 2 (Fick vergelijking) = (CaO 2 -CvO 2 ) x CO x 10 2

Fysiologie oxygenatie Zuurstof extractie O 2 ER = VO 2 /DO 2 = (CaO 2 -CvO 2 )/CaO 2 invoeren & opgeloste zuurstof verwaarlozen = ((SaO 2 x Hb x 1,39) - (SvO 2 x Hb x 1,39))/ SaO 2 x Hb x 1,39 =(SaO 2 -SvO 2 )/SaO 2 1. Zuurstof in de atmosfeer Atmosferische druk % zuurstof lucht Fysiologie oxygenatie vochtige lucht (atm druk - 47 mm Hg) => P i O 2 = 149 mm Hg 2000 m: PB = 604 4000 m: PB = 475 6000 m: PB = 369 P i O 2 = 116,7 mm Hg P i O 2 = 90 mm Hg P i O 2 = 67,5 mm Hg 3

Fysiologie oxygenatie 2. Vrije luchtweg = Essentieel in oxygenatie & ventilatie a. Bewusteloos => circulus visciosus bewusteloos => obstructie => hypoxie => b. Inspiratoire stridor => circulus visciosus obstructie => sneller ademen => meer weerstand => obstructie neemt toe & uitputting Fysiologie oxygenatie 3. Zuurstof in de alveolen Ventilatie houdt alveolaire lucht constant P A O 2 = ((760-47)x0,21) - P A CO 2 Indien ventilatie niet constant=> effect op P A O 2 4. Alveolair/arteriëel PO 2 verschil Shunt (bronchiale venen, congenitale hart ziekten, ) Verslechteren ventilatie/perfusie Diffusie problemen 4

Fysiologie oxygenatie 4 PaO 2 = 102 - (0,33 x leeftijd) mm Hg 5 Hb concentratie Acute anemie relatief verdragen Kritische waarde =? Risico s transfusie Fysiologie oxygenatie 6 Haemoglobine dissociatie curve Bohr effect: ph daling = shift nr rechts = afgave T pco 2 2,3 DPG stijging bij energie gebruik, anemie = shift naar rechts daling in transfusiebloed 5

Fysiologie oxygenatie 7 Abnormale vormen haemoglobine Sikkelcel anaemie thalassaemie (dissociatie naar links) Carboxyhaemoglobine Methaemoglobine/Sulfhaemoglobine (bruin!) Fysiologie oxygenatie 8. Microcirculatie 9. Cytoplasma - mitochondria Oxidat. fosforylatie normaal als po 2 > 1-2 mmhg 10. Cytochroom P-450 en andere CO, stikstof, cyanide,... 6

1. Klinisch Hoe cellulaire O 2 nood herkennen? Tachypnee? :verhoogde O 2 vraag of CO 2 afgave Tachycardie? Gebruik hulpademhalingsspieren? Cyanose (> 5g/dl Hb) centrale cyanose (<> polyglobulie) perifere cyanose = uiting vasoconstrictie = herverdeling perfusie (+ koud - klam) Onrust!!! Hoe cellulaire O 2 nood herkennen? 2. Technische onderzoeken Pulsoxymetrie spectrofotometrische absorptie (Beer-Lambert) 2 of 3 frequenties / slechts lineair bij > 80 % cave:» Anemie» lage perfusie (lage CO, vasoconstrictie, hypothermie)» kleurstoffen of pigmenten (methyleen blauw, indocyanine groen, bilirubine)» nagellak, neon licht, bewegingsartefacten,... 7

Hoe cellulaire O 2 nood herkennen? 2. Technische onderzoeken BGW Lactaat Hb Veneuze saturatie (extractie) Hartdebiet Pathofysiologie oxygenatie agression temp. VO 2 VCO 2 increased work of breathing V T V A 8

Pathofysiologie oxygenatie Reperfusie schade Toxiciteit zuurstof - radikalen Fysiologie ventilatie CO 2 eindprodukt van aeroob metabolisme indirecte stimulatie ademhalingscentrum CO 2 produktie moet = CO 2 eliminatie CO 2 eliminatie = V A x P A CO 2 als V A daalt => stijgt P A CO 2 en eliminatie kan constant blijven gevoelige sensor - grote reserve ventilatiesysteem 9

Respiratoire insufficiëntie indicaties voor beademing Hypoxemische RI Hypercapnische RI Zuurstof gehalte kan normaal zijn mengvorm V A /Q mismatch Hypoxemische RI COPD, pneumonie, longoedeem, longembool, longcontusie, ARDS, interstitieel longlijden R/ F i O 2 stijgen, alveolen recruteren en open houden, causale behandeling Rechts links shunt R/ F i O 2 stijging helpt NIET meer Diffusiestoornis (zeldzaam) 10

Hypoxemische RI Hypoventilatie => p A O 2 daalt Versterkende factor = S v O 2 Anemie, laag hartdebiet, hoog zuurstof verbruik, hypercapnische RI CO 2 eliminatie problemen shunt alveolaire ventilatie probleem CO 2 productie verhoogd T, sepsis, trauma, shivering, 11

Hypercapnische RI 1. Shunt => P a CO 2 stijgt => ademhalingscentrum wordt gestimuleerd => V A stijgt eens dode ruimte tgv shunt > 60 %: compensatie niet meer mogelijk Hypercapnische RI 2. Alveolaire ventilatie = V T -V D oorzaken stijging V D anatomisch functioneel: ventilatie alveolen en geen perfusie oorzaken daling V T 12

Hypercapnische RI Ventilatoir falen Mechanica problemen obstructie verlies compliantie verlies integriteit van de ademhalingspomp CZS drive problemen CZS drive problemen Hypercapnische RI Ventilatoir falen medulla = anesthesie upper motor neuron = trauma voorste hoorn = poliomyelitis lower motor neuron = polyneuritis (Guillain-Barré), motor neuron ziekte neuromusculaire junctie = myasthenia gravis, botulisme, organofosfaat, curares ademhalingsspieren = splinting, vermoeidheid 13

Hypercapnische RI Ventilatoir falen: R/ O 2 causaal alveolaire ventilatie doen stijgen Hypercapnische RI Ventilatoir falen: R/ Causaal: Lokaliseer ifv een pathologisch proces Congenitaal Inflammatoir infectieus Immunologisch endocrinologisch Neoplastisch Metabool nutritioneel Degeneratief vasculair traumatisch toxicologisch 14

Hypercapnische RI Ventilatoir falen: R/ alveolaire ventilatie doen stijgen Compliantie verbeteren Recruitment FRC doen stijgen (Peep) Geen auto-peep (inspir tijd verkorten) dode-ruimte ventilatie verkleinen (intubatie - tracheo) Luchtweg weerstand verminderen (bronchodilatatie) KV Zuur-base effecten Hypoxie => lactaat acidose Hypercapnie => resp acidose Ventilatie als compensatie van metabole acidose CAVE: bij KV, denk eraan!!! 15

Indicaties voor beademing Coma (normoventilatie) CPR (normoventilatie) Respiratoire insufficiëntie KV voor Urgentieartsen Stellingen bij RI Lactaat is te hoog in ademhalingsspieren => KV Uitz.: COPD opstoot en indicaties NIV Patiënt binnen 12-24 u zelf terug laten ademen Uitz.: bepalende pathologie laat niet toe In functie van pathologie 16

Hoe beademen? Volume of drukgestuurd: parameters P a CO 2 : Freq x V T Inspiratietijd/expiratietijd P a O 2 : F i O 2 Peep Contacttijd (inversed ratio) zuurstofverbruik Hoe beademen? Volume of drukgestuurd: parameters Effecten op circulatie: Piekdruk (flow & weerstand) Plateaudruk (compliantie) Autopeep of hyperinflatie Effecten op zuur-base 17

Soorten beademing voor urgentieartsen Volume of drukgestuurd Druk = flow x weerstand; flow = volume/tijdseenheid Gecontroleerd vs geassisteerd Gecontroleerd = toestel doet alles Geassisteerd Patiënt ademt spontaan Ademhalingsarbeid wordt verminderd door toestel Invasief vs NIV Peep Direct effect: FRC stijgt Voorkomen collaps laaggelegen alveolen Betere V/Q mismatch Indirect effect: Ademhalingsarbeid daalt door betere compliantie Risico s: Overinflatie Gedaalde veneuze retour 18

Beademing voor urgentieartsen parameters F i O 2 -flow-drukbegrenzing Frekwentie & teugvolume of inspir. Druk I/E ratio!!! Peep Alarmgrenzen Monitoring Saturatiemeting Capnografie enkele voorbeelden COPD opstoot Klinisch respiratoire uitputting RR: 46/min Gebruik abd spieren BGW: pco 2 = 76 mm Hg (HCO3 = 32 mmol/l) po 2 = 57 mm Hg Lengte = 165 cm gewicht = 94 kg 19

enkele voorbeelden F i O 2 -flow-drukbegrenzing Frekwentie & teugvolume of inspir. Druk I/E ratio Peep Alarmgrenzen Monitoring Saturatiemeting Capnografie enkele voorbeelden Methanol intoxicatie die verdere sedatienood heeft wegens weerspannigheid BGW pco 2 = 17 mm Hg po 2 = 108 mm Hg HCO 3 = 5 mmol/l ph = 7,26 20

enkele voorbeelden F i O 2 -flow-drukbegrenzing Frekwentie & teugvolume of inspir. Druk I/E ratio Peep Alarmgrenzen Monitoring Saturatiemeting Capnografie Definities Capnometrie = meting CO2 in uitgeademde lucht Capnografie = grafische afbeelding Vs tijd Vs uitgeademd volume Meettechniek = infrarood Sidestream mainstream 21

CO 2 productie & transport CO 2 = product van cellulair aeroob metabolisme Gemakkelijke diffusie cel => bloed In bloed: 7 % opgelost Diffusie in RBC 23 % bindt aan Hb Rest vormt bicarbonaat Hartdebiet Diffusie in alveolen => P ET CO 2 Normaal: gradient tussen P ET CO 2 & P a CO 2 = 2 mm Hg P ET CO 2 Welke factoren beïnvloeden? Metabole veranderingen (productie veranderingen) Circulatie Ventilatie Technische problemen Als ventilatie constant is: PETCO2 = circulatie Als circulatie constant is: PETCO2 = ventilatie 22

P ET CO 2 stijging P ET CO 2 daling P ET CO 2 Metabool maligne hyperthermie hypothermie maligne neurolept syndr. metabole acidose thyriotoxische storm anesthesie ernstige infectie sepsis Circulatie Tourniquet lossen inductie anesthesie CO 2 insufflatie longembool, intracardiale shunt bicarbonaat therapie ernstige hypovolemie cardiogene shock Respiratoir hypoventilatie longoedeem COPD, Asthma hyperventilatie intrapulm shunt Technisch contaminatie monitor blockage tube Interpretatie: «getal» P ET CO 2 Volledige uitademing? Ventilatie circulatiestoornissen? Indien normaal = P a CO 2 Vorm van de curve Gradient met PaCO2 Surrogaat voor dode ruimte ventilatie en V/Q verhouding Plotse verandering Haemodynamisch probleem Variabele alveolaire ventilatie 23

P ET CO 2 Curve Inspiratie: fase 0 Expiratie: fase I, II, III I = dode ruimte ventilatie (P ET CO 2 = 0 mm Hg) II = snelle stijging door alveolaire ventilatie III = alveolair plateau met lichte helling Hoeken (normaal en normaal 90 ) P ET CO 2 Curve A: lange fase II, grotere en steilere fase III = luchtwegobstructie B: grotere en gestegen baseline = exp klep geblokkeerd & rebreathing C: slecht functioneren van inspiratoire klep met rebreathing D: zwangere vrouw E: curare kuiltje 24

P ET CO 2 Curve F: rebreathing G: slokdarm intubatie H: spontaan ademen I: single long transplant (1 goede en 1 slechte long) J: CO 2 toename P ET CO 2 Curve K: hart oscillaties L: contaminatie M: intermittent mechanische ventilatie N: tijdens CPR O: rebreathing 25

Klinische toepassingen Luchtweg Doorgankelijkheid Bevestiging juiste intubatie Lek op ETT of LMA Losgekoppeld Blokkade (bronchoscopie) Dubbel lumen ETT Ventilatie Klinische toepassingen Adequate spontane ventilatie Adequate mechanische ventilatie Klaar voor weaning Effect bronchodilatatie Berekenen dode ruimte Ventilatie normocapnie (TBI, post-reanimatie) 26

Klinische toepassingen Circulatie Inschatten CO Longembool (thrombus of lucht) Ritmestoornissen (levensbedreigend) Homeostase Klinische toepassingen Algemene metabole status Koorts, sepsis, Metabole acidose Cerebrale effecten Inotropie ondersteuning 27

Klinische toepassingen Varia Prehospitaal intubatie Transport van beademde E Slaapstudies CPR Monitoring wiegedood CPR Klinische toepassingen Bevestiging ETT Effectiviteit van hartmassage ROSC!!!! Extubatie of loskoppeling Prognose bepaling < of > 10 mm Hg Daling over 20 min 28

Conclusies Capnografie geeft meer info dan saturatiemeting!!! Verwerken info Patroon herkenning Pathofysiologisch redeneren Gelijktijdig P a CO 2 en P ET CO 2 bepalen Capnografie is een MUST bij CPR ELKE beademde patiënt 29