Hoofdstuk 4 De marketing- omgeving

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hoofdstuk 4 De marketing- omgeving"

Transcriptie

1 Hoofdstuk 4 De marketing- omgeving

2 Marketingomgeving Deel 1 Deel 2 Markten Deel 3 Deel 4 Deel 5 Deel 6 Deel 7 Deel 8 Deel 9 Principes van marketing - Hoofdstuk 4 2

3 Leerdoelen 1. Aangeven welke krachten uit de omgeving van invloed zijn op het vermogen om de klant te bedienen. 2. Uitleggen hoe veranderingen in de demografische en economische omgeving doorwerken in marketingbeslissingen. 3. De belangrijkste trends aangeven in de ecologische en technologische omgeving van het bedrijf. 4. De belangrijkste veranderingen in de politieke en culturele omgeving beschrijven. 5. Uitleggen hoe bedrijven reageren op de marketingomgeving. Principes van marketing - Hoofdstuk 4 3

4 Berichten in de media Olieprijs stijgt tot boven de $ 75 Economie herstelt voorzichtig, werkeloosheid blijft hoog Verhoging pensioenleeftijd naar 67 jaar Franse supermarktketens lonken naar de Belgische en Nederlandse markt Gratis downloaden van muziek en film wordt steeds moeilijker Principes van marketing - Hoofdstuk 4 4

5 Marketing binnen het bedrijf Staf Directie Inkoop Productie Marketing HRM & Admin Alles buiten de afdeling marketing wordt gerekend tot de marketingomgeving. Principes van marketing - Hoofdstuk 4 5

6 De interne en externe omgeving Hoofdstuk 4 6

7 De interne en externe omgeving MACRO Technologie Cultuur Demografie Economie Politiek Ecologisch 100 BEDRIJF 0 M Lokale overheid MARKETING Shareholders Toeleveranciers MICRO MESO Publieksgr. MESO Vakbonden Afnemers Concurrenten Financial world Principes van marketing - Hoofdstuk 4 7

8 De micro omgeving van het bedrijf Binnen het bedrijf en beïnvloedbaar De analyse vindt vanuit de marketingafdeling plaats. Zie fig. 4.1 De micro omgeving betreft ook de cultuur binnen het bedrijf, de organisatiestructuur van het bedrijf. De positie van de marketingafdeling tegenover de andere afdelingen en de directie is sterk of zwak. Principes van marketing - Hoofdstuk 4 8

9 Meso omgeving Buiten het bedrijf en beïnvloedbaar Zie fig 4.2 De verkregen positie bij deze partijen is een gevolg van het marketingbeleid: sterk of zwak Principes van marketing - Hoofdstuk 4 9

10 Meso omgeving Fig. 4.3 Verschillende afnemersmarkten Buiten het bedrijf, maar wel binnen de bedrijfstak, (vrijwel) niet beïnvloedbaar: Biedt kansen en bedreigingen Principes van marketing - Hoofdstuk 4 10

11 Gevolgen voor: Unilever Jumbo supermarkten (Van Eerd Food Group) ABN Amro (Bankzaken + verzekeringen) Principes van marketing - Hoofdstuk 4 11

12 De macro omgeving van het bedrijf is onbeheersbaar en voor een onderneming onbeïnvloedbaar biedt (markt)kansen en (markt)bedreigingen Principes van marketing - Hoofdstuk 4 12

13 De macro omgeving van het bedrijf DESTEP: demografische, ecologische, sociale, technologische, economische en politieke macroomgevingsfactoren Principes van marketing - Hoofdstuk 4 13

14 Bronnen Statistische bureaus Centrale banken (ECB), OECD Ministeries Wetenschappelijke onderzoeksinstituten economische ontwikkelingen technologische ontwikkelingen Branche organisaties Banken Trendwatchers (mode, smaak) (Kranten, tijdschriften, journals etc.) Principes van marketing - Hoofdstuk 4 14

15 Demografische omgeving Trends in bevolkingsgrootte en groei De veranderende leeftijdsopbouw van de bevolking Principes van marketing - Hoofdstuk 4 15

16 Demografische omgeving Principes van marketing - Hoofdstuk 4 16

17 Demografische omgeving Principes van marketing - Hoofdstuk 4 17

18 Demografische omgeving Principes van marketing - Hoofdstuk 4 18

19 Demografische omgeving Trends in bevolkingsgrootte en groei De veranderende leeftijdsopbouw van de bevolking Verandering in de gezinsopbouw Aandrang tot migratie Toenemende culturele verscheidenheid Principes van marketing - Hoofdstuk 4 19

20 Economische omgeving Uitbreiding en integratie van de EU Inkomensverdeling en veranderingen in de koopkracht Veranderd bestedingspatroon bij de consument Principes van marketing - Hoofdstuk 4 20

21 Natuurlijke omgeving Groeiend tekort aan grondstoffen Stijging van de energiekosten Nabucco pijpleiding Toenemende vervuiling en de klimaatverandering Overheidsingrijpen in het beheer van natuurlijke bronnen Principes van marketing - Hoofdstuk 4 21

22 Technologische omgeving De snelheid van technologische verandering Toenemende regulering Principes van marketing - Hoofdstuk 4 22

23 Politieke omgeving Wetgeving te regulering van het bedrijfsleven Groei van maatschappelijke belangengroepen Sterkere nadruk op ethiek en sociale verantwoordelijkheid Principes van marketing - Hoofdstuk 4 23

24 Culturele omgeving Continuïteit van culturele waarden Verschuivingen in culturele waarden Hoe mensen zichzelf en hun omgeving zien Principes van marketing - Hoofdstuk 4 24

25 Relatie met SWOT (hoofdstuk 3) Interne analyse onderzoekt de microomgeving voor zover beïnvloedbaar S + W Externe analyse onderzoekt de macroomgeving en het deel van de meso omgeving dat niet beïnvloedbaar is O + T Principes van marketing - Hoofdstuk 4 25

26 Vragen n.a.v. de leerdoelen 1. Geef aan welke krachten uit de omgeving van invloed zijn op het vermogen om de klant te bedienen. 2. Leg uit hoe veranderingen in de demografische en economische omgeving doorwerken in marketingbeslissingen. 3. Noem de belangrijkste trends in de ecologische en technologische omgeving van het bedrijf. 4. Beschrijf de belangrijkste veranderingen in de politieke en culturele omgeving. 5. Leg uit hoe bedrijven reageren op de marketingomgeving. Principes van marketing - Hoofdstuk 4 26

H2 Omgevingsinvloeden. organisaties staan in wisselwerking met de omgeving

H2 Omgevingsinvloeden. organisaties staan in wisselwerking met de omgeving H2 Omgevingsinvloeden organisaties staan in wisselwerking met de omgeving Omringende partijen Omgevingsfactoren Strategisch management houdt onder andere het afstemmen van de organisatie op de omgeving

Nadere informatie

STRATEGISCHE MARKETINGPLANNING 06

STRATEGISCHE MARKETINGPLANNING 06 06 HBO Marketing / Marketing management Raymond Reinhardt 3R Business Development raymond.reinhardt@3r-bdc.com 3R 1 M Concurrentie, bedrijfstakanalyse: F In een bedrijfstakanalyse wordt niet alleen gekeken

Nadere informatie

Saxionstudent.nl Blok1

Saxionstudent.nl Blok1 Samenvatting eindopdracht Trends en ontwikkelingen op consumentenniveau Macro In dit eind rapport hebben we de navigatiesystemen markt in kaart gebracht. In de macro, meso en micro omgevingen hebben we

Nadere informatie

De Innovator. Trendanalyse. De Trendanalyse in een notendop. de Innovator opent de ogen voor nieuwe kansen

De Innovator. Trendanalyse. De Trendanalyse in een notendop. de Innovator opent de ogen voor nieuwe kansen De Innovator Trendanalyse De Trendanalyse in een notendop de Innovator opent de ogen voor nieuwe kansen Trendanalyse DE INNOVATOR Het gedrag van klanten wordt steeds grilliger en door trends bepaald; Daarom

Nadere informatie

Hoofdstuk 3 Strategische marketing. Hoofdstuk 3 Strategische marketing

Hoofdstuk 3 Strategische marketing. Hoofdstuk 3 Strategische marketing Hoofdstuk 3 Strategische marketing Hoofdstuk 3 Strategische marketing Marketingomgeving Deel 1 Strategische Marketing Deel 2 Deel 3 Deel 4 Deel 5 Deel 6 Deel 7 Deel 8 Deel 9 Leerdoelen 1. Strategische

Nadere informatie

BU$trN{s5 S$f{Àr# $? [íts sílt Rtnfil Fr', xtêz*h. tdc f l'! Iltï[Rr Ít í'05iïi0ïrnf x DO Ê[.e f oepxtuzs. }}r n ${ 5ï1p Ê0 t} u cï.

BU$trN{s5 S$f{Àr# $? [íts sílt Rtnfil Fr', xtêz*h. tdc f l'! Iltï[Rr Ít í'05iïi0ïrnf x DO Ê[.e f oepxtuzs. }}r n ${ 5ï1p Ê0 t} u cï. s - r.ëí ljii $ BU$trN{s5 S$f{Àr# ÍXïf*{ttf à$rllysi Ifi rë.ri,të Àt{AtYsE Ktfrli lpt8a![ë]4 $? [íts sílt Rtnfil Fr', xtêz*h rli.'1 t{ar K[ ï Ir* GflOtLSTf;:"l"llifi tdc f l'! Iltï[Rr Ít í'05iïi0ïrnf x

Nadere informatie

De Innovator. Business Model Innovation WHEN THE GAME GETS TOUGH, CHANGE THE GAME. de Innovator opent de ogen voor nieuwe kansen

De Innovator. Business Model Innovation WHEN THE GAME GETS TOUGH, CHANGE THE GAME. de Innovator opent de ogen voor nieuwe kansen De Innovator Business Model Innovation WHEN THE GAME GETS TOUGH, CHANGE THE GAME de Innovator opent de ogen voor nieuwe kansen Kick-Off De eerste dag is een inleiding Business Model Canvas. Doel van de

Nadere informatie

Kernstof Nima B hfd 2, en 3. Meso- en macro-omgeving (hfd 2) Vraaganalyse (hfd 3)

Kernstof Nima B hfd 2, en 3. Meso- en macro-omgeving (hfd 2) Vraaganalyse (hfd 3) Kernstof Nima B hfd 2, en 3 Meso- en macro-omgeving (hfd 2) Vraaganalyse (hfd 3) Vandaag! Meso- macro-omgeving Casus Vraaganalyse casus Wat doet eigenlijk een afdeling marketing? De marketing omgeving:

Nadere informatie

WC New Product Development blok 2 week 1. Klant briefing Vanguard games TM.

WC New Product Development blok 2 week 1. Klant briefing Vanguard games TM. WC New Product Development blok 2 week 1 Klant briefing Vanguard games TM. Agenda Overzicht van blok 2 Planning Doelen Toetsvorm Blokopdracht Team formahe Blokopdracht briefing Opdracht 1 - Debriefing

Nadere informatie

DESTEP analyse. De zes onderdelen van de DESTEP analyse:

DESTEP analyse. De zes onderdelen van de DESTEP analyse: DESTEP analyse De DESTEP analyse is een model dat veel gebruikt wordt bij het maken van een externe analyse van een bedrijf. De DESTEP analyse behandelt de macro-economische factoren. Hier kan een bedrijf

Nadere informatie

Trendwatching. Trend. Chayenne Brouwer Daphne Knape CO2B. 11 April Mark jacobs Veronica

Trendwatching. Trend. Chayenne Brouwer Daphne Knape CO2B. 11 April Mark jacobs Veronica Trend 2014 Trendwatching S t u d e n t s Chayenne Brouwer Daphne Knape CO2B n u m b e r s 521469 522206 11 April 2014 Mark jacobs Veronica Trendwatching trends SIGNALEREN D.M.V MARKTONDERZOEK. EEN TRENDWATCHER

Nadere informatie

Raymond Reinhardt 3R Business Development. 3R OMGEVINGSFACTOREN TOP OMGEVINGSFACTOREN. Partijen en omgevingsfactoren

Raymond Reinhardt 3R Business Development. 3R OMGEVINGSFACTOREN TOP OMGEVINGSFACTOREN. Partijen en omgevingsfactoren Raymond Reinhardt 3R Business Development raymond.reinhardt@3r-bdc.com 3R 1 OMGEVINGS- FACTOREN ECONOMISCH MICRO- OMGEVINGS- FACTOREN MACRO- OMGEVINGS- FACTOREN PUBLIEKS- MARKT- PARTIJEN MESO- OMGEVINGS-

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 Duurzame marketing. Hoofdstuk 2 Duurzame marketing

Hoofdstuk 2 Duurzame marketing. Hoofdstuk 2 Duurzame marketing Hoofdstuk 2 Duurzame marketing Hoofdstuk 2 Duurzame marketing Leerdoelen 1. Een definitie geven van het marketingconcept (in het kader van duurzaamheid), en de stappen in het marketingproces kort omschrijven.

Nadere informatie

Blok P2 Managen. Overeenkomstenrecht en ondernemingsrecht

Blok P2 Managen. Overeenkomstenrecht en ondernemingsrecht Blok P2 Managen Overeenkomstenrecht en ondernemingsrecht - Nederlands recht begrepen, 3 e druk, mr Lydia Janssen - Recht voor organisaties, 1e druk, mr R. Westra (gepubliceerd op blackboard) - Wettenbundel

Nadere informatie

DESTEP 2015 omgevingsanalyse t.b.v. strategisch beleid KNMvD. KNMvD Kaderdagen 24-25 april 2015 Team B&O

DESTEP 2015 omgevingsanalyse t.b.v. strategisch beleid KNMvD. KNMvD Kaderdagen 24-25 april 2015 Team B&O DESTEP 2015 omgevingsanalyse t.b.v. strategisch beleid KNMvD KNMvD Kaderdagen 24-25 april 2015 Team B&O D.E.S.T.E.P. Demografische Economische Sociaal-culturele Technologische Ecologische, en Politieke

Nadere informatie

WC MARKETING BLOK 2 LESWEEK 1

WC MARKETING BLOK 2 LESWEEK 1 WC MARKETING BLOK 2 LESWEEK 1 AGENDA Blok 2 overzicht Team formatie Blokopdracht briefing Debriefing Onderzoek deel 1 marktoriëntatie Huiswerk Andre Neumann Propedeuse Psychologie MSc Kunstmatige Intelligentie/HCI

Nadere informatie

IAM V2 Trendanalyse 16 november 2009. bron: www.psychiatry.info

IAM V2 Trendanalyse 16 november 2009. bron: www.psychiatry.info IAM V2 Trendanalyse 16 november 2009 bron: www.psychiatry.info Trendanalyse Vandaag Context Trends indexeren Trendpiramide Voorbeelden Voorbeeldpresentatie Trends indexeren Trend is een hip woord voor

Nadere informatie

Kernstof Nima B hfd 2, en 3. Meso- en macro-omgeving (hfd 2) Vraaganalyse (hfd 3)

Kernstof Nima B hfd 2, en 3. Meso- en macro-omgeving (hfd 2) Vraaganalyse (hfd 3) Kernstof Nima B hfd 2, en 3 Meso- en macro-omgeving (hfd 2) Vraaganalyse (hfd 3) Vandaag! Meso- macro-omgeving Casus Vraaganalyse casus Wat doet eigenlijk een afdeling marketing? De marketing omgeving:

Nadere informatie

SWOT-ANALYSE. SWOT en confrontatiematrix aangeboden door www.managementmodellensite.nl 1

SWOT-ANALYSE. SWOT en confrontatiematrix aangeboden door www.managementmodellensite.nl 1 SWOT-ANALYSE De SWOT-analyse is een breed toegepaste manier om kansen en bedreigingen voor en sterkten en zwakten van de organisatie in beeld te brengen. Vaak blijft het bij het benoemen van deze vier

Nadere informatie

Organisaties & omgeving

Organisaties & omgeving MANAGEMENT EN ORGANISATIE / 02 MBO+ / Intermediate vocational education Raymond Reinhardt 3R Business Development raymond.reinhardt@3r-bdc.com 3R 1 Partijen en omgevingsfactoren M In management en organisatie

Nadere informatie

Marketing: inspelen op de behoeften binnen doelstellingen/ bevredigen van behoeften

Marketing: inspelen op de behoeften binnen doelstellingen/ bevredigen van behoeften Marketing: inspelen op de behoeften binnen doelstellingen/ bevredigen van behoeften Marketingmanagementconcepten Productiegericht (er was een hoop betaalbare beschikbare aanbod 1 e radio) Productgericht

Nadere informatie

Internationale Marketing H4. Week 1 1. Executive summary 2. Inhoudsopgave 3. Inleiding en achtergrond 4. Externe analyse

Internationale Marketing H4. Week 1 1. Executive summary 2. Inhoudsopgave 3. Inleiding en achtergrond 4. Externe analyse Internationale Marketing H4 Week 1 1. Executive summary 2. Inhoudsopgave 3. Inleiding en achtergrond 4. Externe analyse Executive summary Een samenvatting voor het management 1 à 2 pagina s belangrijkste

Nadere informatie

Hoofdstuk 20 Internationale. marketing

Hoofdstuk 20 Internationale. marketing Hoofdstuk 20 Internationale marketing Hoofdstuk 20 Internationale marketing Leerdoelen De invloed beschrijven van het internationale handelssysteem, de economische, politiek juridische en culturele omgeving

Nadere informatie

TRENDANALYSE WERKGROEP 1 FEBRUARI 2013

TRENDANALYSE WERKGROEP 1 FEBRUARI 2013 TRENDANALYSE WERKGROEP 1 FEBRUARI 2013 VANDAAG HUISHOUDELIJK DUO S MAKEN EN TREND UITKIEZEN OEFEN-ANALYSE BRIEFING DELIVERABLES TRENDS IN DE KRANT HUISWERK HUISHOUDELIJK AFSPRAKEN & OMGANG AFSPRAKEN LAPTOPS

Nadere informatie

Waar heeft de klant behoeft aan?

Waar heeft de klant behoeft aan? De Innovator Needfinding Needfinding in een notendop Waar heeft de klant behoeft aan? de Innovator opent de ogen voor nieuwe kansen Needfinding Veel organisaties spenderen veel tijd aan de analyse van

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 Marketing vandaag en morgen. Hoofdstuk 1 Marketing vandaag en morgen

Hoofdstuk 1 Marketing vandaag en morgen. Hoofdstuk 1 Marketing vandaag en morgen Hoofdstuk 1 Marketing vandaag en morgen Hoofdstuk 1 Marketing vandaag en morgen SAMENHANG VAN DE HOOFDSTUKKEN Deel 1 Marketing vandaag en morgen Deel 2 Deel 3 Deel 4 Principes van marketing - Hoofdstuk

Nadere informatie

Strategische analyse. Adviesrapport. Datum. 29 maart 2012. AUTEUR Sonja Pfaltzgraff CURSISTENNUMMER 113881

Strategische analyse. Adviesrapport. Datum. 29 maart 2012. AUTEUR Sonja Pfaltzgraff CURSISTENNUMMER 113881 -1 Adviesrapport Strategische analyse Datum 29 maart 2012 AUTEUR Sonja Pfaltzgraff CURSISTENNUMMER 113881 S. Pfaltzgraff Docent: de heer Koedijker Studentnummer: 113881 29 maart 2012 NCOI Opleidingsgroep

Nadere informatie

ABiodiversiteit en natuur & landschap in de samenleving

ABiodiversiteit en natuur & landschap in de samenleving ABiodiversiteit en natuur & landschap in de samenleving Voorzichtig herstel bedreigde soorten Verdere achteruitgang functioneren van ecosystemen en biodiversiteit Meer aandacht voor natuur als basisvoorwaarde

Nadere informatie

Duurzame Ontwikkeling

Duurzame Ontwikkeling Duurzame Ontwikkeling Korte toelichting op het begrip Praktische invulling - in bedrijven - technologie Invulling in het onderwijs J. Venselaar 17 november Duurzame ontwikkeling in het onderwijs 1 Duurzaam..

Nadere informatie

DEEL 1: DE CONTEXT VAN PUBLIC RELATIONS Hoofdstuk 2. Management en organisatie van public relations

DEEL 1: DE CONTEXT VAN PUBLIC RELATIONS Hoofdstuk 2. Management en organisatie van public relations DEEL 1: DE CONTEXT VAN PUBLIC RELATIONS Hoofdstuk 2. Management en organisatie van public relations 1. Belang van de context Elk bedrijf staat in wisselwerking met zijn omgeving. Voorbeelden? Coca Cola

Nadere informatie

SRA-Retailscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015

SRA-Retailscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Retailscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Retailscan De Retailscan 2014 is 350 x ingevuld. 24% van de respondenten is werkzaam in de foodsector en 76% in de non food. Van de respondenten

Nadere informatie

Hoofdstuk 9 Marktsegmentatie en positionering

Hoofdstuk 9 Marktsegmentatie en positionering Hoofdstuk 9 Marktsegmentatie en positionering MARKTSEGMENTATIE EN POSITIONERING Deel 1 Deel 2 Deel 3 Kernstrategie Deel 4 Deel 5 Deel 6 Deel 7 Deel 8 Deel 9 Leerdoelen 1. Aangeven wat de vier belangrijke

Nadere informatie

ISO 9001:2015 ISO 14001:2015

ISO 9001:2015 ISO 14001:2015 ISO 9001:2015 ISO 14001:2015 The world has changed, a revision was needed Alumni-event, Milieu- en preventiemanagement Joerdi Roels, 20-10-2016 Hoeveel officiële ISO certificaten zijn er wereldwijd uitgereikt

Nadere informatie

Inleiding: De vragenlijst wordt afgesloten met de vraag om uw kennisvraag 2 ledig in maximaal 100 woorden te formuleren.

Inleiding: De vragenlijst wordt afgesloten met de vraag om uw kennisvraag 2 ledig in maximaal 100 woorden te formuleren. Inleiding: Deze vragenlijst bestaat uit 45 vragen en dient ertoe om het innovatietraject strategischeen zoekmachine marketing zo Efficiënt, Effectief en Educatief mogelijk te laten verlopen. Deze kunt

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Communicatiebureaus Communicatie-/reclamebureaus verrichten advies-, ontwerp- en andere dienstverlenende werkzaamheden. Communicatie bestaat uit commerciële- en non-profit communicatie. Bureaus zijn onder

Nadere informatie

IP72 Brabants Dagblad. Analyse

IP72 Brabants Dagblad. Analyse IP72 Brabants Dagblad Analyse 01 Organisatie Bij Brabants Dagblad BV werken ongeveer 400 personen, waarvan bijna de helft bij de redactie, 100 bij advertentie-exploitatie, 70 bij oplage en 30 bij overige

Nadere informatie

Marktsegmentatie. Competentie(s): 2 en 3 en voorbereidend voor 6 Prestatie-indicatoren: 2.1 tot en met 2.5 en 3.1

Marktsegmentatie. Competentie(s): 2 en 3 en voorbereidend voor 6 Prestatie-indicatoren: 2.1 tot en met 2.5 en 3.1 Marktsegmentatie Modulecode: L.MIM.4591 Toetscode: T.MIM.4692 Module Verantwoordelijken: P. de Heus en H. Engbers Opleiding: CE Thema: Marktanalyse/Deskresearch Kwartiel: 1.2 ECTS: 3 ECTS Competentie(s):

Nadere informatie

Cultuur & Media Hoorcollege ach, we gooien er wel ff een onderzoekje tegenaan! Theo Ploeg

Cultuur & Media Hoorcollege ach, we gooien er wel ff een onderzoekje tegenaan! Theo Ploeg Cultuur & Media Hoorcollege ach, we gooien er wel ff Theo Ploeg 1 2 3 4 Wat ga ik behandelen? Wat is onderzoek? Waarom doe je onderzoek? Hoe doe je onderzoek? Hoe maak je een plan van aanpak op? 5 Wat

Nadere informatie

ONDERWERP STRATEGIEOPDRACHT. TIPS voor iedereen die de strategieopdracht nog moet inleveren!

ONDERWERP STRATEGIEOPDRACHT. TIPS voor iedereen die de strategieopdracht nog moet inleveren! ONDERWERP STRATEGIEOPDRACHT TIPS voor iedereen die de strategieopdracht nog moet inleveren! ONDERWERP EXTERNE ANALYSE LET OP: analyseren = onderzoeken = objectief beschrijven = zonder oordeel, zonder advies,

Nadere informatie

HBO Marketing / Marketing management. Raymond Reinhardt 3R Business Development. 3R OMGEVINGSFACTOREN TOP

HBO Marketing / Marketing management. Raymond Reinhardt 3R Business Development. 3R OMGEVINGSFACTOREN TOP HBO Marketing / Marketing management Raymond Reinhardt 3R Business Development raymond.reinhardt@3r-bdc.com 3R OMGEVINGS- FACTOREN ECONOMISCH MICRO- OMGEVINGS- FACTOREN MACRO- OMGEVINGS- FACTOREN PUBLIEKS-

Nadere informatie

Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen. Economie en Bedrijfswetenschappen

Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen. Economie en Bedrijfswetenschappen Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen Economie en Bedrijfswetenschappen Vier opleidingen Economische wetenschappen (EW) Toegepaste economische wetenschappen (TEW) Toegepaste economische wetenschappen:

Nadere informatie

Remediëringstaak: Vraag en aanbod

Remediëringstaak: Vraag en aanbod Remediëringstaak: Vraag en aanbod Oefening 1: Verklaar bondig waarom de prijzen in onderstaande tekstjes veranderd zijn door middel van een grafiek met vraag- en aanbod(wijzigingen). a. Stijging olieprijs

Nadere informatie

Marketingplan. HAK Appelmoes. Opdrachtgever: Datum: 05/01/2010. Dhr. H.H. van Nieuwenhuijze. Inge van Wanrooij Caroline Krouwel

Marketingplan. HAK Appelmoes. Opdrachtgever: Datum: 05/01/2010. Dhr. H.H. van Nieuwenhuijze. Inge van Wanrooij Caroline Krouwel Appelmoes Opdrachtgever: Plaats: Tilburg Datum: 05/01/2010 Docent: Groep 13: Dhr. H.H. van Nieuwenhuijze Marianne Sebregts Inge van Wanrooij Caroline Krouwel Inhoudsopgave 1. Algemeen... 3 2. Analyse...

Nadere informatie

Hoofdstuk 7 Marktonderzoek

Hoofdstuk 7 Marktonderzoek Hoofdstuk 7 Marktonderzoek Leerdoelen Uitleggen hoe belangrijk informatie is voor het bedrijf, om inzicht te krijgen in de markt. Het marketinginformatiesysteem definiëren en de onderdelen daarvan bespreken.

Nadere informatie

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu Beleggen in de toekomst de kansen van beleggen in klimaat en milieu Angst voor de gevolgen? Stijging van de zeespiegel Hollandse Delta, 6 miljoen Randstedelingen op de vlucht. Bedreiging van het Eco-systeem

Nadere informatie

Cultuur & Media Hoorcollege 4 Het essay en nog wat psychologie Theo Ploeg

Cultuur & Media Hoorcollege 4 Het essay en nog wat psychologie Theo Ploeg Cultuur & Media Hoorcollege 4 Het essay en nog wat Theo Ploeg 1 blok 2: (nieuwe) Mediatheorie, een inleiding extra vak voor twee (2) studieregiepunten net zo zwaar als elk ander vak (van 2 studiepunten)

Nadere informatie

3. Marktonderzoek. 3. Marktonderzoek. Studentenversie

3. Marktonderzoek. 3. Marktonderzoek. Studentenversie 3. Marktonderzoek Studentenversie Inleiding 1. Marktonderzoek begrijpen 2. Marktopdeling 3. Externe Analyse ` 4. Interne Analyse 5. Het product in de markt zetten Samenvatting Vragen Referenties Effectief

Nadere informatie

Ontwikkelingen en kansen in supermarktvastgoed. Huib Boissevain 28 oktober

Ontwikkelingen en kansen in supermarktvastgoed. Huib Boissevain 28 oktober Ontwikkelingen en kansen in supermarktvastgoed Huib Boissevain 28 oktober Over Annexum Ruim 15 jaar specialist in vastgoedbeleggingen 35 medewerkers die dagelijks met vastgoed bezig zijn Met een fondsvermogen

Nadere informatie

Regionale voedselketens. Koen Nouws Keij 3 juni 2014

Regionale voedselketens. Koen Nouws Keij 3 juni 2014 Regionale voedselketens Koen Nouws Keij 3 juni 2014 Koen Nouws Keij directeur Food Drink Experience en bestuurder stichting Diverzio Regionale voedselketens Kansen en uitdagingen? Wat is de theorie en

Nadere informatie

Managementsamenvatting adviesrapport platform voor Mensen met een Verstandelijke Beperking (MMEB)

Managementsamenvatting adviesrapport platform voor Mensen met een Verstandelijke Beperking (MMEB) Managementsamenvatting adviesrapport platform voor Mensen met een Verstandelijke Beperking (MMEB) In de interne analyse wordt er gebruikt gemaakt van het 7S model van McKinsey, bestaande uit de onderdelen:

Nadere informatie

Visie Iedereen inspireren om hun ultieme geluk te bereiken.

Visie Iedereen inspireren om hun ultieme geluk te bereiken. BUSINESSPLAN IDENTITEIT Om Matthijs Rolleman Producties meer richting te geven, is er een duidelijke identiteit ontwikkeld vanuit de theorie van Kay Morel s Identiteitsmarketing. Deze identiteit geeft

Nadere informatie

VMC TRENDNIEUWSBRIEF MOBILITEIT EXTRA EDITIE MEI 2014

VMC TRENDNIEUWSBRIEF MOBILITEIT EXTRA EDITIE MEI 2014 VMC TRENDNIEUWSBRIEF MOBILITEIT EXTRA EDITIE MEI 2014 Deze maand brengen we een extra editie van de VMC TrendNieuwsbrief uit. De aanleiding hiervoor is de publicatie van het artikel Laat je niet verrassen:

Nadere informatie

VISIEPLAN OPRICHTING CULTURELE COÖPERATIE

VISIEPLAN OPRICHTING CULTURELE COÖPERATIE VISIEPLAN 2016-2018 OPRICHTING CULTURELE COÖPERATIE INHOUD VISIE COÖPERATIE 2016-2018 3/4 EEN TIJDPERK VAN SAMENWERKEN OPENHEID INTERACTIE UITWISSELING WERELDWIJD ACTIEF NIEUWE EN OUDE GENERATIES WERKEN

Nadere informatie

Meer met minder. Waterschaarste en grotere vraag naar voedsel. Laan van Staalduinen, Algemeen directeur LEI. 6 juni 2012

Meer met minder. Waterschaarste en grotere vraag naar voedsel. Laan van Staalduinen, Algemeen directeur LEI. 6 juni 2012 Meer met minder Waterschaarste en grotere vraag naar voedsel Laan van Staalduinen, Algemeen directeur LEI 6 juni 2012 Inhoud presentatie Mondiale trends die van invloed zijn op toekomstige watervraag Nationale

Nadere informatie

De stand van retail in Nederland. woensdag 16 september 2015

De stand van retail in Nederland. woensdag 16 september 2015 De stand van retail in Nederland woensdag 16 september 2015 Founder en Directeur Retaildenkers.nl Wie is Rupert? verbinder Inspiratie storytelling Marketing ondernemersboeken Klant centraal retaildeskundige

Nadere informatie

Economie, Wet- en Regelgeving

Economie, Wet- en Regelgeving Economie, Wet- en VRAAG: Hoe is de aansluiting van de DGS-leerstof Economie, Wet- en op de CKS gerealiseerd? Bronnen: S LL&B S Kwalificatiedossiers Ondernemen/Managen C Kerntaak 4: Onderneemt/Managet Werkprocessen:.9

Nadere informatie

Hoofdstuk 12 Productontwikkeling en levenscyclusstrategieën

Hoofdstuk 12 Productontwikkeling en levenscyclusstrategieën Hoofdstuk 12 Productontwikkeling en levenscyclusstrategieën Productontwikkeling en levenscyclusstrategieën Deel 1 Deel 2 Deel 3 Deel 4 Product Deel 5 Deel 6 Deel 7 Deel 8 Deel 9 Leerdoelen 1. Uitleggen

Nadere informatie

DWSI Trendalert S E P T E D

DWSI Trendalert S E P T E D Dutch Water Sector Intelligence Vier Scenario's voor de Circulaire Economie DWSI Trendalert Vier Scenario's voor de Circulaire Economie Inleiding Het KIDV is op 1 januari 2013 opgericht naar aanleiding

Nadere informatie

@ONL @BiesheuvelHans. Vitaal Bedrijvig Veghel. Bijeenkomst Financiering en alternatieve financieringsvormen. 9 juli 2015.

@ONL @BiesheuvelHans. Vitaal Bedrijvig Veghel. Bijeenkomst Financiering en alternatieve financieringsvormen. 9 juli 2015. @ONL @BiesheuvelHans Vitaal Bedrijvig Veghel Bijeenkomst Financiering en alternatieve financieringsvormen 9 juli 2015 Hans Biesheuvel Hans Biesheuvel: Ondernemer Investeerder Initiatiefnemer ONL voor Ondernemers

Nadere informatie

Beroepen van de toekomst

Beroepen van de toekomst Beroepen van de toekomst Ruud Smeulders, BrilliantBrains Renée Prins, HBO-i 3 oktober 2013 1 wat denk je dat een trendwatcher doet? 2 en wat doet een futurist? 3 trendwatcher? futurist? niet een waarzegger

Nadere informatie

Blok P4. Bedrijfseconomie

Blok P4. Bedrijfseconomie Blok P4 Bedrijfseconomie Model/Theorie: gegevens verwerken via Excel Auteur: Drs. A.W.W. Heezen. Vakgebied: Bedrijfseconomie o een investeringsbegroting opstellen o een financieringsbegroting opstellen

Nadere informatie

Nederlandse economie. Welvaart onder druk

Nederlandse economie. Welvaart onder druk Nederlandse economie Welvaart onder druk 1 Vier toekomstscenario's van Nederland Zeer aantrekkelijke infrastructuur Sterk concurrerende samenleving A... B. D.. C.. Zwak concurrerende samenleving Niet aantrekkelijke

Nadere informatie

Marktrapport Schadeverzekeringen 2014

Marktrapport Schadeverzekeringen 2014 Marktrapport Schadeverzekeringen 2014 Markt, trends en ontwikkelingen Amsterdam, oktober 2013 Ir. L. van Graafeiland Dr. P. van Gelderen Baken Adviesgroep BV info@bakenadviesgroep.nl +31 (0)20 659 22 84

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Meubelindustrie De meubelindustrie in Nederland telt ruim 6.600 bedrijven. De helft hiervan is actief in de interieurbouw. Daarnaast wordt er onderscheid gemaakt tussen woonmeubelfabrikanten, de bedrijfsmeubelindustrie,

Nadere informatie

Exportstrategie, hoe pak je dat aan?

Exportstrategie, hoe pak je dat aan? Exportstrategie, hoe pak je dat aan? Fenedex Het gezicht van exporterend Nederland Private vereniging voor export en internationaal ondernemen Opgericht door en voor het internationale bedrijfsleven (1954)

Nadere informatie

Marktrapport Schadeverzekeringen 2015

Marktrapport Schadeverzekeringen 2015 Marktrapport Schadeverzekeringen 2015 Markt, trends en ontwikkelingen Amsterdam, november 2014 Ir. L. van Graafeiland Dr. P. van Gelderen Baken Adviesgroep BV info@bakenadviesgroep.nl +31 (0)20 659 22

Nadere informatie

Huisbank v1. Bij welke bank heeft u een lopende rekening?

Huisbank v1. Bij welke bank heeft u een lopende rekening? v1. Bij welke bank heeft u een lopende rekening? ABN Amro nk Fortis ING nk DSB Bank SNS Bank Frieslandbank overig Weet niet \ wil niet zeggen Man Vrouw jaar jaar jaar ABN nk Fortis ING nk SNS Overig 91

Nadere informatie

Toekomst voor verzekeraars

Toekomst voor verzekeraars Position paper Toekomst voor verzekeraars Position paper ten behoeve van het rondetafelgesprek op 11 juni 2015 van de vaste commissie voor Financiën van de Tweede Kamer naar aanleiding van het rapport

Nadere informatie

Remediëringstaak: Vraag en aanbod

Remediëringstaak: Vraag en aanbod Remediëringstaak: Vraag en aanbod 1. Studeer opnieuw de leerstof van vraag en aanbod in. Tracht steeds zeer inzichtelijk te studeren: ga na dat je alle redeneringen die we in de klas / cursus maakten snapt.

Nadere informatie

Landenanalyse H4. Week 1 Landenrisico

Landenanalyse H4. Week 1 Landenrisico Landenanalyse H4 Week 1 Landenrisico Risico s en problemen die verbonden zijn met het exporteren naar het buitenland - Importbelemmeringen (als bijvoorbeeld de handelsbalans een groot tekort vertoont)

Nadere informatie

WAAR WIJ VOOR STAAN. Socialisten & Democraten in het Europees Parlement. Fractie van de Progressieve Alliantie van

WAAR WIJ VOOR STAAN. Socialisten & Democraten in het Europees Parlement. Fractie van de Progressieve Alliantie van WAAR WIJ VOOR STAAN. Fractie van de Progressieve Alliantie van Socialisten & Democraten in het Europees Parlement Strijden voor sociale rechtvaardigheid, het stimuleren van werkgelegenheid en groei, hervorming

Nadere informatie

Besluit Geen globale terugval in actieve lidmaatschappen, wel onderlinge verschuivingen tussen verenigingen

Besluit Geen globale terugval in actieve lidmaatschappen, wel onderlinge verschuivingen tussen verenigingen Verenigingen (evolutie 1996 tot 2015) Meer dan de helft van de Vlamingen minstens actief in 1 vereniging, een kwart is minstens in 2 verenigingen actief: stabiele cijfers > bevolking tussen 18 en 75 jaar:

Nadere informatie

Consumentengedrag CG1VPBCE01/COGVPBCS01

Consumentengedrag CG1VPBCE01/COGVPBCS01 Consumentengedrag CG1VPBCE01/COGVPBCS01 Benodigde literatuur Consumer behaviour, a European outlook, Schiffman, Kanuk & Hansen (2008). Prentice Hall, ISBN: 9780273704010. Planning blok I wk 1: H1 Inleiding

Nadere informatie

Consumentengedrag CG1VPBCE01/COGVPBCS01

Consumentengedrag CG1VPBCE01/COGVPBCS01 Consumentengedrag CG1VPBCE01/COGVPBCS01 Benodigde literatuur Consumer behaviour, a European outlook, Schiffman, Kanuk & Hansen (2008). Prentice Hall, ISBN: 9780273704010. Planning blok I wk 1: H1 Inleiding

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Special: Is data een kritische succesfactor? 3

Inhoudsopgave. Special: Is data een kritische succesfactor? 3 Inhoudsopgave Special: Is data een kritische succesfactor? 3 1. DM Barometer 4 Onderzoeksopzet 4 Special: Is data een kritische succesfactor 4 Respondenten 4 2. Resultaten 6 Klantdata & dialoog 6 Datamanagement

Nadere informatie

Plan van aanpak BuitenBeter

Plan van aanpak BuitenBeter Kenniskring K3 Plan van aanpak BuitenBeter Namen: Rob van Schaijk 2042026 Jesper Tielbeke 2044351 Vak: Kenniskring K3 Datum: 10-02-2012 Begeleider: Tom Spanjaard Inleiding Dit plan van aanpak is geschreven

Nadere informatie

Bijlage 2 Inventarisatie trends

Bijlage 2 Inventarisatie trends Bijlage 2 Inventarisatie trends In de motie van de Raad wordt gevraagd de belangrijkste trends en de impact daarvan op de Utrechtse Heuvelrug te beschrijven. Hieronder wordt dit verder uitgewerkt. Trends

Nadere informatie

MARKETING / 05A. HBO Marketing / Marketing management. Raymond Reinhardt 3R Business Development. 3R

MARKETING / 05A. HBO Marketing / Marketing management. Raymond Reinhardt 3R Business Development. 3R MARKETING / 05A HBO Marketing / Marketing management Raymond Reinhardt 3R Business Development raymond.reinhardt@3r-bdc.com 3R 1 Kern van strategieformulering M Het vaststellen van de doelstellingen van

Nadere informatie

master TEW (marketing) Marktstudie Prof. Moons uickprinter Koningstraat Antwerpen ,60

master TEW (marketing) Marktstudie Prof. Moons uickprinter Koningstraat Antwerpen ,60 master TEW (marketing) Marktstudie Prof. Moons Q www.quickprinter.be uickprinter Koningstraat 13 2000 Antwerpen 208 4,60 Nieuw!!! Online samenvattingen kopen via www.quickprintershop.be LES 1 Marktonderzoek

Nadere informatie

Marketingplan 2010 Triad

Marketingplan 2010 Triad Marketingplan 2010 Triad Inhoud Triad Analyse van de omgevingsfactoren SWOT-analyse SMART-doelstellingen Marketingstrategie Marketingmix Budgettering Actieplanning Triad Wie? Studenten 1 ste jaar bedrijfsmanagement

Nadere informatie

Arnold Monshouwer. Business Club Bernisse

Arnold Monshouwer. Business Club Bernisse Arnold Monshouwer Business Club Bernisse Wie zijn wij? Waarom innoveren? Wat is innovatie? Hoe kom ik op ideeën? Hoe pak ik het aan? Agenda Even voorstellen 1. Beter, eerder en sneller innoveren 2. Onafhankelijk

Nadere informatie

Focus op risico s en kansen

Focus op risico s en kansen Datum 18 april 2016 Focus op risico s en kansen HKZ Kwaliteitsdag april 2016 dia: 1 Even voorstellen Wie ik ben? adviseur gezondheidszorg Beleid en Kwaliteit, Adcase begeleiding bij kwaliteitsmanagement

Nadere informatie

Strategisch handelen BUS3

Strategisch handelen BUS3 Strategisch handelen BUS3 College 2010 Docent Roland Hiemstra College Criteria paper strategisch management BUS3 De acht sleutelconcepten van strategie Informatiestrategie en informatieplanning Werkafspraken

Nadere informatie

Quick-scan flexibiliteit

Quick-scan flexibiliteit Quick-scan flexibiliteit Hieronder leggen we u enkele stellingen voor die betrekking hebben op de omstandigheden en de markt waarin uw onderneming, divisie of business unit (dit kunt u zien als uw organisatie

Nadere informatie

De Belgische markt voor Babyartikelen 2012

De Belgische markt voor Babyartikelen 2012 De Belgische markt voor Babyartikelen 2012 Rapport samengesteld door: Tom Vansteenkiste Tim Hegeman Nederlandse Kamer van Koophandel voor België en Luxemburg Tervurenlaan 168 bus 2, 1150 Brussel T +32

Nadere informatie

Algemene Economie (micro)

Algemene Economie (micro) Bijlage 1 Kennisportfolio Blok P1 Algemene Economie (micro) Dit model is te gebruiken om de omgevingsfactoren en alle betrokken partijen in beeld te brengen. Alle factoren hangen samen met elkaar, wanneer

Nadere informatie

Nederland en de crisis. Kees van Paridon

Nederland en de crisis. Kees van Paridon Nederland en de crisis Kees van Paridon Overzicht Vergelijking met crisis jaren 30 Belangrijkste oorzaken crisis nu Beleidsreacties en gevolgen Toekomstperspectief Ontwikkeling economische groei 4 2 0-2

Nadere informatie

Sociale waarden. Demografie MEGA TRENDS. Duurzaamheid. Technologie

Sociale waarden. Demografie MEGA TRENDS. Duurzaamheid. Technologie Forward Thinking Charles Darwin. Demografie Sociale waarden MEGA TRENDS Duurzaamheid Technologie Demografie Sociale waarden TECHNOLOGIE Duurzaamheid Technologie 6 Tussen het begin ter tijden en 2003

Nadere informatie

Melkveehouderij. Brancheontwikkelingen 2013. Kerngegevens

Melkveehouderij. Brancheontwikkelingen 2013. Kerngegevens Melkveehouderij Brancheontwikkelingen 2013 Deze factsheet bevat arbeidsmarktinformatie over de melkveehouderij. Onderwerpen die aan bod komen zijn: werkgelegenheid, trends en ontwikkelingen, vacatures

Nadere informatie

Hoofdstuk 8 Besturing. m.u.v. 8.2.6, 8.2.7, 8.5

Hoofdstuk 8 Besturing. m.u.v. 8.2.6, 8.2.7, 8.5 Hoofdstuk 8 Besturing m.u.v. 8.2.6, 8.2.7, 8.5 Besturing van organisaties Besturen = het leiden van een organisatie naar de gestelde doelen (SMART) Profit- en non-profitorganisaties Bedrijfsproces: Besturing

Nadere informatie

ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE

ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE Naam:... Klas:... Stap : Wat Kan ik? Voor welke vakken haal(de) je de hoogste cijfers op school? Aardrijkskunde Algemene natuurwetenschappen Bewegen, sport en maatschappij

Nadere informatie

College 3. Video Kotler (15min) Bespreken video (15 min) Hoeveel merken zijn genoeg (10 min) bespreken WINmodel (20 min)

College 3. Video Kotler (15min) Bespreken video (15 min) Hoeveel merken zijn genoeg (10 min) bespreken WINmodel (20 min) College 3 Video Kotler (15min) Bespreken video (15 min) Hoeveel merken zijn genoeg (10 min) bespreken WINmodel (20 min) Theorie H 9 Segmenteren tot positioneren (40 min) Verwerking: Flip Flop (20 min)

Nadere informatie

Koopkrachtpariteit en Gini-coëfficiënt in China: hoe je tegelijkertijd arm én rijk kunt zijn.

Koopkrachtpariteit en Gini-coëfficiënt in China: hoe je tegelijkertijd arm én rijk kunt zijn. Koopkrachtpariteit en Gini-coëfficiënt in China: hoe je tegelijkertijd arm én rijk kunt zijn. 1. De Wereldbank berichtte onlangs dat de Chinese economie binnen afzienbare tijd de grootste economie van

Nadere informatie

MVO volgens : een ISO26000 zelfverklaring

MVO volgens : een ISO26000 zelfverklaring MVO volgens : een ISO26000 zelfverklaring 1 Waarom MVO? Moeten: Horen: Lonen: gedrag af MVO handelen wordt afgedwongen MVO handelen o.b.v. vrijwilligheid (morele motivatie) De markt beloont MVO en straft

Nadere informatie

Remediëringstaak: Vraag en aanbod

Remediëringstaak: Vraag en aanbod Remediëringstaak: Vraag en aanbod 1. Studeer opnieuw de leerstof van vraag en aanbod in. Tracht steeds zeer inzichtelijk te studeren: ga na dat je alle redeneringen die we in de klas / cursus maakten snapt.

Nadere informatie

M&O VWO 2011/2012. www.lyceo.nl

M&O VWO 2011/2012. www.lyceo.nl Hoofdstuk 8: Marketing M&O VWO 2011/2012 www.lyceo.nl Overzicht Management & Organisatie School Examen (SE) 7. Organisaties 8. Marketing Organisatiestructuren Niet commerciële organisaties Commerciële

Nadere informatie

Aanleiding voor het onderzoek

Aanleiding voor het onderzoek Aanleiding voor het onderzoek Gemeente Heerlen, juni 2013, alle zondagen koopzondag; wekelijkse koopzondag Centrum gestart m.i.v. september 2013 Heroverweging wekelijkse koopzondag in 2015 Breed gedragen

Nadere informatie

Nederland hoort bij de wereldtop

Nederland hoort bij de wereldtop Globalistische politiek vereist draagvlak in de provincie Sibolt.Mulder@tns-nipo.com Duurzaamheidsdialoog 19/01/2012 Nederland hoort bij de wereldtop 1 Macro-economisch doen we het prima! Werkeloosheid

Nadere informatie

Cultuur & Media Hoorcollege de eindopdracht Theo Ploeg

Cultuur & Media Hoorcollege de eindopdracht Theo Ploeg Cultuur & Media Hoorcollege de eindopdracht Theo Ploeg 1 Wat ga ik behandelen? Wat is de eindopdracht? Hoe maak ik een onderzoeksrapport? En hoe doe ik dan een onderzoek? Wat is een essay? Hoe schrijf

Nadere informatie

t Heft conferentie 2016 TOEKOMSTBESTENDIG GEMEENSCHAPSHUIS

t Heft conferentie 2016 TOEKOMSTBESTENDIG GEMEENSCHAPSHUIS t Heft conferentie 2016 TOEKOMSTBESTENDIG GEMEENSCHAPSHUIS BESTUREN IN EEN VERANDERENDE SAMENLEVING Jacques Broos, bestuurslid t Heft Programma Inleiding Visiedocument t Heft : visie op de gemeenschapshuizen

Nadere informatie