5 Organisatiekunde. Organisatie als integraal systeem 3. Inleiding 3. Organisatiesysteem schematisch weergegeven 4. Omgeving 5. Contextuele omgeving 5

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "5 Organisatiekunde. Organisatie als integraal systeem 3. Inleiding 3. Organisatiesysteem schematisch weergegeven 4. Omgeving 5. Contextuele omgeving 5"

Transcriptie

1 5 Organisatiekunde Organisatie als integraal systeem 3 Inleiding 3 Organisatiesysteem schematisch weergegeven 4 Omgeving 5 Contextuele omgeving 5 Transactionele omgeving 5 Richting 6 Visie 6 Strategie 6 Inrichting 7 Kernproces 7 Structuur 8 Cultuur 10 Ondersteunende processen 12 1

2 2

3 Organisatiekunde Inleiding Organisaties worden in deze syllabus beschouwd als integrale systemen die in wisselwerking staan met hun omgeving. Een organisatie betrekt middelen vanuit de omgeving zoals kennis, arbeidskracht, kapitaal, kennis en grondstoffen. Dit vormt de input van de organisatie. Input wordt in de organisatie getransformeerd tot output: diensten, goederen, publicaties, technologie, afgestudeerden. Het is voor het voortbestaan van de organisatie essentieel dat adequaat wordt gereageerd op ontwikkelingen in de omgeving. Dit betekent dat de richting en de inrichting van een organisatie op de omgevingsontwikkelingen worden afgestemd. Bij het analyseren van de omgeving wordt onderscheid gemaakt tussen: - De contextuele omgeving - De transactionele omgeving Bij de richting van de organisatie wordt gewerkt met de aspecten: - Visie - Strategie En bij de inrichting van de organisatie met de aspecten: - Kernproces - Structuur - Cultuur Al deze aspecten staan in wisselwerking met elkaar. Bijvoorbeeld: vindt een belangrijke ontwikkeling in de omgeving plaats, dan betekent dit dat de organisatie moet nagaan wat de consequenties zijn voor de richting (visie en strategie) en de inrichting (kernproces, structuur, cultuur). De hierboven genoemde termen worden in de volgende paragrafen nader uitgewerkt. De onderlinge verbanden zijn weergegeven in het schema op de volgende bladzijde. 3

4 Organisatiesysteem schematisch weergegeven Contextuele omgeving Visie Strategie Kernproces Structuur Cultuur Transactionele omgeving 4

5 Wisselwerking met de omgeving Contextuele omgeving De contextuele omgeving is die omgeving die indirecte invloed heeft op het functioneren van een organisatie. De organisatie heeft over het algemeen nauwelijks invloed op de contextuele omgeving. De contextuele omgeving bestaat uit: de economische (o.a. rente, inflatie), politieke (o.a. wet- en regelgeving), technologische (o.a. uitvindingen), fysieke (o.a. infrastructuur, geografische ligging), en sociaal-maatschappelijke (o.a. demografische) ontwikkelingen. In enkele gevallen, bijvoorbeeld bij ideële organisaties, is de output van een organisatie er juist op gericht invloed uit te oefenen op de contextuele omgeving. Organisaties als Greenpeace zijn er op gericht politieke en sociaal maatschappelijke ontwikkelingen te beïnvloeden. Transactionele omgeving De transactionele omgeving is die omgeving die directe invloed heeft op het functioneren van de organisatie. Er is bij de transactionele omgeving sprake van interactie (wederzijdse beïnvloeding) tussen de omgeving en de organisatie, vaak in de vorm van onderhandeling. De transactionele omgeving bestaat uit: financiers (o.a. fondsen, subsidiegevers, banken), eigenaren (o.a. aandeelhouders, investeerders en kapitaalverschaffers), concurrenten (andere organisaties), consumenten (afnemers van producten en diensten), handelspartners (o.a. transporteur, toeleveranciers), belangengroepen (o.a. actiegroepen), werknemers- en werkgeversorganisaties. 5

6 Richting Visie De visie van een organisatie is het beeld dat de organisatie van en voor zichzelf heeft, nu en in de toekomst en de vertaling hiervan in concretere termen. Deze concretere termen hebben betrekking op de identiteit van de organisatie (wie zijn wij?), de competentie van de organisatie (wat kunnen wij?) en de intentie van de organisatie (wat willen wij?). De visie wordt uiteindelijk vertaald in de formulering van één of meerdere doelstellingen die de organisatie wenst te bereiken. Deze doelstellingen zijn niet-kwantitatief van aard. Dergelijke doelstellingen kunnen bijvoorbeeld zijn: "onze organisatie wil de grootste zijn" of "onze organisatie wil de beste zijn". Deze doelstellingen zullen in de strategie verder uitgewerkt en meetbaar gemaakt moeten worden. Strategie De strategie van de organisatie bestaat uit de plannen of handelingen die moeten leiden tot de allocatie van middelen in de organisatie. Het is een proces in de tijd met als doel bepaalde, bij de formulering van de visie, vastgestelde doelstellingen te bereiken. Strategieformulering is een iteratief proces (stap voor stap tot een optimum komen). De strategische analyse omvat een interne en een externe analyse die leidt tot een indicatie van de sterkten en zwakten van de organisatie en een inventarisatie van de kansen en bedreigingen voor de organisatie. Deze analyse maakt het uiteindelijk mogelijk dat er keuzes worden gemaakt ten aanzien van onder andere kernactiviteiten en markten van de organisatie. De geformuleerde strategie wordt meetbaar gemaakt door doelen (kwantificeerbare doelstellingen) te stellen voor zowel de organisatie als geheel als voor zijn delen (afdelingen en individuen). Binnen de richting is er sprake van een hiërarchie: visie staat boven strategie. Hierbij is de verwoording van de visie de beantwoording van de vraag wat de organisatie wil. De strategie is de manier waarop de organisatie denkt de visie te realiseren, met andere woorden hoe de organisatie denkt de visie te gaan realiseren. Als visie en strategie vast staan moet de koppeling worden gemaakt tussen de richting en de inrichting. 6

7 Inrichting Binnen de inrichting is er geen sprake van hiërarchie. De drie de aspectsystemen zijn gelijkwaardig. Dit betekent dat binnen de inrichting van de organisatie, het kernproces, de structuur en de cultuur van eenzelfde niveau zijn. Kernproces Het kernproces van een organisatie is het transformatieproces van invoer, doorvoer en uitvoer voor de verschillende kernactiviteiten van de organisatie zoals die in de strategie zijn geformuleerd. Deze invoer-, doorvoer-, en uitvoerprocessen zijn zowel op organisatie- als op afdelings- als op individueel niveau te onderscheiden. Op het niveau van de organisatie wordt gekeken naar wat de organisatie in en uit gaat en uit welke bewerkingen de doorvoer bestaat. Verder kan gekeken worden naar het invoer-, doorvoer- en uitvoerproces van de verschillende afdelingen als deel van het doorvoerproces van de totale organisatie. Op het niveau van de doorvoer van een afdeling kan gekeken worden naar het invoer-, doorvoer- en uitvoerproces van individuele medewerkers. De analyse van het kernproces van de organisatie is van wezenlijk belang voor de structuur en cultuur van de organisatie. De doorvoeractiviteiten zijn naar hun aard te onderscheiden in : - A-processen: Dit zijn hoog routinematige en laag probleemoplossende kernprocessen. De uit te voeren werkzaamheden binnen de kernprocessen zijn vaak kort cyclisch en uitvoeringsgericht. Lopende band werkzaamheden of routinebepalingen in een laboratorium zijn hiervan voorbeelden. - B-processen: Dit zijn laag routinematige en hoog probleemoplossende kernprocessen. De uit te voeren werkzaamheden zijn vaak eenmalig en innovatiegericht. Wetenschappelijke onderzoek of het ontwikkelen van een nieuw product typeren zich als B-processen. In veel kennisintensieve organisaties zijn de B-processen dominant. Binnen deze processen zijn er ook veel A-activiteiten zichtbaar. Door het werken met protocollen, bijvoorbeeld in de klinische patiëntenzorg, kunnen zowel de A- als de B-processen tot hun recht komen. 7

8 Structuur De structuur van de organisatie kan gedefinieerd worden als de wijze waarop het werk in afzonderlijke taken is verdeeld en de wijze waarop deze vervolgens worden gecoördineerd. De structuur moet zoveel mogelijk worden afgestemd op de situationele factoren. Hierbij kan een onderscheid gemaakt worden in drie ordeningsprincipes: markt, product en functioneel. Een voorbeeld van een marktindeling is bijvoorbeeld de indeling van een bank in een particuliere en een zakelijke markt of een organisatie in de geestelijke gezondheidszorg die een jeugd-, volwassenen- en ouderenafdeling kent. Een productstructurering is bijvoorbeeld een bedrijf die in verschillende divisies audio- en huishoudelijke apparatuur maakt of een universiteit die alleen werkt met onderwijs- en onderzoeksinstituten. Een functionele indeling is binnen een ziekenhuis de indeling van afdelingen naar specialisme (cardiologie, neurologie, chirurgie) of in een productiebedrijf de afdelingen inkoop, productie, verkoop. In onderstaand schema wordt de relatie tussen situationele factoren en de verschillende ordeningsprincipes inzichtelijk gemaakt. + Markt Externe turbulentie Product Functioneel - - Interne + complexiteit De turbulentie van de omgeving wordt bepaald door de mate van veranderingen in de omgeving en de invloed die deze veranderingen hebben op de organisatie. De complexiteit heeft te maken met de mate waarin de taken gestandaardiseerd kunnen worden. A-processen zijn sterk te standaardiseren en beperkt complex, B- processen zijn beperkt te standaardiseren en complex. Bij een hoge mate van complexiteit moet rekening gehouden worden met diverse, soms tegenstrijdige aspecten. Deze situationele factoren bepalen in grote mate de structuur van de organisatie. In onderstaand schema worden deze configuraties van situatie en structuurkenmerken weergegeven. 8

9 Externe turbulentie + - Simple structure Pioniersorganisatie Direct toezicht Machinebureaucratie Productiebedrijf Standaardisatie werkprocessen Adhocratie Adviesbureau Onderlinge afstemming Professionele bureaucratie Ziekenhuis Standaardisatie Vaardigheden - Interne complexiteit + Bij een grote mate van externe turbulente en beperkte mate van interne complexiteit pas het beste een centrale, eenvoudige structuur. Karakteristiek voor deze structuur is de overzichtelijkheid. De coördinatie vindt plaats door direct toezicht. Een voorbeeld is een pioniersorganisatie, waarbij de pionier/oprichter werkt met een beperkt aantal medewerkers. Bij een grote mate van externe turbulentie en een grote mate van interne complexiteit past het beste een decentrale en organische structuur, de zogenaamde adhocratie. Bij een adhocratie vindt de coördinatie plaats door onderlinge afstemming. Een adviesbureau waarbij experts uit verschillende disciplines samenwerken in tijdelijke projectgroepen is een voorbeeld van een adhocratie. Bij een beperkte mate van externe turbulentie en een beperkte mate van interne complexiteit is een centrale en gebureaucratiseerde structuur (machinebureaucratie) het meest geëigend. Te onderscheiden werkzaamheden zijn voor het merendeel eenvoudig van aard en worden gestandaardiseerd zodat het routinehandelingen worden. Formele procedures vergroten de voorspelbaarheid van het resultaat. Een autofabriek of een verzekeringsmaatschappij zijn hiervan voorbeelden. Bij een beperkte mate van externe turbulentie en een grote mate van interne complexiteit past een decentrale, gebureaucratiseerde structuur (professionele bureaucratie). Omdat het werk relatief ingewikkeld is (complex), moeten de medewerkers zeggenschap hebben over de uitvoering. Standaardisatie van vaardigheden is in deze situatie een geëigend coördinatiemechanisme. Een voorbeeld van deze configuratie is een universiteit of ziekenhuis. 9

10 Cultuur Onder de cultuur van de organisatie wordt verstaan: het geheel van normen, waarden, opvattingen, attitudes en visies op de werkelijkheid die in belangrijke mate het gedrag sturen en beslissingen in organisaties beïnvloeden. Onder cultuur vallen ondermeer de verschillende leiderschapsstijlen die binnen de organisatie kunnen worden onderkend. Communicatie, besluitvorming, controle en coördinatie hebben zowel een culturele als een structurele dimensie. Binnen organisaties zijn vier hoofdstromingen van culturen herkenbaar: - Machtgeoriënteerde cultuur - Rolgeoriënteerde cultuur - Taakgeoriënteerde cultuur - Persoonsgeoriënteerde cultuur Schematisch weergeven: MACHT TAAK PERSOON ROL / REGEL Enkele kenmerken zijn: De machtgeoriënteerde organisatie - De organisatie probeert de omgeving te overheersen. - De leiding heeft absolute zeggenschap over medewerkers. - Macht en invloed op basis van functie zijn erg belangrijk. - Er is een sterke hiërarchische structuur. - Collega's op gelijk niveau letten op elkaar. - Medewerkers streven voortdurend naar positieverbetering. - Er heerst vaak een autoritaire stijl van leidinggeven. 10

11 De rolgeoriënteerde organisatie - De organisatie werkt zo rationeel en ordelijk als mogelijk is. - Er zijn veel overeenkomsten, regels en procedures. - Er is een duidelijke hiërarchie met daaraan gekoppeld statusverschillen. - Medewerkers gaan op een correcte manier met elkaar om. - Op invloeden van buiten wordt traag gereageerd. - Deze organisaties zijn vaak weinig flexibel. De taakgeoriënteerde organisatie - Het bereiken van het gestelde doel is het meest belangrijk. - Het doel heiligt de middelen. - Het gestelde doel is bij iedereen bekend. - Macht en invloed zijn gebaseerd op deskundigheid en persoonlijkheid, gericht op het te realiseren doel - De nadruk ligt op snelheid en flexibiliteit om zich aan veranderde omstandigheden aan te passen. De persoonsgeoriënteerde organisatie - De behoefte van de medewerkers staat centraal. - Een organisatie is slechts een instrument om gestelde persoonlijke doelstellingen te bereiken. - Het werk wordt verdeeld op basis van persoonlijke voorkeuren. - De organisatiestructuur is vaak plat. De bovenstaande typeringen komen zelden in zijn extreme vorm voor in een organisatie. Vaak is er sprake van één of twee dominante oriëntaties. Voorbeelden hiervan zijn: - Oorspronkelijke familiebedrijven vertonen vaak machtgeoriënteerde culturen. Een voorbeeld hiervan is motelketen Van der Valk. Ook in maatschappen van accountants en advocaten met de oprichter/eigenaar in de leiding is deze cultuur regelmatig dominant. - Ministeries en bureaucratische organisaties zijn sterk dominant rol- /regelgerichte organisaties. Kerncentrales vertonen deze cultuur eveneens. Het kernproces vraagt in verband met veiligheid strikte procedures. Dit heeft vervolgens invloed op de gehele cultuur van de organisatie. - Organisaties waarin de autonomie van de professional sterk aanwezig is, typeren zich als persoonsgerichte culturen. Vaak wordt er dan gesproken over een eilandencultuur. - Redacties van dagbladen of verkooporganisaties zijn dominant taakgeoriënteerd. De taakoriëntatie bij verkopers wordt vaak gestimuleerd door prestatiegerichte beloningstructuur. De drie componenten, kernproces - structuur - cultuur staan in directe relatie tot elkaar. Verandert men één component, dan zullen ook de andere twee veranderen. Herdefiniëring van het kernproces betekent dat men ook taken, bevoegdheden, regels en procedures zal moeten veranderen. Wil men de cultuur van de organisatie wijzigen, dan zullen ook het kernproces en de structuur moeten wijzigen. 11

12 Ondersteunende processen In organisaties zijn vaak stafmedewerkers en -diensten werkzaam op het gebied van: - Personeel - Financiën - Informatie en automatisering - Huisvesting - Marketing Deze diensten hebben een rol op het gebied van planning en control en faciliteren de leidinggevenden vanuit hun specifieke deskundigheid. Het primaire doel van deze diensten is de leidinggevenden van de kernprocessen te ondersteunen. Wordt aan deze kernprocessen niet adequaat sturing gegeven dan bestaat het risico dat de stafdiensten vanuit hun referentiekader gaan sturen. Bij machineof professionele bureaucratieën is dit regelmatig waarneembaar. De zogenaamde verticale regelsystemen worden dan overheersend. Ontbureaucratiseren en dereguleren zijn dan geëigende maatregelen. Literatuur - Integrale organisatie-ontwikkeling, Jaap Boonstra, Reed Business Information, Organisatiestructuren, Henry Mintzberg, Pearson Prentice Hall NL, Understanding our organisation s character, R. Harrison, Harvard Business Preview,

Mintzberg Organisatiestructuren / modellen Geschreven door Chris Stapper op 17 mei 2012 00:00 Categorie: Strategische HRM

Mintzberg Organisatiestructuren / modellen Geschreven door Chris Stapper op 17 mei 2012 00:00 Categorie: Strategische HRM Mintzberg Organisatiestructuren / modellen Geschreven door Chris Stapper op 17 mei 2012 00:00 Categorie: Strategische HRM De Mintzberg organisatiestructuren, of eigenlijk de Mintzberg configuraties, zijn

Nadere informatie

voorbeeldexamen I-Tracks IT and Management Foundation voorbeeldexamen ITMF uitgave september 2006

voorbeeldexamen I-Tracks IT and Management Foundation voorbeeldexamen ITMF uitgave september 2006 voorbeeldexamen IT and Management Foundation (ITMF) I-Tracks IT and Management Foundation voorbeeldexamen ITMF uitgave september 2006 inhoud 3 inleiding 4 voorbeeldexamen 12 antwoordindicatie 25 beoordeling

Nadere informatie

Jan van der Wel, Zorgondernemer, Bestuurslid RGFHMR, Bedrijfskunde. Van bedreigingen naar kansen in de innoverende fysiotherapiepraktijk

Jan van der Wel, Zorgondernemer, Bestuurslid RGFHMR, Bedrijfskunde. Van bedreigingen naar kansen in de innoverende fysiotherapiepraktijk Jan van der Wel, Zorgondernemer, Bestuurslid RGFHMR, Bedrijfskunde Van bedreigingen naar kansen in de innoverende fysiotherapiepraktijk Externe Analyse Interne Analyse Kansen en Bedreigingen Strategische

Nadere informatie

Flexibel werken en organiseren

Flexibel werken en organiseren Flexibel werken en organiseren Flexibel werken en organiseren Inhoud Inhoud Inleiding De kracht van flexibiliteit Differentiatie in ontwikkeling en doorstroom gebaseerd op organisatieverschillen Aspecten

Nadere informatie

Samenvatting Management

Samenvatting Management Samenvatting Management Week 1 Het 7S model en Mintzberg zijn beiden te gebruiken om een organisatie te bekijken. Bij Mintzberg gaat het om: Hoe moeten organisaties effectief functioneren om hun doelen

Nadere informatie

Leiderschap in verandering

Leiderschap in verandering Leiderschap in verandering Collegereeks verandermanagement Focus Conferences, 9 februari 2010 Prof. dr. Jaap Boonstra Sioo/UvA Inhoud Management van verandering - Kijken naar organiseren en veranderen

Nadere informatie

Thema 2. Bedrijfsstructuur

Thema 2. Bedrijfsstructuur Thema 2 Bedrijfsstructuur 0. Inleiding ORGANISEREN is het proces van het regelen van mensen en andere middelen om samen een doel te bereiken. Organiseren betekent de keuze van HORIZONTALE indeling VERTICALE

Nadere informatie

Blauwdruk voor succesvol FM. Inclusief performance management, contractmanagement en planning en control voor facilitaire organisaties

Blauwdruk voor succesvol FM. Inclusief performance management, contractmanagement en planning en control voor facilitaire organisaties Blauwdruk voor succesvol FM Inclusief performance management, contractmanagement en planning en control voor facilitaire organisaties Inhoud Voorwoord Planning en control voor facilitaire organisaties

Nadere informatie

VOORBEELDRAPPORTAGE HBO

VOORBEELDRAPPORTAGE HBO VOORBEELDRAPPORTAGE HBO De casuïstiek die hieronder gehanteerd wordt, komt van de Hogeschool van Amsterdam, die meegedaan heeft in een pilot-studie. De opzet is algemeen van aard geweest zonder een gerichte

Nadere informatie

Betrouwbaar, wendbaar en goed tegelijkertijd het kan!

Betrouwbaar, wendbaar en goed tegelijkertijd het kan! Betrouwbaar, wendbaar en goed tegelijkertijd het kan! Bart Stofberg We kennen allemaal de waardestrategieën van Treacy en Wiersema: operational excellence, product leadership en customer intimacy. Die

Nadere informatie

Het Management Skills Assessment Instrument (MSAI)

Het Management Skills Assessment Instrument (MSAI) Het Management Skills Assessment Instrument (MSAI) Het zelfbeoordelingsformulier Het doel van deze evaluatie is om u te helpen bij het bepalen van de belangrijkste aandachtsvelden van uw leidinggevende

Nadere informatie

Wijzer in de professionele ruimte

Wijzer in de professionele ruimte Wijzer in de professionele ruimte Strategieën om de professionele ruimte van docenten(-teams) te optimaliseren Rob Vink Wat is professionele ruimte? Als docent geef je vorm aan het onderwijs en daar voel

Nadere informatie

DEEL 1: DE CONTEXT VAN PUBLIC RELATIONS Hoofdstuk 2. Management en organisatie van public relations

DEEL 1: DE CONTEXT VAN PUBLIC RELATIONS Hoofdstuk 2. Management en organisatie van public relations DEEL 1: DE CONTEXT VAN PUBLIC RELATIONS Hoofdstuk 2. Management en organisatie van public relations 1. Belang van de context Elk bedrijf staat in wisselwerking met zijn omgeving. Voorbeelden? Coca Cola

Nadere informatie

Informatieblad Ondernemingsplan

Informatieblad Ondernemingsplan Informatieblad Ondernemingsplan 1. Inleiding Verloskundigen met een eigen praktijk zijn ondernemers. Door de toenemende concurrentie wordt er echter een groot beroep gedaan op het ondernemerschap zodat

Nadere informatie

Inleiding: De vragenlijst wordt afgesloten met de vraag om uw kennisvraag 2 ledig in maximaal 100 woorden te formuleren.

Inleiding: De vragenlijst wordt afgesloten met de vraag om uw kennisvraag 2 ledig in maximaal 100 woorden te formuleren. Inleiding: Deze vragenlijst bestaat uit 45 vragen en dient ertoe om het innovatietraject strategischeen zoekmachine marketing zo Efficiënt, Effectief en Educatief mogelijk te laten verlopen. Deze kunt

Nadere informatie

Hoofdstuk 4 De marketing- omgeving

Hoofdstuk 4 De marketing- omgeving Hoofdstuk 4 De marketing- omgeving Marketingomgeving Deel 1 Deel 2 Markten Deel 3 Deel 4 Deel 5 Deel 6 Deel 7 Deel 8 Deel 9 Principes van marketing - Hoofdstuk 4 2 Leerdoelen 1. Aangeven welke krachten

Nadere informatie

Leiderschap bij organisatie verandering. Prof. dr. Janka Stoker Faculteit Economie en Bedrijfskunde Divosa, 22 mei 2015

Leiderschap bij organisatie verandering. Prof. dr. Janka Stoker Faculteit Economie en Bedrijfskunde Divosa, 22 mei 2015 1 1 Leiderschap bij organisatie verandering Prof. dr. Janka Stoker Faculteit Economie en Bedrijfskunde Divosa, 22 mei 2015 Het belang van leiderschap: overal om ons heen 2 Thema s 3 1. Wat is leiderschap?

Nadere informatie

Rampen- en Crisisbestrijding: Wat en wie moeten we trainen

Rampen- en Crisisbestrijding: Wat en wie moeten we trainen Kenmerken van rampen- en crisisbestrijding Crisissen of rampen hebben een aantal gedeelde kenmerken die van grote invloed zijn op de wijze waarop ze bestreden worden en die tevens de voorbereiding erop

Nadere informatie

structuur en gaan Mark Nijssen en Huub Torremans

structuur en gaan Mark Nijssen en Huub Torremans De manier waarop een organisatie is ingericht is vaak het resultaat van een organisch proces. Hoe vaak wordt de vraag waarom zijn jullie zo georganiseerd? wel niet beantwoord met omdat het zo gegroeid

Nadere informatie

Functieprofiel: Beleidsmedewerker Functiecode: 0301

Functieprofiel: Beleidsmedewerker Functiecode: 0301 Functieprofiel: Beleidsmedewerker Functiecode: 0301 Doel Ontwikkelen, implementeren, evalueren en bijstellen van beleid op één of meerdere aandachtsgebieden/beleidsterreinen ten behoeve van de instelling,

Nadere informatie

De kernvragen bij een organisatiediagnose

De kernvragen bij een organisatiediagnose De kernvragen bij een organisatiediagnose 1. Is duidelijk waarom de organisatie bestaat (de missie)? 2. Zijn de doelen gecommuniceerd en toetsbaar? 3. Maakt de strategie duidelijk hoe doelen gehaald gaan

Nadere informatie

Systeemvisie op Organisatie en Management

Systeemvisie op Organisatie en Management Systeemvisie op Organisatie en Management E.J. Mol 16 Mei 2012 1 Inhoudsopgave 1 SYSTEEMVISIE OP ORGANISATIE EN MANAGEMENT 2 1.1 De organisatie als open systeem.................. 2 1.2 De rol van de manager

Nadere informatie

Op weg naar een integraal kindcentrum. Janny Reitsma

Op weg naar een integraal kindcentrum. Janny Reitsma Op weg naar een integraal kindcentrum Janny Reitsma Programma: Verkenning van het integraal kindcentrum Leiderschap: mensen in beweging zetten Leiderschap: planmatig organiseren Leren als strategie voor

Nadere informatie

Strategisch plan

Strategisch plan Strategisch plan 2016-2019 1. Inleiding Voor u ligt het strategisch plan 2016-2019. In het strategisch plan 2016-2019 wil Dress for Success Amsterdam (DfS A) u meenemen in de strategie en de keuzes die

Nadere informatie

Waardecreatie op scherp

Waardecreatie op scherp Inleiding Waardecreatie op scherp Focus voor verbetering van professionele dienstverlening Jos van Dam, strategisch adviseur Hoe kan het dat je levert wat is afgesproken en de klant toch niet helemaal

Nadere informatie

Quick-scan flexibiliteit

Quick-scan flexibiliteit Quick-scan flexibiliteit Hieronder leggen we u enkele stellingen voor die betrekking hebben op de omstandigheden en de markt waarin uw onderneming, divisie of business unit (dit kunt u zien als uw organisatie

Nadere informatie

Hoofdstructuur fusieorganisatie WML en ISD-ML

Hoofdstructuur fusieorganisatie WML en ISD-ML Hoofdstructuur fusieorganisatie WML en ISD-ML Concept 2 SG 6 februari 2012 1 1. Inleiding De ISD-ML en de WML zijn voornemens om zowel bestuurlijk als organisatorisch te fuseren. Tot dit voornemen hebben

Nadere informatie

Audit Flexibiliteit Hogeschool van Amsterdam Flexibilisering

Audit Flexibiliteit Hogeschool van Amsterdam Flexibilisering Audit Flexibiliteit Hogeschool van Amsterdam Flexibilisering Agenda Flexibiliteit Opzet audit Turbulentie in de omgeving en Flexibiliteitsmix Flexibliteitsmatrix Mogelijkheden voor flexibiliteit: primaire

Nadere informatie

Functiebeschrijving Teamleider Huisvesting (facilitair)

Functiebeschrijving Teamleider Huisvesting (facilitair) Functiebeschrijving Teamleider Huisvesting (facilitair) Groot Hoogwaak levert een professionele bijdrage aan het aanbod van woon-, zorg-, en welzijnsvoorzieningen voor ouderen in Noordwijk. Dit aanbod

Nadere informatie

Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige

Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige Klantgerichtheid Selecteren van een klant Wanneer u hoog scoort op 'selecteren

Nadere informatie

8 Politieke processen: omgaan met macht

8 Politieke processen: omgaan met macht 8 Politieke processen: omgaan met macht Politieke processen: omgaan met macht 3 Inleiding 3 De organisatie: formeel en feitelijk 3 De academische organisatie 5 Tactische hulpmiddelen 5 Voorbereiding 6

Nadere informatie

Verantwoording bij de zevende druk V Over de auteurs VII Inleiding 1

Verantwoording bij de zevende druk V Over de auteurs VII Inleiding 1 Inhoud Verantwoording bij de zevende druk V Over de auteurs VII Inleiding 1 1 Denken over organisatie en management 5 1.1 Introductie 6 1.2 Ontstaan van het vakgebied 7 1.3 Ontwikkeling van handel en ontstaan

Nadere informatie

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model.

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. 1. Wat is het INK-model? Het INK-model is afgeleid van de European Foundation for Quality Management (EFQM). Het EFQM stelt zich ten doel Europese bedrijven

Nadere informatie

Praktijkboek Strategie Bruggen bouwen naar de toekomst Aimé Heene

Praktijkboek Strategie Bruggen bouwen naar de toekomst Aimé Heene Praktijkboek Strategie Bruggen bouwen naar de toekomst Aimé Heene Inhoud Woord vooraf Ontstaan en achtergronden van het 'Praktijkboek Strategie' 5 Doelstellingen en uitgangspunten 5 Het gebruik van de

Nadere informatie

Slim organiseren De organisatie van de organisatie. Jac Christis, 29 mei 2013

Slim organiseren De organisatie van de organisatie. Jac Christis, 29 mei 2013 Slim organiseren De organisatie van de organisatie Jac Christis, Wat is organiseren? Twee betekenissen van het woord organisatie : 1. Institutionele betekenis: werkgever 2. Instrumentele betekenis: arbeidsorganisatie

Nadere informatie

Hoofdstuk 8 Besturing. m.u.v. 8.2.6, 8.2.7, 8.5

Hoofdstuk 8 Besturing. m.u.v. 8.2.6, 8.2.7, 8.5 Hoofdstuk 8 Besturing m.u.v. 8.2.6, 8.2.7, 8.5 Besturing van organisaties Besturen = het leiden van een organisatie naar de gestelde doelen (SMART) Profit- en non-profitorganisaties Bedrijfsproces: Besturing

Nadere informatie

Prestatiebeloning werkt nauwelijks, maar prestatieafstemming

Prestatiebeloning werkt nauwelijks, maar prestatieafstemming Prestatiebeloning werkt nauwelijks, maar prestatieafstemming werkt wel André de Waal Prestatiebeloning wordt steeds populairder bij organisaties. Echter, deze soort van beloning werkt in veel gevallen

Nadere informatie

Competenties directeur Nije Gaast

Competenties directeur Nije Gaast Competenties directeur Nije Gaast De s voor directeuren van Nije Gaast zijn vertaald in vijf basiss. De beschrijving is gebaseerd op de schoolleiderscompententies die landelijk zijn vastgesteld en zijn

Nadere informatie

Inhoud. Deel 1 Wat is een bedrijf? 17. Inleiding 14

Inhoud. Deel 1 Wat is een bedrijf? 17. Inleiding 14 Inhoud Inleiding 14 Deel 1 Wat is een bedrijf? 17 1 Bedrijf en bedrijfskunde 19 1.1 Het bedrijf 20 1.1.1 Organisatie, bedrijf en onderneming 20 1.1.2 Bedrijven zijn organisaties 22 1.1.3 De eenvoudige

Nadere informatie

SPD Bedrijfsadministratie. Correctiemodel ORGANISATIE EN MANAGEMENT DONDERDAG 18 JUNI UUR UUR

SPD Bedrijfsadministratie. Correctiemodel ORGANISATIE EN MANAGEMENT DONDERDAG 18 JUNI UUR UUR SPD Bedrijfsadministratie Correctiemodel ORGANISATIE EN MANAGEMENT DONDERDAG 18 JUNI 2015 11.45 UUR 14.15 UUR SPD Bedrijfsadministratie Organisatie en management Donderdag 18 juni 2015 B / 7 2015 NGO -

Nadere informatie

Managementvoorkeuren

Managementvoorkeuren Toelichting bij de test Business Fit-ality Lange Dreef 11G 4131 NJ Vianen Tel: +31 (0)347 355 718 E-mail: info@businessfitality.nl www.businessfitality.nl Business Fit-ality Met welk type vraagstuk bent

Nadere informatie

SPD Bedrijfsadministratie. Correctiemodel ORGANISATIE & MANAGEMENT MAANDAG 3 OKTOBER UUR

SPD Bedrijfsadministratie. Correctiemodel ORGANISATIE & MANAGEMENT MAANDAG 3 OKTOBER UUR SPD Bedrijfsadministratie Correctiemodel ORGANISATIE & MANAGEMENT MAANDAG 3 OKTOBER 2016 14.30-16.00 UUR SPD Bedrijfsadministratie Organisatie & Management maandag 3 oktober 2016 B / 6 2016 NGO-ENS B /

Nadere informatie

Managers en REC-vorming ----- GEEN VOORUITGANG ZONDER VOORTREKKERS

Managers en REC-vorming ----- GEEN VOORUITGANG ZONDER VOORTREKKERS @ ----- Managers en REC-vorming ----- AB ZONDER VOORTREKKERS GEEN VOORUITGANG De wereld van de REC-vorming is volop beweging. In 1995 werden de eerste voorstellen gedaan en binnenkort moeten 350 scholen

Nadere informatie

HR: Uitvoerende afdeling of strategische partner?

HR: Uitvoerende afdeling of strategische partner? Inhoud Inleiding In hoeverre zijn bedrijven volgroeid op het gebied van het organiseren van personeel(sgegevens)? In hoeverre is de organisatie volgroeid op het gebied van HR? In hoeverre is de organisatie

Nadere informatie

Wat is competentiemanagement en hoe ga je ermee om? Welke resultaten zijn er te behalen? Welke valkuilen kom je tegen?

Wat is competentiemanagement en hoe ga je ermee om? Welke resultaten zijn er te behalen? Welke valkuilen kom je tegen? Competentiemanagement Wat is competentiemanagement en hoe ga je ermee om? Welke resultaten zijn er te behalen? Welke valkuilen kom je tegen? Vragen die door de praktijkervaringen van de afgelopen jaren

Nadere informatie

Resultaten Onderzoek September 2014

Resultaten Onderzoek September 2014 Resultaten Onderzoek Initiatiefnemer: Kennispartners: September 2014 Resultaten van onderzoek naar veranderkunde in de logistiek Samenvatting Logistiek.nl heeft samen met BLMC en VAViA onderzoek gedaan

Nadere informatie

HAVO. Ter voorbereiding is een deel van de stof bij het vak economie in de derde klas havo opgenomen. Marketing

HAVO. Ter voorbereiding is een deel van de stof bij het vak economie in de derde klas havo opgenomen. Marketing Voorlichting HAVO Een 'nieuw' vak in de bovenbouw Ter voorbereiding is een deel van de stof bij het vak economie in de derde klas havo opgenomen. (M&O) is een nieuw vak in de bovenbouw voor de havo. Het

Nadere informatie

Onderwijslogistiek. Mark Vlasblom

Onderwijslogistiek. Mark Vlasblom Onderwijslogistiek Mark Vlasblom 4CID & ICT Vier componenten bij competentiegericht opleiden Leertaken Ruggengraat van de opleiding Ondersteunende informatie Procedurele informatie Deeltaakoefening 1.

Nadere informatie

FLEXIBILITEITSAUDIT. een integrale management audit. Henk Volberda i.s.m. ERBS & GITP

FLEXIBILITEITSAUDIT. een integrale management audit. Henk Volberda i.s.m. ERBS & GITP FLEXIBILITEITSAUDIT een integrale management audit Henk Volberda i.s.m. ERBS & GITP Audit 1 AGENDA 4 Barrieres Omgeving & Management 2 5 Verandertrajecten Evaluatie 3 6 Conclusies FLEXIBILITEITSAUDIT een

Nadere informatie

verbeteren omzet & winst: 10 praktische tips

verbeteren omzet & winst: 10 praktische tips verbeteren omzet & winst: 10 praktische tips Hoe kun je op een snelle manier je financiële resultaten aanzienlijk verbeteren? Welke ingangen kun je daarvoor zoal gebruiken? financiële eindcijfers op zich

Nadere informatie

The influence of team diversity inside and outside the team on the level of ambidexterity

The influence of team diversity inside and outside the team on the level of ambidexterity The influence of team diversity inside and outside the team on the level of ambidexterity Synopsis onderszoeksplan Afstudeerscriptie Strategisch Management, faculteit Bedrijfskunde, Wendy Poppelaars -

Nadere informatie

Bedrijfsprocessen theoretisch kader

Bedrijfsprocessen theoretisch kader Bedrijfsprocessen theoretisch kader Versie 1.0 2000-2009, Biloxi Business Professionals BV 1. Bedrijfsprocessen Het procesbegrip speelt een belangrijke rol in organisaties. Dutta en Manzoni (1999) veronderstellen

Nadere informatie

Effectief besturen: Onderzoek

Effectief besturen: Onderzoek Effectief besturen: Onderzoek Dag 2 Elevator Pitch: Stip op de Horizon Elevator Pitch: Voorbeeld Alexander Pechtold Presentatie: Stip op de Horizon Presentatie huiswerkopdracht: één dia Let tijdens de

Nadere informatie

Professioneel facility management. Competenties en veranderstrategieën om waarde toe te voegen aan het primaire proces

Professioneel facility management. Competenties en veranderstrategieën om waarde toe te voegen aan het primaire proces Professioneel facility management Competenties en veranderstrategieën om waarde toe te voegen aan het primaire proces Inhoud Voorwoord Professionele frontliners 1. Theoretisch kader 2. Competenties en

Nadere informatie

Inleiding Logistiek, Inleiding 13 april 2007

Inleiding Logistiek, Inleiding 13 april 2007 Inleiding Inleiding Logistiek Inleiding Logistiek in het leven van alledag Doel van de cursus Wat is logistiek? Plannen en beheersen Waarom logistiek? Logistiek is maatwerk Kosten en baten van logistiek

Nadere informatie

Beschrijving van de generieke norm: ISO 27001:2013. Grafimedia en Creatieve Industrie. Versie: augustus 2016

Beschrijving van de generieke norm: ISO 27001:2013. Grafimedia en Creatieve Industrie. Versie: augustus 2016 Beschrijving van de generieke norm: ISO 27001:2013 Grafimedia en Creatieve Industrie Versie: augustus 2016 Uitgave van de branche (SCGM) INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE... 1 INLEIDING... 4 1. ONDERWERP EN

Nadere informatie

Interventies bij organisatieverandering Succesvol veranderen

Interventies bij organisatieverandering Succesvol veranderen Interventies bij organisatieverandering Succesvol veranderen Het succesvol doorvoeren van organisatieverandering vraagt nogal wat. De uitdaging is om de beoogde verandering werkbaar te maken en te borgen

Nadere informatie

Middle Management. Inhoudsopgave. Les 1. Les 3. Les 2. Les 4. Organisaties, een inleiding. Organisaties en hun omgeving (meso - macro)

Middle Management. Inhoudsopgave. Les 1. Les 3. Les 2. Les 4. Organisaties, een inleiding. Organisaties en hun omgeving (meso - macro) Middle Management Inhoudsopgave Les 1 Organisaties, een inleiding 1.1 Inleiding 1.2 Management 1.3 Managementniveaus en besluitvorming 1.4 Vakgebied management en organisatie 1.5 Bedrijfsprocessen en toegevoegde

Nadere informatie

management & organisatie

management & organisatie Voorlichting management & organisatie vernieuwde tweede fase HAVO/VWO Een nieuw vak in de bovenbouw Ter voorbereiding is een deel van de stof bij het vak economie in de derde klas HAVO /VWO opgenomen.

Nadere informatie

Toetsvragen bij hoofdstuk 3 Oriënteren

Toetsvragen bij hoofdstuk 3 Oriënteren Toetsvragen bij hoofdstuk 3 Oriënteren Opgave 1 De organisatiecultuur is een belangrijk gegeven bij het analyseren van een organisatie. Stelling: De gemeenschappelijke waarden, normen en opvattingen binnen

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 9 mei 2017 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 9 mei 2017 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Strategisch handelen BUS3

Strategisch handelen BUS3 Strategisch handelen BUS3 College 2010 Docent Roland Hiemstra College Criteria paper strategisch management BUS3 De acht sleutelconcepten van strategie Informatiestrategie en informatieplanning Werkafspraken

Nadere informatie

Middle Management NEMAS

Middle Management NEMAS Middle Management NEMAS Editie 2015 Morel Opleiding en Training B.V. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt d.m.v. druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze

Nadere informatie

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company Het BiSL-model Een whitepaper van The Lifecycle Company Met dit whitepaper bieden we u een overzicht op hooflijnen van het BiSL-model. U vindt een overzicht van de processen en per proces een beknopte

Nadere informatie

Geef aan in hoeverre u het eens bent met onderstaande stellingen (1 = volstrekt mee oneens, 5 = helemaal mee eens)

Geef aan in hoeverre u het eens bent met onderstaande stellingen (1 = volstrekt mee oneens, 5 = helemaal mee eens) Knowledge Performance Scan De Knowledge Performance Scan geeft relatief snel en goedkoop inzicht in de stand van zaken met betrekking tot de manier waarop met kennis wordt omgegaan in een organisatie(onderdeel).

Nadere informatie

Functieprofiel Beleidsadviseur Functieprofiel titel Functiecode 00

Functieprofiel Beleidsadviseur Functieprofiel titel Functiecode 00 1 Functieprofiel Beleidsadviseur Functieprofiel titel Functiecode 00 Doel Ontwikkelen, implementeren en evalueren van beleid en adviseren op één of meerdere aandachtsgebieden/beleidsterreinen ten behoeve

Nadere informatie

NVTG bijeenkomst 17 september 2015. Uitbesteden van (technische) diensten bij Carinova. ing G.T. Ligtenberg RVGM Regisseur Vastgoed & Huisvesting

NVTG bijeenkomst 17 september 2015. Uitbesteden van (technische) diensten bij Carinova. ing G.T. Ligtenberg RVGM Regisseur Vastgoed & Huisvesting NVTG bijeenkomst 17 september 2015 Uitbesteden van (technische) diensten bij Carinova ing G.T. Ligtenberg RVGM Regisseur Vastgoed & Huisvesting Carinova zorgvisie De Context Politieke ontwikkeling en zorg

Nadere informatie

KWIC INSTRUMENT. Knippen in Processen Eerst het DOEN ontwerpen, dan het BESLISSEN ontwerpen en dan de REST. u Doelstelling instrument u Stappenplan

KWIC INSTRUMENT. Knippen in Processen Eerst het DOEN ontwerpen, dan het BESLISSEN ontwerpen en dan de REST. u Doelstelling instrument u Stappenplan KWIC INSTRUMENT 3 Knien in Processen Eerst het DOEN ontwerpen, dan het BESLISSEN ontwerpen en dan de REST u Doelstelling instrument u Staenplan 1 Doelstelling instrument In de KWIC toolbox gaan we er van

Nadere informatie

STRATEGIEONTWIKKELING

STRATEGIEONTWIKKELING STRATEGIEONTWIKKELING drs. P.W. Stolze 1 SITUATIE Strategie geeft in het algemeen richting aan een organisatie of organisatie-eenheid in haar omgeving (wat gaan we doen) en vormt een richtsnoer voor de

Nadere informatie

Netwerken in de gezondheids- en welzijnszorg. Nele Van Tomme Prof. dr. Joris Voets Prof. dr. Koen Verhoest

Netwerken in de gezondheids- en welzijnszorg. Nele Van Tomme Prof. dr. Joris Voets Prof. dr. Koen Verhoest Netwerken in de gezondheids- en welzijnszorg Nele Van Tomme Prof. dr. Joris Voets Prof. dr. Koen Verhoest Overzicht 1. Situering van het onderzoek 2. Belangrijkste bevindingen a) Succes- en faalfactoren

Nadere informatie

KRACHTENBUNDELING VOOR 2009 Corporate Identity BM-Support.org STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT

KRACHTENBUNDELING VOOR 2009 Corporate Identity BM-Support.org STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT OPEN BUSINESS INNOVATIE KRACHTENBUNDELING VOOR SUCCES OPEN BUSINESS INNOVATIE KRACHTENBUNDELING VOOR 2009 Corporate Identity

Nadere informatie

Handreiking toelichting bij descriptoren NLQF

Handreiking toelichting bij descriptoren NLQF Handreiking toelichting bij descriptoren NLQF CONTEXT Context Instroom Een bekende, stabiele leef- en leeromgeving. 1 Een herkenbare leef- en werkomgeving. Tussen niveau 1 en 2 is geen verschil in context;

Nadere informatie

SITUATIONEEL LEIDERSCHAP EN VERZUIM

SITUATIONEEL LEIDERSCHAP EN VERZUIM Trefwoorden Leiderschapsstijl Leidinggeven Verzuim JORINDE MOEKE SITUATIONEEL LEIDERSCHAP EN VERZUIM Waarom wordt er binnen het ene bedrijf of op die ene afdeling veel meer verzuimd dan bij een andere

Nadere informatie

KENNISPORTFOLIO H1. Ricardo Buster Bedrijfskunde MER

KENNISPORTFOLIO H1. Ricardo Buster Bedrijfskunde MER KENNISPORTFOLIO H1 Ricardo Buster 2073959. Bedrijfskunde MER Bedrijfseconomie Kostprijsberekening Bedrijfseconomie Beschrijving Kostprijs = V + C W N V= variabele kosten W= verwachte productie C= constante

Nadere informatie

Basisgegevens. Algemene karakteristieken

Basisgegevens. Algemene karakteristieken Basisgegevens Functiebenaming: Beleidsmedewerker Dienstonderdeel/post: Ambassade Washington Functieniveau: 09 Aantal uren: Min/Max AO 2040 uur per week Formatieplaatsnr: bovenformatief (tijdelijke functie

Nadere informatie

MBO+ / Intermediate vocational education. Raymond Reinhardt. 3R Business Development 3R DYNAMIEK & CULTUUR

MBO+ / Intermediate vocational education. Raymond Reinhardt. 3R Business Development 3R DYNAMIEK & CULTUUR MBO+ / Intermediate vocational education Raymond Reinhardt 3R Business Development raymond.reinhardt@3r-bdc.com 3R 1 M Veranderingen, altijd F De omgeving van organisaties is voortdurend aan het veranderen,

Nadere informatie

Gespreid leiderschap en zelfsturing Bij Dupont de Nemours

Gespreid leiderschap en zelfsturing Bij Dupont de Nemours Voor een HRM organisatie en werk symposium van betekenis 10-09-2013 Sturen op vertrouwen Leiderschap en HRM voor de nieuwe werkelijkheid Gespreid leiderschap en zelfsturing Bij Dupont de Nemours Over de

Nadere informatie

Leiderschap en leiding geven Cursus Sergeant Module organisatie en leiding geven Lt. De Groeve Luk De functionele benadering Groep: om doel te bereiken dienen een aantal taken verricht Leider: opdracht

Nadere informatie

Examenprogramma economie havo/vwo

Examenprogramma economie havo/vwo Examenprogramma economie havo/vwo Havo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A Vaardigheden Domein

Nadere informatie

Management/ Mintzberg H1 Kennen voor tentamen H1, H2, H3 en de aantekeningen en de sheets.

Management/ Mintzberg H1 Kennen voor tentamen H1, H2, H3 en de aantekeningen en de sheets. Management/ Mintzberg H1 Kennen voor tentamen H1, H2, H3 en de aantekeningen en de sheets. Het gaat over het 7S model, maar dan een verdieping in de S van de Structuur. Om effectief te functioneren als

Nadere informatie

Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek.

Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek. Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek. In de BEROEPSCOMPETENTIES CIVIELE TECHNIEK 1 2, zijn de specifieke beroepscompetenties geformuleerd overeenkomstig de indeling van het beroepenveld.

Nadere informatie

COHESIEBELEID 2014-2020

COHESIEBELEID 2014-2020 GEÏNTEGREERDE TERRITORIALE INVESTERING COHESIEBELEID 2014-2020 De nieuwe wet- en regelgeving voor de volgende investeringsronde van het EU-cohesiebeleid voor 2014-2020 is in december 2013 formeel goedgekeurd

Nadere informatie

SPD Bedrijfsadministratie. Correctiemodel MANAGEMENT CONTROL DONDERDAG 15 DECEMBER UUR

SPD Bedrijfsadministratie. Correctiemodel MANAGEMENT CONTROL DONDERDAG 15 DECEMBER UUR SPD Bedrijfsadministratie Correctiemodel MANAGEMENT CONTROL DONDERDAG 15 DECEMBER 2016 14.45-16.15 UUR SPD Bedrijfsadministratie Management control B / 6 2016 NGO-ENS B / 6 Casus Vraag 1a Vraag 1b Vraag

Nadere informatie

Keuzedeel mbo. Lean en creatief. gekoppeld aan één of meerdere kwalificaties mbo. Code K0512

Keuzedeel mbo. Lean en creatief. gekoppeld aan één of meerdere kwalificaties mbo. Code K0512 Keuzedeel mbo Lean en creatief gekoppeld aan één of meerdere kwalificaties mbo Code K0512 Penvoerder: Sectorkamer voedsel, groen en gastvrijheid Gevalideerd door: Sectorkamer Voedsel, groen en gastvrijheid

Nadere informatie

STICHTING KINDANTE. Visie Personeel

STICHTING KINDANTE. Visie Personeel STICHTING KINDANTE Visie Personeel Visie Personeel 1 Inleiding De onderwijskundige visie van stichting Kindante vormt de basis voor de wijze waarop de Kindantescholen hun onderwijs vormgeven. Dit vraagt

Nadere informatie

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Het gaat om de volgende zeven verandercompetenties. De competenties worden eerst toegelicht en vervolgens in een vragenlijst verwerkt. Veranderkundige

Nadere informatie

Functiebeschrijving- en waardering Onderwijsgroep Amersfoort

Functiebeschrijving- en waardering Onderwijsgroep Amersfoort Functie-informatie Functienaam Directeur Speciaal Onderwijs Organisatie Cluster-4 onderwijs Salarisschaal 15 Indelingsniveau Ve Fuwasys-advies 15 - Ve Werkterrein Management -> Directie/bestuur Activiteiten

Nadere informatie

Consumentengedrag CG1VPBCE01/COGVPBCS01

Consumentengedrag CG1VPBCE01/COGVPBCS01 Consumentengedrag CG1VPBCE01/COGVPBCS01 Benodigde literatuur Consumer behaviour, a European outlook, Schiffman, Kanuk & Hansen (2008). Prentice Hall, ISBN: 9780273704010. Planning blok I wk 1: H1 Inleiding

Nadere informatie

Consumentengedrag CG1VPBCE01/COGVPBCS01

Consumentengedrag CG1VPBCE01/COGVPBCS01 Consumentengedrag CG1VPBCE01/COGVPBCS01 Benodigde literatuur Consumer behaviour, a European outlook, Schiffman, Kanuk & Hansen (2008). Prentice Hall, ISBN: 9780273704010. Planning blok I wk 1: H1 Inleiding

Nadere informatie

VVG Congres Visie op de toekomst vanuit de markt

VVG Congres Visie op de toekomst vanuit de markt Visie op de toekomst vanuit de markt Peter van der Gugten Algemeen directeur, Proper-Stok Ontwikkelaars, Ede Proper-Stok sterkt de stad Kennis Creativiteit - Innovatie én Ondernemerschap Waar is in NL

Nadere informatie

Initiëren en creëren van producten en diensten, zelfstandig en ondernemend.

Initiëren en creëren van producten en diensten, zelfstandig en ondernemend. COMMERCE Competentieniveaus voor de domeincompetenties Commerce DC.1 Initiëren en creëren van producten en diensten, zelfstandig en ondernemend. Competentieniveau 1 CE/IBL/SBRM/F&B Signaleren en opsporen

Nadere informatie

Advies onderzoeksfase Lef L up! Samenvatting

Advies onderzoeksfase Lef L up! Samenvatting Advies onderzoeksfase Lef L up! Samenvatting Achtergrond Aansluitend op de strategische doelstelling van Noorderlink 'Mobiliteit tussen Noorderlink organisaties bevorderen' gaan we de kracht van het netwerk

Nadere informatie

Keuzedeel mbo. Zorg en technologie. gekoppeld aan één of meerdere kwalificaties mbo. Code K0137

Keuzedeel mbo. Zorg en technologie. gekoppeld aan één of meerdere kwalificaties mbo. Code K0137 Keuzedeel mbo Zorg en technologie gekoppeld aan één of meerdere kwalificaties mbo Code K0137 Penvoerder: Sectorkamer zorg, welzijn en sport Gevalideerd door: Sectorkamer Zorg, welzijn en sport Op: 26-11-2015

Nadere informatie

Programma. Ontwikkelingen. Kansen. Hoe pak je dat aan? Waar willen jullie het over hebben?

Programma. Ontwikkelingen. Kansen. Hoe pak je dat aan? Waar willen jullie het over hebben? ICT en Vastgoed Programma Ontwikkelingen Kansen Hoe pak je dat aan? Waar willen jullie het over hebben? Wie ben ik? Loopbaan IT biedt vastgoedbedrijven concurrentievoordelen RealEstateIT helpt deze voordelen

Nadere informatie

Op expeditie naar waarde(n)

Op expeditie naar waarde(n) Op expeditie naar waarde(n) 21e eeuwse educatie Effectief leiderschap Vakmanschap: de leraar doet ertoe! Verbinding met de gemeenschap Waardengedreven onderwijs Op expeditie naar waarde(n) De hele opvoeding

Nadere informatie

UW BEDRIJF FINANCIEREN

UW BEDRIJF FINANCIEREN UW BEDRIJF FINANCIEREN BEDRIJFSFINANCIERING Zonder financiering kan een onderneming niet bestaan. Of het nu gaat om de omvang van het eigen vermogen of de ontwikkeling van uw werkkapitaal: de wijze waarop

Nadere informatie

HOE PRAKTISCH EEN GOEDE BEDRIJFSSTRATEGISCHE DISCUSSIE TE VOEREN?

HOE PRAKTISCH EEN GOEDE BEDRIJFSSTRATEGISCHE DISCUSSIE TE VOEREN? HOE PRAKTISCH EEN GOEDE BEDRIJFSSTRATEGISCHE DISCUSSIE TE VOEREN? Algelun [MKB] Advies postbus 41 8330 AA Steenwijk tel / fax (0521) 52 32 01 mobiel (0619) 95 52 87 KvK 54286964 secretariaat@algelunadvies.nl

Nadere informatie

INTENTIEVERKLARING. De Vereniging voor Christelijk Onderwijs Groningen. De Vereniging voor Christelijk Basisonderwijs Hoogkerk,

INTENTIEVERKLARING. De Vereniging voor Christelijk Onderwijs Groningen. De Vereniging voor Christelijk Basisonderwijs Hoogkerk, INTENTIEVERKLARING De Vereniging voor Christelijk Onderwijs Groningen en De Vereniging voor Christelijk Basisonderwijs Hoogkerk, verder te noemen: de besturen, te dezen rechtsgeldig vertegenwoordigd, overwegende

Nadere informatie