ARBODIENSTVERLENING DOE JE SAMEN. Eindrapport onderzoek externe arbodiensten in de Metalektro

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ARBODIENSTVERLENING DOE JE SAMEN. Eindrapport onderzoek externe arbodiensten in de Metalektro"

Transcriptie

1 ARBODIENSTVERLENING DOE JE SAMEN Eindrapport onderzoek externe arbodiensten in de Metalektro

2 b

3 ARBODIENSTVERLENING DOE JE SAMEN Eindrapport onderzoek externe arbodiensten in de Metalektro 9 april 2013 Projectnummer: Dr. B.C.H. de Zwart Drs. C.L. van der Burg V. Haanstra-Veldhuis MSc Dr. R. Prins Dr. F.A. Reijenga Drs. N. van de Haar AStri Beleidsonderzoek en -advies Stationsweg AV Leiden Tel.: Fax: Website:

4 4

5 5 INHOUDSOPGAVE MANAGEMENT SAMENVATTING 7 1 INLEIDING Aanleiding Doelstellingen en vraagstellingen Onderzoeksactiviteiten Leeswijzer 17 2 ARBODIENSTVERLENING EN THEORETISCH KADER Arbodienstverlening Onderzoekskader 21 3 ARBODIENSTEN IN DE METALEKTRO: KENMERKEN EN ERVARINGEN Methode Kenmerken geënquêteerden Contract arbodiensten Keuze arbodienst Rol OR/PVT Contractvorm Inhoud contract Bedrijfsarts en medewerkers arbodienst Interne arboprofessionals Tevredenheid Effecten Kosten versus baten Ontwikkeling dienstverlening arbodiensten Ondersteuning vanuit de sector Arbodienstverlening op de beleidsagenda 59 4 VISIES EN ERVARINGEN VAN ARBODIENSTEN IN DE METALEKTRO Interviews vertegenwoordigers arbodiensten Kenmerken geïnterviewde arbodiensten Dienstverlening in Metalektro Ervaringen in Metalektro Effectiviteit, kosten en baten arbodienstverlening Visie op ontwikkeling arbodienstverlening 68

6 6 5 CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN 71 BIJLAGE 1 ENQUETERESULTATEN WERKNEMERS 75 BIJLAGE 2 GEINTERVIEWDEN ARBODIENSTEN 81

7 7 MANAGEMENT SAMENVATTING Inleiding Onderzoek In opdracht van de ROM, heeft AStri Beleidsonderzoek en advies onderzoek uitgevoerd naar de stand van zaken van externe arbodienstverlening in de Metalektro. Hiervoor is een deskresearch uitgevoerd, zijn enquêtes afgenomen onder werkgevers, werknemers en leden van de OR/PVT en zijn interviews afgenomen met werkgevers en vertegenwoordigers van externe arbodiensten die werkzaam zijn in de Metalektro. De volgende vijf onderzoeksthema s stonden centraal Kenmerken van externe dienstverlening. Kwaliteit van externe arbodienstverlening. Effecten van externe arbodienstverlening. Financiële kosten versus baten van externe arbodienstverlening Innovatieve ontwikkelingen in externe arbodienstverlening. Door de lage respons van de enquête onder de werknemers, zijn deze resultaten uiteindelijk niet meegenomen in de bespreking van de resultaten en de conclusies. Kenmerken van externe arbodienstverlening Arbodiensten Metalektro In de Metalektro heeft een ruime meerderheid van de bedrijven (90%) een contract met een externe arbodienst, en maakt dus gebruik van de zogenaamde vangnetregeling. Binnen de sector domineren een tweetal grote landelijke arbodiensten te weten 365 (marktaandeel 27%) en Arbo Unie (marktaandeel 20%). Daarnaast zijn er drie spelers die ieder rond de 5% van het marktaandeel in handen hebben (MaetisArdyn, ArboVitale en HumanCapitalCare) en een twintigtal kleinere arbodiensten met een beperkter marktaandeel. De meeste werkgevers hebben een lange relatie met hun huidige arbodienst, bijna de helft (46%) langer dan 8 jaar. Op basis van de interviews met de vertegenwoordigers van de arbodiensten kan worden geconcludeerd dat er een grote variatie bestaat tussen deze arbodiensten in kenmerken zoals grootte, deskundigen, specialisatie, visie etc.

8 8 Wisseling arbodienst Ruim een kwart (26%) van de bedrijven is de afgelopen 5 jaar gewisseld van arbodienst. Veelal is dit initiatief genomen door een nieuwe P&O-manager met een andere visie en/of ervaring op het gebied van arbodienstverlening. De meest genoemde redenen voor werkgevers in de Metalektro om te veranderen van arbodienst zijn het fuseren met een ander bedrijf dat een andere arbodienst heeft, de hoge kosten van de huidige arbodienst en/of onvrede met de kwaliteit van de dienstverlening. Op basis van het onderzoek kan geconcludeerd worden dat er een trend gaande lijkt te zijn waarbij werkgevers vaker kiezen voor een kleinere arbodienst. Dit vanuit de wens tot korte lijnen, maatwerk en persoonlijke aandacht. Keuze arbodienst Onder zowel werkgevers als OR/PVT bestaat een veelvoud van redenen waarom voor de huidige arbodienst is gekozen. Deze redenen variëren ook sterk tussen bedrijven. Van de bijna twintig genoemde redenen worden door werkgevers de volgende het meest genoemd: bekendheid van de arbodienst met het werk in de Metalektro, tevredenheid die via referenties zijn doorgekregen, een proactieve opstelling, kosten, deskundigheid van de bedrijfsarts en het waarborgen van de privacy. Vanuit de OR/PVT worden het meest genoemd het waarborgen van de privacy, onafhankelijke opstelling en nakomen van afspraken. Arbodiensten zelf herkennen ook deze redenen vanuit de praktijk. Keuzeproces Binnen bedrijven in de Metalektro bestaan grote verschillen in de wijze waarop invulling wordt gegeven aan het proces om te komen tot een uiteindelijke keuze voor een arbodienst. Deze varieert van een solistisch besluit vanuit het management/p&o voor de keuze van een arbodienst op basis van een goede referentie, tot een uitgebreid proces waarbij achtereenvolgens een programma van eisen wordt opgesteld, een aantal potentiële arbodiensten wordt geselecteerd en deze worden uitgenodigd voor een presentatie op basis waarvan een keuze wordt maakt. Bij een aantal bedrijven wordt na de keuze van de arbodienst nog een aanvullende sollicitatieprocedure uitgevoerd om een geschikte vaste bedrijfsarts te selecteren bij de gekozen arbodienst. De OR/PVT heeft een wettelijk instemmingsrecht bij de keuze voor arbodienstverlening. Ruim een derde (37%) van de werknemersvertegenwoordigingen (OR/PVT) geeft in het onderzoek echter aan niet te zijn betrokken bij de keuze van de arbodienst. Bij de overige OR/PVT-leden varieert de betrokkenheid sterk van het opstellen van het programma van eisen, instemmingsrecht tot informatievoorziening over de gemaakte keuze achteraf. Uit het onderzoek komt naar voren dat in het algemeen

9 9 de kennis over de wettelijke verplichtingen en keuzemogelijkheden in arbodienstverlening bij OR/PVT-leden in de Metalektro beperkt is. Contractvormen Bijna twee derde (59%) van de afgesloten contracten door bedrijven in de Metalektro met een externe arbodienst betreft een zogenaamd basiscontract. De werkgever betaalt vaste abonnementskosten per werknemer en daarnaast variabele kosten voor aanvullende verrichtingen. De abonnementskosten betreffen veelal de kosten voor het uitvoeren van administratieve processen door de arbodienst en gebruik van verzuimsoftware. Vaak wordt deze optie gekozen door bedrijven die zelf de regie willen houden over het verzuimproces (eigen-regiemodel) en dit intern willen stimuleren onder leidinggevenden, relatief een laag verzuim hebben en de kosten onder controle willen houden. Rond de 18% van de bedrijven heeft een full-servicecontract afgesloten, waarbij de werkgever een vast bedrag per werknemer betaalt waarvoor de meeste zaken rond het verzuimproces door de arbodienst uit handen worden genomen. Het betreft hier vaak de kleinere bedrijven die een hoog verzuim hebben en weinig capaciteit en kennis hebben om zelf invulling aan het verzuimbeleid te geven. Daarnaast bestaat er binnen deze bedrijven vaak een visie over het aanpakken van verzuim die sterk is gericht op controle en direct optreden door de arbodienst. Daarnaast heeft 20% van de bedrijven een zogenaamd verrichtingencontract. Hierbij zijn er alleen variabele kosten op basis van de daadwerkelijk uitgevoerde verrichtingen waarvoor de werkgever opdracht heeft gegeven. Het betreft hier veelal de bedrijven die intern al de nodige deskundigheid hebben zodat externe ondersteuning alleen op incidentele basis noodzakelijk is. Ook willen deze bedrijven graag zelf de regie houden over de begeleiding en de kosten. Het verzuim in deze bedrijven is veelal relatief laag. Inhoud contract Het onderzoek bevestigt ook het beeld uit andere onderzoeken dat werkgevers de externe arbodienst voornamelijk inschakelen voor ondersteuning bij de verzuimbegeleiding. Het betreft dan met name de verzuimbegeleiding door de bedrijfsarts, het opstellen van de probleemanalyse en plan van aanpak bij langdurig verzuim (Wet Verbetering Poortwachter) en het verwerken van ziek- en herstelmeldingen. Ten aanzien van deze activiteiten zijn in de meeste contracten dan ook afspraken gemaakt. Het uitvoeren van preventieve activiteiten zoals periodiek medisch onderzoek, RI&E, voorlichting, werkplekonderzoeken, advisering op organisatieniveau etc. is doorgaans niet opgenomen in het contract. Door een aantal werkgevers wordt wel aan-

10 10 gegeven dat deze activiteit soms naast het contract los worden afgenomen bij de arbodienst of bij een andere gespecialiseerde dienstverlener. Deskundigen De ruime meerderheid (85%) van de bedrijven heeft een vaste bedrijfsarts bij de arbodienst, die in de meerderheid van de gevallen (54%) niet zelf is uitgekozen. In slechts een derde van de gevallen heeft de bedrijfsarts zich ook schriftelijk of op de werkplek gepresenteerd en in iets meer dan een derde aan de OR/PVT. In rond een derde van de bedrijven houdt de bedrijfsarts ook spreekuur op de bedrijfslocatie. Van de bedrijven geeft driekwart aan dat er intern een verzuimmanager/casemanager aanwezig is. Bij 70% is ook een preventiemedewerker aanwezig of een arbocoördinator/adviseur (66%). In grotere bedrijven blijken deze interne deskundigen vaker aanwezig te zijn dan bij de kleinere bedrijven. Kwaliteit van externe arbodienstverlening Tevredenheid Op basis van het onderzoek kan worden geconcludeerd dat werkgevers en werknemersvertegenwoordigers in de Metalektro gemiddeld genomen tevreden zijn met hun arbodienst. Zowel werkgevers als OR/PVT-leden in de Metalektro geven hun arbodienst gemiddeld een 7. Onder grotere bedrijven is het cijfer wel hoger dan onder kleinere bedrijven. Rond de 15% van alle bedrijven geeft hun arbodienst een onvoldoende. Bij deze cijfers dient wel de opmerking gemaakt te worden dat het oordeel voornamelijk betrekking heeft op de verzuimbegeleiding, aangezien dit het grootste deel van de dienstverlening uitmaakt voor veel bedrijven. Pluspunten De punten die het meest genoemd worden door werkgevers als het gaat om tevredenheid met de arbodienst zijn: waarborgen van de privacy, deskundigheid van de bedrijfsarts, de onafhankelijke opstelling, proactieve en snelle opstelling, wijze van rapporteren, terugkoppeling en bruikbaarheid van de adviezen. Door de leden van de OR/PVT worden de volgende pluspunten het meest aangegeven: de vaste bedrijfsarts en zijn/haar deskundigheid, het nakomen van afspraken, flexibiliteit en brede aanbod in dienstverlening. Minpunten Door werkgevers die ontevreden zijn over bepaalde aspecten van de arbodienst, komen de volgende minpunten het meest naar voren: de kosten, de afstand tot de vestiging, de effectiviteit en opbrengsten van de arbodienstverlening, de deskundig-

11 11 heid van het overige personeel, geen pro-actieve opstelling, ontbreken vast aanspreekpunt en administratie en ICT. Onder OR/PVT-leden worden de volgende minpunten het meest genoemd: de kosten, gevolgd door deskundigheid overig personeel, wijze van communicatie met werkgever, effectiviteit en opbrengsten van dienstverlening, wijze van communicatie met werknemers, betrokkenheid, onafhankelijkheid en afstand tot de vestiging van de arbodienst. Effecten van externe arbodienstverlening Effecten In theorie kunnen de verschillende interventies die door arbodiensten (kunnen) worden uitgevoerd direct of indirect een effect hebben op verschillende uitkomstmaten: blootstellingsniveau aan arbeidsrisico s, gezondheid, vitaliteit, ziekteverzuim, bedrijfsongevallen, (duurzame) inzetbaarheid, productiviteit etc. Subjectiviteit Het vaststellen van de effectiviteit van arbodienstverlening is lastig en vraagt om objectief wetenschappelijk interventieonderzoek. In dit onderzoek is het effect van de externe arbodienstverlening grotendeels gebaseerd op de subjectieve inschatting van betrokken actoren zelf: werkgevers en OR/PVT-leden. Op basis van deze inschattingen kan worden geconcludeerd dat zowel werkgevers als OR/PVT-leden met name effecten toedichten van de dienstverlening door de arbodienst ten aanzien van de snellere terugkeer van zieke medewerkers en de omvang van het ziekteverzuim. Veel minder zijn werkgevers en OR/PVT-leden overtuigd van het feit dat de arbodienstverlening ook leidt tot een hogere productiviteit van de werknemers. Grotere werkgevers hebben over het algemeen een positiever beeld van de effecten van de arbodienstverlening dan de kleinere bedrijven. Gezamenlijk resultaat Door verschillende werkgevers wordt aangegeven dat de daling in het ziekteverzuim binnen hun organisatie niet alleen kan worden toegeschreven aan de inspanningen van de arbodienst. Zij zien dit nadrukkelijk als een gezamenlijk resultaat van de inspanningen door de arbodienst, in het bijzonder van de bedrijfsarts, en het bedrijf, met name door de P&O-afdeling en de leidinggevenden.

12 12 Financiële kosten versus baten van externe arbodienstverlening Kosten De jaarlijks kosten die bedrijven in de Metalektro betalen aan arbodienstverlening bedragen gemiddeld 129 per werknemer. Dit bedrag verschilt echter sterk tussen bedrijven, variërend van 50 tot 300 per werknemer. Het betreft hier zowel de vaste kosten als de variabele kosten voor verrichtingen. Op basis van het onderzoek kan geconcludeerd worden dat de hoogte van de kosten is gerelateerd aan het ziekteverzuimpercentage van het bedrijf. Hoe hoger het verzuim, hoe meer kosten het bedrijf maakt aan verzuimbegeleiding van zieke werknemers. Op basis hiervan kan dus de conclusie worden getrokken dat reductie van verzuim op dat punt al geld kan opleveren voor werkgevers. Baten Goede ondersteuning door de arbodienst levert geld op. Dat was de centrale gedachte van de cao-partijen in de Metalektro bij de start van het onderzoek. Op grond van het onderzoek kunnen geen harde en objectieve cijfers worden geleverd voor het toetsen van deze hypothese. Wel kan een uitspraak worden gedaan over de financiele baten van arbodienstverlening op basis van een subjectieve inschatting door betrokken partijen. Rond de 40% van de werkgevers in de branche is van mening dat de dienstverlening van de arbodienst uiteindelijk het bedrijf meer oplevert dan het kost. Een groot deel van de respondenten (44%) kan dit niet goed inschatten en antwoordt neutraal op deze vraag. Daarnaast antwoordt 16% ontkennend. Daarnaast blijkt dat werkgevers die hun arbodienst een voldoende rapportcijfer geven doorgaans ook de financiële kosten versus batenverhouding positiever inschatten dan werkgevers die hun arbodienst onvoldoende beoordelen. Er lijkt ook een duidelijke relatie te zijn tussen de mate waarin de afgelopen jaren in het bedrijf het verzuimpercentage is veranderd en de inschatting van de kosten versus baten van de werkgever. Bij bedrijven waar het ziekteverzuim de laatste jaren is gedaald, heeft 57% een positief beeld over de financiële kosten versus baten verhouding en bij bedrijven waar het verzuim is gestegen geeft slechts 37% een positief antwoord over de financiële opbrengsten van arbodienstverlening. Innovatieve ontwikkelingen in externe arbodienstverlening Werkgevers OR/PVT Onder zowel werkgevers als OR/PVT blijken er op dit moment weinig wensen, behoeften of ideeën te bestaan aan vernieuwende vormen van dienstverlening door arbodiensten. Door beide partijen wordt eigenlijk alleen het thema duurzame inzetbaarheid genoemd waarop eventueel ondersteuning vanuit de arbodienst denkbaar

13 13 is. Vooral gaat het dan om het inzetbaar houden van de oudere werknemers in relatie tot de fysieke arbeidsbelasting. Door een deel van de werkgevers en OR/PVT-leden wordt eveneens aangegeven dat er behoefte bestaat aan informatie over waar rekening mee dient te worden gehouden bij het kiezen van een arbodienst en de keuzemogelijkheden die er zijn. Arbodiensten Door de vertegenwoordigers van de arbodiensten wordt aangegeven dat het voor de Metalektro wenselijk is om een aantal zaken op sectorniveau op te pakken. Hierbij wordt onder andere gedacht aan voorlichting, onderzoek, ontwikkeling, het leren van andere sectoren en het faciliteren van een aantal zaken zoals subsidies, een bedrijfszorgpakket, vast aanspreekpunt en het stimuleren van (inter)sectorale mobiliteit. Ook wordt het door de vertegenwoordigers van de arbodiensten wenselijk geacht dat de dienstverlening meer wordt afgestemd op de toenemende eigen verantwoordelijkheid van werkgevers en werknemers. Daarnaast zijn er volgens de vertegenwoordigers voor de toekomst diverse blijvende en nieuwe aandachtspunten bij bedrijven in de Metalektro zoals: duurzame inzetbaarheid, bewustwording financiële consequenties sociale zekerheid, veiligheid en fysieke belasting, chronisch zieken, sociale vaardigheden van leidinggevenden en ontwikkeling en inzet van MKB-instrumenten. Ten aanzien van de eigen ontwikkelpunten voor arbodiensten wordt een aantal aspecten aangegeven: verzuim en arbo meer integreren in duurzaam inzetbaarheidsbeleid, bedrijfsarts loskomen van wettelijke richtlijnen en focus op gezondheid, adviesvaardigheden van bedrijfsartsen vergroten, meer aandacht voor maatwerk, meer voorlichting over wettelijke verplichtingen aan werkgevers en werknemers en voortzetting van de de-medicalisering van de dienstverlening. Aanbevelingen Door de meeste bedrijven in de Metalektro wordt externe arbodienstverlening voornamelijk ingezet voor de wettelijk verplichte ondersteuning bij de verzuimbegeleiding. Vooral bedrijven die in samenwerking met de arbodienst de interne verzuimbegeleiding vorm geven, ervaren hiervan (subjectief) de resultaten: arbodienstverlening doe je samen! Niet bij alle bedrijven in de Metalektro zijn de ervaringen met de arbodienst echter positief. Volgens de onderzoekers is dit deels te wijten aan enerzijds het ontbreken van een heldere visie rond arbo- en verzuimbeleid bij werkgevers en anderzijds het ontbreken van zicht bij werkgevers en werknemersvertegenwoordigers op keuzes die gemaakt kunnen worden bij het inhuren van externe arbodienstverlening. Beide kunnen er toe leiden dat geen goede match plaatsvindt tussen bedrijf en ex-

14 14 terne arbodienstverlener. Door de grote diversiteit in arbodiensten en bedrijven is maatwerk hier echter wel wenselijk. Aan de sociale partners wordt dan ook de aanbeveling gedaan om werkgevers en werknemersvertegenwoordigingen te voorzien van informatie over de keuzes die gemaakt kunnen worden bij arbodienstverlening. In het kader van dit onderzoek is hiervoor reeds een stappenplan ontwikkeld en zijn ter inspiratie enkele beschrijvingen gemaakt van de ervaringen van bedrijven in de Metalektro met arbodienstverlening. De rol die arbodiensten spelen in de Metalektro bij het ondersteunen van bedrijven in de preventie van arbeidsrisico s en gezondheidsklachten is beperkt. Het zijn slechts de grotere organisaties in de sector die zich hierbij laten ondersteunen, in de vorm van bijvoorbeeld preventief medisch onderzoek voor medewerkers, risicoinventarisatie en -evaluatie of voorlichting. Bij de onderzoekers bestaat het beeld dat bedrijven voor preventieve activiteiten ook vaak andere dienstverleners inzetten dan de arbodienst, of hier zelf intern activiteiten voor organiseren. In zijn algemeenheid vragen preventieve activiteiten, meer dan verzuimbegeleiding, om een sectorspecifieke aanpak door arbodiensten, afgestemd op de specifieke arbeidsrisico s. Op basis van het onderzoek lijkt deze sectoraanpak momenteel te ontbreken bij arbodiensten en zijn de meeste arbodiensten ook niet bekend met de activiteiten die ontwikkeld zijn in de Metalektro op dit terrein. Aan de sociale partners wordt dan ook de aanbeveling gedaan om na te gaan hoe een sectorspecifieke aanpak door arbodiensten in de Metalektro, in het bijzonder ten aanzien van preventie, kan worden gestimuleerd. De aanleiding voor het voorliggende onderzoeksrapport betrof de gezamenlijke agenda van sociale partners in de Metalektro rond het thema duurzame inzetbaarheid. Duurzame inzetbaarheid van medewerkers vraagt om investeringen op diverse thema s: organisatiecultuur, gezondheid, verzuim, werkinhoud, arbeidsomstandigheden, loopbaanontwikkeling etc. Op basis van het onderzoek kunnen we concluderen dat externe arbodienstverlening momenteel hieraan deels een bijdrage levert door vooral bedrijven te ondersteunen op het thema verzuimbegeleiding. Hiermee wordt langdurig langdurige verzuim en uitval van werknemers in de sector beperkt. Zeker in een sector met fysiek zwaar werk als de Metalektro levert dit op termijn een bijdrage aan de duurzame inzetbaarheid van medewerkers. Echter, om duurzame inzetbaarheid te stimuleren, zal naast verzuimbegeleiding ook door bedrijven dienen te worden ingezet op preventie. Deze taak ligt echter niet exclusief bij de externe gecertificeerde arbodiensten. Sociale partners in de Metalektro wordt geadviseerd om in overleg met alle betrokken stakeholders voor deze preventietaak de sectoraanpak die reeds is ingezet met onder andere het project 5x Beter verder te ontwikkelen en te stimuleren onder bedrijven en medewerkers.

15 15 1 INLEIDING 1.1 Aanleiding Naar een duurzame inzetbaarheid Net als in veel andere bedrijfstakken, geldt ook in de Metalektro dat de ontwikkelingen ten aanzien van vergrijzing en ontgroening, langer doorwerken en een krappere arbeidsmarkt, sociale partners voor de uitdaging stellen een bijdrage te leveren aan de duurzame inzetbaarheid van werknemers. Partijen hebben hierbij gekozen voor een gezamenlijke agenda op bedrijfstakniveau. Deze agenda gaat uit van een integrale denkwijze over duurzame inzetbaarheid, waarbij zowel dient te worden geïnvesteerd in competenties van medewerkers alsmede in gezondheid, vitaliteit, motivatie en flexibiliteit. Dit wordt gezien als een gedeelde verantwoordelijkheid van werknemer en werkgevers. Om hen hierbij te stimuleren en ondersteunen, zijn door de sociale partners bij de cao-onderhandelingen 2011 enkele afspraken gemaakt rond duurzame inzetbaarheid. Een hiervan betreft onderzoek naar de kwaliteit van de dienstverlening door arbodiensten. Arbodiensten in de Metalektro Aanleiding voor het onderzoek is het ontbreken van een kwantitatief en kwalitatief beeld hoe bedrijven in de bedrijfstak arbodienstverlening hebben geregeld, welke arbodiensten actief zijn, welke dienstverlening zij geven, en wat de kwaliteit, kosten en opbrengsten hiervan zijn. Daarnaast bestaat er bij de sociale partners tevens behoefte aan meer zicht op de behoeften en verwachtingen die zowel werkgevers als werknemers hebben ten aanzien van arbodienstverlening door arbodiensten en de laatste ontwikkelingen op dit terrein. Onderzoek In vervolg op bovenstaande cao-afspraak, is door de ROM aan AStri Beleidsonderzoek en advies de opdracht gegeven voor het uitvoeren van een onderzoek naar de kwaliteit van de arbodienstverlening door arbodiensten in de Metalektro. Voor u ligt het eindrapport van dit onderzoek.

16 Doelstellingen en vraagstellingen Doelstellingen Doelstelling van het onderzoek is enerzijds dat het cao-partijen in de Metalektro inzicht geeft in de huidige stand van zaken, de kosten en de opbrengsten van externe arbodienstverlening. Anderzijds dienen de resultaten van het onderzoek bedrijven in de Metalektro beter in staat te stellen om een goede afweging te maken bij de keuze van hun externe arbodienst en het arbodienstverleningspakket om zodoende een bijdrage te leveren aan de duurzame inzetbaarheid van hun medewerkers. Vraagstellingen Op basis van deze doelstellingen zijn voor het onderzoek de volgende vier hoofdvraagstellingen worden geformuleerd. Hoofdvraagstellingen onderzoek 1. Wat is de omvang van en vorm van contracten met arbodiensten? 2. Wat is de kwaliteit van de arbodienstverlening door arbodiensten? 3. Wat zijn de kosten en opbrengsten van deze contracten? 4. Wat zijn de laatste ontwikkelingen op het terrein van dienstverlening door arbodiensten? 1.3 Onderzoeksactiviteiten Activiteiten Om de geformuleerde vraagstellingen op adequate wijze te kunnen beantwoorden, zijn de volgende onderzoeksactiviteiten uitgevoerd: 1. Deskresearch Als voorbereiding op de overige onderzoeksactiviteiten is gestart met een literatuuronderzoek op het thema externe arbodienstverlening. 2. Enquêtes Vervolgens zijn enquêtes uitgezet die uiteindelijk zijn ingevuld door 376 werkgevers, 119 leden van de OR/PVT van 119 verschillende bedrijven en 150 werknemers. Aangezien de respons onder de werknemers zeer laag was (3%) kan de representa-

17 17 tiviteit van de onderzoeksgegevens voor deze groep niet worden gegarandeerd. In overleg met de opdrachtgever is daarom besloten om deze resultaten niet in het rapport en de conclusies mee te nemen, maar wel als aparte bijlage op te nemen (bijlage 1). 3. Verdiepende interviews Aansluitend op de enquêtes zijn bij een deel van de deelnemers aan de enquêtes verdiepende telefonische interviews gevoerd. Het ging in totaal om interviews met 44 werkgevers en met 16 OR/PVT-leden. 4. Interviews arbodiensten Tot slot zijn met vertegenwoordigers van 10 externe arbodiensten die werkzaam zijn in de Metalektro interviews gehouden. Op basis van de resultaten van de bovenstaande onderzoeksactiviteiten is een overkoepelende analyse uitgevoerd om de vraagstellingen te kunnen beantwoorden. 1.4 Leeswijzer Opbouw rapport In hoofdstuk 2 schetsen we eerst het wettelijk- en onderzoekskader. In hoofdstuk 3 geven we een beeld van de kenmerken en ervaringen met de arbodienstverlening in de Metalektro zoals opgetekend door zowel de werkgevers als OR/PVT-leden. In hoofdstuk 4 presenteren we de visie en ervaringen van vertegenwoordigers van arbodiensten die werkzaam zijn in de sector. Tot slot worden in hoofdstuk 5 de voornaamste conclusies gepresenteerd.

18 18

19 19 2 ARBODIENSTVERLENING EN THEORETISCH KADER 2.1 Arbodienstverlening Verplichte deskundige ondersteuning De Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) bepaalt dat werkgevers en werknemers een gedeelde verantwoordelijkheid hebben ten aanzien van de veiligheid en gezondheid van de arbeid op de werkvloer. De werkgever dient hiervoor een arbeidsomstandighedenbeleid te voeren. De basis voor dit beleid wordt gevormd door de verplichte inventarisatie en evaluatie van risico s (RI&E) en een bijbehorend plan van aanpak. De werkgever heeft de wettelijke verplichting om zich bij een aantal kerntaken te laten bijstaan door één of meer deskundige personen: Toetsing van de RI&E en advisering daarover. Bijstand bij de begeleiding van werknemers die door ziekte niet in staat zijn hun werk te verrichten en bijstand bij de uitvoering van een aantal onderdelen van de Wet op de Arbeidsongeschiktheidsverzekering. Het uitvoeren van het arbeidsgezondheidkundig onderzoek. Het uitvoeren van de aanstellingskeuring. De markt van Arbodiensten Sinds 2005 bestaat er voor bedrijven meer vrijheid in de wijze van ondersteuning door deze deskundigen. Zo kunnen zij kiezen voor een contract met een gecertificeerde arbodienst (vangnetregeling) of voor het aangaan van een overeenkomst met één of meerdere arbodeskundigen (maatwerkregeling). Voor de maatwerkregeling dient er op ondernemingsniveau overeenstemming te zijn met de OR of PVT, of op het niveau van de branche of bedrijfstak met een cao of bestuursregeling. Indien bedrijven kiezen voor de vangnetregeling, kunnen zij een keuze maken om een interne arbodienst op te richten of een contract aan te gaan met een externe arbodienst. Van alle bedrijven in Nederland regelt naar schatting rond de 70-75% de arbodienstverlening via een externe arbodienst conform de vangnetregeling MarketConcern Van Spaendonck (2010). Bedrijfsgezondheidszorg- en Zorg- & Inkomensverzekeringsmonitor Tilburg: MarketConcern Van Spaendonck 2 Saleh F, T Poot, J Hoeben & R Spijkerman (2010). Arbo in bedrijf Den Haag: Arbeidsinspectie.

20 20 Bij de keuze van een externe arbodienst hebben de OR en de PVT in het kader van de Wet op de Ondernemingsraden (WOR) een zogenaamd instemmingsrecht. De werkgever is dus verplicht om toestemming te vragen aan de OR voor de keuze van een (andere) arbodienst maar ook over de inhoud van het contract. Op de markt van arbodienstverlening opereren momenteel 82 gecertificeerde externe arbodiensten. 3 De wetswijziging arbodienstverlening van 2005 leidde tot meer maatwerk en verscheidenheid in het aanbod van arbodienstverlening. 4 De diversiteit tussen de huidige arbodiensten is dan ook groot, zowel in omvang, branches waarin men werkzaam is, als regionale spreiding. De markt wordt gedomineerd door een aantal grotere spelers zoals arbodienst 365, Arbo Unie, MaetisArdyn en ArboVitale. Diverse arbodiensten hebben met inkomensverzekeraars samenwerkingsafspraken gemaakt, soms in een eigendomsverhouding. Kwaliteit van arbodienstverlening door arbodiensten Om de kwaliteit van de arbodienstverlening door arbodiensten te borgen, is in de Arbowet bepaald dat alleen gecertificeerde arbodiensten werkgevers mogen ondersteunen bij de wettelijk verplichte kerntaken. Om voor certificering in aanmerking te komen dienen arbodiensten te voldoen aan de normatieve eisen zoals opgesteld in de Richtlijn arbodiensten. 5 Deze eisen hebben onder andere betrekking op kwaliteitsmanagement, personeel, processen, communicatie, diensten en klanttevredenheid. Om een certificaat te verkrijgen dient een arbodienst een audit te ondergaan door een certificatie-instelling. Na het verkrijgen van het certificaat, wordt tijdens de looptijd ervan periodiek onderzocht of nog aan de kwaliteitseisen wordt voldaan. 3 Stichting Beheer Certificatieregeling Arbodiensten (2013). Overzicht van gecertificeerde externe arbodiensten: stand 20 februari Baarn: SBCA. 4 Lötters FJB & TJ Veerman (2007). Maatwerk in de vangnetregeling: onderzoek ten behoeve van de tussenevaluatie wetswijziging arbodienstverlening per 1 juli Leiden: AStri Beleidsonderzoek en -advies. 5 Stichting Beheer Certificatieregeling Arbodiensten (2008). Richtlijn Arbodiensten. Baarn: SBCA.

ARBODIENSTVERLENING DOE JE SAMEN. Eindrapport onderzoek externe arbodiensten in de Metalektro

ARBODIENSTVERLENING DOE JE SAMEN. Eindrapport onderzoek externe arbodiensten in de Metalektro ARBODIENSTVERLENING DOE JE SAMEN Eindrapport onderzoek externe arbodiensten in de Metalektro b ARBODIENSTVERLENING DOE JE SAMEN Eindrapport onderzoek externe arbodiensten in de Metalektro 9 april 2013

Nadere informatie

Vragenlijst Arbodiensten in de Metalektro

Vragenlijst Arbodiensten in de Metalektro Vragenlijst Arbodiensten in de Metalektro Deze vragenlijst gaat over de ervaringen die u als ondernemingsraad (OR) of personeelsvertegenwoordiging (PVT) heeft met de externe arbodienst van uw bedrijf.

Nadere informatie

Inleiding. De volgende vijf onderzoeksthema s stonden centraal

Inleiding. De volgende vijf onderzoeksthema s stonden centraal 1 Inleiding Onderzoek Eind 2012 hebben de werkgevers en vakbonden vertegenwoordigd in de ROM AStri Beleidsonderzoek en advies opdracht gegeven voor een onderzoek naar de kosten en de opbrengsten van de

Nadere informatie

7. Arbodeskundige(n) en arbodienst

7. Arbodeskundige(n) en arbodienst Handboek Ondernemingsraad en Personeelsvertegenwoordiging Inhoudsopgave 7. Arbodeskundige(n) en arbodienst... 1 7.1 Wat is een arbodeskundige?... 3 7.2 Wie toetst en geeft advies over de RI&E?... 3 7.3

Nadere informatie

Arbozorg, intern organiseren of uitbesteden? Vangnet of maatwerk?

Arbozorg, intern organiseren of uitbesteden? Vangnet of maatwerk? Arbozorg, intern organiseren of uitbesteden? Vangnet of maatwerk? December 2010 Arbozorg, intern organiseren of uitbesteden? Vangnet, of maatwerk? Tot voor kort was elke werkgever verplicht aangesloten

Nadere informatie

Arbowet, beleid & arbeidsomstandigheden

Arbowet, beleid & arbeidsomstandigheden Syllabus Arbowet, beleid & arbeidsomstandigheden Verzuimpreventie, veilig werken en een integrale aanpak U lapt de regels van de Arbowet natuurlijk niet aan uw laars. Maar kent u al uw arboverantwoordelijkheden?

Nadere informatie

Vragenlijst Arbodiensten in de Metalektro

Vragenlijst Arbodiensten in de Metalektro Vragenlijst Arbodiensten in de Metalektro Deze vragenlijst gaat over de ervaringen die u als werknemer heeft met de arbodienst en de bedrijfsarts/arboarts van uw bedrijf. Deelname aan het vragenlijstonderzoek

Nadere informatie

Arbowet, -beleid en arbeidsomstandigheden. Alle procedures op een rij!

Arbowet, -beleid en arbeidsomstandigheden. Alle procedures op een rij! Arbowet, -beleid en arbeidsomstandigheden Alle procedures op een rij! Inhoud Hoofdstuk 1: Arbodienstverlening 5 1.1 Liberalisering verplichte arbocontractering 6 1.2 Maatwerk en eigen regie 6 Hoofdstuk

Nadere informatie

Checklist arbodienstverlening op maat Voor ondernemingsraad en personeelsvertegenwoordiging

Checklist arbodienstverlening op maat Voor ondernemingsraad en personeelsvertegenwoordiging Checklist arbodienstverlening op maat Voor ondernemingsraad en personeelsvertegenwoordiging Uitleg over wijzigingen in de Arbowet Checklist maatwerkregeling Colofon Uitgave: Stichting FNV Pers Eindredactie

Nadere informatie

Stappenplan en checklist arbodienstverlening

Stappenplan en checklist arbodienstverlening Deze checklist helpt bij het afsluiten of beoordelen van een contract met een arbodienst aan de hand van een viertal stappen. Stap 1: Stap 2: Stap 3: Stap 4: Wat verwacht u als opdrachtgever van de arbodienst

Nadere informatie

Stappenplan en checklist inkoop deskundige bijstand in de meubelindustrie

Stappenplan en checklist inkoop deskundige bijstand in de meubelindustrie Stappenplan en checklist inkoop deskundige bijstand in de meubelindustrie Deze checklist geeft een handreiking voor het aangaan of het beoordelen van een overeenkomst deskundige bijstand aan de hand van

Nadere informatie

Wijziging Arbowet: wat verandert er in 2015?

Wijziging Arbowet: wat verandert er in 2015? Wijziging Arbowet: wat verandert er in 2015? Door Carolina Verspuij, trainer/adviseur Arbeid en Gezondheid SBI Formaat, 10/06/2015. Dit artikel is gepubliceerd door Werk en Veiligheid, Kerckebosch. Minister

Nadere informatie

Hierna treft u een uitwerking aan uit de praktijk van een thuiszorginstelling van:

Hierna treft u een uitwerking aan uit de praktijk van een thuiszorginstelling van: Arbo bijlage 04 A Programma van eisen thuiszorginstelling Hierna treft u een uitwerking aan uit de praktijk van een thuiszorginstelling van: een plan van aanpak voor het contracteren van een Arbo-dienst

Nadere informatie

Vitaal Verzuimmanagement De arbodienst van VGZ

Vitaal Verzuimmanagement De arbodienst van VGZ Vitaal Verzuimmanagement De arbodienst van VGZ Ziek zijn overkomt je, hoe je hiermee omgaat, is gedrag. Gedrag is grotendeels beïnvloedbaar. Er is altijd een keuzemoment om met klachten (beperkingen) te

Nadere informatie

Arbodienstverlening. Informatie voor werkgevers

Arbodienstverlening. Informatie voor werkgevers Arbodienstverlening Informatie voor werkgevers Bedrijven moeten zich bij het opstellen en uitvoeren van een goed arbeidsomstandighedenbeleid en ziekteverzuimbeleid deskundig laten ondersteunen. Dit is

Nadere informatie

WERKNEMERS EN ARBEIDSONGESCHIKTHEID

WERKNEMERS EN ARBEIDSONGESCHIKTHEID WERKNEMERS EN ARBEIDSONGESCHIKTHEID In opdracht van Delta Lloyd Maart 2015 1 Inhoudsopgave 1. Management Summary 2. Onderzoeksresultaten Verzuim Kennis en verzekeringen Communicatie Opmerkingen 3. Onderzoeksverantwoording

Nadere informatie

Checklist voor een basiscontract voor arbodienstverlening 1

Checklist voor een basiscontract voor arbodienstverlening 1 Checklist voor een basiscontract voor arbodienstverlening 1 Samen naar een gezond en fit werkend Nederland In Nederland vinden we het belangrijk dat werkende mensen gezond, fit en gemotiveerd zijn. Vitale

Nadere informatie

groot belang in de Wet werk en zekerheid (WWZ)

groot belang in de Wet werk en zekerheid (WWZ) Zorg voor arbeidsomstandigheden van groot belang in de Wet werk en zekerheid (WWZ) Datum: 1 juli 2015 Auteur: Drs. Roelof Heidema, bedrijfsarts en directeur kwaliteit 1 juli 2015 Nieuw ontslagrecht per

Nadere informatie

Rapportage toetsing Risico Inventarisatie en Evaluatie en Plan van aanpak

Rapportage toetsing Risico Inventarisatie en Evaluatie en Plan van aanpak Rapportage toetsing Risico Inventarisatie en Evaluatie en Plan van aanpak Aan Vlietkinderen t.a.v. Vanessa van Zee Bucaillestraat 6 2273 CA Voorburg Datum 10 maart 2015 Versie Projectnummer Van Definitief

Nadere informatie

ONDERZOEK NAAR DE POSITIE VAN DE BEDRIJFSARTS. Eindrapport

ONDERZOEK NAAR DE POSITIE VAN DE BEDRIJFSARTS. Eindrapport ONDERZOEK NAAR DE POSITIE VAN DE BEDRIJFSARTS Eindrapport ONDERZOEK NAAR DE POSITIE VAN DE BEDRIJFSARTS Eindrapport 29 juni 2011 Projectnummer: P10.534 Dr. B.C.H. de Zwart, AStri Beleidsonderzoek en -advies

Nadere informatie

MKB-ondernemer geeft grenzen aan

MKB-ondernemer geeft grenzen aan M0040 MKB-ondernemer geeft grenzen aan Reactie van MKB-ondernemers op wetswijzigingen in sociale zekerheid Florieke Westhof Peter Brouwer Zoetermeer, 0 april 004 MKB-ondernemer geeft grenzen aan Ondernemers

Nadere informatie

Stafdirectoraat Personeelszaken. Notitie arbo-organisatie azm naar aanleiding van de liberalisering Arbowet 2005

Stafdirectoraat Personeelszaken. Notitie arbo-organisatie azm naar aanleiding van de liberalisering Arbowet 2005 Arbogroep az M Stafdirectoraat Personeelszaken Notitie arbo-organisatie azm naar aanleiding van de liberalisering Arbowet 2005 Auteurs: T. Leijten, directeur Personeelszaken/ H. Luyten, Arbomanager Datum:

Nadere informatie

Liberalisering arbodienstverlening. Wijzigingen in de Arbowet per 1 juli 2005

Liberalisering arbodienstverlening. Wijzigingen in de Arbowet per 1 juli 2005 Liberalisering arbodienstverlening Wijzigingen in de Arbowet per 1 juli 2005 De Arbowet wordt per 1 juli 2005 op een aantal onderdelen ingrijpend gewijzigd. Het betreft drie onderwerpen: de liberalisering

Nadere informatie

Workshop De preventiemedewerker neemt de leiding, 25 oktober 2012

Workshop De preventiemedewerker neemt de leiding, 25 oktober 2012 Workshop De preventiemedewerker neemt de leiding, 25 oktober 2012 Uitwerking van de resultaten, 6 nov. 2012 Pieter Diehl (Voorzitter BvAA en Management & Consultant bij Edux te Breda, pdiehl@edux.nl) Jos

Nadere informatie

Arbodienstverlening ARBODIENSTVERLENING

Arbodienstverlening ARBODIENSTVERLENING Arbodienstverlening Sinds 1 juli 2005 hebben branches en bedrijven meer keuze hoe zij zich laten ondersteunen bij ziekteverzuim en het voorkomen van arbeidsongevallen. Er zijn alternatieven voor het vaste

Nadere informatie

WerkAttent. Voor een heldere aanpak van verzuim

WerkAttent. Voor een heldere aanpak van verzuim WerkAttent Voor een heldere aanpak van verzuim Wat is het? 1 Wij zijn Interpolis Wij denken met u mee. Over uw toekomst, uw pensioen, uw gezondheid. Over uw woning, uw bedrijf, uw medewerkers. Over brand,

Nadere informatie

ARBOBELEIDSPLAN 2012

ARBOBELEIDSPLAN 2012 ARBOBELEIDSPLAN 2012 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Organisatie en Verantwoordelijkheden... 4 2.1 Organogram... 4 2.2 Verantwoordelijkheden... 5 2.2.1... 5 2.2.2 Preventiemedewerkers... 5 2.2.3 Direct

Nadere informatie

arbocare arboadviescentrum

arbocare arboadviescentrum arbocare arboadviescentrum Het Arboadviescentrum Hoe gezonder uw werknemers, hoe gezonder uw bedrijf. En dus uw winst. Helaas hebben we die gezondheid niet altijd in de hand. Eén hevige weersomslag en

Nadere informatie

CLIËNTTEVREDENHEIDSONDERZOEK ARBODIENSTEN

CLIËNTTEVREDENHEIDSONDERZOEK ARBODIENSTEN CLIËNTTEVREDENHEIDSONDERZOEK ARBODIENSTEN Benchmarkmeting 2013 Marij Tillmanns December 2013 GfK Intomart 2013 Benchmark Arbodiensten 2013 december 2013 1 Inhoud 1. Management Summary 2. Resultaten Algemeen

Nadere informatie

CLIËNTTEVREDENHEIDSONDERZOEK OVAL 2014. December 2014 Marij Tillmanns 36683 GfK 2014 CTO Oval December 2014

CLIËNTTEVREDENHEIDSONDERZOEK OVAL 2014. December 2014 Marij Tillmanns 36683 GfK 2014 CTO Oval December 2014 CLIËNTTEVREDENHEIDSONDERZOEK OVAL December Marij Tillmanns 36683 1 Inhoud 1. Management Summary 2. Resultaten Algemeen Overall tevredenheid Bedrijfsarts Casemanager Achtergrondkenmerken 3. Onderzoeksopzet

Nadere informatie

Arbo en de rechten van de OR

Arbo en de rechten van de OR Arbo en de rechten van de OR In de Arbowet zijn verplichtingen voor de werkgever en plichten en rechten voor de werknemer vastgelegd. De achtergrondfilosofie van de Arbowet is eenvoudig: de werkgever moet

Nadere informatie

Ondernemers en arbodienstverlening

Ondernemers en arbodienstverlening PRAKTIJKWIJZER VAN Vereniging VNO-NCW Postbus 93002, 2509 AA Den Haag Telefoon 070 349 03 49 Fax 070 349 03 00 Ledennummer 070 349 03 66 (telefonische vraagbaak voor leden) E-mail informatie@vno-ncw.nl

Nadere informatie

Rapportage tevredenheidsonderzoek onder cliënten en opdrachtgevers van. Artemis Coaching

Rapportage tevredenheidsonderzoek onder cliënten en opdrachtgevers van. Artemis Coaching Rapportage tevredenheidsonderzoek onder cliënten en opdrachtgevers van Artemis Coaching Juni 2008 1 Bedrijfsnaam: Artemis Coaching Inleiding Voor u ligt het rapport van het tevredenheidsonderzoek van Blik

Nadere informatie

Preventief Medisch Onderzoek. vragenlijstonderzoek

Preventief Medisch Onderzoek. vragenlijstonderzoek Preventief Medisch Onderzoek vragenlijstonderzoek 1. Inleiding De vragenlijst Preventief Medisch Onderzoek (PMO) is ontwikkeld voor een snelle en betrouwbare analyse naar gezondheidsaspecten in relatie

Nadere informatie

Keuzegids arbodienstverlening

Keuzegids arbodienstverlening Keuzegids arbodienstverlening Keuzegids arbodienstverlening Turien & Co. Assuradeuren biedt werkgevers zoveel mogelijk keuzevrijheid in de verzuimbegeleiding. Juist door deze ruime keuzevrijheid is het

Nadere informatie

Langdurig ziekteverzuim van werknemers met een chronische ziekte of beperking Geeke Waverijn, Mieke Rijken

Langdurig ziekteverzuim van werknemers met een chronische ziekte of beperking Geeke Waverijn, Mieke Rijken Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Langdurig ziekteverzuim van werknemers met een chronische ziekte of beperking, G. Waverijn & M. Rijken, NIVEL, januari

Nadere informatie

Rapportage tevredenheidsonderzoek onder cliënten en opdrachtgevers van. InterLuceo

Rapportage tevredenheidsonderzoek onder cliënten en opdrachtgevers van. InterLuceo Rapportage tevredenheidsonderzoek onder cliënten en opdrachtgevers van InterLuceo Juni 2008 1 Bedrijfsnaam: InterLuceo Inleiding Voor u ligt de definitieve rapportage van het tevredenheidsonderzoek van

Nadere informatie

BEDRIJVEN OVER WETSWIJZIGING ARBODIENSTVERLENING EERSTE METING. - eindrapport - drs. H. Dekker dr. C. van Rij

BEDRIJVEN OVER WETSWIJZIGING ARBODIENSTVERLENING EERSTE METING. - eindrapport - drs. H. Dekker dr. C. van Rij BEDRIJVEN OVER WETSWIJZIGING ARBODIENSTVERLENING EERSTE METING - eindrapport - drs. H. Dekker dr. C. van Rij Amsterdam, maart 2006 Regioplan publicatienr. 1339 Regioplan Beleidsonderzoek Nieuwezijds Voorburgwal

Nadere informatie

Werkgevers en arbeidsongeschiktheid

Werkgevers en arbeidsongeschiktheid Werkgevers en arbeidsongeschiktheid In opdracht van Delta Lloyd Juli 2014 GfK 2014 GfK 2014 Delta Lloyd Arbeidsongeschiktheid en Werkgevers Juli 2014 1 Leeswijzer In dit onderzoek zijn personen uit het

Nadere informatie

DE TOEKOMST VAN ARBEIDSGERELATEERDE ZORG. Romy Steenbeek Bianca de Klerk Marc Aelberts Marloes van der Klauw Lennart van der Zwaan

DE TOEKOMST VAN ARBEIDSGERELATEERDE ZORG. Romy Steenbeek Bianca de Klerk Marc Aelberts Marloes van der Klauw Lennart van der Zwaan DE TOEKOMST VAN ARBEIDSGERELATEERDE ZORG Romy Steenbeek Bianca de Klerk Marc Aelberts Marloes van der Klauw Lennart van der Zwaan VAN ZIEKTE EN ZORG NAAR GEZONDHEID EN GEDRAG De Gezondheidszorg staat onder

Nadere informatie

Arbeidsomstandighedenbeleid

Arbeidsomstandighedenbeleid Arbeidsomstandighedenbeleid informatie voor werkgevers en werknemers 170.indd 1 30-12-2008 10:38:37 170.indd 2 30-12-2008 10:38:38 Veilig en gezond werken is belangrijk. De overheid stelt doelen vast voor

Nadere informatie

TOTAALAANPAK VOOR VERZUIM IN DE MODE-, INTERIEUR-, TAPIJT- EN TEXTIELBRANCHE

TOTAALAANPAK VOOR VERZUIM IN DE MODE-, INTERIEUR-, TAPIJT- EN TEXTIELBRANCHE TOTAALAANPAK VOOR VERZUIM IN DE MODE-, INTERIEUR-, TAPIJT- EN TEXTIELBRANCHE Hoe werkt de Verzuimaanpak van MODINT Arbo? Met de Verzuimaanpak van MODINT Arbo ondersteunt MODINT Arbo u bij verzuim in uw

Nadere informatie

Van baan naar loopbaan Verslag van het onderzoek naar de praktijk van mobiliteitsbeleid

Van baan naar loopbaan Verslag van het onderzoek naar de praktijk van mobiliteitsbeleid Van baan naar loopbaan Verslag van het onderzoek naar de praktijk van mobiliteitsbeleid In het voorjaar van 2015 heeft Odyssee een digitale enquête uitgezet onder 950 ondernemingsraden om zicht te krijgen

Nadere informatie

Rapportage tevredenheidsonderzoek onder cliënten en opdrachtgevers van. Renga B.V.

Rapportage tevredenheidsonderzoek onder cliënten en opdrachtgevers van. Renga B.V. Rapportage tevredenheidsonderzoek onder cliënten en opdrachtgevers van Renga B.V. Juni 2008 1 Bedrijfsnaam: Renga B.V. Inleiding Voor u ligt het rapport van het tevredenheidsonderzoek van Blik op Werk

Nadere informatie

Helger Siegert. Agenda

Helger Siegert. Agenda Stand van Zaken Arbeidsomstandigheden www.molens.nl en www.molen.pagina.nl Helger Siegert 1 Agenda Introductie Uitgangspunten Veranderingen in de wet Discussie 2 1 Arbeidsomstandigheden Wat is aandacht

Nadere informatie

ACHTERGROND ARBOCATALOGUS KINDEROPVANG

ACHTERGROND ARBOCATALOGUS KINDEROPVANG ACHTERGROND ARBOCATALOGUS KINDEROPVANG FCB, april 2009 Inhoud 1. Wat is een Arbocatalogus? 2. De Arbocatalogus en de Arbowet 3. De Arbocatalogus en de RI&E 4. Verantwoordelijkheden van de werkgever, de

Nadere informatie

BIJLAGE PM PREVENTIEMEDEWERKER

BIJLAGE PM PREVENTIEMEDEWERKER BIJLAGE PM PREVENTIEMEDEWERKER Deze bijlage is voor personen die de veiligheidscursus - PREVENTIEMEDEWERKER (willen gaan) volgen. PREVENTIE Preventie = Voorkomen dat een ongeval of calamiteit gebeurt door

Nadere informatie

Leidraad vangnetregeling en maatwerkregeling. Toolkit voor werkgevers en werknemers

Leidraad vangnetregeling en maatwerkregeling. Toolkit voor werkgevers en werknemers Leidraad vangnetregeling en maatwerkregeling Toolkit voor werkgevers en werknemers Versie 15 september 2015 1 Waarom deze leidraad? Iedere organisatie heeft te maken met andere vragen en problemen op het

Nadere informatie

Maatwerk in verzuimbegeleiding

Maatwerk in verzuimbegeleiding Maatwerk in verzuimbegeleiding Verzuimpakket Compleet, Basis en Eigen Regie SAZAS dé verzuimspecialist Maatwerk in verzuimmanagement Als één van uw werknemers ziek wordt is dat vervelend. U bent verantwoordelijk

Nadere informatie

Arbocatalogus Tuincentra

Arbocatalogus Tuincentra Arbocatalogus Tuincentra Arbocatalogus Tuincentra Voorwoord Voor u ligt de Arbocatalogus Tuincentra, het oplossingenboek voor arborisico s in tuincentra. In de tuincentra denken we bij veiligheid automatisch

Nadere informatie

Risico-inventarisatie & evaluatie en Preventiemedewerker

Risico-inventarisatie & evaluatie en Preventiemedewerker Interne Instructie Risico-inventarisatie & evaluatie en Preventiemedewerker Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Wettelijke grondslag 3. Aanpak 3.1. Toezicht en handhaving 3.2. Werkwijze 3.3. Basis toetskader

Nadere informatie

Reactie NVAB op voorstel tot aanpassing van de Arbeidsomstandighedenwet

Reactie NVAB op voorstel tot aanpassing van de Arbeidsomstandighedenwet Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid T.a.v. de heer Mr.dr. L.F. Asscher Postbus 90801 2509 LV Den Haag Ons kenmerk: JP/iw 2015-11 Utrecht, 21 mei 2015 Reactie NVAB op voorstel tot aanpassing

Nadere informatie

Interventies Houdings- en Bewegingsapparaat

Interventies Houdings- en Bewegingsapparaat Interventies Houdings- en Bewegingsapparaat 2013 Re. Entry is samenwerkingspartner binnen FIT Return (zie www.fit-return.nl) 1 Arbeid en Belastbaarheid Intake Fysiek (Arbeids- Bedrijfsfysiotherapeut) De

Nadere informatie

De RI&E en de Arbowet(geving) Jan Harmen Kwantes

De RI&E en de Arbowet(geving) Jan Harmen Kwantes De RI&E en de Arbowet(geving) Jan Harmen Kwantes Oorsprong RI&E Kaderrichtlijn voor veiligheid en gezondheid op het werk (89/391/EEG) Plus aantal dochter -richtlijnen, zoals: Tijdelijke en mobiele bouwplaatsen

Nadere informatie

Hartelijk welkom. Nieuwegein, 11 maart 2015

Hartelijk welkom. Nieuwegein, 11 maart 2015 Hartelijk welkom Nieuwegein, 11 maart 2015 Menukaart 1. Toekomst arbeidsgerelateerde zorg 2. Actieprogramma arbodienstverlening 3. Urennorm kerndeskundigen 4. Duurzame inzetbaarheid 5. Vragen en discussie

Nadere informatie

Voorwoord: status model RI&E SW

Voorwoord: status model RI&E SW Voorwoord: status model RI&E SW De Model RI&E voor de SW-branche kan gebruikt worden als basis voor een RI&E in uw SW-organisatie. De model RI&E is nadrukkelijk geen goedgekeurde branche RI&E en de inhoud

Nadere informatie

SAMENVATTING EVALUATIE PROGRAMMA SCHAKEL!

SAMENVATTING EVALUATIE PROGRAMMA SCHAKEL! SAMENVATTING EVALUATIE PROGRAMMA SCHAKEL! Aanleiding Het Vervangingsfonds voert regelmatig grootschalige projecten of programma s uit om een extra impuls te geven aan de aanpak van het ziekteverzuim in

Nadere informatie

Met Arbo West meer aanwezig

Met Arbo West meer aanwezig Productinformatie Met Arbo West meer aanwezig benut uw mogelijkheden Ons product We onderscheiden ons door vakmensen aan uw bedrijf te koppelen en niet een aansluitcontract. We willen het verlengstuk zijn

Nadere informatie

Aan de leden van de Vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid Tweede kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Aan de leden van de Vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid Tweede kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Aan de leden van de Vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid Tweede kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Email: cie.szw@tweedekamer.nl Eindhoven, 22 maart 2016 Betreft:

Nadere informatie

De markt beweegt verder Rechte tellingen. Rapport: nog te verschijnen

De markt beweegt verder Rechte tellingen. Rapport: nog te verschijnen De markt beweegt verder Rechte tellingen Rapport: nog te verschijnen September 2010 Projectnummer: 09/516 V. Veldhuis, MSc drs T.J. Veerman m.m.v. drs. D.A.G. Arts J.W. van Egmond AStri Beleidsonderzoek

Nadere informatie

Zorg Exclusief ALS HET ANDERS KAN MOET JE HET OOK ANDERS DOEN DE ARBODIENST DIE HET ANDERS DOET

Zorg Exclusief ALS HET ANDERS KAN MOET JE HET OOK ANDERS DOEN DE ARBODIENST DIE HET ANDERS DOET Zorg Exclusief ALS HET ANDERS KAN MOET JE HET OOK ANDERS DOEN DE ARBODIENST DIE HET ANDERS DOET Zorg Exclusief Dienstverlening Flexibele inzet van een vaste bedrijfsarts - op vaste dagdelen per week op

Nadere informatie

Een veilige en gezonde werkplek begint met de RI&E WAT IEDEREEN OVER DE MOET WETEN

Een veilige en gezonde werkplek begint met de RI&E WAT IEDEREEN OVER DE MOET WETEN Een veilige en gezonde werkplek begint met de RI&E WAT IEDEREEN OVER DE RI&E MOET WETEN De RI&E hoe zit het ook alweer? Een ondernemer loopt risico s, dat weet u als geen ander. Een Risico-Inventarisatie

Nadere informatie

Bedrijfsnummer: 159. Rapportage tevredenheidsonderzoek onder cliënten en opdrachtgevers van. Matchcare re-integratie

Bedrijfsnummer: 159. Rapportage tevredenheidsonderzoek onder cliënten en opdrachtgevers van. Matchcare re-integratie Rapportage tevredenheidsonderzoek onder cliënten en opdrachtgevers van Matchcare re-integratie April 2009 1 Bedrijfsnaam: Matchcare re-integratie Inleiding Voor u ligt het rapport van het tevredenheidsonderzoek

Nadere informatie

Nadere input voor de SER - toekomst arbeidsgerelateerde zorg

Nadere input voor de SER - toekomst arbeidsgerelateerde zorg Nadere input voor de SER - toekomst arbeidsgerelateerde zorg In de hoorzitting op 28 oktober jl. heeft OVAL toegezegd op een aantal punten nadere informatie te leveren. Het gaat om: 1. voor- en nadelen

Nadere informatie

UITKOMSTEN MARKTONDERZOEK OMGANG MET PSYCHISCHE PROBLEMEN OP HET WERK

UITKOMSTEN MARKTONDERZOEK OMGANG MET PSYCHISCHE PROBLEMEN OP HET WERK UITKOMSTEN MARKTONDERZOEK OMGANG MET PSYCHISCHE PROBLEMEN OP HET WERK Bron: TNS NIPO Drs. R. Hoffius Drs. I.N. Hento november 2004 Bureau AStri Stationsweg 26 2312 AV Leiden Tel.: 071 512 49 03 Fax: 071

Nadere informatie

Inhoud en opzet Preventie-medewerker

Inhoud en opzet Preventie-medewerker Inhoud en opzet Preventie-medewerker Apply opleidingen Claushof 8 4532 BB TERNEUZEN Tel.: +31 115-683444 info@applygroep.nl pagina 1 Inhoud 1. Inleiding... 2 2. Taken preventiemedewerker vanuit de wettelijke

Nadere informatie

Haal het beste uit uw mensen. Vandaag èn morgen. Rapportage 1 werkgeversenquête

Haal het beste uit uw mensen. Vandaag èn morgen. Rapportage 1 werkgeversenquête Haal het beste uit uw mensen. Vandaag èn morgen Rapportage 1 werkgeversenquête September 2013 Inhoudsopgave Samenvatting... 3 Leeswijzer... 4 Representativiteit van de respons... 6 Ondernemingsdoelstellingen:...

Nadere informatie

Arbo jaarverslag 2012 & Arbo jaarplanning 2013

Arbo jaarverslag 2012 & Arbo jaarplanning 2013 Arbo jaarverslag 2012 & Arbo jaarplanning 2013 Arbo jaarverslag 2012 & Arbo jaarplanning 2013 Ronald Govers Mei 2013 Vastgesteld directie d.d. 4 juni 2013 2 Arbo jaarverslag 2012 Index 1. Inleiding blz.

Nadere informatie

Modernisering Ziektewet

Modernisering Ziektewet Modernisering Ziektewet Kosten of kansen? Francisca Dubbeldam & Dennis Holtkamp Specialisten Zorg & Inkomen 29 & 31 oktober 2013 linkedin.com/company/schouten-zekerheid twitter.com/schoutenzeker Daadkracht

Nadere informatie

Medewerkerstevredenheidsonderzoek Fictivia 2008.V.

Medewerkerstevredenheidsonderzoek Fictivia 2008.V. Medewerkerstevredenheidsonderzoek Fictivia 2008.V. Opdrachtgever: Uitvoerder: Plaats: Versie: Fictivia B.V. Junior Consult Groningen Fictief 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Directieoverzicht 4 Leiderschap.7

Nadere informatie

kort, Jacqueline Wit, e-mail: jacqueline@jwit.nl 1 INLEIDING EN KENNISMAKING Jacqueline Wit Ambtelijk secretaris kort training en advies OR en Arbo

kort, Jacqueline Wit, e-mail: jacqueline@jwit.nl 1 INLEIDING EN KENNISMAKING Jacqueline Wit Ambtelijk secretaris kort training en advies OR en Arbo Aan de slag met ARBO OR ondersteuning klantendag 11 maart 2016. kort, Jacqueline Wit, jacqueline@jwit.nl INLEIDING EN KENNISMAKING Jacqueline Wit Ambtelijk secretaris kort training en advies OR en Arbo

Nadere informatie

Welk Casemanagement past bij uw onderneming

Welk Casemanagement past bij uw onderneming Welk Casemanagement past bij uw onderneming Heeft u interesse? Neemt u dan gerust contact met ons op: 015-2516249 en mail naar info@ Confectie of maatwerk? Verzekeren van verzuimschade? Ik wil volledig

Nadere informatie

Krijg grip op verzuim

Krijg grip op verzuim Aon Hewitt Krijg grip op verzuim Aon verzuimadvies Risk. Reinsurance. Human Resources. Krijg grip op verzuim Er zijn verschillende redenen waarom het belangrijk is dat u uw verzuimproces goed heeft ingericht.

Nadere informatie

Inzetbaarheid: Toekomst of modegril? Wat bedoelen we? (Duurzame) Inzetbaarheid. Employability;

Inzetbaarheid: Toekomst of modegril? Wat bedoelen we? (Duurzame) Inzetbaarheid. Employability; : Toekomst of modegril? 1 Employability; Wat bedoelen we? vermogen om productief en belonend werk te vinden en behouden Werkvermogen Mate waarin een medewerker lichamelijk, geestelijk& sociaal in staat

Nadere informatie

Werkstress en de rol van de preventiemedewerker. Jan Harmen Kwantes inpreventie.nl

Werkstress en de rol van de preventiemedewerker. Jan Harmen Kwantes inpreventie.nl Werkstress en de rol van de preventiemedewerker Jan Harmen Kwantes inpreventie.nl 2 Risico s in het VO Voor wie? 1. Psycho-sociale arbeidsbelasting 2. Fysische arbeidsbelasting 3. Chemische belasting 4.

Nadere informatie

Regeling taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden. Arbeidsomstandighedenbeleid. azm

Regeling taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden. Arbeidsomstandighedenbeleid. azm 1 az M Regeling taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden Arbeidsomstandighedenbeleid azm Auteur: H. Luyten, teamcoördinator Arbo Kenmerk: TL/HL Versie: 3.5 Datum: 12 maart 2009 2 Deze regeling is door

Nadere informatie

Workshop Re-integratie op de werkvloer bij (langdurige) ziekte. «Ervaringen vanuit de praktijk»

Workshop Re-integratie op de werkvloer bij (langdurige) ziekte. «Ervaringen vanuit de praktijk» Workshop Re-integratie op de werkvloer bij (langdurige) ziekte «Ervaringen vanuit de praktijk» Mijn missie is: Samen met mensen met werkgerelateerde (hulp)vragen een nieuw perspectief vinden dat bijdraagt

Nadere informatie

Krijg grip op verzuim

Krijg grip op verzuim Aon Risk Solutions Health & Benefits Corporate Wellness Krijg grip op verzuim Aon verzuimadvies Risk. Reinsurance. Human Resources. Krijg grip op verzuim Er zijn verschillende redenen waarom het belangrijk

Nadere informatie

Rapport evaluatie speeddaten met uitzendbureaus op de vestigingen van het WERKbedrijf

Rapport evaluatie speeddaten met uitzendbureaus op de vestigingen van het WERKbedrijf Rapport evaluatie speeddaten met uitzendbureaus op de vestigingen van het WERKbedrijf December 2011 Auteurs: Leonie Oosterwaal, beleidsmedewerker ABU Judith Huitenga en Marit Hoffer, medewerkers Servicepunt

Nadere informatie

De herziene Arbowet in bedrijf gesteld

De herziene Arbowet in bedrijf gesteld De herziene Arbowet in bedrijf gesteld Casestudies naar de werking van de wet in bedrijven en in sectoren Een onderzoek in opdracht van Ministerie van SZW Sonja van der Kemp Gregor Walz Mirjam Engelen

Nadere informatie

(Hoe) houden organisaties zich bezig met duurzame inzetbaarheid? Uitkomsten onderzoek. Uitkomsten enquête duurzame inzetbaarheid

(Hoe) houden organisaties zich bezig met duurzame inzetbaarheid? Uitkomsten onderzoek. Uitkomsten enquête duurzame inzetbaarheid (Hoe) houden organisaties zich bezig met duurzame inzetbaarheid? Uitkomsten onderzoek Datum: november 2012 Samensteller: Nicole Plugge, onderzoeker Business development, marketing en communicatie E-mail:

Nadere informatie

Samenvatting en rapportage Klanttevredenheidsonderzoek PPF 2011/2012

Samenvatting en rapportage Klanttevredenheidsonderzoek PPF 2011/2012 Samenvatting en rapportage Klanttevredenheidsonderzoek PPF 0/0 Stichting Personeelspensioenfonds Cordares (PPF) Astrid Currie, communicatieadviseur Maart 0 versie.0 Pagina versie.0 Inleiding Op initiatief

Nadere informatie

Vrijwilligers en Arbeidsomstandigheden

Vrijwilligers en Arbeidsomstandigheden Vrijwilligers en Arbeidsomstandigheden Frank Rijshouwer Hogere Veiligheidskundige 20 juni 2006 1 Arbowetgeving Arbeidsomstandighedenwet Arbeidsomstandighedenbesluit Arbeidsomstandighedenregeling Arbo-

Nadere informatie

Zorgen voor is vooruitkijken. CZ Diensten en tarieven 2014. Gezondheids- en verzuimmanagement

Zorgen voor is vooruitkijken. CZ Diensten en tarieven 2014. Gezondheids- en verzuimmanagement CZ Diensten en tarieven 2014 Zorgen voor is vooruitkijken Gezondheids- en verzuimmanagement Hier vindt u een overzicht van alle diensten van CZ op het gebied van arbo-, gezondheids- en verzuim management.

Nadere informatie

informatiebrochure, voor P&O, management en OR DE PREVENTIEMEDEWERKER: ROL, TAAK EN MIDDELEN

informatiebrochure, voor P&O, management en OR DE PREVENTIEMEDEWERKER: ROL, TAAK EN MIDDELEN informatiebrochure, voor P&O, management en OR DE PREVENTIEMEDEWERKER: ROL, TAAK EN MIDDELEN COLOFON Deze uitgave is gemaakt in opdracht van: SOVAM Veerallee 68 8019 AE Zwolle tel. 038 422 68 65 fax 038

Nadere informatie

Klanttevredenheid consultatiebureaus Careyn

Klanttevredenheid consultatiebureaus Careyn Klanttevredenheid consultatiebureaus Careyn Klanten van Careyn over het consultatiebureau Inhoud: 1. Conclusies 2. Algemene dienstverlening 3. Het inloopspreekuur 4. Telefonische dienstverlening 5. Persoonlijk

Nadere informatie

EFFECTEN VAN DE WEEKEND- SCHOOL VAN STICHTING WITTE TULP. - eindrapport - dr. Marga de Weerd. Amsterdam, november 2009

EFFECTEN VAN DE WEEKEND- SCHOOL VAN STICHTING WITTE TULP. - eindrapport - dr. Marga de Weerd. Amsterdam, november 2009 EFFECTEN VAN DE WEEKEND- SCHOOL VAN STICHTING WITTE TULP - eindrapport - dr. Marga de Weerd Amsterdam, november 2009 Regioplan Beleidsonderzoek Nieuwezijds Voorburgwal 35 1012 RD Amsterdam Tel.: +31 (0)20-5315315

Nadere informatie

TOTAALAANPAK VOOR VERZUIM IN DE MODE-, INTERIEUR-, TAPIJT- EN TEXTIELBRANCHE

TOTAALAANPAK VOOR VERZUIM IN DE MODE-, INTERIEUR-, TAPIJT- EN TEXTIELBRANCHE TOTAALAANPAK VOOR VERZUIM IN DE MODE-, INTERIEUR-, TAPIJT- EN TEXTIELBRANCHE Hoe werkt de Verzuimaanpak van MODINT Arbo? Met de Verzuimaanpak van MODINT Arbo ondersteunt MODINT Arbo u bij verzuim in uw

Nadere informatie

Resultaten vrijwilligerstevredenheidsonderzoek SZMK 2013

Resultaten vrijwilligerstevredenheidsonderzoek SZMK 2013 Resultaten vrijwilligerstevredenheidsonderzoek SZMK 21 Oktober 21 1 Inhoudsopgave H1 Inleiding H2 Aantal vrijwilligers per sector/locatie en respons H Resultaten vrijwilligerstevredenheidsonderzoek 21

Nadere informatie

PREVENTIE EN (ZIEKTE) VERZUIMAANPAK 2014. Een onderzoek naar cao-afspraken over preventie en ziekteverzuim

PREVENTIE EN (ZIEKTE) VERZUIMAANPAK 2014. Een onderzoek naar cao-afspraken over preventie en ziekteverzuim PREVENTIE EN (ZIEKTE) VERZUIMAANPAK 2014 Een onderzoek naar cao-afspraken over preventie en ziekteverzuim December 2014 A. Houtkoop E.C. Junger-van Hoorn A.J. Machiels-van Es INHOUDSOPGAVE SAMENVATTING

Nadere informatie

Informatiebrochure voor bedrijven en intermediairs. Versie: januari 2012-1 -

Informatiebrochure voor bedrijven en intermediairs. Versie: januari 2012-1 - Informatiebrochure voor bedrijven en intermediairs - 1 - Inhoudsopgave Inleiding Fys Optima, wie zijn we? Werkwijze Diensten en producten in leaflets Diensten en producten, korte omschrijving - 2 - Inleiding

Nadere informatie

Eén complete oplossing voor verzuim, preventie én re-integratie. VerzuimVizier Plus WGA-eigenrisicoverzekering

Eén complete oplossing voor verzuim, preventie én re-integratie. VerzuimVizier Plus WGA-eigenrisicoverzekering Eén complete oplossing voor verzuim, preventie én re-integratie VerzuimVizier Plus WGA-eigenrisicoverzekering VerzuimVizier Plus WGA-eigenrisicoverzekering. De kracht van de combinatie Als ondernemer wilt

Nadere informatie

Preventief Medisch Onderzoek (voorheen PAGO)

Preventief Medisch Onderzoek (voorheen PAGO) Preventief Medisch Onderzoek (voorheen PAGO) Colofon Auteur Erwin Napjus Human-Invest B.V. Loosdrecht/ november 2009 1. Preventief Medisch Onderzoek Inleiding Zolang er fysieke arbeid bestaat, bestaan

Nadere informatie

Duurzame inzetbaarheid in de HR praktijk Onderzoeksrapport 2012

Duurzame inzetbaarheid in de HR praktijk Onderzoeksrapport 2012 Duurzame inzetbaarheid in de HR praktijk Onderzoeksrapport 2012 Zicht krijgen op duurzame inzetbaarheid en direct aan de slag met handvatten voor HR-professionals INHOUDSOPGAVE 1. Duurzame inzetbaarheid

Nadere informatie

Peek Bouw & Infra BV. T.a.v. Mevr. N. van Hienen Postbus 250 3990 GB Houten. Betreft: Toetsing RI&E. Geachte mevrouw van Hienen,

Peek Bouw & Infra BV. T.a.v. Mevr. N. van Hienen Postbus 250 3990 GB Houten. Betreft: Toetsing RI&E. Geachte mevrouw van Hienen, Peek Bouw & Infra BV. T.a.v. Mevr. N. van Hienen Postbus 250 3990 GB Houten Betreft: Toetsing RI&E. Geachte mevrouw van Hienen, Op grond van de Arbeidsomstandighedenwet Artikel 5 Risico Inventarisatie

Nadere informatie

Doel Het voorkomen van arbeidsongeschiktheid en bij verzuim het zo spoedig mogelijk reintegreren van een arbeidsongeschikte medewerker.

Doel Het voorkomen van arbeidsongeschiktheid en bij verzuim het zo spoedig mogelijk reintegreren van een arbeidsongeschikte medewerker. Titel Ziekteverzuimbeleid Doelgroep Medewerkers van het Westfriesgasthuis Doel Het voorkomen van arbeidsongeschiktheid en bij verzuim het zo spoedig mogelijk reintegreren van een arbeidsongeschikte medewerker.

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek schooljaar 2011/2012: een inspectiebreed beeld

Tevredenheidsonderzoek schooljaar 2011/2012: een inspectiebreed beeld Tevredenheidsonderzoek schooljaar 2011/2012: een inspectiebreed beeld 1. Inleiding De Inspectie van het Onderwijs voert al lange tijd tevredenheidsonderzoeken uit onder besturen en scholen in de sectoren

Nadere informatie