Systems Engineering in de gww-sector

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Systems Engineering in de gww-sector"

Transcriptie

1 Systems Engineering in de gww-sector Ron Beem Rijkswaterstaat NEVI-PIANOo Juni 2013

2 Bouwen aan één taal

3 Resultaat voorop (RWS) 16 projecten spoedaanpak uniformer naar de markt door kwaliteitsborging aanbestedingsdossiers (2009) Waardering van de markt voor specificaties van RWS is gestegen (marktmonitor 2012) Doorlooptijd projecten afgenomen (commissie Elverding); doel van 12 naar 7 jaar Faalkosten afgenomen???

4 Resultaat voorop (gww-sector) Samengevat zijn de doelen die we met Systems Engineering willen bereiken: Doelmatigheid: voorzien in de behoefte van de klant, binnen maatschappelijk verantwoorde kosten Doeltreffendheid: efficiënt terugdringen van de faalkosten en beter benutten van de beschikbare resources Transparantie: aantoonbaar en beheerst leveren wat met de klant is afgesproken

5 Initiatief Vier partijen nemen in 2006 het initiatief om een Leidraad SE te schrijven: Opdrachtgevers: Rijkswaterstaat en ProRail Aannemers: Bouwend Nederland Ingenieursbureaus: ONRI (NL-ingenieurs) Doel: vertalen van internationale gedachtegoed (incose) naar de gww-sector Inmiddels uitgebreid tot 6 partijen (Vereniging van Waterbouwers en Uneto VNI aangesloten)

6 Leidende Principes Klantvraag centraal Systeemdenken Transparantie Efficiency Beste prijs-kwaliteitverhouding Balans ontwerpvrijheid en contractuele afspraken Verificatie en validatie Afstemming met projectmanagement openheid

7 Leidende Principes door inkoopbril Beste prijs-kwaliteitverhouding: Value Engineering Balans ontwerpvrijheid contractuele afspraken: gezamenlijk en eenduidig beeld van de oplossingsruimte Openheid: informatie delen die belangrijk is voor begrip van het contract

8 Systems Engineering Samenhangende set methodieken om succesvol producten en diensten tot stand te brengen Kenmerken: Biedt gemeenschappelijk denkkader: één taal Richtinggevend voor de inrichting van de eigen werkwijze Integreert alle betrokken disciplines Borgt kwaliteit Dient beheersbaarheid en transparantie Toepasbaar bij ontwikkelen, bouwen, beheren Goed te gebruiken binnen GWW-sector!

9 SE als ondergrond

10 Leidraad SE Ontwikkelpad: Versie 1: 2007 Versie 2: 2009 Versie 3: 2013 Karakter: duidelijke processen en begrippen Niet: handleiding of werkinstructie Ondersteuning door website: voor downloaden, vragen, suggesties

11 Leerervaringen RWS: A4 Burgerveen-Leiden: retro-engineering Rondweg Den Bosch: bottom up A2 Leidsche Rijn: silo-denken Renovaties sluizen en stuwen: functies migreren A50 Ewijk Valburg: SE en projectmanagement Prorail: Amsterdam-Utrecht (Aquaduct Abcoude): terugdraaien contractering HSL-Zuid: bovenbouw Infraspeed: van audits naar incrementeel opleveren Hanzelijn tunnel Drontenmeer: specificeren tbv D&C

12 SE wat is dat?

13 Leidraad SE Onderscheid eisen-ontwerp Systematische samenhang: eisen-opties-variantenontwerp Gelaagdheid: op alle niveaus: top-systeemsubsysteem-component Expliciet: elke stap vastleggen en aantonen dat de oplossing op dat niveau voldoet (verificatie & validatie) Life-cycle-denken Projectmanagementprocessen

14 SE: scheiden specificeren - ontwerpen ingepast tracé rondweg (weg / VRI s / kunstwerken/bermen/ geluidschermen/etc) ontwerp weg (rijbaan, kruisingen, fietspaden) ontwerp rijbaan (verharding, markeringen) ontwerp verharding

15 Klant Eisen Specificatie Specificatieproces specificeren ontwerpen Systeem Specificatie specificeren ontwerpen Vraag Specificatie specificeren ontwerpen Systeem Specificatie

16 SE: verifiëren en valideren

17

18 Kwaliteitsborging aanbestedingsdossiers (KAd) Advies in plaats van toetsen Drie momenten: 10%, 50-70%, 95% SE-aanpak, inhoud en bedoeling van het contract: afzonderlijk en integraal 15 a 20 adviesmomenten per jaar

19 Kwaliteitsborging aanbestedingsdossiers (KAd)

20 Waar staan we Niveau Focus 5 Continue procesverbetering 4 Kwantitatief Management 3 Proces- Standarisatie 2 Basis Project- Management 1 Initieel Procesgebieden Proces wijzigingsmanagement Voorkomen van defects Technologisch wijzigingsmanagement Kwantitatief project-management Systeem-Kwaliteit-Management Performance van de organisatie-processen Verificatie, Validatie Risicomanagement Eisen-ontwikkeling en ontwerp-afwegingen (sub)contract-management Configuratie-management Eisen-management

21 Vooruitkijken 2013: Leidraad SE, versie 3 Geef feedback en suggesties op:

Proces van samenwerking SYSTEMS ENGINEERING

Proces van samenwerking SYSTEMS ENGINEERING Proces van samenwerking SYSTEMS ENGINEERING Samenvatting SE vooral: Bij geïntegreerde contracten; Bij meer complexe projecten (?) Project uniek; oplossing ligt niet voor de hand (?) Nieuwe innovatieve

Nadere informatie

ORGANISATORISCHE IMPLENTATIE BEST VALUE

ORGANISATORISCHE IMPLENTATIE BEST VALUE ORGANISATORISCHE IMPLENTATIE BEST VALUE EEN ONDERZOEK NAAR DE IMPLEMENTATIE VAN BEST VALUE BINNEN EEN SYSTEMS ENGINEERING OMGEVING STEPHANIE SAMSON BEST VALUE KENNIS SESSIE WESTRAVEN 17 JUNI 09.00 12.00

Nadere informatie

Leidraad voor Systems Engineering binnen de GWW-sector

Leidraad voor Systems Engineering binnen de GWW-sector Leidraad voor Systems Engineering binnen de GWW-sector Leidraad voor Systems Engineering binnen de GWW-sector Inhoudsopgave VOorwoord 4 Leeswijzer 6 1. Systems Engineering 8 1.1 Achtergronden 8 1.2 Systeemdenken

Nadere informatie

PRINCE2 Symposium: Zin en Onzin van een Methode. PRINCE 2 versus CMMI; raakvlakken, overlap en aanvullingen SYSQA B.V.

PRINCE2 Symposium: Zin en Onzin van een Methode. PRINCE 2 versus CMMI; raakvlakken, overlap en aanvullingen SYSQA B.V. PRINCE2 Symposium: PRINCE 2 versus CMMI; raakvlakken, overlap en aanvullingen Jan Jaap Cannegieter SYSQA B.V. SYSQA B.V. Operationeel Tactisch Strategisch Testen Requirements Quality assurance Auditing

Nadere informatie

Geo-Impuls. Rijkswaterstaat

Geo-Impuls. Rijkswaterstaat Geo-Impuls Impact op projecten van Rijkswaterstaat Marès van den Hark Rijkswaterstaat GPO directeur Techniek en Technisch Management voorzitter Stuurgroep Aanleiding Faalkosten bouw ca. 10 30 % van totale

Nadere informatie

Met System Engineering van kustvisie naar uitvoering van een project. Hydronamic bv

Met System Engineering van kustvisie naar uitvoering van een project. Hydronamic bv Met System Engineering van kustvisie naar uitvoering van een project. 1 Introductie SE op Delflandse Kust Goos de Boer Combinatie Delflandse Kust Van Oord Nederland bv Boskalis bv Projectbureau Delflandse

Nadere informatie

Risicomanagement en. Utrecht, 22 april 2009 Movares, Utrecht 22 april 2009

Risicomanagement en. Utrecht, 22 april 2009 Movares, Utrecht 22 april 2009 Projectbeheersing door Risicomanagement en Systems Engineering Utrecht, 22 april 2009 1 Hoofdsponsors Sponsors IPMA-NL Jaarsponsors 2 Projectbeheersing door Risicomanagement en Systems Engineering Risicomanagement

Nadere informatie

PRINCE 2 versus CMMI; raakvlakken, overlap en aanvullingen

PRINCE 2 versus CMMI; raakvlakken, overlap en aanvullingen PRINCE2 Symposium: PRINCE 2 versus CMMI; raakvlakken, overlap en aanvullingen Jan Jaap Cannegieter SYSQA B.V. SYSQA B.V. Operationeel Tactisch Strategisch Testen Requirements Quality assurance Auditing

Nadere informatie

Vooruitkijken en expliciet samenwerken

Vooruitkijken en expliciet samenwerken Systems Engineering en VISI Vooruitkijken en expliciet samenwerken Arjan Visser, CROW Programma Wat is SE? Wat is VISI, nee dat weet u al, toch? Wat is de samenhang? Waar hangt het samen? Een voorbeeld

Nadere informatie

Door het toepassen van Systems Engineering in het akoestisch onderzoek MJPG

Door het toepassen van Systems Engineering in het akoestisch onderzoek MJPG INTEGRALE AFSTEMMING EN INFORMATIEVASTLEGGING Door het toepassen van Systems Engineering in het akoestisch onderzoek MJPG Angelina Ling en Jeroen Knoet 9 november 2016 Aanleiding lezing Het akoestisch

Nadere informatie

DEEL I. 5.10 Systems Engineering. 5.10.1 Definitie project. 5.10.2 Kern van de methode. 5.10.3 Historie. 5.10.4 Scope

DEEL I. 5.10 Systems Engineering. 5.10.1 Definitie project. 5.10.2 Kern van de methode. 5.10.3 Historie. 5.10.4 Scope 5 Projectmanagementmethoden 117 5.10 Systems Engineering Deel I van de beschrijving van Systems Engineering is geschreven door Timo Giling, voorzitter van INCOSE Nederland. DEEL I 5.10.1 Definitie project

Nadere informatie

Oplossingsvrij specificeren

Oplossingsvrij specificeren Oplossingsvrij specificeren ir. J.P. Eelants, projectmanager Infrabouwproces CROW Samenvatting De methodiek van oplossingsvrij specificeren richt zich niet alleen op het formuleren van functionele eisen.

Nadere informatie

De samenhang centraal

De samenhang centraal voor Systems Engineering binnen de GWW-sector Versie 3 De samenhang centraal Leidraad voor Systems Engineering binnen de GWW-sector De samenhang centraal Versie 3 Patrick Buck ProRail Jan Hendrik Dronkers

Nadere informatie

Systems Engineering Lesplan Verificatie en Validatie Management (V&V) Werkgroep opleidingen, Eric Holtrop, Bert van Wersch, Ron Beem

Systems Engineering Lesplan Verificatie en Validatie Management (V&V) Werkgroep opleidingen, Eric Holtrop, Bert van Wersch, Ron Beem notitie Van project onderwerp opgemaakt door Systems Engineering Lesplan Verificatie en Validatie Management (V&V) Werkgroep opleidingen, Eric Holtrop, Bert van Wersch, Ron Beem status datum opmaak 16-4-2012

Nadere informatie

Kwaliteitsborging in Contractbeheersing 3 juli 2014

Kwaliteitsborging in Contractbeheersing 3 juli 2014 Kwaliteitsborging in Contractbeheersing 3 juli 2014 Jakko de Jong Improving performance, reducing risk Aanleiding Geïntegreerde Contracten BNP Nederland voor 80% overheid gestuurd Economie moet meer door

Nadere informatie

SE + BIM = integraal BIM?

SE + BIM = integraal BIM? SE + BIM = integraal BIM? Faalkosten Grote gevolgen 2 Faalkosten Kleinere gevolgen 3 Faalkosten Onduidelijke scope Ontwerpfouten Toenemende Complexiteit Communicatie Tijdsdruk 4 Succesvol realiseren Project

Nadere informatie

Alles zelf blijven doen is geen optie

Alles zelf blijven doen is geen optie Alles zelf blijven doen is geen optie L.A. Bosch Beheersen door los te laten NL-ICT Externe Kwaliteitsborging en Systeemgerichte Contractbeheersing Nu ook voor de ICT sector Beheersen door los te laten

Nadere informatie

Handout. Pagina 1. SYSQA B.V. Almere. Capability Maturity Model Integration (CMMI) Technische Universiteit Eindhoven SYSQA SYSQA.

Handout. Pagina 1. SYSQA B.V. Almere. Capability Maturity Model Integration (CMMI) Technische Universiteit Eindhoven SYSQA SYSQA. Capability Maturity Model Integration (CMMI) Technische Universiteit Eindhoven Johan Zandhuis SYSQA Start: 1999 Onafhankelijk Quality Assurance in IT 150 medewerkers (en groeiend) 2 SYSQA Operationeel

Nadere informatie

Meer duurzaamheid in de GWW: Laat je inspireren en leer van elkaar!

Meer duurzaamheid in de GWW: Laat je inspireren en leer van elkaar! Meer duurzaamheid in de GWW: Laat je inspireren en leer van elkaar! Lie Chahboun 14 april 2015 Programmabureau Duurzaam GWW RVO.nl Wie heeft (nog) Duurzaam Inkopen beleid? Wie koopt 100% duurzaam in? Wie

Nadere informatie

Implementatie Landelijke Standaard Tunnels

Implementatie Landelijke Standaard Tunnels Implementatie Landelijke Standaard Tunnels Bezien vanuit de aannemer Gert Jan Braas Vialis 4 september 2012 1 Agenda 1. Historie en doel project 2. Nieuwe Scope 3. Ambitie 4. Procesgang VTTI 5. Kwaliteitsborging

Nadere informatie

COINS Praktijkproject. René Dorleijn & Gertjan van Manen. 23 januari 2008

COINS Praktijkproject. René Dorleijn & Gertjan van Manen. 23 januari 2008 Randstadspoor - Halte Lunetten COINS Praktijkproject René Dorleijn & Gertjan van Manen 23 januari 2008 Agenda 1. Introductie 2. Doelstelling praktijkproject 3. Voorbereiding met Ontwikkelteam 4. Voorbereiding

Nadere informatie

Systems Engineering: klant centraal en blik integraal

Systems Engineering: klant centraal en blik integraal Trefwoorden Systems Engineering Procesmanagement ISO 9000 Implementatie Auteur Miranda van Ark Systems Engineering: klant centraal en blik integraal Systems Engineering is een integrale werkwijze die complexiteit

Nadere informatie

ing. Mario P.M. Pelsers +31 (0)6 48761712 Geboortedatum 4 september 1971

ing. Mario P.M. Pelsers +31 (0)6 48761712 Geboortedatum 4 september 1971 Curriculum Vitae Personalia Naam ing. Mario P.M. Pelsers Bedrijfsgegevens Contactgegevens Nationaliteit MAPLE Contractmanagement Abdis Franciscastraat 1 6041 VD Roermond KvK-nr. 61146862 BTW-nr. NL158531899B01

Nadere informatie

BIM in de praktijk. Alexander Hoos / Kuijpers

BIM in de praktijk. Alexander Hoos / Kuijpers BIM in de praktijk Alexander Hoos / Kuijpers TVVL Eindedaglezing, 4 april 2016 Alexander Hoos Informatie Manager Even voorstellen Installatie bedrijf Kuijpers (www.kuijpers.nl) Kerntaken: Procesoptimalisatie,

Nadere informatie

Rijksvastgoedbedrijf De Bouwcampus SBRCURnet. Systeemgerichte contractbeheersing #SCBmiddag

Rijksvastgoedbedrijf De Bouwcampus SBRCURnet. Systeemgerichte contractbeheersing #SCBmiddag Rijksvastgoedbedrijf De Bouwcampus SBRCURnet Systeemgerichte contractbeheersing #SCBmiddag Programma 15.30 Plenair gedeelte met Cofely, Heijmans en het Rijksvastgoedbedrijf 16.40 Pauze 17.00 Gesprekstafels

Nadere informatie

BIM-loket draagt bij aan BIM in de praktijk van RWS

BIM-loket draagt bij aan BIM in de praktijk van RWS BIM-loket draagt bij aan BIM in de praktijk van RWS Herman Winkels/Jacqueline Meerkerk Programmamanager BIM/Directeur BIM Loket GeoBuzz Den Bosch 25 november 2015 Wat is BIM? 1. BIM is een 3-dimensionaal

Nadere informatie

Beheersen door los te laten

Beheersen door los te laten Externe Kwaliteitsborging en Systeemgerichte Contractbeheersing Nu ook voor de ICT sector Beheersen door los te laten Qolor Consultant bv Programma-en voor projectmanagement Data-ICT-Dienst Opening en

Nadere informatie

Handboek Systems Engineering (SE) Overzicht in processen, informatie en technieken

Handboek Systems Engineering (SE) Overzicht in processen, informatie en technieken Handboek Systems Engineering (SE) Overzicht in processen, informatie en technieken APRIL 2015 1 VOORAF Beter en professioneler samenwerken De kwaliteit en efficiëntie van het werk verhogen Bouwen wat de

Nadere informatie

Systems Engineering als tool voor kwaliteitsborging voegconstructies

Systems Engineering als tool voor kwaliteitsborging voegconstructies Systems Engineering als tool voor kwaliteitsborging voegconstructies voor Platform Voegovergangen en Opleggingen Danny van Loon (Track 3D) 23 juni 2014 Ervaring in ontwerp, voorbereiding en begeleiding

Nadere informatie

Handreiking D&C Contracten. 26 September 2005

Handreiking D&C Contracten. 26 September 2005 Handreiking D&C Contracten 26 September 2005 Ministerie van Verkeer en Waterstaat Rijkswaterstaat BIBLIOTHEEK RIJKSWATERSTAAT UTRECHT NR Z4Z).5...qo& RWS bibliotheek locatie Utrecht Postbus 20.000 3502

Nadere informatie

Vragenlijst prestatiemeten B

Vragenlijst prestatiemeten B t.b.v. ontwikkelingsfase Vragen over opdrachtgever, in te vullen door opdrachtnemer 11 meerkeuze vragen, 1 open vraag Opdrachtnemer Organisatie Naam Functie E-mail adres Telefoonnr. Datum Ondertekening

Nadere informatie

CMMI voor acquisitie. Een introductie. SYSQA B.V. Almere

CMMI voor acquisitie. Een introductie. SYSQA B.V. Almere CMMI voor acquisitie Een introductie SYSQA B.V. Almere Organisatie Sysqa BV Pagina 2 van 13 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 1.1 Algemeen... 3 1.2 Versiebeheer... 3 2 Continue representatie... 4 2.1 Procesmanagement

Nadere informatie

Handreiking Systeemgerichte Contractbeheersing Design en Construct

Handreiking Systeemgerichte Contractbeheersing Design en Construct Handreiking Systeemgerichte Contractbeheersing Design en Construct Ministerie van Verkeer en Waterstaat Rijkswaterstaat BIBLIOTHEEK RIJKSWATERSTAAT UTRECHT NR 2..^1.\1..CD.B RWS bibliotheek locatie Utrecht

Nadere informatie

Samenwerken In gesprek met de markt

Samenwerken In gesprek met de markt Samenwerken In gesprek met de markt Arnold Breur Coördinerend adviseur Grote Projecten en Onderhoud Doel van deze middag Delen hoe het structurele gesprek met de markt zich de afgelopen jaren bij heeft

Nadere informatie

RWS Landelijke Tunnelstandaard

RWS Landelijke Tunnelstandaard RWS Landelijke Tunnelstandaard Implementatie in nieuwe en bestaande tunnels Ronald Gram 1 september 2012 Waarom een landelijke TTI standaard? Moeizaam lopende projecten (A73 Roermond, A2 Leidsche Rijn)

Nadere informatie

Inleiding Systeemgerichte. of: SCB. Mr Joost Jansen MBA

Inleiding Systeemgerichte. of: SCB. Mr Joost Jansen MBA Inleiding Systeemgerichte Contractbeheersing of: SCB Mr Joost Jansen MBA Programma: Voorstellen Doel Management summary Introductie ti SCB ISO 9001:2008 Toetsen Afronding Protocol managementaandacht (Vragen

Nadere informatie

KPT Verificatie & Validatie

KPT Verificatie & Validatie KPT Verificatie & Validatie Opdrachtgever en opdrachtnemer samenbrengen 11 en 18 oktober 2016, De Meern KPT Verificatie en Validatie een praktijkvoorbeeld oktober 2016 1 Kwaliteitsregie Sluiskiltunnel

Nadere informatie

De meest geschikte contractvorm voor een duurzame natuurvriendelijke oever

De meest geschikte contractvorm voor een duurzame natuurvriendelijke oever De meest geschikte contractvorm voor een duurzame natuurvriendelijke oever Moderne Contract Vormen ing. Maureen de Munck ir. David Wattjes Amsterdam, 6 juni 2013 Natuurvriendelijke oevers Doelen : het

Nadere informatie

Bouw Informatie Raad. De Bouw Informatie Raad. Invoering ICT in bouwprojecten Wintercourse. Universiteit Twente, De Lutte, 29 januari 2009

Bouw Informatie Raad. De Bouw Informatie Raad. Invoering ICT in bouwprojecten Wintercourse. Universiteit Twente, De Lutte, 29 januari 2009 De Bouw Informatie Raad Invoering ICT in bouwprojecten Wintercourse Universiteit Twente, De Lutte, 29 januari 2009 Drs. J.P.J. Nijssen Waar gaat het om? Ontwikkelen afsprakenstelsels, standaarden (proces

Nadere informatie

SE-wijzer, een praktische uitwerking van Systems Engineering voor bouwopgaven

SE-wijzer, een praktische uitwerking van Systems Engineering voor bouwopgaven SE-wijzer, een praktische uitwerking van Systems Engineering voor bouwopgaven ir. K.E. (Kasper) van Esch, ing. H.B. (Hans) van Ooijen BAM Infraconsult 1. Inleiding Systems Engineering (SE) begint in de

Nadere informatie

Condition Based Maintenance klinkt logisch, maar hoe krijg ik het georganiseerd.

Condition Based Maintenance klinkt logisch, maar hoe krijg ik het georganiseerd. Condition Based Maintenance klinkt logisch, maar hoe krijg ik het georganiseerd. Jan van der Lee 3 november 2011 Onderhoud ProRail, Lightrail en Industrie Bruggen, Tunnels, Sluizen, Rivieroevers, Waterkeringen

Nadere informatie

Systeemgerichte contractbeheersing of commissioning als overkoepelende methode van contractbeheersing Inhoud

Systeemgerichte contractbeheersing of commissioning als overkoepelende methode van contractbeheersing Inhoud Systeemgerichte contractbeheersing of commissioning als overkoepelende methode van contractbeheersing Inhoud Systeemgerichte contractbeheersing of commissioning als overkoepelende methode van contractbeheersing...

Nadere informatie

CMMI voor ontwikkeling. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

CMMI voor ontwikkeling. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. CMMI voor ontwikkeling Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 12 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3

Nadere informatie

Aanpak Value Management binnen ProRail. Nap Dace Seminar Succes van Value Management in Nederland?! Soest, 30 november 2006

Aanpak Value Management binnen ProRail. Nap Dace Seminar Succes van Value Management in Nederland?! Soest, 30 november 2006 Aanpak Value Management binnen ProRail Nap Dace Seminar Succes van Value Management in Nederland?! Soest, 30 november 2006 Inhoud presentatie Overview ProRail Ontwikkelingen VE binnen ProRail Selectie

Nadere informatie

Kwaliteitsborging. Systeemgerichte contractbeheersing binnen de Rijksgebouwendienst. Angelia Zeegers - Rijksgebouwendienst. Rijksgebouwendienst

Kwaliteitsborging. Systeemgerichte contractbeheersing binnen de Rijksgebouwendienst. Angelia Zeegers - Rijksgebouwendienst. Rijksgebouwendienst Rijksgebouwendienst Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Kwaliteitsborging Systeemgerichte contractbeheersing binnen de Rijksgebouwendienst Angelia Zeegers - Rijksgebouwendienst Agenda

Nadere informatie

D&C light. Eenvoudig aanbesteden van Design & Construct

D&C light. Eenvoudig aanbesteden van Design & Construct D&C light Eenvoudig aanbesteden van Design & Construct Versie 1.1 d.d. 9 maart 2015 2 ProRail D&C light D&C light ProRail 3 D&C light Eenvoudig aanbesteden van Design & Construct ProRail wil een professionele

Nadere informatie

Integraal management en Sturen

Integraal management en Sturen Integraal management en Sturen Inleiding InterimProf werkt continu aan de ontwikkeling van haar interimmers. Daartoe heeft zij een Ontwikkelprogramma opgesteld. In dat kader is op 27 en 28 maart 2013 een

Nadere informatie

Samenwerking volgens de Best Value Aanpak

Samenwerking volgens de Best Value Aanpak Samenwerking volgens de Best Value Aanpak Leonie Koops Bernard Westeneng Wiebe Witteveen 18 november 2015 Samenwerking volgens de Best Value Aanpak Wie zijn wij? Wiebe Witteveen Bernard Westeneng Leonie

Nadere informatie

CMMI voor acquisitie

CMMI voor acquisitie softwareontwikkeling CMMI i CMMI voor acquisitie Volwassen heidsmodel garandeert goed opdrachtgeverschap Tot voor kort was er geen methodische aanpak om outsourcingprocessen in de praktijk op een gestructureerde

Nadere informatie

TIPS VOOR SUCCESVOL RESULTAATGERICHT SAMENWERKEN

TIPS VOOR SUCCESVOL RESULTAATGERICHT SAMENWERKEN TIPS VOOR SUCCESVOL RESULTAATGERICHT SAMENWERKEN Bouwlokalen 2015 Remco Spiering September/oktober 2015 PROGRAMMA 1. Introductiefilm RGS 2. RGS in vogelvlucht 3. Beschikbare informatie/hulpmiddelen 4.

Nadere informatie

notitie Systems Engineering Lesplan Requirements Engineering (RE) Werkgroep opleidingen Definitief; vastgesteld Stuurgroep 4P

notitie Systems Engineering Lesplan Requirements Engineering (RE) Werkgroep opleidingen Definitief; vastgesteld Stuurgroep 4P notitie Van project onderwerp opgemaakt door Systems Engineering Lesplan Requirements Engineering (RE) Werkgroep opleidingen status datum opmaak 20-7-2012 bijlagen Definitief; vastgesteld Stuurgroep 4P

Nadere informatie

Evo Evolutionary Project Management. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

Evo Evolutionary Project Management. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Evo Evolutionary Project Management Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. EVO... 4 3. FASERING...

Nadere informatie

Voegovergangen in contracten RWS

Voegovergangen in contracten RWS Voegovergangen in contracten RWS System Engineering in relatie tot RTD1007-2 Platform voegovergangen en opleggingen Frank van Beek Sr adviseur/specialist GPO Inhoud 1. Samenwerken en contractvormen 2.

Nadere informatie

Veranderende informatiebehoefte bij opdrachtgevers in de bouw

Veranderende informatiebehoefte bij opdrachtgevers in de bouw Veranderende informatiebehoefte bij opdrachtgevers in de bouw Prof.dr.ir. Marleen Hermans Leerstoel Publiek opdrachtgeverschap in de bouw, TU Delft Managing Partner, Brink Management & Advies mede mogelijk

Nadere informatie

Aanpak projectaudits

Aanpak projectaudits Aanpak projectaudits 1. Inleiding Veel lokale overheden werken op basis van een standaardmethodiek Projectmatig Werken. Op die manier wordt aan de voorkant de projectfasering, besluitvorming en control

Nadere informatie

De project support office(r) als projectnavigator

De project support office(r) als projectnavigator 11e PUG-Symposium De project support office(r) als projectnavigator Marcel Verbrugge 5 juni 2008 A projectmanager without a PSO 2 Wie ben ik? Marcel Verbrugge Balance (interim- en projectmanagement) Ervaring:

Nadere informatie

Voorsprong door gebundelde kennis

Voorsprong door gebundelde kennis Advies- en ingenieursbureau dhv.nl Voorsprong door gebundelde kennis samenwerking bij complexe mobiliteitsprojecten Altijd een oplossing verder Een opdrachtgever met raad en daad bijstaan betekent meer

Nadere informatie

Imtech Engineering Support Center

Imtech Engineering Support Center Imtech Engineering Support Center Imtech Engineering Support Center Deskundig partner in engineeringactiviteiten Technologische ontwikkeling Onze samenleving wordt steeds afhankelijker van techniek. Ingenieursafdelingen

Nadere informatie

Wat heeft Com-eet Consultancy u te bieden?

Wat heeft Com-eet Consultancy u te bieden? Wat heeft Com-eet Consultancy u te bieden? Com-eet Consultancy is gespecialiseerd in contractmanagement en projectmanagement van grote infrastructurele (nieuwbouw) projecten. Dit doen wij voor zowel opdrachtgevers

Nadere informatie

Succesvol ERP selecteren en implementeren. Mitopics BV dé specialist op ERP-gebied vanuit risicobeheersing

Succesvol ERP selecteren en implementeren. Mitopics BV dé specialist op ERP-gebied vanuit risicobeheersing Succesvol ERP selecteren en implementeren Mitopics BV dé specialist op ERP-gebied vanuit risicobeheersing Onze concurrenten hebben veel betere informatie! Onze klanten verwachten meer van ons! Onderhoud

Nadere informatie

Aanpak Duurzaam GWW- Aan de slag!

Aanpak Duurzaam GWW- Aan de slag! Aanpak Duurzaam GWW- Aan de slag! Johan van Dalen, ProRail, Cindy de Groot, Provincie Zuid-Holland Esther Veendendaal, RVO 5 juni 2014 Ontstaan van Duurzaam GWW Het begon met Duurzaam Inkopen Nu verder

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Bijlagen 121 Literatuur 144

Inhoudsopgave. Bijlagen 121 Literatuur 144 Inhoudsopgave 5 Voorwoord 7 Ten geleide 9 1 Inleiding 11 2 De risicoanalyse 25 3 Uitvoeren van de risicoanalyse 65 4 Risicomanagement 77 5 Uitvoeren van risicomanagement 85 6 Implementatie van risicomanagement

Nadere informatie

INLEIDING GEORISICOSCAN 2.0 VOOR TE TOETSEN PROJECTEN

INLEIDING GEORISICOSCAN 2.0 VOOR TE TOETSEN PROJECTEN INLEIDING GEORISICOSCAN 2.0 VOOR TE TOETSEN PROJECTEN Wat is de GeoRisicoScan (GRS) 2.0? De GRS 2.0 is een instrument om de kwaliteit van de toepassing van GeoRM in een project te toetsen. Wat is het doel

Nadere informatie

Efficiënter ondernemen. S@les in de Bouwdag 1 oktober 2012 Gebaseerd op de S@les in de Bouw implementatie bij

Efficiënter ondernemen. S@les in de Bouwdag 1 oktober 2012 Gebaseerd op de S@les in de Bouw implementatie bij Efficiënter ondernemen S@les in de Bouwdag 1 oktober 2012 Gebaseerd op de S@les in de Bouw implementatie bij Agenda 1. Kennismaking 2. Doelstellingen DV-project 3. Gebaseerd op DV-Inkoopbeleid 4. Aanpak

Nadere informatie

Systems Engineering en Value Engineering introductie en functie in ontwerpprocessen

Systems Engineering en Value Engineering introductie en functie in ontwerpprocessen Systems Engineering en Value Engineering introductie en functie in ontwerpprocessen Karel Veenvliet en Leo van Geffen Universiteit Twente en Ontwerp- en Adviesburo Intueri Seminar VM, NAP DACE, Soest,

Nadere informatie

NAP/DACE. Design & Construct contractvormen. kostenmanagement en inkoop. Hoofd Aanbestedingszaken, Ervaringen van ProRail met.

NAP/DACE. Design & Construct contractvormen. kostenmanagement en inkoop. Hoofd Aanbestedingszaken, Ervaringen van ProRail met. NAP/DACE Ervaringen van ProRail met Design & Construct contractvormen 17 maart 2005, Soest Ger van der Wal Hoofd Aanbestedingszaken, kostenmanagement en inkoop ProRail, Utrecht Van techneut naar exploitant

Nadere informatie

SE-wijzer. voor BAM Infra

SE-wijzer. voor BAM Infra SE-wijzer Handleiding Systems Engineering voor BAM Infra SE-wijzer H a n d l e iding Systems Engineering voor BAM Infra SE-wijzer Handleiding Systems Engineering Juni 2008 Dit is een uitgave van Koninklijke

Nadere informatie

NEC3 als alternatieve contractvorm in de bouw

NEC3 als alternatieve contractvorm in de bouw Management Advies Automatisering Bouw Huisvesting Vastgoed @brinkgroep NEC3 als alternatieve contractvorm in de bouw Als u zoekt naar samenwerking en vertrouwen Specialisten geïntegreerde contracten en

Nadere informatie

NAP/DACE 17 maart 2005, Soest Ger van der Wal ProRail, Utrecht

NAP/DACE 17 maart 2005, Soest Ger van der Wal ProRail, Utrecht NAP/DACE Ervaringen van ProRail met Design & Construct contractvormen 17 maart 2005, Soest Ger van der Wal Hoofd Aanbestedingszaken, kostenmanagement en inkoop ProRail, Utrecht Van techneut naar exploitant

Nadere informatie

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000 Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 11 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER...

Nadere informatie

CMMI voor diensten. Een introductie. SYSQA B.V. Almere

CMMI voor diensten. Een introductie. SYSQA B.V. Almere CMMI voor diensten Een introductie SYSQA B.V. Almere Organisatie Sysqa BV Pagina 2 van 13 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 1.1 Algemeen... 3 1.2 Versiebeheer... 3 2 Continue representatie... 4 2.1 Procesmanagement

Nadere informatie

Hoe positioneer je PMO als vakgebied binnen de organisatie? Yvonne Versteeg, 7 maart 2013, PMO Congres, Baarn

Hoe positioneer je PMO als vakgebied binnen de organisatie? Yvonne Versteeg, 7 maart 2013, PMO Congres, Baarn Hoe positioneer je PMO als vakgebied binnen de organisatie? Yvonne Versteeg, 7 maart 2013, PMO Congres, Baarn Even voorstellen. Yvonne Versteeg Manager PMO bij divisie Rail van Movares Movares is een advies-

Nadere informatie

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013 Tilburg University 2020 Toekomstbeeld College van Bestuur, april 2013 Strategie in dialoog met stakeholders Open voor iedere inbreng die de strategie sterker maakt Proces met respect en waardering voor

Nadere informatie

De CO 2 -Prestatieladder

De CO 2 -Prestatieladder De CO 2 -Prestatieladder Verleden, heden en toekomst Duurzame Leverancier, Movares, Utrecht, 18-11-2014 Gijs Termeer, Projectleider CO 2 -Prestatieladder, Stichting Klimaatvriendelijk Aanbesteden & Ondernemen

Nadere informatie

Allianties bij ProRail mr.ir. H. Plantinga (AKI) Onderwerpen

Allianties bij ProRail mr.ir. H. Plantinga (AKI) Onderwerpen Allianties bij ProRail mr.ir. H. Plantinga (AKI) Onderwerpen Waarom wil ProRail allianties? Hoe functioneert de ProRail-alliantie? Welke rollen kunnen marktpartijen invullen bij allianties? 1 Belangen

Nadere informatie

Infrastructuur. Optimale doorstroming. Tevreden weggebruikers. Duurzaamheid

Infrastructuur. Optimale doorstroming. Tevreden weggebruikers. Duurzaamheid Infrastructuur Optimale doorstroming Tevreden weggebruikers Duurzaamheid De A2 bij Utrecht wordt verbreed naar 2x5 rijstroken in een Alliantiecontract waarbij nauw wordt samengewerkt met de opdrachtgever

Nadere informatie

Projectmatig 2 - werken voor lokale overheden

Projectmatig 2 - werken voor lokale overheden STUDIEDAG Projectmatig werken in lokale overheden LEUVEN 27 oktober 2011 Projectmatig werken in de lokale sector Katlijn Perneel, Partner, ParFinis Projectmatig 2 - werken voor lokale overheden 1 Inhoud

Nadere informatie

Het nieuwe aanbestedend inkopen Een omwenteling met l de gebruiker als basis

Het nieuwe aanbestedend inkopen Een omwenteling met l de gebruiker als basis r Het nieuwe aanbestedend inkopen Een omwenteling met l de gebruiker als basis Prof.dr.ing. Jacques J.A.M. Reijniers MBA o o o k a l e Symposium Het nieuwe werken, een schone taak Kaatsheuvel, 6 oktober

Nadere informatie

VORMGEVINGSPROTOCOL KWALITEITSBORGING VORMGEVING INFRASTRUCTUUR. P.W. van den Heuvel versie 23 november 2007 pagina 1 van 7

VORMGEVINGSPROTOCOL KWALITEITSBORGING VORMGEVING INFRASTRUCTUUR. P.W. van den Heuvel versie 23 november 2007 pagina 1 van 7 VORMGEVINGSPROTOCOL KWALITEITSBORGING VORMGEVING INFRASTRUCTUUR P.W. van den Heuvel versie 23 november 2007 pagina 1 van 7 Kwaliteitsborging Vormgeving Infrastructuur Inleiding De infrastructuur heeft

Nadere informatie

Bouw Informatie Raad (BIR) Hans Nijssen Workshop Kennis (Excelleren met BIM) 29 juni 2011

Bouw Informatie Raad (BIR) Hans Nijssen Workshop Kennis (Excelleren met BIM) 29 juni 2011 Bouw Informatie Raad (BIR) Hans Nijssen Workshop Kennis (Excelleren met BIM) 29 juni 2011 Missie Bouwkwaliteit verhogen door samenwerking in de keten te verbeteren, ondersteund door Bouw Informatie Modellen

Nadere informatie

PRINCE2 2009 is overzichtelijker

PRINCE2 2009 is overzichtelijker PRINCE2 2009 is overzichtelijker 29 mei 2009 door: Lia de Zoete en Reinier de Koning Half juni presenteert het Office of Government Commerce in Londen PRINCE2 2009. Het grote voordeel van de nieuwe versie

Nadere informatie

Informatiemanagement, -processen en -implementaties

Informatiemanagement, -processen en -implementaties Informatiemanagement, -processen en -implementaties Spelsimulatie en Organisatieverandering imvalues Presentatie Inhoud Introductie Spelsimulatie Aanpak Toepassing Meer informatie Introductie imvalues

Nadere informatie

GEBIEDS(INFORMATIE)MODELLEN IN RELATIE TOT SYSTEMS ENGINEERING (SE) EN ASSET MANAGEMENT (AM) Hein Corstens

GEBIEDS(INFORMATIE)MODELLEN IN RELATIE TOT SYSTEMS ENGINEERING (SE) EN ASSET MANAGEMENT (AM) Hein Corstens 3D Doorbraak 14 juni 2016 GEBIEDS(INFORMATIE)MODELLEN IN RELATIE TOT SYSTEMS ENGINEERING (SE) EN ASSET MANAGEMENT (AM) Hein Corstens 1. BIM, Systems Engineering, Asset Management, Gebieds(Informatie)model

Nadere informatie

Ontwikkeling van processen en medewerkers binnen uw organisatie

Ontwikkeling van processen en medewerkers binnen uw organisatie Ontwikkeling van processen en medewerkers binnen uw organisatie De voordelen van de P4P aanpak: Grotere klanttevredenheid Beheersbare werkprocessen Continu verbeteren van prestaties Grotere betrokkenheid

Nadere informatie

Professionalisering lead-auditors

Professionalisering lead-auditors Organisatie Sturing Professionalisering lead-auditors Structuur Systemen Mensen Middelen Waarmee Hoe Strategie SCB Wat Resultaten Processen Producten Pascal Gerits Inkoop Centrum GWW 30 januari 2013 Welke

Nadere informatie

Bouwend Nederland 12 april EMVI Bijeenkomst Infrastructuur Bouwend Nederland. Ontwikkelingsrichting Ruimtelijke Uitvoering gemeente Tilburg

Bouwend Nederland 12 april EMVI Bijeenkomst Infrastructuur Bouwend Nederland. Ontwikkelingsrichting Ruimtelijke Uitvoering gemeente Tilburg EMVI EMVI Bijeenkomst Infrastructuur Bouwend Nederland Ontwikkelingsrichting Ruimtelijke Uitvoering gemeente Tilburg Kwartiermaker contractadviseur Frank van Kruijsdijk Presentatie 12 april 2016 Voorstellen

Nadere informatie

BIM-Lab Virtueel bouwen en de toepassing van standaards. Module 3 Functionele specificatie en Ruimtelijke vormgeving

BIM-Lab Virtueel bouwen en de toepassing van standaards. Module 3 Functionele specificatie en Ruimtelijke vormgeving BIM-Lab Virtueel bouwen en de toepassing van standaards Module 3 Functionele specificatie en Ruimtelijke vormgeving BIM-Lab Georganiseerd door projectgroep COINS i.s.m. BIR Vijf samenhangende onderwijsmodulen

Nadere informatie

Whitepaper. www.facto.nl. De regiepiramide ontsluierd

Whitepaper. www.facto.nl. De regiepiramide ontsluierd De regiepiramide ontsluierd Inleiding Regie is een veelgebruikte term voor een vorm van organiseren in het facilitaire werkveld. Toch is het lang niet altijd duidelijk wat er precies onder moet worden

Nadere informatie

PRESTATIES KOSTEN RISICO s

PRESTATIES KOSTEN RISICO s Leerervaringen in de driehoek PRESTATIES KOSTEN RISICO s Met Prestatiegestuurde Instandhoudingsplannen 5 November, AMC Congres 2015 Menno Nagelhout, Senior adviseur Asset Management, Workshop inhoud De

Nadere informatie

ontwerp Systeemgerichte Contract Beheersing in de praktijk; Sturen op resultaat uitvoering Ing. Dennis de Raat onderhoud

ontwerp Systeemgerichte Contract Beheersing in de praktijk; Sturen op resultaat uitvoering Ing. Dennis de Raat onderhoud Systeemgerichte Contract Beheersing in de praktijk; Sturen op resultaat Ing. Dennis de Raat ontwerp uitvoering onderhoud Kennismaken CROW: Slimme en praktische oplossingen voor vraagstukken over infrastructuur,

Nadere informatie

Kostenbesparing door Systems Engineering bij project Sluiskiltunnel

Kostenbesparing door Systems Engineering bij project Sluiskiltunnel Kostenbesparing door Systems Engineering bij project Sluiskiltunnel Lessons learned Leo van Ruijven, Manager Techniek Ontwikkeling, Croon Tolplein Westerscheldetunnel Sluiskilbrug en sluiskiltunnel 2 Agenda:

Nadere informatie

De praktijk van duurzaam inkopen bij Rijkswaterstaat

De praktijk van duurzaam inkopen bij Rijkswaterstaat De praktijk van duurzaam inkopen bij Rijkswaterstaat Henk Tiemensma RWS Bouwdienst 16 september 2008 Inhoud presentatie Organisatie Ministerie van Verkeer en Waterstaat Rijkswaterstaat Organisatie Bouwdienst

Nadere informatie

Mini-competities bij Outsourcing van ontwikkeling en beheer van Maatwerksoftware TReindienstInformatieSystemen. The Outsourcing Days, 31 oktober 2013

Mini-competities bij Outsourcing van ontwikkeling en beheer van Maatwerksoftware TReindienstInformatieSystemen. The Outsourcing Days, 31 oktober 2013 Mini-competities bij Outsourcing van ontwikkeling en beheer van Maatwerksoftware TReindienstInformatieSystemen The Outsourcing Days, 31 oktober 2013 Kees Bronner Agenda Waar komen we vandaan Waar willen

Nadere informatie

DOLGOZ, 10 april 2014 BPUG

DOLGOZ, 10 april 2014 BPUG DOLGOZ, 10 april 2014 BPUG Inhoud Introductie P3O Wijzigingen ten opzichte van 2008 Een business Case voor je P3O Opdracht: Argumenten Opdracht: KPI-meting 2 Wat is P3O P3O staat voor: Project-, Programma-

Nadere informatie

Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen

Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen RAPPORT DIVISIE PENSIOEN & LEVEN Laan van Malkenschoten 20 Postbus 9150 7300 HZ Apeldoorn www.achmea.nl Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen Rapportage Intern toezicht in het kader van 2013

Nadere informatie

Ontpoldering Noordwaard

Ontpoldering Noordwaard Ontpoldering Noordwaard Ir. Richard Hartmann Contractmanager Ruimte voor de Rivier Gevaar 1993 en 1995 Programma Ruimte voor de Rivier De maatregelen op de ruim 30 locaties vormen samen het programma

Nadere informatie

Geleliciteerd met de toolbox:

Geleliciteerd met de toolbox: Geleliciteerd met de toolbox: Le,en cllmmunice,en IIl1e,,isiclI's In deze toolbox vindt u alles wat u nodig heeft om communicatief risicomanagement toe te gaan passen in uw dagelijkse werk: Het boekje

Nadere informatie

BIM 2.0 VANUIT HET PERSPECTIEF VAN EEN AANNEMER WILLEM PEL BALANCE & RESULT. Pioneering BIM werkplaats 27 januari 2012

BIM 2.0 VANUIT HET PERSPECTIEF VAN EEN AANNEMER WILLEM PEL BALANCE & RESULT. Pioneering BIM werkplaats 27 januari 2012 BIM 2.0 VANUIT HET PERSPECTIEF VAN EEN AANNEMER WILLEM PEL BALANCE & RESULT Pioneering BIM werkplaats 27 januari 2012 Aannemer als de spil in de keten Een aannemer is de verbindende schakel tussen: Creatieve

Nadere informatie

Best Value Procurement. (R)evolutie in de waterbouw? Wiebe Witteveen

Best Value Procurement. (R)evolutie in de waterbouw? Wiebe Witteveen Best Value Procurement (R)evolutie in de waterbouw? Wiebe Witteveen Prestatie-informatie Wiebe Betrokken bij de BVP-implementatie van RWS sinds 2008 Lid NEVI certification Board; A+-gecertificeerd sinds

Nadere informatie

Renovatie 1 ste Coentunnel

Renovatie 1 ste Coentunnel Renovatie 1 ste Coentunnel Vanuit het perspectief van de Opdrachtnemer Jan Van Steirteghem Projectdirecteur Coentunnel Construction v.o.f. Woord vooraf Doelstelling van deze lezing is om jullie mee te

Nadere informatie