IMPLEMENTATIE ESC GUIDELINES 2013 LIPIDEN IN PRAKTIJK Casuistiek

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "IMPLEMENTATIE ESC GUIDELINES 2013 LIPIDEN IN PRAKTIJK Casuistiek"

Transcriptie

1 IMPLEMENTATIE ESC GUIDELINES 2013 LIPIDEN IN PRAKTIJK Casuistiek Dr. Celen Hendrik Cardiologie Heilig Hart Ziekenhuis Leuven 6/3/2013

2 IMPLEMENTATIE ESC GUIDELINES LIPIDEN 2010 IN PRAKTIJK Risicofactoren, Lipoproteïnes en Atherogenese Werkingsmechanisme van hyolipimiërende farmaca Richtlijnen Casuistiek

3 Viscerale obesitas en lipoproteïnes

4 Lower Cholesterol Levels Associated CHD Incidence per Castelli WP. Am J Med. 1984;76: The Framingham Heart Study Serum Cholesterol (mg/100 ml) 295

5

6 Atherogene balans

7 Atherogenic and anti-atherogenic lipoproteins From the liver Back to the liver Reverse cholesterol transport TG C apob TG C apob C apob C apob C apo A-I VLDL IDL large buoyant LDL small dense LDL HDL Atherogenic Anti-atherogenic

8 Lipoprotein (a) Homocysteine IL-6 TC LDLC sicam-1 SAA Apo B TC:HDLC hs-crp hs-crp + TC:HDLC Relative Risk of Future Cardiovascular Events Ridker et al, N Engl J Med 2000;342: Risk Factors for Future Cardiovascular Events: Women s Health Study

9 LDL Cholesterol Hoeksteen van de lipidentherapie Associatie met pathogenese atherosclerose en cardiale eindpunten 10% stijging resulteert in 20% stijging in CVrisico 1 bevat vooral cholesterolester en veel lipoproteine B opname door hepatocyten en non hepatisch weefsel dense smalle LDL cholesterolpartikels 1. Wood D et al. Atherosclerosis. 1998;140: National Centre for Health Statistics. National Health and Nutrition Examination Survey (III), Jacobson TA, et al. Arch Intern Med. 2000;160:

10 LDL-C Lowering With Statins: Reduced CHD Events 25 Secondary Prevention Primary Prevention 4S-PL 20 4S-Rx LIPID-PL Events (%) CARE-Rx LIPID-Rx CARE-PL WOSCOPS-Rx WOSCOPS-PL 5 AFCAPS-Rx AFCAPS-PL LDL Cholesterol (mg/dl) Adapted from Illingworth DR. Med Clin North Am. 2000;84:23-42.

11 HDL Cholesterol Laag HDL cholesterol onafhankelijke predictor voor CHD 1 Hoe lager het HDL-cholesterol, hoe hoger risico CHD 2 Laag HDL is gedefinieerd als < 40 mg/dl 1 HDL cholesterol is laag als triglyceridengehalte hoog is 1. NCEP, Adult Treatment Panel III. JAMA. 2001;285: Wood D, et al. Atherosclerosis. 1998;140:

12 Low HDL Cholesterol Levels Increase CHD Risk Even When TC Is Normal: Framingham Heart Study 14-y incidence rates for CHD (%) < HDL cholesterol (mg/dl) TC <200 (mg/dl) Risk of CHD by HDL cholesterol and TC levels; subjects aged y. Castelli WP et al. JAMA. 1986;256:

13 Cholesterol Homeostasis ATHEROGENIC DYSLIPIDEMIA ATHEROGENIC DYSLIPIDEMIA : PLAQUE PROGRESSION Type 2 Diabetes Mixed Hyperlipidemia Metabolic Syndrome Hypercholesterolemia Renal Disease FH Anti-atherogenic HDL ApoAI Atherogenic ApoB100- containing LPs VLDL VLDL Remnants IDL LDL; Dense LDL Plaque Cholesterol content Apo.B LPs HDL Apo AI Influx Cholesterol Efflux Plaque = Inflammation Fragilisation = Cholesterolrich plaque Cardiovascular Events LDL-C : HDL-C > 3:1

14 ATHEROSCLEROTIC PLAQUE STABILISATION Apo.B LPs HDL Apo AI Influx Cholesterol Efflux Cholesterolrich plaque Plaque Cholesterol content Plaque = stability = Cardiovascular Events

15 Een deel van het residuele risico : De atherogene triade Meer atherogeen! Klein en dense LDL Athertogene Lipiden Triade HDL-C TG rijk aan Lp Non-HDL-C (maar apob) Frequen geobserveerd : type 2 diabetes (T2D) patiënten met MetS patiënten met nierinsufficiëntie ziekten van het auto-immuunstelsel With the courtesy of Prof. Michel Farnier, Dijon.

16 De dosering van LDL-C is misleidend LDL-C: 114 mg/dl Triglyceriden: 150 mg/dl LDL-C: 114 mg/dl Triglyceriden: 198 mg/dl Apo B: 0,9 g/l Apo B: 1,3 g/l 1 apo B per LDL-partikel Presented by M. Langlois Lipid Club Dec 2011

17 Non-HDL-C Het bepalen van non-hdl-c (TC - HDL-C) bevat alle atherogene lipoproteïnes : VLDL, IDL, LDL

18 Dyslipidaemie hypercholesterolaemie : LDL receptorgenmutatie? hypercholesterolaemie met laag HDL Gemengde dyslipidaemie :apo B overproductie? hypertriglyceridaemie : LPL deficientie metabool syndroom geïsoleerd laag HDLfamiliaal hypoalfalipoporteïnaemie normaal lipidenprofiel en CVD?

19

20

21 IMPLEMENTATIE ESC GUIDELINES LIPIDEN Casuistiek Risicofactoren, Lipoproteïnes en Atherogenese Werkingsmechanisme van hyolipimiërende farmaca Richtlijnen Casuistiek

22

23 Statin Liver Endogenous Cholesterol Synthesis LDL-Receptors VLDL-LDL-Cholesterol HDL Atherogenic VLDL, IDL,LDL ApoB LPs HDL Plaque Cholesterol Content HDL = Influx Cholesterol Efflux Atherogenic VLDL, IDL, LDL = Atheroma Plaque Stability Cardiovascular Events Sposito, Chapman ATVB 2002; 22 :

24

25 Two sources of Cholesterol VLDL IDL LDL Synthesis 800mg/day BILIARY CHOLESTEROL (1000 mg/day) Absorption (700mg/day) INTESTINE DIETARY CHOLESTEROL ( mg/day) Excretion

26 IMPLEMENTATIE ESC GUIDELINES LIPIDEN Casuistiek Risicofactoren, Lipoproteïnes en Atherogenese Werkingsmechanisme van hyolipimiërende farmaca Richtlijnen Casuistiek

27 De ESC-richtlijnen voor de behandeling van dyslipidemie definiëren 4 risiconiveaus Reiner & al. ESC/EAS Guidelines for the management of dyslipidaemias 2011 Adapted O. Descamps Louvain Médical 2012

28 Aanbevelingen voor dyslipidemieën (ESC 2011) 4 risico niveaus 3 LDL niveaus < 115 < 100 < 70 Non-HDL Reiner &AL. ESC/EAS Guidelines for the management of dyslipidaemias 2011 Adapted O. Descamps Louvain Médical 2012

29 Aanbevelingen ADA Aanbevolen waarden voor metabool syndroom/diabetes en lipidenafwijkingen Patiënten met zeer hoog risico +++ In secundaire preventie of diabetes + CV risicofactoren (RF) Patiënten met hoog risico ++ In primaire preventie, zonder diabetes maar > 2 RF of diabetes zonder RF LDL (mg/dl) Non- HDL (mg/dl) Apo B (mg/dl) <70 < 100 < 80 < 100 < 130 < 90 Brunzell, Diabetes Care 2008 FR = Facteurs de risque

30 EVOLUTIE RICHTLIJNEN

31 Populatie afhankelijk

32

33

34 SCORE : HDL

35 HDL (mg/dl) man vrouw 30 X 1.8 X 1.3 HDL 38 X 1.5 X X 1.2 X 1 54 X 1 X X 0.8 X X 0.7 X 0.7

36 Factoren die het risico verhogen Familiaal vroegtijdig CV ziekten (man < 55j, vrouw < 60j) Risico x 1.7 vrouw x 2.0 man

37

38 <48j, relatief risico

39

40

41

42

43

44

45

46

47

48 In the overall population, the primary endpoint of major CV events was reduced by 8% (NS) Proportion with event (%) (95% CI ), p= Placebo Fenofibrate No. At Risk Fenofibrate Placebo Major CV events defined as CV death, nonfatal MI and nonfatal stroke Years ACCORD Study Group. N Engl J Med. 2010; 362(17):

49

50

51 Lipanthyl significantly reduced CV events in the elevated TG + low HDL-C subgroup by 31% 18 In patients with TG 204 mg/dl and HDL-C 34 mg/dl Proportion with event (%) % -31% p= % Number needed to treat (NNT) for 5 years to prevent one CV event Simvastatin Simvastatin + Lipanthyl The primary endpoint of major CV events (CV death, nonfatal MI and nonfatal stroke) was not reduced significantly in the overall population (HR=0.92, 95% CI , p=0.32) ACCORD Study Group. N Engl J Med. 2010; 362(17): Elam MB et al. AHA Presentation

52 SCORE endiabetes? 5X VROUWEN 3X MANNEN UKPDS RISC ENGINE

53 Clinical Trials and Recent Patterns in the Use of Statins National Ambulatory Medical Care Survey LRC- CPPT 4S NCEP WOSCOP CARE Am Heart J 2001; 141(6):

54 Chapter 1 : Generic + ZOCOR Prescribed freely without any control ( ~ cheap products ) IndicaAon : PaAents with Hypercholesterolemia Products : Zocor, Simva Generic, Prava Generic, Pravasine, atorva Generic, Totalip Chapter 2 : Original StaAns Prescribed in B with a posteriori control Reimbursement: PaAents not at goal aker 3 months on cheap staans Products : AtorvastaAn 10,20,40,80 mg and RosuvastaAn 10,20,40 mg Chapter 4 : EZETROL & INEGY Prescribed in Bf with a priori control through the medical advisor General PracAAoner needs a posiave advice of the Specialist IndicaAon : PaAents at goal aker 3 months aker staan therapy Products : Ezetrol and Inegy 10/20, 10/40, 10/80 mg

Lipiden, Diabetes en Cardiovasculair Risicomanagement. 17 januari 2013, Utrecht Dr. Janneke Wittekoek, Cardioloog Stichting Actief Preventie Plan

Lipiden, Diabetes en Cardiovasculair Risicomanagement. 17 januari 2013, Utrecht Dr. Janneke Wittekoek, Cardioloog Stichting Actief Preventie Plan Lipiden, Diabetes en Cardiovasculair Risicomanagement 17 januari 2013, Utrecht Dr. Janneke Wittekoek, Cardioloog Stichting Actief Preventie Plan Vet in Historisch Perspectief simpele vetopstapelingsziekte

Nadere informatie

Behandeling van Diabetische Dyslipidemie: - plaats van de statines - PCSK-9 inhibitoren. Ann Mertens, MD, PhD dienst Endocrinologie

Behandeling van Diabetische Dyslipidemie: - plaats van de statines - PCSK-9 inhibitoren. Ann Mertens, MD, PhD dienst Endocrinologie Behandeling van Diabetische Dyslipidemie: - plaats van de statines - PCSK-9 inhibitoren Ann Mertens, MD, PhD dienst Endocrinologie Inschatten van cardiovasculair risico: SCORE-tabellen à Streefdoel LDL-C:

Nadere informatie

Dia 1 Lipiden, Diabetes en Cardiovasculair Risicomanagement. Dia 2. Dia 3. Vet in Historisch Perspectief. simpele vetopstapelingsziekte

Dia 1 Lipiden, Diabetes en Cardiovasculair Risicomanagement. Dia 2. Dia 3. Vet in Historisch Perspectief. simpele vetopstapelingsziekte Dia 1 Lipiden, Diabetes en Cardiovasculair Risicomanagement 17 januari 2013, Utrecht Dr. Janneke Wittekoek, Cardioloog Stichting Actief Preventie Plan Dia 2 Vet in Historisch Perspectief simpele vetopstapelingsziekte

Nadere informatie

Nieuwe guidelines voor preventie. Cardio 2013 Johan Vaes

Nieuwe guidelines voor preventie. Cardio 2013 Johan Vaes Nieuwe guidelines voor preventie Cardio 2013 Johan Vaes Waarom is preventie nodig? CV ziekten blijven belangrijkste doodsoorzaak Zowel mannen als vrouwen Overlijden voor 75 j is ten gevolge van CV ziekten

Nadere informatie

Doel behandeling bij DM: verhinderen/vertragen complicaties. Haffner, NEJM 1998 UKPDS. T2DM, HbA1c, en HVZ 12-7-2011

Doel behandeling bij DM: verhinderen/vertragen complicaties. Haffner, NEJM 1998 UKPDS. T2DM, HbA1c, en HVZ 12-7-2011 Doel behandeling bij DM: verhinderen/vertragen complicaties Haffner, NEJM 998 microvasculaire afwijkingen nefropathie retinopathie neuropathie macrovasculaire afwijkingen coronaire hartziekten cerebrovasculaire

Nadere informatie

PCSK9-remming: voor welke patienten?

PCSK9-remming: voor welke patienten? PCSK9-remming: voor welke patienten? Symposium tijdens het NVVC voorjaarscongres 2016 Noordwijkerhout, 1 april 2016 F.L.J. Visseren Disclosures Afdeling Vasculaire Geneeskunde UMC Utrecht: Onderzoek wordt

Nadere informatie

KGBN. Zin en onzin van statines bij de hoogbejaarde patiënt. De neuroloog & statines.

KGBN. Zin en onzin van statines bij de hoogbejaarde patiënt. De neuroloog & statines. KGBN Zin en onzin van statines bij de hoogbejaarde patiënt. De neuroloog & statines. A/ ISCHEMIC STROKE / TIA & geen CHD : Heart Protection Study : Subgroep stroke antec. gerandomiseerd naar simvastatine

Nadere informatie

Praktische tips voor aanpak hyperlipidemie. Dr. D. Mertens

Praktische tips voor aanpak hyperlipidemie. Dr. D. Mertens Praktische tips voor aanpak hyperlipidemie Dr. D. Mertens BELANG IN VOLKSGEZONDHEID / BELEID Aantal statinegebruikers (mio) Jaarlijkse kost (mio ) 1.4 237 160 2003 2013 Bron: CM 2003 2013 OVERZICHT Bepalen

Nadere informatie

Hart & Nieren Siamese tweeling?

Hart & Nieren Siamese tweeling? Hart & Nieren Siamese tweeling? Björn Meijers, MD, PhD Hart en nieren: onafscheidelijk Hart en nieren: onafscheidelijk Hart en nieren: onafscheidelijk Hart en nieren: onafscheidelijk CKD CVD Hart en nieren:

Nadere informatie

Bijlage III Wijzigingen van de samenvattingen van productkenmerken en bijsluiters.

Bijlage III Wijzigingen van de samenvattingen van productkenmerken en bijsluiters. Bijlage III Wijzigingen van de samenvattingen van productkenmerken en bijsluiters. Opmerking: deze wijzigingen van de samenvatting van de productkenmerken en de bijsluiter waren geldig ten tijde van het

Nadere informatie

Internistisch perspectief

Internistisch perspectief Management van diabetes & ACS Internistisch perspectief Max Nieuwdorp Academisch Medisch Centrum Amsterd Diabetes en hart en vaatziekten ~65% van alle sterfgevallen bij DM als gevolg van HVZ Dood door

Nadere informatie

Lipidenbilan en cardiovasculair risico

Lipidenbilan en cardiovasculair risico Lipidenbilan en cardiovasculair risico OLV Ziekenhuis, Aalst-Asse-Ninove Laboratorium: 053 724281 (Dr. P. Couck, Dr. F. Beckers, Apr. L. Van Hoovels) Endocrinologie: 053 724488 (Dr. F. Nobels, Dr. P. Van

Nadere informatie

Cardiovasculair risicomanagement

Cardiovasculair risicomanagement Cardiovasculair risicomanagement en diabetes Lunchlezing 15 juni 2011 CVRM congres dr. D.J. Mulder, Internist Vasculair Geneeskundige i.o. De obesitas epidemie in Nederland Obesitas + vergrijzing = diabetes!

Nadere informatie

LDL-Cholesterol: Gemeten versus Berekende waarde

LDL-Cholesterol: Gemeten versus Berekende waarde LDL-Cholesterol: Gemeten versus Berekende waarde DORIEN VAN DEN BOSSCHE ASO KLINISCHE BIOLOGIE AZ DELTA KLINISCH LABORATORIUM KLINISCHE CHEMIE PROMOTOR: DR. D. DE SMET Overzicht presentatie LDL-Cholesterol

Nadere informatie

VUmc Basispresentatie

VUmc Basispresentatie Samenwerking waarover? Richtlijnen en zorgstandaarden Cardiovasculair risicomanagement (zorgstandaard) Samenwerking e en e lijn Prof dr Piet ter Wee Afdeling Nefrologie Hypertensie Diabetes mellitus (zorgstandaard)

Nadere informatie

Doel workshop. Drie relevante richtlijnen doornemen: Casuistiek

Doel workshop. Drie relevante richtlijnen doornemen: Casuistiek Doel workshop Drie relevante richtlijnen doornemen: Multidisciplinaire richtlijn cardiovasculair risicomanagement (herziening 2011) 2016 ESC/EAS Guidelines for the Management of Dyslipidaemias 2016 European

Nadere informatie

Algemene benadering van een patiënt met diabetische retinopathie. Bart Van der Schueren IG Endocrinologie

Algemene benadering van een patiënt met diabetische retinopathie. Bart Van der Schueren IG Endocrinologie Algemene benadering van een patiënt met diabetische retinopathie. Bart Van der Schueren IG Endocrinologie Disclaimer No Conflicts of Interest Member of the Committee for Medicinal Products for Human Use

Nadere informatie

Voeding bij diabetes. Erik Muls, MD, PhD Endocrinologie - Voeding Universiteit Leuven. Ede, 08.02.2011

Voeding bij diabetes. Erik Muls, MD, PhD Endocrinologie - Voeding Universiteit Leuven. Ede, 08.02.2011 Voeding bij diabetes Erik Muls, MD, PhD Endocrinologie - Voeding Universiteit Leuven Ede, 08.02.2011 DIABETES ATLAS, 3rd ed, IDF 2006 2007 2025 Total population (millions) 6600 7900 Adult population (millions)

Nadere informatie

Statines en cardiovasculaire preventie: de 'Heart Protection Study'

Statines en cardiovasculaire preventie: de 'Heart Protection Study' Statines en cardiovasculaire preventie: de 'Heart Protection Study' Heart Protection Study Collaborative Group. MRC/BHF Heart Protection Study of cholesterol lowering with simvastatin in 20 536 high-risk

Nadere informatie

Farmacotherapeutisch rapport pravastatine/fenofibraat (Pravafenix ) bij de indicatie 'dyslipidemie met hoge concentratie triglyceriden Geneesmiddel pravastatine/fenofibraat (Pravafenix ) capsule 40/160

Nadere informatie

REPRINT. Revue Médicale de Liège NIEUWE EUROPESE RICHTLIJNEN. HOE BEHANDEL IK Dyslipidemie afhankelijk van het cardiovasculaire risicoprofiel?

REPRINT. Revue Médicale de Liège NIEUWE EUROPESE RICHTLIJNEN. HOE BEHANDEL IK Dyslipidemie afhankelijk van het cardiovasculaire risicoprofiel? REPRINT NIEUWE EUROPESE RICHTLIJNEN VOOR DE BEHANDELING VAN dyslipidemie IN HET KADER VAN CARDIOVASCULAIRE preventie HOE BEHANDEL IK Dyslipidemie afhankelijk van het cardiovasculaire risicoprofiel? O.S.

Nadere informatie

Leefstijlinterventies met stip op 1! Inhoud. Over de zgn. Preventieparadox. The Epidemiological Evidence. Edith Feskens, edith.feskens@wur.

Leefstijlinterventies met stip op 1! Inhoud. Over de zgn. Preventieparadox. The Epidemiological Evidence. Edith Feskens, edith.feskens@wur. Leefstijlinterventies met stip op 1! The Epidemiological Evidence Edith Feskens, edith.feskens@wur.nl Inhoud Waarom is rol voor leefstijl lang onderbelicht geweest? Voeding en Bloeddruk Preventie van type

Nadere informatie

Inhoud. Leefstijlinterventies met stip op 1! Voorbeeld van de PP: het effect van bloeddrukverlaging op sterfte. Over de zgn.

Inhoud. Leefstijlinterventies met stip op 1! Voorbeeld van de PP: het effect van bloeddrukverlaging op sterfte. Over de zgn. Leefstijlinterventies met stip op 1! Inhoud The Epidemiological Evidence Edith Feskens, edith.feskens@wur.nl Waarom is rol voor leefstijl lang onderbelicht geweest? Voeding en Bloeddruk Preventie van type

Nadere informatie

Leefstijlinterventies met stip op 1!

Leefstijlinterventies met stip op 1! Leefstijlinterventies met stip op 1! The Epidemiological Evidence Edith Feskens, edith.feskens@wur.nl Inhoud Waarom is rol voor leefstijl lang onderbelicht geweest? Voeding en Bloeddruk Preventie van type

Nadere informatie

Hypertensie bij ouderen

Hypertensie bij ouderen Medisch Symposium: Geriatrie voor Huisartsen 01/10/2011 Hypertensie bij ouderen Em. Prof. R. Fagard Afdeling Hypertensie en Cardiovasculaire Revalidatie KU Leuven SBP and DBP (mmhg) Bloeddruk vs leeftijd

Nadere informatie

Volume 1, Issue 1 oktober 2012 Dienst Laboratoriumgeneeskunde Campus Sint-Jan AZ Sint-Jan Brugge-Oostende AV

Volume 1, Issue 1 oktober 2012 Dienst Laboratoriumgeneeskunde Campus Sint-Jan AZ Sint-Jan Brugge-Oostende AV Volume 1, Issue 1 oktober 2012 Dienst Laboratoriumgeneeskunde Campus Sint-Jan AZ Sint-Jan Brugge-Oostende AV Intro De eerste nieuwsbrief van de dienst laboratoriumgeneeskunde, campus Sint-Jan is een feit.

Nadere informatie

Cholesterolbehandeling in 2016

Cholesterolbehandeling in 2016 Cholesterolbehandeling in 2016 Ann Mertens, MD, PhD Dienst Endocrinologie, UZ Leuven Programma 1. Belang van cholesterolbehandeling 2. Bepalen van het risico bij uw patiënt 3. Wat meten? Tot chol TG HDL

Nadere informatie

Wat is mijn cardiovasculair risicoprofiel? 27 september 2016 Herbert De Raedt Dienst cardiologie Onze Lieve Vrouw Ziekenhuis Aalst

Wat is mijn cardiovasculair risicoprofiel? 27 september 2016 Herbert De Raedt Dienst cardiologie Onze Lieve Vrouw Ziekenhuis Aalst Wat is mijn cardiovasculair risicoprofiel? 27 september 2016 Herbert De Raedt Dienst cardiologie Onze Lieve Vrouw Ziekenhuis Aalst Waarover Epidemiologie Pathofysiologie Risicofactoren Take home message

Nadere informatie

Behandeling na een acuut coronair syndroom

Behandeling na een acuut coronair syndroom Behandeling na een acuut coronair syndroom Een nieuwe uitdaging in de ketenzorg CVRM Nascholing Stedelijke werkgroep Amsterdam 9 en 14 juni 2010 A.L.M. Bakx, cardioloog, BovenIJ Ziekenhuis SECUNDAIRE PREVENTIE

Nadere informatie

ABSTRACT. praktisch voorbeeld van de behandeling van dyslipidemie volgens de nieuwe europese aanbevelingen. o.s. Descamps

ABSTRACT. praktisch voorbeeld van de behandeling van dyslipidemie volgens de nieuwe europese aanbevelingen. o.s. Descamps ABSTRACT praktisch voorbeeld van de behandeling van dyslipidemie volgens de nieuwe europese aanbevelingen o.s. Descamps Revue du Secteur des Sciences de la Santé de l UCL Praktisch voorbeeld van de behandeling

Nadere informatie

Bloeddruk en cholesterol: Waarom zo belangrijk?

Bloeddruk en cholesterol: Waarom zo belangrijk? Meten is weten: nieuwste visie op de behandeling van hypertensie en hypercholesterolemie Dr K. Benhalima Dienst diabetes en endocrinologie UZ Leuven Gasthuisberg 09-11-2010 Bloeddruk en cholesterol: Waarom

Nadere informatie

Prediabetes : ontwikkelt iedereen diabetes? Wie screenen en hoe? C. De Block Endocrinologie-Diabetologie Voorzitter Diabetes Liga

Prediabetes : ontwikkelt iedereen diabetes? Wie screenen en hoe? C. De Block Endocrinologie-Diabetologie Voorzitter Diabetes Liga Prediabetes : ontwikkelt iedereen diabetes? Wie screenen en hoe? C. De Block Endocrinologie-Diabetologie Voorzitter Diabetes Liga Inhoudsweergave Wie is at risk & Diagnose Prevalentie Klinisch belang van

Nadere informatie

GIDS VOOR FAMILIALE HYPERCHOLESTEROLEMIE (FH) VOOR DE PATIËNT. Heterozygote familiale hypercholesterolemie - voorbeeld van een stamboom

GIDS VOOR FAMILIALE HYPERCHOLESTEROLEMIE (FH) VOOR DE PATIËNT. Heterozygote familiale hypercholesterolemie - voorbeeld van een stamboom GIDS VOOR FAMILIALE HYPERCHOLESTEROLEMIE (FH) VOOR DE PATIËNT Heterozygote familiale hypercholesterolemie - voorbeeld van een stamboom INHOUD DEEL 1: WAT IS FH? 2 DEEL 2: FH DIAGNOSTICEREN 7 DEEL 3: FH

Nadere informatie

Hypercholesterolaemie, het biochemisch defect en reden voor behandeling

Hypercholesterolaemie, het biochemisch defect en reden voor behandeling Hypercholesterolaemie, het biochemisch defect en reden voor behandeling Frits Wijburg, kinderarts metabole ziekten Cholesterol Cholesterol is een vet dat een essentiële bouwsteen is voor het lichaam. Ongeveer

Nadere informatie

BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA CHOLESTEROL. GabrieleJasmin@Fotolia DUIDELIJKE ANTWOORDEN

BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA CHOLESTEROL. GabrieleJasmin@Fotolia DUIDELIJKE ANTWOORDEN BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA CHOLESTEROL GabrieleJasmin@Fotolia DUIDELIJKE ANTWOORDEN Globaal Cardiovasculair Risico Sommige gedragingen in ons dagelijks leven vergroten de kans dat we vroeg of laat problemen

Nadere informatie

Behandeling type 2 diabetes in 2011

Behandeling type 2 diabetes in 2011 mul$disciplinair symposium 1/10/2011 Behandeling type 2 diabetes in 2011 Dr. Katrin Mortelmans Casus man 54 jaar Ø Medische voorgeschiedenis: diabetes type 2 sinds 2006, arteriële hypertensie, maagulcera

Nadere informatie

Samen zorgen. Samen zorgen wij voor de beste zorg bij een acuut hartinfarct

Samen zorgen. Samen zorgen wij voor de beste zorg bij een acuut hartinfarct Samen zorgen Samen zorgen wij voor de beste zorg bij een acuut hartinfarct Goof Zonneveld, huisarts in Sint Pancras en kaderhuisarts HVZ Secundaire preventie Verbinding tussen 2 e en 1 e lijn NVVC-Connect

Nadere informatie

Landelijk Diabetes Congres 2016

Landelijk Diabetes Congres 2016 Landelijk Diabetes Congres 2016 Insuline Pompen, zelfcontrole en sensoren, need to know Thomas van Bemmel, Internist Gelre Ziekenhuis Apeldoorn Disclosures (potentiële) belangenverstrengeling zie hieronder

Nadere informatie

Cardiovasculair Risico Management

Cardiovasculair Risico Management Cardiovasculair Risico Management Update Erik Stroes, internist Vasculaire Geneeskunde AMC INHOUD 1. Lipiden Update 2. De homocysteine story 3. Lifestyle 4. Hypertensie Risico factoren voor atherosclerose

Nadere informatie

Antistolling: Kunt u het bijhouden?

Antistolling: Kunt u het bijhouden? Antistolling: Kunt u het bijhouden? Trombocytenaggregatieremming anno 2016 Sander Damen, arts-onderzoeker cardiologie Cyril Camaro, cardioloog 27-09-2016 Inhoud Achtergrond trombocytenaggregatieremming

Nadere informatie

Voetproblemen bij Diabetespatiënten Situering en Screening. Dr. Greet Peeters Endocrinoloog ZNA Jan Palfijn

Voetproblemen bij Diabetespatiënten Situering en Screening. Dr. Greet Peeters Endocrinoloog ZNA Jan Palfijn Voetproblemen bij Diabetespatiënten Situering en Screening Dr. Greet Peeters Endocrinoloog ZNA Jan Palfijn Voetproblemen bij Diabetespatiënten Enkele weetjes Pathofysiologie Preventie Elke dag krijgen

Nadere informatie

Wijzigingen in de Samenvatting van de Productkenmerken en Bijsluiter, voorgesteld door het Europees Geneesmiddelenbureau

Wijzigingen in de Samenvatting van de Productkenmerken en Bijsluiter, voorgesteld door het Europees Geneesmiddelenbureau BIJLAGE II Wijzigingen in de Samenvatting van de Productkenmerken en Bijsluiter, voorgesteld door het Europees Geneesmiddelenbureau Deze Samenvatting van de Productkenmerken en Bijsluiter zijn het resultaat

Nadere informatie

Cardiovasculair Risicomanagement bij DM2

Cardiovasculair Risicomanagement bij DM2 Cardiovasculair Risicomanagement bij DM2 Guy Rutten Julius Centrum voor Gezondheidswetenschappen en Eerstelijns Geneeskunde DiHAG Sterrencursus 2009 Relevantie Van de mensen met DM 2 sterft 50-70% aan

Nadere informatie

Kosten en baten van lokale gezondheidspromotie

Kosten en baten van lokale gezondheidspromotie Kosten en baten van lokale gezondheidspromotie Prof. Dr. Lieven Annemans Ghent University, Brussels University Lieven.annemans@ugent.be Lieven.annemans@vub.ac.be VIGeZ April 2013 1 Growth 7% Eén van de

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/21953 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/21953 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/21953 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Schalkwijk, Daniël Bernardus van Title: Computational modeling of lipoprotein

Nadere informatie

Anemie, DM en CNS: hoe verder na TREAT?

Anemie, DM en CNS: hoe verder na TREAT? Anemie, DM en CNS: hoe verder na TREAT? Dr M van Buren internist-nefroloog HAGA ziekenhuis Den Haag Dr CAJM Gaillard internist-nefroloog Meander Medisch Centrum Amersfoort VU Medisch Centrum Amsterdam

Nadere informatie

Familial hypercholesterolemia in childhood: diagnostics, therapeutical options and risk stratification Rodenburg, J.

Familial hypercholesterolemia in childhood: diagnostics, therapeutical options and risk stratification Rodenburg, J. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Familial hypercholesterolemia in childhood: diagnostics, therapeutical options and risk stratification Rodenburg, J. Link to publication Citation for published version

Nadere informatie

Nederlandse. Samenvatting

Nederlandse. Samenvatting Nederlandse Samenvatting Het metabole syndroom is tegenwoordig een veel voorkomend ziektebeeld dat getypeerd wordt door een combinatie van verschillende aandoeningen. Voornamelijk in de westerse landen

Nadere informatie

Pharmacotherapie. Introductie- COIG-cursus. Prof. Dr. T. van Gelder (Teun) Internist klinisch farmacoloog Erasmus MC Rotterdam

Pharmacotherapie. Introductie- COIG-cursus. Prof. Dr. T. van Gelder (Teun) Internist klinisch farmacoloog Erasmus MC Rotterdam Pharmacotherapie Introductie- COIG-cursus Prof. Dr. T. van Gelder (Teun) Internist klinisch farmacoloog Erasmus MC Rotterdam vanaf 9.15 uur registratie en koffie/thee 10.00 10.15 uur opening en inleiding

Nadere informatie

Diabetes Mellitus en Nierfunctie

Diabetes Mellitus en Nierfunctie Dr. M.P. Brugts, internist endocrinoloog Diabetes Mellitus en Nierfunctie SYMPOSIUM Renale Fysiologie Primair: Regulatie water en electrolyten balans homeostase Handhaving intravasculaire volume Regulatie

Nadere informatie

Gezondheidsvoordelen

Gezondheidsvoordelen Gezondheidsvoordelen Hart- en vaatziekten De focus op zuivelproducten en hart- en vaatziekten wordt vaak in verband gebracht met verzadigd vet. Omdat zuivelproducten verzadigde vetzuren bevatten en bijdragen

Nadere informatie

Internationale diagnosecriteria en behandelingstargets bij personen met diabetes type 2. Prof.em.dr. Raoul Rottiers Endocrinoloog UZ Gent

Internationale diagnosecriteria en behandelingstargets bij personen met diabetes type 2. Prof.em.dr. Raoul Rottiers Endocrinoloog UZ Gent Internationale diagnosecriteria en behandelingstargets bij personen met diabetes type 2 Prof.em.dr. Raoul Rottiers Endocrinoloog UZ Gent NVKVV Studiedag diabetesverpleegkundigen & -zorgverleners Oostende,

Nadere informatie

2011 Type 1 diabetes. Centrum :309

2011 Type 1 diabetes. Centrum :309 2011 Type 1 diabetes Centrum :309 Bereikte therapiedoelen benchmarking grafieken % non-smokers % patients with HbA1c

Nadere informatie

Resultaten van DM ketenzorg: meer dan cijfers voor de zorgverzekeraar

Resultaten van DM ketenzorg: meer dan cijfers voor de zorgverzekeraar Resultaten van DM ketenzorg: meer dan cijfers voor de zorgverzekeraar Petra Denig Klinische Farmacologie, Universitair Medisch Centrum Groningen Waarom gegevens verzamelen? Zicht krijgen op geleverde zorg

Nadere informatie

Medicatie, Consequenties voor dieetadviezen

Medicatie, Consequenties voor dieetadviezen Cardiovasculair risicomanagement Medicatie, Consequenties voor dieetadviezen Marjon Achterberg en Jan Dirk Banga CVRM in de eerste lijn 19 juni 2014 De Eenhoorn, Amersfoort Uitgangspunt: de richtlijn 2011

Nadere informatie

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Glycobiology in cardiometabolic homeostasis Hassing, H.C. Link to publication

UvA-DARE (Digital Academic Repository) Glycobiology in cardiometabolic homeostasis Hassing, H.C. Link to publication UvA-DARE (Digital Academic Repository) Glycobiology in cardiometabolic homeostasis Hassing, H.C. Link to publication Citation for published version (APA): Hassing, H. C. (2013). Glycobiology in cardiometabolic

Nadere informatie

OLIJFdag 3 oktober 2015

OLIJFdag 3 oktober 2015 OLIJFdag 3 oktober 2015 Nieuwe behandelingen bij eierstokkanker Els Witteveen Internist-oncoloog Huidige en nieuwe inzichten Intraperitoneale toediening Toevoeging van bevacizumab Dose dense toediening

Nadere informatie

Chapter 10. Samenvatting

Chapter 10. Samenvatting Chapter 10 Samenvatting Samenvatting SAMENVATTING Hart- en vaatziekten, zoals een hartinfarct of een herseninfarct vormen de belangrijkste doodsoorzaak van patiënten met diabetes mellitus type 2 (DM2).

Nadere informatie

De associatie tussen endotheeldysfunctie en ontsteking en cardiovasculaire ziekte (Hoorn studie)

De associatie tussen endotheeldysfunctie en ontsteking en cardiovasculaire ziekte (Hoorn studie) Nederlandse samenvatting Historisch perspectief van de HOME studie In 199 suggereerden de eerste resultaten van de UKPDS, 1 een belangrijk onderzoek naar de invloed van glycemische instelling op het ontstaan

Nadere informatie

The effect of statin therapy on vessel wall properties in type 2 diabetes without manifest cardiovascular disease. Edith Dorothé Beishuizen

The effect of statin therapy on vessel wall properties in type 2 diabetes without manifest cardiovascular disease. Edith Dorothé Beishuizen The effect of statin therapy on vessel wall properties in type 2 diabetes without manifest cardiovascular disease Edith Dorothé Beishuizen ISBN 978-90-8559-458-1 Omslag en ontwerp: José Beishuizen-Tabak

Nadere informatie

Is valpreventie kosteneffectief?

Is valpreventie kosteneffectief? Is valpreventie kosteneffectief? Prof. Dr. Lieven Annemans Ghent University, Brussels University Lieven.annemans@ugent.be Lieven.annemans@vub.ac.be Maart 2014 1 Reactie van de overheden op de crisis Jaarlijkse

Nadere informatie

Het syndroom van Klinefelter: Screening en opvolging van metabole afwijkingen. David Unuane Endocrinologie Klinefelter Kliniek

Het syndroom van Klinefelter: Screening en opvolging van metabole afwijkingen. David Unuane Endocrinologie Klinefelter Kliniek Het syndroom van Klinefelter: Screening en opvolging van metabole afwijkingen David Unuane Endocrinologie Klinefelter Kliniek Achtergrond Het Klinefelter syndroom(ks): Genetisch kenmerk extra X-chromosoom:

Nadere informatie

NOAC en coronairlijden. Drs. N. Bennaghmouch, arts-onderzoeker Cardiologie NICE Congres 7 oktober 2016

NOAC en coronairlijden. Drs. N. Bennaghmouch, arts-onderzoeker Cardiologie NICE Congres 7 oktober 2016 NOAC en coronairlijden Drs. N. Bennaghmouch, arts-onderzoeker Cardiologie NICE Congres 7 oktober 2016 Disclosure (potentiële) belangenverstrengeling Geen Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties Geen

Nadere informatie

Screening Diabetische Retinopathie bij Diabetes mellitus type 2. Daniel Tavenier, kaderhuisarts diabetes 17 mei 2011

Screening Diabetische Retinopathie bij Diabetes mellitus type 2. Daniel Tavenier, kaderhuisarts diabetes 17 mei 2011 Screening Diabetische Retinopathie bij Diabetes mellitus type 2 Daniel Tavenier, kaderhuisarts diabetes 17 mei 2011 Diabetische retinopathie Microvasculaire pathologie van de retina. Teken van andere microvasculaire

Nadere informatie

Workshop hypertensie op jonge leeftijd

Workshop hypertensie op jonge leeftijd Workshop hypertensie op jonge leeftijd Monika Hollander, kaderhuisarts HVZ Bert-Jan van den Born, internist-vasc. geneeskundige, AMC Doel workshop Consensus tav diagnostiek en behandeling van jonge patienten

Nadere informatie

3. Heeft ezetimibe een toereikend veiligheidsprofiel op lange termijn?

3. Heeft ezetimibe een toereikend veiligheidsprofiel op lange termijn? ACTUALITÉS De IMPROVE-IT Studie: voordeel van het toevoegen van ezetimibe aan simvastatine om cardiovasculaire ziekten te voorkomen. Commentaren van de Belgian Atherosclerosis Society / Belgian Lipid Club

Nadere informatie

17/12/2013. Inhoudsweergave. Hoe kunnen zorgverleners dagdagelijks meehelpen bij de preventiestrijd tegen T2DM en zwangerschapsdiabetes?

17/12/2013. Inhoudsweergave. Hoe kunnen zorgverleners dagdagelijks meehelpen bij de preventiestrijd tegen T2DM en zwangerschapsdiabetes? Hoe kunnen zorgverleners dagdagelijks meehelpen bij de preventiestrijd tegen T2DM en zwangerschapsdiabetes? prof dr C. De Block Endocrinologie-diabetologie UZA & UA Secretaris Vlaamse Diabetes Vereniging

Nadere informatie

Casus. Weg met psychofarmaca. Number Needed to Treat ±5 26-11- 12

Casus. Weg met psychofarmaca. Number Needed to Treat ±5 26-11- 12 Casus Weg met psychofarmaca Pr Frans Verhey Alzheimer Centrum Limburg Maastricht University Medical Center 82 jarige man myocardinfarct Vanaf enkele jaren Alzheimer, met wanen Thuis, op wachtlijst voor

Nadere informatie

Symposium 2015 Geïsoleerde systolische hypertensie bij jonge volwassenen: betekenis en prognose. prof dr Danny Schoors

Symposium 2015 Geïsoleerde systolische hypertensie bij jonge volwassenen: betekenis en prognose. prof dr Danny Schoors Symposium 2015 Geïsoleerde systolische hypertensie bij jonge volwassenen: betekenis en prognose prof dr Danny Schoors Arteriële hypertensie Epidemiologische studies Duidelijke relatie tussen bloeddruk

Nadere informatie

Nurse Specialist in Hartfalen: What s in a name

Nurse Specialist in Hartfalen: What s in a name BWGCVN Nurse Specialist in Hartfalen: What s in a name Jan Vercammen Hartfalenverpleegkundige ZOL Genk Voorzitter Belgian Heart Failure Nurses Wat is hartfalen Definitie: The inability of the heart to

Nadere informatie

Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen

Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen Positive, Negative and Depressive Subclinical Psychotic

Nadere informatie

CAT Critically Appraised Topic. Bepaling van LDL-cholesterol: gemeten versus berekende waarden

CAT Critically Appraised Topic. Bepaling van LDL-cholesterol: gemeten versus berekende waarden CAT Critically Appraised Topic Bepaling van LDL-cholesterol: gemeten versus berekende waarden Author: Dorien Van den Bossche Supervisor: Dr. D. De Smet Search/methodology verified by: Dr. D. De Smet Date:

Nadere informatie

Met Zorg naar Gezondheid!

Met Zorg naar Gezondheid! Met Zorg naar Gezondheid! dr. Hans Hobbelen Lector Healthy Lifestyle, Ageing and Health Care Kenniscentrum CaRES: Care, Rehabilitatie, Educatie, Sport (CaRES) Lectoraat Transparante Zorgverlening Lectoraat

Nadere informatie

DANKBAARHEID, PSYCHOLOGISCHE BASISBEHOEFTEN EN LEVENSDOELEN 1

DANKBAARHEID, PSYCHOLOGISCHE BASISBEHOEFTEN EN LEVENSDOELEN 1 DANKBAARHEID, PSYCHOLOGISCHE BASISBEHOEFTEN EN LEVENSDOELEN 1 Dankbaarheid in Relatie tot Intrinsieke Levensdoelen: Het mediërende Effect van Psychologische Basisbehoeften Karin Nijssen Open Universiteit

Nadere informatie

NASH en metabool syndroom. two sides of the same coin?

NASH en metabool syndroom. two sides of the same coin? NASH en metabool syndroom two sides of the same coin? Metabool syndroom Klinische diagnose van het metabool syndroom volgens de NCEP-richtlijnen Risicofactor Centrale obesitas M > 102 cm F > 88 cm Triglyceriden

Nadere informatie

Samenvat ting en Conclusies

Samenvat ting en Conclusies Samenvat ting en Conclusies Samenvatting en Conclusies 125 SAMENVAT TING EN CONCLUSIES In dit proefschrift werd de invloed van viscerale obesitas en daarmee samenhangende metabole ontregelingen, en het

Nadere informatie

BELGIAN LIPID CLUB AANBEVELINGEN VOOR DE DIAGNOSE EN DE BEHANDELING VAN DYSLIPIDEMIE

BELGIAN LIPID CLUB AANBEVELINGEN VOOR DE DIAGNOSE EN DE BEHANDELING VAN DYSLIPIDEMIE BELGIAN LIPID CLUB AANBEVELINGEN VOOR DE DIAGNOSE EN DE BEHANDELING VAN DYSLIPIDEMIE Zakgids 4 e editie 2004 DE STERKE PUNTEN VAN DE EUROPESE EN BELGISCHE RICHTLIJNEN 1. Bij patiënten met een bewezen hart-

Nadere informatie

CHAPTER 10 NEDERLANDSE SAMENVATTING

CHAPTER 10 NEDERLANDSE SAMENVATTING CHAPTER 10 NEDERLANDSE SAMENVATTING Chapter 10 156 Dit proefschrift bestaat uit een aantal studies waarin de veranderingen in het vermogen van plasma om de uitstroom (efflux) van cholesterol uit cellen

Nadere informatie

Chemotherapie en stolling

Chemotherapie en stolling Chemotherapie en stolling Therapie, preventie en risicofactoren Karen Geboes UZ Gent 4 december 2015 Avastin en longembolen: hoe behandelen en Avastin al dan niet verder? Chemotherapie en stolling: Therapie,

Nadere informatie

Een voorlichtingsboekje voor patiënten met familiaire hypercholesterolemie DR. LEIV OSE

Een voorlichtingsboekje voor patiënten met familiaire hypercholesterolemie DR. LEIV OSE Een voorlichtingsboekje voor patiënten met familiaire hypercholesterolemie DR. LEIV OSE WAT KOMT U TE WETEN DOOR DIT BOEKJE TE LEZEN? INHOUDSOPGAVE Wat komt u te weten door dit boekje te lezen? DEEL 1:

Nadere informatie

Doc.Ref.: CMDh/PhVWP/042/2012 January 2012 SUMMARY OF PRODUCT CHARACTERISTICS. New Class Warnings

Doc.Ref.: CMDh/PhVWP/042/2012 January 2012 SUMMARY OF PRODUCT CHARACTERISTICS. New Class Warnings HMG-CoA Reductase Inhibitors and safety the risk of new onset diabetes/impaired glucose metabolism Final SmPC and PL wording agreed by PhVWP December 2011 Doc.Ref.: CMDh/PhVWP/042/2012 January 2012 SUMMARY

Nadere informatie

29-10-2013. Voorspellers van behandelresultaat bij patiënten met SAS-stoornissen. Rivierduinen SAS symposium. Inhoud. Introductie.

29-10-2013. Voorspellers van behandelresultaat bij patiënten met SAS-stoornissen. Rivierduinen SAS symposium. Inhoud. Introductie. 29113 Inhoud Voorspellers van behandelresultaat bij patiënten met SASstoornissen de Leiden Routine Outcome Monitoring Study Rivierduinen SAS symposium Routine Outcome Monitoring & echte patiënten De Leiden

Nadere informatie

Wat is de invloed van reuma op hart- en vaatziekten?

Wat is de invloed van reuma op hart- en vaatziekten? Continuing Nursing Education (CNE) Hartrevalidatie Wat is de invloed van reuma op hart- en vaatziekten? Vokko van Halm, AMC / Jan van Breemen Instituut / Reade Wie zijn dit? Anita Witzier Gordon Queen

Nadere informatie

Osteoporotische indeukingsfracturen

Osteoporotische indeukingsfracturen Symposium i.v.m. aandoeningen van het axiaal skelet UZ Leuven campus Gasthuisberg 24 november 2012 Osteoporotische indeukingsfracturen Steven Boonen, MD, PhD Centrum voor Metabole Botziekten UZ Leuven

Nadere informatie

Een voorlichtingsboekje voor patiënten met familiaire hypercholesterolemie DR. LEIV OSE

Een voorlichtingsboekje voor patiënten met familiaire hypercholesterolemie DR. LEIV OSE Een voorlichtingsboekje voor patiënten met familiaire hypercholesterolemie DR. LEIV OSE INHOUDSOPGAVE WAT KOMT U TE WETEN DOOR DIT BOEKJE TE LEZEN? U komt te weten wat familiaire hypercholesterolemie is

Nadere informatie

To ventilate or not to ventilate, that s the question

To ventilate or not to ventilate, that s the question To ventilate or not to ventilate, that s the question Prof Jan Bakker Afdelingshoofd Intensive Care Volwassenen jan.bakker@erasmusmc.nl VRAAG Opname op Intensive Care? JA Kan ik nog niet zeggen Doet opname

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse Samenvatting In dit proefschrift wordt de rol en interactie van verschillende cholesterol en fosfolipiden transporters besproken. Deze transporters zijn erg belangrijk voor het bewaren van

Nadere informatie

Evolutie in de zorg voor diabetespatiënten: van specialist naar multidisciplinaire teamwerking

Evolutie in de zorg voor diabetespatiënten: van specialist naar multidisciplinaire teamwerking Evolutie in de zorg voor diabetespatiënten: van specialist naar multidisciplinaire teamwerking Chantal Mathieu, MD PhD Endocrinologie UZ Leuven, KU Leuven België Hoe kwaliteit van zorgen voor mensen met

Nadere informatie

Metabool syndroom. Bestaat het wel bij de oudere psychiatrische patiënt?

Metabool syndroom. Bestaat het wel bij de oudere psychiatrische patiënt? Metabool syndroom Bestaat het wel bij de oudere psychiatrische patiënt? Even voorstellen Casper Jansen Specialist ouderengeneeskunde Centrum voor ouderenpsychiatrie GGNet Sanne Wassink-Vossen Verpleegkundig

Nadere informatie

De nieuwe NHG standaard Diabetes Mellitus type 2

De nieuwe NHG standaard Diabetes Mellitus type 2 De nieuwe NHG standaard Diabetes Mellitus type 2 F. Holleman Belangenverstrengeling Academisch prestige: AMC Adviesraden: sanofi, Eli Lilly Onderzoekssponsoring: MSD Alle (neven)inkomsten afkomstig van

Nadere informatie

Confounding opzet & interpretatie van mensgebonden onderzoek

Confounding opzet & interpretatie van mensgebonden onderzoek Confounding opzet & interpretatie van mensgebonden onderzoek b.siegerink@lumc.nl Klinische epidemiologie expositie veroorzaakt uitkomst in domein 1 Onderzoeksvraag Expositie Uitkomst in Domein Onderzoeksvraag

Nadere informatie

Preventie van CVA: Zijn NOACS altijd superieur. Stand van zaken klinische trials met NOACS bij VKF

Preventie van CVA: Zijn NOACS altijd superieur. Stand van zaken klinische trials met NOACS bij VKF Preventie van CVA: Zijn NOACs Altijd Superieur? Preventie van CVA: Zijn NOACS altijd superieur Stand van zaken klinische trials met NOACS bij VKF o Superioriteit versus warfarine o Superioriteit versus

Nadere informatie

Gender differences in heart disease. Dr Danny Schoors

Gender differences in heart disease. Dr Danny Schoors Gender differences in heart disease Dr Danny Schoors Women are meant to be loved, not to be understood Oscar Wilde (1854-1900) 2 05/01/16 Inleiding Cardiovasculaire ziekte 7 tot 10 jaar later dan bij mannen

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Cardiovasculaire Beoordeling na Hypertensieve Afwijkingen van de Zwangerschap Hypertensieve zwangerschapscomplicaties rondom de uitgerekende datum zijn veelvoorkomende complicaties.

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek Familiaire Hypercholesterolemie

Bevolkingsonderzoek Familiaire Hypercholesterolemie Bevolkingsonderzoek Familiaire Hypercholesterolemie Casuïstiek Mw. K, slanke en sportieve 30 jarige vrouw wordt verwezen voor behandeling van haar verhoogde cholesterol. Haar vader kreeg op 57 jarige leeftijd

Nadere informatie

Introduction Henk Schwietert

Introduction Henk Schwietert Introduction Henk Schwietert Evalan develops, markets and sells services that use remote monitoring and telemetry solutions. Our Company Evalan develops hard- and software to support these services: mobile

Nadere informatie

Rol van dieet, samenstelling voeding en bewegen bij de behandeling van Nonalcoholic Fatty Liver Disease

Rol van dieet, samenstelling voeding en bewegen bij de behandeling van Nonalcoholic Fatty Liver Disease Rol van dieet, samenstelling voeding en bewegen bij de behandeling van Nonalcoholic Fatty Liver Disease Saskia Tabak diëtist UMCG Er gaat niets boven Groningen! Inhoud Behandeling van NAFLD 1. Rol van

Nadere informatie

Aggressive lipid lowering in patients with familial hypercholesterolaemia van Wissen, S.

Aggressive lipid lowering in patients with familial hypercholesterolaemia van Wissen, S. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Aggressive lipid lowering in patients with familial hypercholesterolaemia van Wissen, S. Link to publication Citation for published version (APA): van Wissen, S.

Nadere informatie

Letter. Lipid Club. Editoriaal OKTOBER 2005. Driemaandelijks - Oktober 2005 Vol. 17, N o 3

Letter. Lipid Club. Editoriaal OKTOBER 2005. Driemaandelijks - Oktober 2005 Vol. 17, N o 3 Lipid Club OKTOBER 2005 Letter Verantwoordelijke uitgever: Prof. F. HELLER (C.H. Jolimont) Redactie: Prof. J. DUCOBU (CHU Tivoli) I N H O U D Dyslipidemie en diabetes Verhoogt een infektie met heliobacter

Nadere informatie

Exercise is Medicine. Fysiotherapeut: specialist in beweging

Exercise is Medicine. Fysiotherapeut: specialist in beweging Wie meet hoeveelheid en intensiteit FA bij patiënten? Wie heeft als doelstelling therapie behalen van beweegnorm? Wie behandelt patiënten voor functie én gezondheid? Dr. Harriët Wittink Lector Leefstijl

Nadere informatie