Eenzaamheid. Aanleiding. Beschrijving. Eenzaamheid

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Eenzaamheid. Aanleiding. Beschrijving. Eenzaamheid"

Transcriptie

1 Eenzaamheid Aanleiding In het beleidsplan Wmo is toegezegd specifieke aandacht te schenken aan de aanpak van eenzaamheid. Daartoe is op 30 maart 2011 een werkconferentie gehouden. Daarbij is vooral gefocust op het verduidelijken van het beeld: hoe moeten we kijken naar eenzaamheid, wie zijn de eenzame burgers, wat zijn risico s en ook: wat wordt er in andere regio s aan gedaan. Beschrijving. Eenzaamheid Veel mensen in Nederland zijn of voelen zich eenzaam. Bij eenzaamheid kan het gaan om het hebben van onvoldoende sociale contacten, maar ook om een gemis aan de kwaliteit daarvan. Zo kan iemand met veel vrienden en familie zich toch eenzaam voelen als de contacten oppervlakkig zijn. Langdurige eenzaamheid is niet alleen een individueel, maar ook een maatschappelijk probleem. Uit eenzaamheid gaan mensen soms maatschappelijk ongewenst gedrag zoals vandalisme en criminaliteit vertonen. Verder lopen mensen met weinig sociaal contact een hoger risico op verwaarlozing, het ontwikkelen van een verslaving en medicalisering van hun eenzaamheid. Met in veel gevallen uiteindelijk een verhoogde aanspraak op publiek gefinancierde faciliteiten als gevolg. Omschrijving: Eenzaamheid wordt door Hortulanus en Machielse als volgt omschreven. Het als negatief ervaren verschil tussen de kwaliteit van de relaties die men onderhoudt en de relaties zoals men die zich voor zichzelf zou wensen. Daarbij komt de ervaringskant naar voren. Door deze auteurs wordt een onderscheid gemaakt met sociaal isolement: Het hebben van weinig of geen betekenisvolle contacten en zich daar eenzaam en ongelukkig onder voelen. Eenzaamheid kent twee kanten, namelijk sociale eenzaamheid en emotionele eenzaamheid. Deze zijn van belang om te onderscheiden bij de aanpak. Sociale eenzaamheid wil zeggen dat iemand een gemis heeft aan gezelschap. Emotionele eenzaamheid betekent een gemis van een hechte, intieme band met één ander persoon, een gemis aan emotionele steun. Feiten en misverstanden Circa een derde van de Nederlanders kent gevoelens van eenzaamheid. In de recente ouderenmonitor2010 van de GGD Gelre IJssel benoemt 36 % van de Elburgse ouderen zich eenzaam, 32% is matig eenzaam, 4% ernstig tot zeer ernstig eenzaam. Daarbij komt eenzaamheid meer voor onder 75-jarigen dan onder jongere senioren. Ook in de volwassenmonitor 2008 van de GGD blijkt onder de jarigen in Elburg eenzaamheid een manifest probleem. Van de respondenten is 32% matig eenzaam en 6% ernstig tot zeer ernstig eenzaam. Het is niet 100% duidelijk of eenzaamheid toeneemt door de voortschrijdende individualisering. Er wordt vaak op gewezen dat het minder vanzelfsprekend is dat mensen een netwerk hebben en zich ergens bij voelen horen. Mensen zouden steeds meer op zichzelf zijn gericht, meer keuzemogelijkhe- 1

2 den hebben, maar ook meer verantwoordelijkheid dragen voor de manier waarop ze hun leven willen inrichten, terwijl de traditionele sociale vangnetten van familie, kerk en buurt sterk aan kracht hebben ingeboet. Harde bewijzen voor het toenemen van eenzaamheid als gevolg van individualisering zijn echter niet te vinden. Eenzaamheid lijkt in belangrijke mate cultureel beïnvloed te worden: in familie-georiënteerde samenlevingen in Zuid-Europa wordt meer eenzaamheid ervaren dan in de meer individueel-ingerichte samenlevingen in Noord-Europa. Verwachtingen blijken een belangrijke rol te spelen. Een wijdverbreid misverstand is dat vooral ouderen last hebben van eenzaamheid. Eenzaamheid komt onder andere leeftijdsgroepen echter net zo goed voor als bij ouderen. Wel is de kans op eenzaamheid gemiddeld groter bij de alleroudsten, maar ook bij jongeren in de leeftijdsgroep van 15 tot 24 jaar. Eenzaamheid komt in alle lagen van de bevolking voor, maar de kans op eenzaamheid is niet voor alle bevolkingsgroepen gelijk. Chronisch zieken, gehandicapten, ouderen en alleenstaanden zonder partner of andere banden, immigranten die nog niet zijn ingeburgerd, mantelzorgers die hun sociale contacten zien afnemen, werkzoekenden die zich sociaal uitgesloten voelen en dak- en thuislozen hebben een groter risico om eenzaam te worden. Ouderdom op zich is geen oorzaak van eenzaamheid. Dat eenzaamheid vaker bij ouderen voorkomt, komt vooral door het verlies van de partner, het kleiner worden van hun netwerk, toenemende immobiliteit en het verlies van contacten in de buurt. De eye-opener voor velen tijdens de lokale werkconferentie was de sterke eenzaamheid onder alleenstaande ouders in de categorie jaar. Eenzaamheid vertoont dus wel een sterke samenhang met het al of niet hebben van een partner. Ook onder mensen met een partner komt evenwel eenzaamheid voor, vooral wanneer de partnerrelatie van minder goede kwaliteit is (gebrek aan geborgenheid en intimiteit), wanneer ze deel uitmaken van een klein netwerk of van een groot netwerk met weinig emotionele steungevers. Er is ook aandacht gevraagd voor de eenzaamheid onder burgers die in een instelling verblijven. Ze hebben minder informele contacten, wel veel contacten met hulpverleners. Eenzaamheid kan een gevolg zijn van veranderingen in omstandigheden. Het kan hierbij gaan om persoonlijke (life events) en meer maatschappelijke gebeurtenissen. Daarnaast kunnen in de persoon gelegen factoren een rol spelen zoals gebrek aan sociale vaardigheden. Ook maatschappelijke uitsluitingsmechanismen kunnen een rol spelen bij het ontstaan van eenzaamheid en sociaal isolement. Er rust nog een behoorlijk taboe op eenzaamheid: als je eenzaam bent ben je een loser. Terwijl ieder momenten van eenzaamheid in zijn of haar leven kent. Momenten die volgens onderzoekster Gierveld ook weer overgaan. Dit taboe maakt het bespreekbaar en het hanteerbaar maken van het probleem veel lastiger. In een studie naar sociale contacten in Nederland komt Prof. dr. Hortulanus tot de volgende indeling: Sociaal weerbaar 64% Groot netwerk, niet eenzaam Eenzaam 22% Groot netwerk, eenzaam Contactarm 8 % Klein netwerk, niet eenzaam Sociaal geïsoleerden 6% Klein (geen) netwerk, eenzaam De groep contactarmen voelen zich niet eenzaam, maar de kwetsbaarheid is groot als iemand wegvalt uit het netwerk of als de competenties om nieuwe relaties aan te gaan gering zijn. 2

3 De aanpak van eenzaamheid Onderscheiden interventies Een adequate aanpak van eenzaamheid of sociaal isolement is niet eenvoudig. Het gaat vaak om complexe problematiek waarbij met alle mogelijke oorzaken rekening moet worden gehouden. De aanpak van eenzaamheid en sociaal isolement kan op verschillende groepen in de samenleving gericht zijn: de (potentieel) eenzamen (microniveau) personen die contact hebben met eenzamen (mesoniveau) de samenleving (macroniveau). Microniveau Interventies op microniveau richten zich direct op de eenzamen en sociaal geïsoleerden. Ze zijn te typeren naar drie verschillende verwerkingsstijlen namelijk: 1. Netwerkontwikkeling: het verhogen van het aantal, maar bovenal de kwaliteit van de relaties van de eenzame persoon. Hierbij is het van belang te kijken naar de oorzaken die aan de eenzaamheid ten grondslag liggen. Gaat het om interpersoonlijke oorzaken van eenzaamheid (verhuizing, verlies partner, etc.), intrapersoonlijke oorzaken (sociale vaardigheden, beperkte mobiliteit of financiën, etc.) of maatschappelijke oorzaken (beeldvorming, etc.); 2. Standaardverlaging: het naar beneden bijstellen van onrealistische wensen en verwachtingspatronen inzake relaties; 3. Het bijstellen van het belang van het eenzaamheidsprobleem: het leren omgaan met gevoelens van eenzaamheid. Hierbij zijn bijvoorbeeld cursussen, gespreksgroepen en therapie zinvolle interventies Omdat vaak meer oorzaken ten grondslag liggen aan eenzaamheid, mag worden verwacht dat een eenzaamheidsinterventie een groter effect sorteert wanneer deze zich op verschillende verwerkingsstijlen tegelijkertijd richt. Mesoniveau Interventies/aanpakken op mesoniveau richten zich op personen die -vrijwillig of professioneel- contact hebben met eenzame - of sociaal geïsoleerde mensen. Hierbij gaat het onder meer om deskundigheidsbevordering en samenwerking. Het doel is beter signaleren van en adequater reageren op eenzaamheidsgevoelens door professionals en vrijwilligers. Naast het bevorderen van kennis over eenzaamheid en sociaal isolement en het beter signaleren ervan, is ook het omgaan met signalen van belang. Hoe worden eenzame mensen bejegend? Uitwisseling van ervaringen tussen professionele - en/of vrijwillige zorgverleners kan hierbij behulpzaam zijn. Macroniveau We spreken van macroniveau bij projecten die zich richten op algemene voorlichting en bewustwording. In dit soort projecten tracht men mensen te bewegen anders te gaan denken en zich anders te gedragen. Bijvoorbeeld in campagnes ter verbetering van de beeldvorming van ouderen of andere doelgroepen. Analyse van de huidige aanpak in Elburg We mogen gerust stellen dat Elburg zich als lokale samenleving kenmerkt door een grote mate van onderlinge verbondenheid, maar die verbondenheid geldt niet voor iedere burger. 3

4 Er zijn al heel wat interventies mogelijk om te werken aan eenzaamheidsproblematiek, zoals de geluksroute en een herstelgroep voor mensen met psychische problemen. Er is veel maatschappelijk initiatief van verenigingen, kerken en overige maatschappelijke organisaties waarbinnen mensen hun netwerk kunnen ontwikkelen c.q. kunnen behouden. De bekendheid van alle mogelijke activiteiten blijkt toch steeds een punt. Dit bleek tijdens de werkconferentie, maar het wordt helaas toch ook weer bevestigd in de recente ouderenmonitor van de GGD. Elburg scoort daarbij zelfs onder het regionaal gemiddelde. Dat blijkt toch nog weer een investering waard. In het kader van de Wmo investeren we in Elburg in het bevorderen van ontmoeting en onderling contact in buurten. Daar valt winst te bereiken, in die zin dat er meer vangnet komt voor geïsoleerde medeburgers. De eerste inzet vanuit de aanpak van eenzaamheid zou dus niet gericht moeten zijn op het ontwikkelen van nieuwe activiteiten. Al kan daarvoor vanuit andere ontwikkelingen (m.n. ontwikkelingen in de Awbz) wel reden voor zijn. Uit onderzoek van het Verwey Jonker instituut blijkt dat organisaties in Elburg vaak nog maar beperkt kennis hebben over het signaleren van eenzaamheid. Het is dan ook begrijpelijk dat ze veelal nog geen beleid hebben met betrekking tot de aanpak van eenzaamheid. Ook blijkt dat men vaak nog niet weet waar men met dit soort signalen terecht kan. Hier valt dus winst te bereiken. We kunnen een slag maken door eenzaamheid beter te signaleren. Maar nog een grotere slag is te maken door te investeren in preventie en bewustwording. Tot nu toe wordt daar in Elburg weinig aan gedaan. Ook hier geldt dat mensen soms een ongezonde levensstijl hebben, met grote kansen op eenzaamheidsproblematiek in het verschiet. Waarbij het nog wel een hele toer zal zijn de goede groep mensen te bereiken. Publiekscampagnes bereiken niet zelden juist niet de doelgroep. Zeker niet een categorie van mensen die mogelijk wat geïsoleerder leeft.. Veel aandacht is gericht op het verbreden van het netwerk. Maar dat is maar een beperkt deel van de oplossing van eenzaamheidsproblematiek, alleen voor die mensen die inderdaad ook weinig contacten hebben, dus last hebben van sociale eenzaamheid. Er valt winst te bereiken als we burgers ondersteunen in het hanteerbaar maken van hun emotionele eenzaamheid, wat we tot nu toe niet doen. De oudere senioren krijgen in Elburg nog het meest aandacht, ook vanuit het traditionele beeld dat eenzaamheid veelal ouderen treft. Maar de middengroepen, m.n. de groep alleenstaande ouders, zijn behoorlijk buiten beeld. De inzet in Elburg op verschillende niveaus Op basis van het voorgaande komen we tot de volgende wenselijke inzet op de verschillende niveaus Micro Meso Niveau Inzet Door Netwerkontwikkeling individueel Maatschappelijke organisaties (WIEL, vrijwilligersorganisaties, kerken) Wijkontwikkeling Cursussen Gespreksgroepen Maatjesdiensten Een sociale kaart van ontmoetingsmogelijkheden Deskundigheidsbevordering + Handreiking voor signaleren eenzaamheid Een meldpunt voor signalen WIEL, wijkcomités GGZ centraal/dimence in het kader van collectieve preventie GGZ WIEL/MD Veluwe WIEL/Vrijwilligersorganisaties Gemeente/Wiel Aanhaken bij Niet-Pluis aanpak Aanhaken bij Niet-Pluis (Doeth) 4

5 van eenzaamheid, met vraag opvolging Macro Voorlichtingscampagne Gemeente/Doe th Doelstellingen Welke resultaten willen we over 4 jaar bereikt hebben? Het aantal inwoners dat eenzaamheidsproblematiek ervaart is met 10% gedaald. Het aantal senioren dat op de hoogte is van het aanbod aan ontmoetingsmogelijkheden is gestegen met 20% Instellingen zijn op de hoogte gesteld van mogelijkheden om eenzaamheid te signaleren en te bestrijden. Actieplan voor Een publiekscampagne voeren gericht op meer bewustheid rondom het thema eenzaamheid. Daarbij ook insteken op de week tegen eenzaamheid. In de inzet voor collectieve preventie GGZ aandacht besteden aan het signaleren en bestrijden van eenzaamheid. De signalering van eenzaamheid verwerken in de Niet-Pluis aanpak. Gerichte aandacht schenken aan de seniorenkalender. 5

Sociale relaties en welzijn

Sociale relaties en welzijn EENZAAMHEID EN SOCIAAL ISOLEMENT: ACHTERGRONDEN EN AANPAK Onderwerpen Functies van sociale relaties Sociale kwetsbaarheid Achtergronden en gevolgen Knelpunten in de aanpak Elementen van een succesvolle

Nadere informatie

Eenzame naasten. Onderwerpen. Contactarm. Eenzaamheid. Sociaal isolement. Sociale netwerken van ouderen

Eenzame naasten. Onderwerpen. Contactarm. Eenzaamheid. Sociaal isolement. Sociale netwerken van ouderen Eenzame naasten Dr. Anja Machielse Onderwerpen Begripsverkenning Oorzaken en gevolgen Sociale competenties Stappen in de aanpak Interventieprofielen Conclusies Eenzaamheid Het gevoel dat de aanwezige contacten

Nadere informatie

Eenzaamheid nader beschouwd. Informatiebijeenkomst Gouda 1 oktober 2016

Eenzaamheid nader beschouwd. Informatiebijeenkomst Gouda 1 oktober 2016 Eenzaamheid nader beschouwd Informatiebijeenkomst Gouda 1 oktober 2016 Programma Deel 1 Deel 2 Kennismaking over en weer Signaleren Coalitie Erbij & Quiz Bespreekbaar maken Cijfers, oorzaken en gevolgen

Nadere informatie

Onderwerp: Raadsmededeling over: Aanpak Eenzaamheid in Teylingen - Besluitvormend

Onderwerp: Raadsmededeling over: Aanpak Eenzaamheid in Teylingen - Besluitvormend VOORSTEL OPSCHRIFT Vergadering van 22 december 2015 Besluit nummer: 2015_BW_00987 Onderwerp: Raadsmededeling over: Aanpak Eenzaamheid in Teylingen - Besluitvormend Beknopte samenvatting: In de raad van

Nadere informatie

Waarom is eenzaamheid een probleem?

Waarom is eenzaamheid een probleem? Ik heb nooit kunnen denken dat ik, na zo n gelukkig leven, zo verdrietig zou zijn. Ik heb Den Helder, 7 juni 2017 nooit gedacht dat mensen zo ongelukkig kunnen zijn als ik de laatste jaren. Prof. Dr. Anja

Nadere informatie

Onkundig en onaangepast: eenzaamheid en sociaal isolement

Onkundig en onaangepast: eenzaamheid en sociaal isolement Onderwerpen Onkundig en onaangepast: eenzaamheid en sociaal isolement Wat is sociaal isolement? Oorzaken en gevolgen De leefsituatie van sociaal geïsoleerden Wat kunnen we doen aan sociaal isolement? Conclusies

Nadere informatie

Do s en don ts bij aanpak van eenzaamheid bij thuiswonende senioren. Leen Heylen

Do s en don ts bij aanpak van eenzaamheid bij thuiswonende senioren. Leen Heylen Do s en don ts bij aanpak van eenzaamheid bij thuiswonende senioren Leen Heylen Inhoud Oud en eenzaam? Een situatieschets Definitie eenzaamheid Sociale en emotionele eenzaamheid Wat maakt ouderen kwetsbaar

Nadere informatie

Eenzaamheid. Gerben van Voorden

Eenzaamheid. Gerben van Voorden Eenzaamheid Gerben van Voorden Eenzaamheid (klik op de afbeelding om het filmpje te bekijken) Definitie Eenzaamheid is het subjectief ervaren van een onplezierig of ontoelaatbaar gemis aan (kwaliteit van)

Nadere informatie

Inventarisatie. Aanpakken eenzaamheid / Sociaal isolement. in de provincie Utrecht

Inventarisatie. Aanpakken eenzaamheid / Sociaal isolement. in de provincie Utrecht Inventarisatie Aanpakken eenzaamheid / Sociaal isolement in de provincie Utrecht uitgebracht door Alleato, Adviesbureau voor sociale vraagstukken Utrecht, februari 2011 Alleato Bemuurde Weerd Westzijde

Nadere informatie

Tranzo, 17 juni Dr. Anja Machielse

Tranzo, 17 juni Dr. Anja Machielse Eenzame ouderen: ambities en mogelijkheden Tranzo, 17 juni 2010 Dr. Anja Machielse Onderwerpen Begripsverkenning en cijfers Complexiteit van de problematiek Profielen en interventies Conclusies Begrippen

Nadere informatie

Eenzaamheid onder ouderen

Eenzaamheid onder ouderen Eenzaamheid onder ouderen Een inventarisatie van de stand van zaken en van een mogelijke aanpak in Ede (versie 31 oktober 2011) Op 3 februari 2011 heeft de gemeenteraad een motie aangenomen over eenzaamheid

Nadere informatie

Eenzaamheid bij ouderen: Ambities en mogelijkheden

Eenzaamheid bij ouderen: Ambities en mogelijkheden Eenzaamheid bij ouderen: Ambities en mogelijkheden Prof. dr. Anja Machielse Cliëntenbelang Amsterdam 27 september 2016 Foto: Eamonn Doyle Het project van de UvH 1 Onderwerpen Wat is eenzaamheid en waarom

Nadere informatie

Het project van de UvH 1

Het project van de UvH 1 Onderwerpen Eenzaamheid, daar wen je nooit aan Prof. dr. Anja Machielse Wat is eenzaamheid en waarom is het een probleem? Hoe kunnen we eenzame mensen bereiken en wat kunnen we voor hen doen? Wat is eenzaamheid

Nadere informatie

Factsheet. Eenzaamheid. Gelderland-Zuid. Onderzoek onder volwassenen en ouderen

Factsheet. Eenzaamheid. Gelderland-Zuid. Onderzoek onder volwassenen en ouderen Gelderland-Zuid Factsheet Eenzaamheid Onderzoek onder volwassenen en ouderen Onderzoek naar eenzaamheid De Volwassenen- en ouderenmonitor is eind 2012 onder ruim 22.000 zelfstandig wonende inwoners van

Nadere informatie

Bedankt voor het meedoen aan deze peiling. Het invullen duurt ongeveer 10 minuten. Succes!

Bedankt voor het meedoen aan deze peiling. Het invullen duurt ongeveer 10 minuten. Succes! Peiling: uw mening over de aanpak van eenzaamheid Welkom Bedankt voor het meedoen aan deze peiling. Het invullen duurt ongeveer 10 minuten. Succes! Vraag 1 Ik ben werkzaam bij / zet mij in voor de volgende

Nadere informatie

PLAN VAN AANPAK VOORKOMEN EN BESTRIJDEN VAN EENZAAMHEID 1 INLEIDING...2

PLAN VAN AANPAK VOORKOMEN EN BESTRIJDEN VAN EENZAAMHEID 1 INLEIDING...2 PLAN VAN AANPAK VOORKOMEN EN BESTRIJDEN VAN EENZAAMHEID Inhoudsopgave: 1 INLEIDING...2 2 DEFINITIES EN CIJFERS...2 2.1 Wat is eenzaamheid?...2 2.2 Hoe wordt eenzaamheid gemeten?...2 2.3 Eenzaamheid in

Nadere informatie

Pieternel van Giersbergen & Dieke de Koning EENZAAMHEID / 1

Pieternel van Giersbergen & Dieke de Koning EENZAAMHEID / 1 EENZAAMHEID Pieternel van Giersbergen & Dieke de Koning EENZAAMHEID / 1 Partners 'Aanpak eenzaamheid Hatert' EENZAAMHEID / 2 Programma Wat is eenzaamheid? Signalen Omgaan met EENZAAMHEID / 3 Wat is eenzaamheid?

Nadere informatie

Onderwerpen. Sociale relaties en welzijn. Sociale kwetsbaarheid. Functies van sociale relaties. Vrouw, 64 jaar EENZAAMHEID BIJ OUDEREN

Onderwerpen. Sociale relaties en welzijn. Sociale kwetsbaarheid. Functies van sociale relaties. Vrouw, 64 jaar EENZAAMHEID BIJ OUDEREN EENZAAMHEID BIJ OUDEREN Vrouw, 64 jaar Ik ben helemaal geïsoleerd eigenlijk. Ik denk wel eens bij mezelf, ik kan gerust een week dood liggen in huis, maar de mensen merken niets. Dr. Anja Machielse Stichting

Nadere informatie

Lezing, 10 december 2004. Relatie tussen sociaal isolement en psychiatrische ziekte

Lezing, 10 december 2004. Relatie tussen sociaal isolement en psychiatrische ziekte Lezing, 10 december 2004 Relatie tussen sociaal isolement en psychiatrische ziekte Dr. Ludwien Meeuwesen, Sociaal psychologe verbonden aan de Universiteit Utrecht, Afdeling Algemene Sociale Wetenschappen,

Nadere informatie

Coalitie Erbij. De gezichten van eenzaamheid Amsterdam, 24 november 2015

Coalitie Erbij. De gezichten van eenzaamheid Amsterdam, 24 november 2015 Coalitie Erbij De gezichten van eenzaamheid Amsterdam, 24 november 2015 1. De landelijke Coalitie Erbij in 2 minuten 2. Wat is eenzaamheid? 3. De gezichten van eenzaamheid 4. De lokale aanpak van eenzaamheid

Nadere informatie

Signaleren en aanpak van. eenzaamheid. www.cvo.vu.nl

Signaleren en aanpak van. eenzaamheid. www.cvo.vu.nl Signaleren en aanpak van eenzaamheid www.cvo.vu.nl Meer informatie over deze brochure vindt u op de website www.cvo.vu.nl. Op deze site kunt u exemplaren van de brochure bestellen of een PDF-bestand downloaden.

Nadere informatie

FOCUS OP EENZAAMHEID IN MAASTRICHT

FOCUS OP EENZAAMHEID IN MAASTRICHT FOCUS OP EENZAAMHEID IN MAASTRICHT INKADERING Een nadere definiëring van het begrip eenzaamheid is noodzakelijk om te voorkomen dat bij de ontwikkeling van beleid een te ruime omschrijving zou leiden tot

Nadere informatie

Verslag van de bijeenkomst Eenzaamheid en sociaal isolement bij ouderen: de inzet van vrijwilligers, 8 april 2014.

Verslag van de bijeenkomst Eenzaamheid en sociaal isolement bij ouderen: de inzet van vrijwilligers, 8 april 2014. Verslag van de bijeenkomst Eenzaamheid en sociaal isolement bij ouderen: de inzet van vrijwilligers, 8 april 2014. Programma: 09.30 uur - Inloop met koffie en thee 10.00 uur - Eenzaamheid en sociaal isolement:

Nadere informatie

Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos

Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos Bijlage 2 Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos A1 Uitbrengen jaarkrant A2 Advertentie huis aan huis bladen A3 Consultatie B1 Brochures

Nadere informatie

GEMEENTE OLDEBROEK. Aanleiding om te informeren Schriftelijke vragen van het CDA over de aanpak van eenzaamheid.

GEMEENTE OLDEBROEK. Aanleiding om te informeren Schriftelijke vragen van het CDA over de aanpak van eenzaamheid. GEMEENTE OLDEBROEK Informatie van het college aan de raad Onderwerp: Beantwoording schriftelijke vragen CDA over aanpak eenzaamheid. Portefeuillehouder: College Kenmerk: 224932 / 224934 Behandelend ambtenaar:

Nadere informatie

Wat is eenzaamheid en waarom is het een probleem? 8-10-2015. Het project van de UvH 1. Programma. Sociale verbondenheid.

Wat is eenzaamheid en waarom is het een probleem? 8-10-2015. Het project van de UvH 1. Programma. Sociale verbondenheid. Programma Samen tegen eenzaamheid Dr. Anja Machielse Deel 1: Wat is eenzaamheid en waarom is het een probleem? Achtergronden, verschijningsvormen Mini-conferentie Tilburg, 30 september 2015 Deel 2: Wat

Nadere informatie

Samenvatting Eenzaamheidsonderzoek Coalitie Erbij

Samenvatting Eenzaamheidsonderzoek Coalitie Erbij Samenvatting Eenzaamheidsonderzoek Coalitie Erbij Door TNS/NIPO oktober/november 2008 1. Inleiding Eenzaamheid is een groot maatschappelijk probleem en treft veel Nederlanders direct in hun welzijn. Het

Nadere informatie

DE AANPAK VAN SOCIAAL ISOLEMENT. KNELPUNTEN EN DILEMMA S.

DE AANPAK VAN SOCIAAL ISOLEMENT. KNELPUNTEN EN DILEMMA S. DE AANPAK VAN SOCIAAL ISOLEMENT. KNELPUNTEN EN DILEMMA S. Presentatie DAK bijeenkomst 16 juni 2014 Dr. Marina Jonkers ONDERWERPEN Wat doet LESI? Aanpak sociaal isolement in gemeenten Beleidsurgentie en

Nadere informatie

Eenzaamheid in relatie tot digitale communicatie

Eenzaamheid in relatie tot digitale communicatie Eenzaamheid in relatie tot digitale communicatie Index 1. Samenvatting p. 3 2. Doelstellingen en opzet onderzoek p. 6 3. Gebruik communicatiemiddelen p. 9 4. Perceptie digitale communicatie en eenzaamheid

Nadere informatie

Zorg na de diagnose. Emete Solmaz, specialist ouderengeneeskunde, Royaal Thuis Brian Sinnema, casemanager dementie, HWW Zorg

Zorg na de diagnose. Emete Solmaz, specialist ouderengeneeskunde, Royaal Thuis Brian Sinnema, casemanager dementie, HWW Zorg Zorg na de diagnose Emete Solmaz, specialist ouderengeneeskunde, Royaal Thuis Brian Sinnema, casemanager dementie, HWW Zorg Disclosure belangen sprekers Potentiële belangenverstrengeling Voor bijeenkomst

Nadere informatie

OUD EN EENZAAM? KWETSBAARHEID VOOR EENZAAMHEID OP LATERE LEEfTIJD

OUD EN EENZAAM? KWETSBAARHEID VOOR EENZAAMHEID OP LATERE LEEfTIJD OUD EN EENZAAM? KWETSBAARHEID VOOR EENZAAMHEID OP LATERE LEEfTIJD Leen HEYLEN 1 Eenzaamheid en oud zijn wordt nog frequent met elkaar geassocieerd. Dit stereotype beeld gaat echter voor vele ouderen niet

Nadere informatie

De Eenzaamheid voorbij..? Conferentie 1 juni 2017 Mieke Mes, specialist eenzaamheid

De Eenzaamheid voorbij..? Conferentie 1 juni 2017 Mieke Mes, specialist eenzaamheid De Eenzaamheid voorbij..? Conferentie 1 juni 2017 Mieke Mes, specialist eenzaamheid Even voorstellen Mijn naam is Mieke Mes, deskundige op het gebied van aanpakken Eenzaamheid Vanuit mijn bedrijf MM-adviesburo

Nadere informatie

Thema Huisbezoek helpt

Thema Huisbezoek helpt Thema Huisbezoek helpt Project Eenzaamheid Barneveld 5 April 2011 Adrie ten Brinke (voorzitter Seniorenraad Barneveld) Els van Beurden (Wmo-adviseur gemeente Barneveld) 1 Inhoud presentatie Aanleiding

Nadere informatie

Herijking subsidierelatie ONIS: opdracht aan ONIS

Herijking subsidierelatie ONIS: opdracht aan ONIS Bijlage 2 Bestuursrapportage uitvoeringsplannen Beleidsplan Wmo 2012-2015 Asten-Someren Herijking subsidierelatie ONIS: opdracht aan ONIS Inleiding In het kader van de kerntakendiscussie is besloten dat

Nadere informatie

Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek Wmo en de Benchmarks Wmo resultaten over 2013

Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek Wmo en de Benchmarks Wmo resultaten over 2013 Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek Wmo en de Benchmarks Wmo resultaten over 2013 Klanttevredenheidsonderzoek Het KTO is een wettelijke verplichting wat betreft de verantwoording naar de Gemeenteraad

Nadere informatie

Behoefte aan verbondenheid

Behoefte aan verbondenheid Eenzaamheid aanpakken? Nan Stevens Psychogerontologie Radboud Universiteit Nijmegen Behoefte aan verbondenheid Een basale behoefte aan een aantal mensen waarbij er sprake is van Regelmatig contact Wederzijdse

Nadere informatie

Samen tegen eenzaamheid

Samen tegen eenzaamheid Samen tegen eenzaamheid Van 25 september tot en met 4 oktober is de Week tegen de Eenzaamheid. Het thema dit jaar is: Herken eenzaamheid en handel op tijd. Hoe eerder eenzaamheid wordt gesignaleerd en

Nadere informatie

Inleiding. Doelen en uitgangspunten van het gemeentebestuur

Inleiding. Doelen en uitgangspunten van het gemeentebestuur Inleiding TRILL is een methodiek die de verantwoordelijkheden en de te leveren prestaties van betrokken partijen in kaart brengt. Zo moet de ambtenaar de beleidsdoelstellingen die door het gemeentebestuur

Nadere informatie

'Voor mekaar, actieprogramma gericht op het bestrijden van eenzaamheid'

'Voor mekaar, actieprogramma gericht op het bestrijden van eenzaamheid' 'Voor mekaar, actieprogramma gericht op het bestrijden van eenzaamheid' Voor Mekaar is de titel van het Rotterdamse actieprogramma gericht op het bestrijden van eenzaamheid (december 2014). Het volledige

Nadere informatie

Zelf doen wat kan en ondersteuning waar moet.

Zelf doen wat kan en ondersteuning waar moet. Zelf doen wat kan en ondersteuning waar moet. Op 1 januari 2015 wordt de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015) van kracht. De zes Drechtsteden zijn dan verantwoordelijk voor de ondersteuning

Nadere informatie

Klanttevredenheid. Vereenzaming Ouderen Soest VOS

Klanttevredenheid. Vereenzaming Ouderen Soest VOS 2011 Klanttevredenheid Vereenzaming Ouderen Soest VOS Stichting Welzijn Ouderen Soest Molenstraat 8c 3764 TG Soest 035 60 23 681 info@swos.nl www.swos.nl KvK 41189365 Klanttevredenheidsonderzoek Vereenzaming

Nadere informatie

Gemeenten Regio kop. Deelnemende gemeenten: Gemeente Den Helder Gemeente Schagen Gemeente Hollands Kroon Gemeente Texel

Gemeenten Regio kop. Deelnemende gemeenten: Gemeente Den Helder Gemeente Schagen Gemeente Hollands Kroon Gemeente Texel Gemeenten Regio kop Deelnemende gemeenten: Gemeente Den Helder Gemeente Schagen Gemeente Hollands Kroon Gemeente Texel Vragen via de mail richten aan (zie bijlage voor format): Schagen: aanbestedingen@schagen.nl

Nadere informatie

Een handreiking voor vrijwilligers

Een handreiking voor vrijwilligers Waarschijnlijk overkomt het u wel eens dat u vermoedt dat een oudere eenzaam is. Eenzaamheid is lastig te herkennen en niet altijd makkelijk te bespreken. Deze brochure legt in vogelvlucht uit wat eenzaamheid

Nadere informatie

Eenzaamheid onder mantelzorgers Jolanda Elferink, Expertisecentrum Mantelzorg

Eenzaamheid onder mantelzorgers Jolanda Elferink, Expertisecentrum Mantelzorg Eenzaamheid onder mantelzorgers Jolanda Elferink, Expertisecentrum Mantelzorg 4-06-13 Inhoud - In welke mantelzorgsituaties kom je eenzaamheid tegen? - Welke drie stappen kun je zetten om eenzaamheid te

Nadere informatie

Samen sterk. Eenzaamheid en sociaal isolement en de rol van gemeenten. Alwien Bogaart Norbert Broenink

Samen sterk. Eenzaamheid en sociaal isolement en de rol van gemeenten. Alwien Bogaart Norbert Broenink Samen sterk Eenzaamheid en sociaal isolement en de rol van gemeenten Alwien Bogaart Norbert Broenink Samen sterk Eenzaamheid en sociaal isolement en de rol van gemeenten Amsterdam, september 2011 Alwien

Nadere informatie

Eenzaamheid en de Wmo? Aandachtspunten voor de lokale agenda

Eenzaamheid en de Wmo? Aandachtspunten voor de lokale agenda Eenzaamheid en de Wmo? Aandachtspunten voor de lokale agenda AVI-toolkit 23 April 2015 Inhoudsopgave Eenzaamheid op de lokale agenda?... 3 1. Wat is eenzaamheid?... 3 2. Belangrijke ontwikkelingen... 4

Nadere informatie

Trainingen eenzaamheid en sociaal isolement

Trainingen eenzaamheid en sociaal isolement Trainingen eenzaamheid en sociaal isolement Dr. Anja Machielse Dr. Marina Jonkers Coalitie Erbij 5 maart 2015 Foto: Eamonn Doyle Programma Introductie: Visie op eenzaamheid en sociaal isolement Achtergronden

Nadere informatie

Sport- en beweegvragen van kwetsbare doelgroepen/ mensen met een beperking in het sociale wijkteam en de rol van MEE

Sport- en beweegvragen van kwetsbare doelgroepen/ mensen met een beperking in het sociale wijkteam en de rol van MEE Sport- en beweegvragen van kwetsbare doelgroepen/ mensen met een beperking in het sociale wijkteam en de rol van MEE Meedoen mogelijk maken! MEE Samen (regio s Veluwe Overijssel Twente) 36 gemeenten 300

Nadere informatie

Eenzaamheid. Naar een andere aanpak. Jeannette Rijks. 2011 Jeannette Rijks. Ambachtenstraat 13 4731RE Oudenbosch 0165 316626

Eenzaamheid. Naar een andere aanpak. Jeannette Rijks. 2011 Jeannette Rijks. Ambachtenstraat 13 4731RE Oudenbosch 0165 316626 Eenzaamheid Naar een andere aanpak Jeannette Rijks Ambachtenstraat 13 4731RE Oudenbosch 0165 316626 Eenzaamheid, sociaal isolement, alleen zijn Een probleem? De maatschappij maakt zich zorgen om eenzaamheid.

Nadere informatie

EENZAAMHEID Inventarisatie en vooruitblik

EENZAAMHEID Inventarisatie en vooruitblik EENZAAMHEID Inventarisatie en vooruitblik Aanleiding Uw Raad heeft via een motie op 22 februari 2016 gevraagd om een notitie waarin de huidige infrastructuur ter bestrijding van eenzaamheid wordt weergegeven

Nadere informatie

Schriftelijke vragen aan het college van B&W ex artikel 48 RvO

Schriftelijke vragen aan het college van B&W ex artikel 48 RvO Schriftelijke vragen aan het college van B&W ex artikel 48 RvO Datum indiening 1 : Naam indiener: 2 oktober 2016 Adrie van Erp Onderwerp: Aanpak Eenzaamheid Vraag: Geacht college, Cijfers op basis van

Nadere informatie

Werkbezoek Gemeenteraad Leiderdorp 21 mei 2014

Werkbezoek Gemeenteraad Leiderdorp 21 mei 2014 Werkbezoek Gemeenteraad Leiderdorp 21 mei 2014 Programma Welkom en korte kennismaking Pluspunt aan het werk Ouderen Mantelzorgers Visie Pluspunt op ontwikkelingen in sociaal domein Pluspunt aan het werk

Nadere informatie

Participatie in rollen. De cliënten die van de Awbz naar de Wmo gaan. Overzicht. Mensen met beperkingen participeren in de wijk (en daar buiten)

Participatie in rollen. De cliënten die van de Awbz naar de Wmo gaan. Overzicht. Mensen met beperkingen participeren in de wijk (en daar buiten) Maatschappelijke participatie, stigma en openheid Overzicht Maatschappelijke Participatie Participatie door rehabilitatie Openheid Lies Korevaar Groningen, 27 januari 2015 Afsluiting De cliënten die van

Nadere informatie

Eenzaamheid: herkennen, voorkomen, verminderen.

Eenzaamheid: herkennen, voorkomen, verminderen. Eenzaamheid: herkennen, voorkomen, verminderen. Vraag vooraf: Wat riep, bij het zien van de uitnodiging, het thema Eenzaamheid bij jou op? Onderzoek heeft uitgewezen dat: eenzame mensen die eenmaal bestempeld

Nadere informatie

Beleid mantelzorg en vrijwilligers Fener Zorg

Beleid mantelzorg en vrijwilligers Fener Zorg P a g i n a 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 1 2. Begrippen 1-2 3. Verschillen tussen mantelzorg en vrijwilligerswerk 2 4. Mantelzorg in Rotterdam 2-3 5. Visie van Fener Zorg op mantelzorg en vrijwilligers

Nadere informatie

Op weg naar de speerpuntennotitie lokaal gezondheidsbeleid Boxmeer 2009 2011: Speerpunten voor Boxmeer?? Esther Hendriks 24 september 2009

Op weg naar de speerpuntennotitie lokaal gezondheidsbeleid Boxmeer 2009 2011: Speerpunten voor Boxmeer?? Esther Hendriks 24 september 2009 Op weg naar de speerpuntennotitie lokaal gezondheidsbeleid Boxmeer 2009 2011: Speerpunten voor Boxmeer?? Esther Hendriks 24 september 2009 Op weg naar speerpuntennotitie? Wat doen/deden we al? Welke gezondheidsproblemen

Nadere informatie

Samen voor een sociale stad

Samen voor een sociale stad Samen voor een sociale stad 2015-2018 Samen werken we aan een sociaal en leefbaar Almere waar iedereen naar vermogen meedoet 2015 Visie VMCA 2015 1 Almere in beweging We staan in Almere voor de uitdaging

Nadere informatie

Beschrijving Doelstellingen Wmo Stabilisering en Groei

Beschrijving Doelstellingen Wmo Stabilisering en Groei Beschrijving Doelstellingen Wmo 2015-2018 Stabilisering en Groei Beschrijving doel Stabilisering Doel Individu in staat stellen op het hoogst haalbare niveau van participatie en zelfredzaamheid te komen

Nadere informatie

Subsidieregels Hof van Twente 2016

Subsidieregels Hof van Twente 2016 9. Subsidieregel éénmalige subsidies Sport, Cultuur, Zorg en Jeugd Maatschappelijke effecten Doelstellingen Subdoelstellingen Vergroten zelfredzaamheid Vergroten maatschappelijke participatie Vergroten

Nadere informatie

8 Eenzaamheid bij ouderen in de regio Gelre-IJssel

8 Eenzaamheid bij ouderen in de regio Gelre-IJssel 8 Eenzaamheid bij ouderen in de regio Gelre-IJssel t Eenzaamheid komt onder alle bevolkingsgroepen voor, zowel onder jongeren als onder ouderen. Toch bestaat de indruk dat bij ouderen relatief meer eenzaamheidsgevoelens

Nadere informatie

KWALITATIEF ONDERZOEK EN INTERVENTIES BIJ

KWALITATIEF ONDERZOEK EN INTERVENTIES BIJ KWALITATIEF ONDERZOEK EN INTERVENTIES BIJ EENZAAMHEID EN SOCIAAL ISOLEMENT Marina Jonkers Werkconferentie Kwalitatief evalueren in het sociale domein Movisie, 16 december 2014 Onderwerpen Sociale kwetsbaarheid:

Nadere informatie

Plan van aanpak eenzaamheid 2016-2019

Plan van aanpak eenzaamheid 2016-2019 Plan van aanpak eenzaamheid 2016-2019 Schiedam, november 2015 Bijna de helft van de Schiedammers geeft aan zich eenzaam te voelen. Dat blijkt uit de gezondheidsenquête die we sinds 2008 elke vier jaar

Nadere informatie

Man, 88 jaar. Sociale relaties voorzien in fundamentele sociale bestaansvoorwaarden (Weiss, 1974)

Man, 88 jaar. Sociale relaties voorzien in fundamentele sociale bestaansvoorwaarden (Weiss, 1974) Man, 88 jaar Onderwerpen Empowerment van Kwetsbare Ouderen Prof. Dr. Anja Machielse Je bent nooit te oud om te beginnen Den Haag, 6 april 2017 Ik heb nooit kunnen denken dat ik, na zo n gelukkig leven,

Nadere informatie

Wat werkt bij aanpak van Eenzaamheid Haarlemse conferentie 2 maart 2017

Wat werkt bij aanpak van Eenzaamheid Haarlemse conferentie 2 maart 2017 Wat werkt bij aanpak van Eenzaamheid Haarlemse conferentie 2 maart 2017 Theo van Tilburg Sociologie Vrije Universiteit Amsterdam Theo.van.Tilburg@vu.nl 1 Onderwerpen Wat is eenzaamheid Hoe vaak komt het

Nadere informatie

Toolkit Eenzaamheid Doelen Achtergrond

Toolkit Eenzaamheid Doelen Achtergrond Toolkit Eenzaamheid Doelen Het voorkomen, oplossen en/of verwerken van eenzaamheid bij ouderen: 1. Het vaststellen van de mate van eenzaamheid. 2. Het onderscheiden van de soort eenzaamheid. 3. Het zoeken

Nadere informatie

Humanitas Tandem Achterhoek. Presentatie Marianne de Veer Coördinator

Humanitas Tandem Achterhoek. Presentatie Marianne de Veer Coördinator Humanitas Tandem Achterhoek Presentatie Marianne de Veer Coördinator Humanitas Tandem Doel: Sociaal isolement doorbreken en/of dreigend isolement voorkomen De weg vinden naar nieuwe vrienden en kennissen

Nadere informatie

Manifest. van de mantelzorger

Manifest. van de mantelzorger Manifest van de mantelzorger Manifest van de Mantelzorger Mantelzorgers zijn mensen die onbetaald en vanuit een persoonlijke band zorgen voor een hulpbehoevende oudere, chronische zieke of gehandicapte

Nadere informatie

#+ Postbus 15. gemeentebestuur. Afdeling RMO Team: Maatschappelijke Ontwikkeling

#+ Postbus 15. gemeentebestuur. Afdeling RMO Team: Maatschappelijke Ontwikkeling gemeentebestuur PURMEREI' #+ Postbus 15 1440 AA Purmerend telefoon 0299-452911 telefax 0299-452124 Afdeling RMO Team: Maatschappelijke Ontwikkeling Aan de gemeenteraad van Purmerend ons kenmerk 1322073

Nadere informatie

Ook uw organisa-e biedt welzijn?

Ook uw organisa-e biedt welzijn? Ook uw organisa-e biedt welzijn? Dr. Anja Machielse a.machielse@uvh.nl NOV, 16 juni 2015 Onderwerpen Eenzaamheid als maatschappelijk vraagstuk Bereiken van de doelgroep Passende interven-es Randvoorwaarden

Nadere informatie

Commissie notitie. Onderwerp: Eenzaamheid.

Commissie notitie. Onderwerp: Eenzaamheid. gemeente Eindhoven 16R6662 Raadsnummer Inboeknummer 16bst00150 Dossiernummer 16.05.851 B&W beslisdatum 2 februari 2016 Commissie notitie Onderwerp: Eenzaamheid. Inleiding In het coalitieakkoord Expeditie

Nadere informatie

Samen tegen Eenzaamheid

Samen tegen Eenzaamheid Concept Plan van Aanpak versie sept 2017 Concept Plan van aanpak versie sept 2017 Coalitie Erbij De Bilt - 2017-2019 Vooraf Tijdens de werkconferentie op 1 juni jl. zijn tal van ideeën en voorbeelden opgehaald

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid WZU Veluwe 2015

Mantelzorgbeleid WZU Veluwe 2015 Mantelzorgbeleid WZU Veluwe 2015 April 2015 Ant Stremmelaar Adviseur Zorg en Kwaliteit Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Doel 3 3. Begripsbepaling 3 4. Uitgangspunten WZU Veluwe 4 2 Inleiding Mantelzorg

Nadere informatie

Waarom de inzet van ervaringsdeskundigen bijdraagt aan herstel en participatie van kwetsbare burgers

Waarom de inzet van ervaringsdeskundigen bijdraagt aan herstel en participatie van kwetsbare burgers Waarom de inzet van ervaringsdeskundigen bijdraagt aan herstel en participatie van kwetsbare burgers Wie/wat is de ervaringsdeskundige in het wijkgericht werken? Waarin onderscheidt zij zich? Wat is haar

Nadere informatie

Signaleringsnetwerk Ouderen Veenendaal Kwaliteitscriteria voor een werkend netwerk

Signaleringsnetwerk Ouderen Veenendaal Kwaliteitscriteria voor een werkend netwerk Signaleringsnetwerk Ouderen Veenendaal Kwaliteitscriteria voor een werkend netwerk John Hegenbart Trudy Dankers 3 Titel: Signaleringsnetwerk Ouderen Veenendaal Kwaliteitscriteria voor een werkend netwerk

Nadere informatie

Samenwerkingsovereenkomst Cliënt in de Hoofdrol

Samenwerkingsovereenkomst Cliënt in de Hoofdrol Samenwerkingsovereenkomst Cliënt in de Hoofdrol, STIP OP DE HORIZON 2021 Provinciehuis Flevoland te Lelystad, 14 september 2017 1 Samenwerkingsovereenkomst Cliënt in de Hoofdrol Ondertekenaars Partijen

Nadere informatie

Sociale netwerken. Waarom en hoe?

Sociale netwerken. Waarom en hoe? Sociale netwerken Waarom en hoe? Opbouw verhaal Zorg in Nederland -recente ontwikkelingen en hun achtergronden Verschijningsvormen en omvang informele zorg Zorg voor de informele zorg De kracht van netwerken

Nadere informatie

OInleiding1c Psychische ongezondheid Psychische problemen Ervaren gezondheid Eenzaamheid

OInleiding1c Psychische ongezondheid Psychische problemen Ervaren gezondheid Eenzaamheid OInleiding 1 c Depressie is één van de belangrijkste psychische stoornissen waar met preventie gezondheidswinst is te behalen. Depressie is daarom als landelijk speerpunt gekozen. In deze factsheet zal

Nadere informatie

DE GGZ IN DE 9 PRESTATIEVELDEN

DE GGZ IN DE 9 PRESTATIEVELDEN WMO W A A I E R Obstakels - Voorwaarden en Aanbevelingen DE GGZ IN DE 9 PRESTATIEVELDEN 1 Het bevorderen van sociale samenhang en leefbaarheid van dorpen wijken en buurten Obstakels Isolement Vooroordelen

Nadere informatie

Projectplan Ouderen en Levensvragen / Zingeving Cuijk.

Projectplan Ouderen en Levensvragen / Zingeving Cuijk. Projectplan Ouderen en Levensvragen / Zingeving Cuijk. Levens- / en zingevingvragen zijn op de achtergrond geraakt in onze samenleving, soms ook in het welzijnswerk. Toch zijn kwetsbaarheid en eenzaamheid

Nadere informatie

Eenzaam ben je niet alleen

Eenzaam ben je niet alleen 8-12-2015 Kennismaking Eenzaam ben je niet alleen Samen werken aan een nieuwe blik op eenzaamheid en sociaal isolement Eigen ervaring eenzaamheid, sociaal isolement? persoonlijk en/of professioneel. Waarom

Nadere informatie

WAT WERKT BIJ DE AANPAK VAN ARMOEDE?

WAT WERKT BIJ DE AANPAK VAN ARMOEDE? WAT WERKT BIJ DE AANPAK VAN ARMOEDE? WAT WE KUNNEN LEREN VAN EMPOWERMENT 16 MAART 2016 Werkconferentie Sint Laurensfonds: Kinderen en armoede - naar een gerichte inzet Dr. Jurriaan Omlo ROTTERDAM IS DE

Nadere informatie

Nr. 8 November / December 2015

Nr. 8 November / December 2015 Afd. Lisse Nr. 8 November / December 2015 Beste CDA leden, Hierbij de achtste editie van de CDA Nieuwsbrief. In maart zijn we begonnen u meer op hoogte te brengen van het wel en wee in de fractie en de

Nadere informatie

Stichting OOPOEH Eindrapportage over de impactmetingen in september 2015 en juni 2016

Stichting OOPOEH Eindrapportage over de impactmetingen in september 2015 en juni 2016 Stichting OOPOEH Eindrapportage over de impactmetingen in september 2015 en juni 2016 In welke mate draagt Stichting OOPOEH bij aan minder eenzaamheid onder ouderen? PwC deed twee impactmetingen Stichting

Nadere informatie

Ouderenmishandeling De rol van de gemeente

Ouderenmishandeling De rol van de gemeente Ouderenmishandeling De rol van de gemeente 11/21/2013 Congres huiselijk geweld 18 november 2013 Programma: Opening Inleiding landelijke aanpak ouderenmishandeling; de meldcode De rol van de gemeente: s-hertogenbosch

Nadere informatie

Hoe zetten we sport in voor kwetsbare doelgroepen passend bij de WMO? Evelien Wijdeveld en Simon Ott Sportontmoeting, 9 oktober 2013

Hoe zetten we sport in voor kwetsbare doelgroepen passend bij de WMO? Evelien Wijdeveld en Simon Ott Sportontmoeting, 9 oktober 2013 Hoe zetten we sport in voor kwetsbare doelgroepen passend bij de WMO? Evelien Wijdeveld en Simon Ott Sportontmoeting, 9 oktober 2013 Zorg en sport Zorg benadrukt het ziek zijn De patiënt wordt behandeld

Nadere informatie

Vrouw, 81 jaar. Aanpak eenzaamheid Rotterdam. De start: Waarom eenzaamheid aanpakken? vraagstuk? De uitdaging. Wat is er al gedaan?

Vrouw, 81 jaar. Aanpak eenzaamheid Rotterdam. De start: Waarom eenzaamheid aanpakken? vraagstuk? De uitdaging. Wat is er al gedaan? Anja Machielse en Han Riksten Aanpak eenzaamheid Rotterdam Vrouw, 81 jaar Ik voel me erg eenzaam. Vreselijk eenzaam. Ik denk wel eens... als ik ga slapen... ik wou dat ik maar niet wakker werd. Dan zie

Nadere informatie

Natuurlijk... NUTH. NUTH... Natuurlijk DE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING (WMO)

Natuurlijk... NUTH. NUTH... Natuurlijk DE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING (WMO) DE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING (WMO) Natuurlijk... NUTH NUTH... Natuurlijk Gemeente Nuth - Deweverplein 1 - Postbus 22000-6360 AA Nuth - 045-5659100 - www.nuth.nl VOORWOORD wethouder J.J.C van den

Nadere informatie

Manifest. voor de intensieve vrijwilligerszorg

Manifest. voor de intensieve vrijwilligerszorg Manifest voor de intensieve vrijwilligerszorg Manifest voor de intensieve vrijwilligerszorg Meer dan 15.000 mensen zijn vrijwilliger bij een Waarom dit manifest? organisatie voor Vrijwillige Thuishulp,

Nadere informatie

MAATSCHAPPELIJKE OPVANG EN BESCHERMD WONEN IN DE REGIO OOST-VELUWE

MAATSCHAPPELIJKE OPVANG EN BESCHERMD WONEN IN DE REGIO OOST-VELUWE MAATSCHAPPELIJKE OPVANG EN BESCHERMD WONEN IN DE REGIO OOST-VELUWE ONZE AGENDA VOOR 2016-2020 NA INSPRAAK Sommige mensen hebben zo weinig grip op hun dagelijks leven, dat ze niet zelfstandig kunnen wonen.

Nadere informatie

Bijzondere mantelzorgers. Bijzondere mantelzorgers. Opbouw. Opbouw. Bijzondere mantelzorg 7-7-2014. Aandacht voor naasten - een korte historie

Bijzondere mantelzorgers. Bijzondere mantelzorgers. Opbouw. Opbouw. Bijzondere mantelzorg 7-7-2014. Aandacht voor naasten - een korte historie Presentatie Rick Kwekkeboom Bijzondere mantelzorgers Bijzondere mantelzorgers De lat, die bepaal jij De lat, die bepaal jij (????) Aandacht voor naasten - een korte historie In tijden van anti-psychiatrie:

Nadere informatie

Webinar De lokale aanpak van eenzaamheid 8 september 2015

Webinar De lokale aanpak van eenzaamheid 8 september 2015 Webinar De lokale aanpak van eenzaamheid 8 september 2015 Geachte Wmo-raden en anderen, Inleiding Dank dat ik de gelegenheid krijg om uw aandacht te vragen voor het maatschappelijk vraagstuk eenzaamheid

Nadere informatie

13 december 2007. Bijlage. Zorgvernieuwingsprojecten GGZ en Collectieve Preventie GGZ. Bestedingsplan. Regio Midden-Holland.

13 december 2007. Bijlage. Zorgvernieuwingsprojecten GGZ en Collectieve Preventie GGZ. Bestedingsplan. Regio Midden-Holland. 13 december 2007 Bestedingsplan Bijlage Regio Midden-Holland Zorgvernieuwingsprojecten GGZ en Collectieve Preventie GGZ Inleiding Op 3 oktober 2007 heeft het portefeuillehoudersoverleg Wmo ingestemd met

Nadere informatie

Inspiratiedag VVSG Ouderen- en thuiszorg. Cis Dewaele

Inspiratiedag VVSG Ouderen- en thuiszorg. Cis Dewaele Inspiratiedag VVSG Ouderen- en thuiszorg Cis Dewaele Inhoud 1. Waarom outreach 2. Quickscan 3. De visie 4. De cirkel 1. Waarom outreach Niet bereikte groepen De relatie werkt! (leefwereld, waarden en normen)

Nadere informatie

Hoofdlijnen beleidsplan

Hoofdlijnen beleidsplan Hoofdlijnen beleidsplan Doelstelling (statutair) De stichting heeft ten doel, middels de inzet van professionele krachten en vrijwilligers, het uitvoeren, ondersteunen en/of stimuleren, coördineren, begeleiden

Nadere informatie

Leidenincijfers Beleidsonderzoek draagt bij aan de kwaliteit van beleid en besluitvorming

Leidenincijfers Beleidsonderzoek draagt bij aan de kwaliteit van beleid en besluitvorming incijfers Beleidsonderzoek draagt bij aan de kwaliteit van beleid en besluitvorming Uitkomsten GGD-gezondheidspeiling 2016 Gezondheid van aren BELEIDSONDERZOEK 071-516 5123 I info@leidenincijfers.nl I

Nadere informatie

Sociaal kwetsbare burgers in Eersel. Antje Eugster Onderzoeksfunctionaris

Sociaal kwetsbare burgers in Eersel. Antje Eugster Onderzoeksfunctionaris Sociaal kwetsbare burgers in Eersel Antje Eugster Onderzoeksfunctionaris Prestatievelden Wmo 1. Het bevorderen van sociale samenhang en leefbaarheid dorpen 2. Op preventie gerichte ondersteuning van jeugdigen

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid ZAB Nederland

Mantelzorgbeleid ZAB Nederland Mantelzorgbeleid ZAB Nederland 1. Inleiding Mantelzorg is een thema dat momenteel veel aandacht krijgt in onze samenleving. Het gaat om zorg die noodzakelijkerwijs langdurig, onbetaald en vanuit een persoonlijke

Nadere informatie

Outreach: ja hallo 19/05/2016

Outreach: ja hallo 19/05/2016 Outreach: ja hallo 19/05/2016 Inhoud 1. Visie 2. Quality of Life 3. Quickscan 4. De cirkel Visie? Visie geeft denken en handelen vorm Mens-en maatschappijvisie Ruimer dan outreach alleen Iedereen heeft

Nadere informatie

Eenzaamheid en sociaal isolement: ambities en mogelijkheden

Eenzaamheid en sociaal isolement: ambities en mogelijkheden Eenzaamheid en sociaal isolement: ambities en mogelijkheden Dr. Anja Machielse Wmo-atelier 20 januari 2015 Foto: Eamonn Doyle Onderwerpen Eenzaamheid als sociaal vraagstuk Achtergronden en gevolgen Begripsverheldering

Nadere informatie

Onderwerpt leiti^tiefvoorstd ^EeezaiHmheior

Onderwerpt leiti^tiefvoorstd ^EeezaiHmheior Onderwerpt leiti^tiefvoorstd ^EeezaiHmheior ^^EenzddMheid is de ergste vorm van armoede die een mens kan treffen. 0. Aanleiding voor het initiatief Uit het jaarverslag van de gemeente 's-hertogenbosch

Nadere informatie