Decompositie van het dekkingsgraad risico

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Decompositie van het dekkingsgraad risico"

Transcriptie

1 FOR PROFESSIONAL INVESTORS Decompositie van het dekkingsgraad risico Anton Wouters, Head of Customized & Fiduciary Solutions, Amsterdam, 19 mei 2015

2 Multi Asset Solutions I mei 2015 I 2 Risico management voor pensioenfondsen 1. Voor pensioenfondsen is de beslissing over het afdekken van renterisico vanuit strategisch oogpunt (zeer) belangrijk. Maar hoe groot is dat risico eigenlijk in de portefeuille? En wat zijn de parameters die je uiteindelijk gebruikt om die beslissing te nemen? 2. De allocatie naar aandelen/return portefeuille is een belangrijke rendementsbron voor de portefeuille, maar met een relatief hoog risico Ook daar is de vraag, hoe groot is dat risico? En wordt ik voldoende beloond voor dat risico? 3. Deze twee allocatie beslissingen bepalen in hoge mate het risicoprofiel van de portefeuille van het pensioenfonds. Vandaar de volgende vragen: Kunnen de risico s inzichtelijker worden gemaakt dan nu het geval is? Is het mogelijk (binnen de huidige regelgeving) of wenselijk (past het bij het geformuleerde beleggingsbeleid) om het risico profiel te veranderen 4. In deze presentatie introduceren we een andere benadering van risico in de portefeuille van een pensioenfonds en kijken wat de consequenties zijn als dit risico wordt aangepast

3 Multi Asset Solutions I mei 2015 I 3 Risicobronnen benadering: achtergrond Beleggers zijn gewend om via diversificatie het risico te verminderen. Echter: Veelal blijkt onbedoeld het aandelenrisico het grootste risico in de portefeuille te zijn Zeker gedurende perioden van onzekerheid op financiële markten lijkt diversificatie niet te werken (correlatie tussen beleggingssoorten wordt zeer groot) en. het aandelenrisico wordt dan vaak nog groter! Vraag: is de grote gevoeligheid voor aandelenmarkten binnen de portefeuille door diversificatie te verminderen? Nieuwe trend: beleggen in risicofactoren. Deze risicofactoren (c.q. risicobronnen): Zijn zoveel mogelijk ongecorreleerd Moeten een duidelijke opbouw/consistentie hebben Moeten eenvoudig te begrijpen zijn (intuïtief) Moeten makkelijk belegbaar zijn via liquide instrumenten / strategieën

4 Multi Asset Solutions I mei 2015 I 4 Risicobronnen benadering: risico s anders bekeken Waarom gebruiken we een risicobronnen analyse? De verwachte opbrengst per asset categorie wordt behaald door een combinatie van risico s (b.v. economisch van aard) Als je die risico s eenduidig en onafhankelijk van elkaar (niet of zo min mogelijk gecorreleerd) kunt benoemen, krijg je een beter inzicht in de daadwerkelijke risico s Rendement op asset categorieën wordt bepaald door een niet-transparante combinatie van risicobronnen Meer inzicht in de waarde van het gebruik van derivaten (analyse gaat over risico-exposures) Mogelijkheden voor het doorrekenen van scenario s op basis van economische variabelen Er zijn ook nadelen Geen eenduidigheid in de set van factoren Verschillende manieren van schattingen en gebruik van historie Veranderende risicopremies van verschillende factoren over de tijd vormen een belangrijke aandachtspunt Risicobronnen zijn niet altijd direct belegbaar

5 Multi Asset Solutions I mei 2015 I 5 Risicobronnen benadering: achtergrond Beleggen met behulp van economische factoren als risicobronnen, bijvoorbeeld: Amundi (*) maakt gebruik van 3 factoren: 1) Economische groei, 2) Inflatie, 3) Market stress CalPERS (**) maakt gebruik van 5 factoren: 1) Reële rente, 2) Gerealiseerde inflatie, 3) Verwachte inflatie, 4) Volatility, 5) Groei FNV Bondgenoten (***) maakt gebruik van 6 factoren: 1) Nominale Rente, 2) Inflatie, 3) Landen, 4) Bedrijfskrediet, 5)Bedrijfseconomisch, 6) Valuta Let op: de Amundi en CalPERS studies zijn asset-only studies. De FNV-studie heeft betrekking op pensioenfondsen. De uitwerking is een surplus analyse * Managing uncertainty with dams. Asset segmentation in response to macroeconomic changes., Gianni Pola, Balanced Quantitative Research Amundi, May 2013 ** Factor-Based Analysis of Asset Returns Asset Allocation, CalPERS, Investment Office, June 17, 2013 *** Beleggingsrisico s: Aanpak voor het beheersen van de risico s in het beleggingsbeleid van pensioenfondsen, FNV Bondgenoten, 2012

6 Multi Asset Solutions I mei 2015 I 6 Risicobronnen benadering: assumpties case study We kijken naar een typisch Nederlands PF als voorbeeld. De SAA is als volgt: Assets: 25% Aandelen + 55% Fixed Income + 20% Overig Matching portfolio 50% + Return portfolio 50% De volatiliteit van de verwachte dekkingsgraad na 1 jaar wordt berekend en geattribueerd naar risicofactoren De analyse wordt uitgevoerd met behulp van een eigen BNPP IP simulatie model dat de balans van een pensioenfonds simuleert alsmede de gekozen (zie later) risico factoren scenario's worden gebruikt elk met de horizon van een jaar, waarbij niet tussentijds wordt geherbalanceerd (ook niet voor de renteafdekking bij rentebewegingen). Aanvangsdekkingsgraad is 112% en de initiële renteafdekking is 65%. Het Pensioenfonds overweegt om de renteafdekking te verlagen naar 50% Hoe verandert dit het risico profiel van het fonds? Het bovenstaande dient uitsluitend een illustratief doel.

7 Multi Asset Solutions I mei 2015 I 7 Risicobronnen benadering: geselecteerde factoren Real Rates Risk Inflation Risk De verandering in 1 jaar van de 20 jaar zero coupon Staatsobligatie rente. BEI Risk: De verandering in 1 jaar van de 20 jaar break-even inflatie (BEI). Actual Inflation Risk: De verandering in 1 jaar van de actuele inflatie (gerealiseerde CPI van de laatste 12 maanden) Nominal Rates Risk Swap Spread Risk: De verandering in 1 jaar van Swap (20Y) -/- Staatsobligatie (AAA, 20Y) rentes Economic Growth: Credit Risk IG Credit Risk/Low Business Risk: De verandering in 1 jaar van Bedrijfsobligatie (AA, 20Y) -/- Swap (20Y) rentes. HY Credit Risk/Medium Business Risk: Verandering van het verschil in rendement tussen HY Obligatie versus Bedrijfsobligatie. Economic Growth: Currency Risk Mismatch Risk Equity Risk/High Business Risk: Verandering van het verschil in rendement van een aandelen composite (80% DM en 20% EM) versus HY Obligatie. Currency Risk: Relatieve verandering in waarde van de EUR versus een mandje van non-eur valuta's IR Immunization Risk: Dekkingsgraad risico omdat assets niet voor 100% zijn belegd in de matching portefeuille Het bovenstaande dient uitsluitend een illustratief doel.

8 Multi Asset Solutions I mei 2015 I 8 Risicoanalyse: allocatie en decompositie bij 65% renteafdekking Allocatie beleggingen Risicoattributie dekkingsgraad Bron: BNP Paribas Investment Partners Bron: BNP Paribas Investment Partners In termen van risicobronnen komt het meeste risico van business risk, (voornamelijk aandelen risico, 49% ) verbonden aan de return portefeuille, en rente risico ( mismatch risico, 26%), verbonden met de matching portefeuille Een lager afdekkingspercentage zal Het mismatch risico verhogen en tegelijkertijd het aandelen/return portfolio verlagen Het absolute risico (volatiliteit) verhogen Het pensioenfonds wenst een meer evenwichtig risico tussen rente risico en aandelen risico Het bovenstaande dient uitsluitend een illustratief doel.

9 Multi Asset Solutions I mei 2015 I 9 Risicoanalyse: allocatie en decompositie bij 50% renteafdekking Allocatie beleggingen Risicoattributie dekkingsgraad Bron: BNP Paribas Investment Partners Bron: BNP Paribas Investment Partners Fysieke allocatie is gelijk gehouden, matching is verlaag door aanpassing van de derivatenportefeuille In termen van (relatieve) risicobronnen is er veel meer evenwicht tussen business risk, ( aandelen risico nu 38% ) en het rente risico ( mismatch risico nu 43%) In absolute zin is het risico echter verhoogd! Een vervolgvraag zou nu kunnen zijn: kan het pensioenfonds dit doen? Vanuit regelgeving (nftk) Vanuit het gekozen risicoprofiel Het bovenstaande dient uitsluitend een illustratief doel.

10 Multi Asset Solutions I mei 2015 I 10 Risico analyse: verdere decompositie De risicomethodiek kan worden gebruikt worden om een asset-only portefeuille te analyseren, maar ook in de combinatie tussen assets en verplichtingen Van elke individuele asset-class in de beleggingsportefeuille kan de bijdrage aan de diverse risicobronnen worden bepaald De risico s/gevoeligheden van de portefeuille blijken afhankelijk te zijn risico s/gevoeligheden van de onderliggende asset categorieën de weging geschiedt aan de hand van de portefeuillegewichten er is dus een lineaire relatie dit geldt niet voor de decompositie van de dekkingsgraad (niet lineaire combinatie) een andere reden hiervoor is nog dat de voor de dekkingsgraad belangrijke risicobron IR Immunisation misfit niet van toepassing is op de bouwstenen (individuele asset categorieën) Op deze manier kunnen dus bijvoorbeeld de risico s/gevoeligheden van strategische asset allocatie (zonder en met de matchingportefeuille) gerelateerd worden aan de factoren van de onderliggende assets. Je kunt het totale risico van de portefeuille daarmee dus ook sturen

11 Multi Asset Solutions I mei 2015 I 11 Risicoanalyse: verdere decompositie bij 50% renteafdekking Op hoofd asset categorieën heeft deze benadering doorgaans een hoge verklarende attributie van het risico De factoren (risicobronnen) van de SAA worden gerelateerd worden aan de factoren van de assets. Je kunt het totale risico van de portefeuille daarmee dus ook sturen Risk decompositie van de returns binnen de portefeuille Om een goede afweging te maken tussen het gelopen risico en de mogelijke opbrengst (risicopremie) zal er een verwachting over deze opbrengst moeten worden uitgesproken. Het bovenstaande dient uitsluitend een illustratief doel. * Voor de funding ratio: decompositie van het risico van de dekkingsgraad ontwikkeling Bron: BNP Paribas Investment Partners

12 Multi Asset Solutions I mei 2015 I 12 Tenslotte de vraag: kan het PF dit ook uitvoeren? 1. Bepaal een convictie-parameter op basis van een scorecard/stoplicht benadering uitgaande van de huidige allocatie en rente afdekking Groen: hoge convictie om het risico te verhogen/rente afdekking verlagen (>=75%) Rood: hoge convictie om het risico te verlagen/rente afdekking verhogen (>=75%) Oranje: geen convictie 2. Bepaal de eerste stap in het afbouwen van de rente afdekking. Daarbij spelen een rol: Het huidige afdekkingspercentage (65%) De convictie parameter (zeg, 75%) Het minimum en maximum afdekking percentage Voorbeeld: minimum afdekking is 50%, eerste stap wordt dan naar een rente afdekking van: 65% -/- 75%* (65% - 50%) = 53.75% (bij 100% convictie naar 50% rente afdekking) 3. Bepaal of deze stap past binnen de nieuwe pensioen regelgeving en de risicobereidheid Voorbeeld risico parameter 1: VEV altijd kleiner dan 1xx.xx Voorbeeld risico parameter 2: Kans dat de dekkingsgraad op 1-jaars basis beneden bijvoorbeeld 97,5% dekkingsgraad komt moet kleiner zijn dan 2.5% (niet te hoog risico op een hele lage dekkingsgraad) 4. Pas de eerste stap eventueel aan: Zorg dat voldaan wordt aan de risico restricties

13 Aandelen Aandelen Multi Asset Solutions I mei 2015 I 13 Aanpassing rente afdekking: risico raamwerk Neerwaarts risico Rente-hedge 75% 65% 50% 20% 108% 105% 102% Huidige DG is 112, huidige VEV is 115 Convictie rente omhoog is 100% Kan de renteafdekking van 65% naar 50%? 30% 104% 100% 97% 40% 98% 95% 92% Kans DG op 1-jaars basis boven 98 in 97.5% van de uitkomsten Gekozen risico raamwerk o Kans DG 98 < 2.5% o VEV =<117 o Bij risicoverlaging: Kans DG 125 >2.5% VEV Rente-hedge 75% 65% 50% 20% 110% 112% 115% Neerwarts risico 100.0% Opwaarts potentieel 125.0% VEV 115.0% 30% 112% 115% 118% 40% 114% 117% 120% VEV <= 117 Neerwarts risico 97.0% Opwaarts potentieel 130.0% VEV 118.0% Het bovenstaande dient uitsluitend een illustratief doel. Bron: BNPP IP,

14 Aandelen Aandelen Multi Asset Solutions I mei 2015 I 14 Aanpassing rente afdekking: risico raamwerk Neerwaarts risico Rente-hedge 75% 65% 50% 20% 108% 105% 102% Huidige DG is 112, huidige VEV is 115 Convictie rente omhoog is 100% Pas renteafdekking aan van 65% naar 55%%! 30% 104% 100% 97% 40% 98% 95% 92% Kans DG op 1-jaars basis boven 98 in 97.5% van de uitkomsten Gekozen risico raamwerk o Kans DG 98 < 2.5% o VEV =<117 o Bij risicoverlaging: Kans DG 125 >2.5% VEV Rente-hedge 75% 65% 50% 20% 110% 112% 115% Neerwarts risico 100.0% Opwaarts potentieel 125.0% VEV 115.0% 30% 112% 115% 118% 40% 114% 117% 120% VEV <= 117 Neerwarts risico 98.0% Opwaarts potentieel 126.3% VEV 117.0% Het bovenstaande dient uitsluitend een illustratief doel. Bron: BNPP IP,

15 Multi Asset Solutions I mei 2015 I 15 Conclusies In deze presentatie hebben wij een uitwerking gegeven van het mogelijke risico in de dekkingsgraad voor de strategische portefeuille van een gemiddeld pensioenfonds met behulp van economische risicofactoren. In deze dekkingsgraad context zijn het mismatch risico en het business risico dominante factoren De in deze analyse gedefinieerde risicofactoren kunnen ook worden gebruikt als ondersteuning bij asset allocatie beslissingen en/of veranderingen van risicoprofiel Eventueel in aanvulling of combinatie met de reguliere ALM Met behulp van deze methodologie kan op een meer gestructureerde wijze een dynamische risico management proces voor de portefeuille vorm worden gegeven. Op basis van de huidige exposures binnen de portefeuille Op basis van een vooraf gedefinieerd risico raamwerk Echter, gebruik van common sense (niet alleen rule-based denken) is nog steeds vereist

16 Multi Asset Solutions I mei 2015 I 16 Disclaimer Dit document dient enkel ter informatie en is 1) geen voorstel of aanbod tot het aankopen of verhandelen van de financiële instrumenten hierin beschreven en 2) geen beleggingsadvies. Voordat u investeert in enig product van BNP Paribas Investment Partners* dient u zich te informeren over de (financiële) risico's die verbonden zijn aan een belegging in dit product en mogelijke restricties die u en uw beleggingsactiviteiten als gevolg van de op u van toepassing zijnde wet- en regelgeving ondervinden. Indien u na het lezen van dit materiaal een belegging in dit product overweegt, wordt u dan ook geadviseerd om een zodanige belegging te bespreken met uw relatiebeheerder of persoonlijke adviseur en na te gaan of dit product - gezien de daarmee verbonden risico's - past binnen uw beleggingsactiviteiten. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. De mogelijkheid bestaat dat uw belegging in waarde stijgt; het is echter ook mogelijk dat uw belegging weinig tot geen inkomsten zal genereren en dat uw inleg bij een ongunstig koersverloop geheel of ten dele verloren gaat. BNP Paribas Investment Partners* heeft alle redelijkerwijs mogelijke zorg besteed aan de betrouwbaarheid van dit materiaal, echter aanvaardt geen aansprakelijkheid voor druk- en zetfouten. De in dit document opgenomen informatie en opinies kunnen worden gewijzigd zonder voorafgaand bericht. BNP Paribas Investment Partners is niet verplicht de hierin opgenomen informatie en opinies te actualiseren of te wijzigen. * BNP Paribas Investment Partners is de wereldwijde merknaam van de vermogensbeheerdiensten van BNP Paribas Groep. Dit document is uitgegeven door BNP Paribas Investment Partners Netherlands N.V. (adres: Herengracht 595, 1017 CE Amsterdam) dat deel uitmaakt van de BNP Paribas groep.

Doelbeleggen. Dirk van Ommeren, 5 maart 2015

Doelbeleggen. Dirk van Ommeren, 5 maart 2015 Doelbeleggen Dirk van Ommeren, 5 maart 2015 I 09/03/2015 I 2 Mijn financiële tijdslijn Doelbeleggen of doelsparen? 2025 2030 2035 EUR 15.000? EUR 25.000? EUR 35.000? I 09/03/2015 I 3 Doelbeleggen of doelsparen

Nadere informatie

Wat te doen met je pensioen? Grip op je Vermogen - Dirk van Ommeren - 3 oktober 2014

Wat te doen met je pensioen? Grip op je Vermogen - Dirk van Ommeren - 3 oktober 2014 Wat te doen met je pensioen? Grip op je Vermogen - Dirk van Ommeren - 3 oktober 2014 2 Pensioen: turen naar de vrijheid 50 jaar lang werken we toe naar ons pensioen Dan willen we onafhankelijk zijn En

Nadere informatie

Bouw uw eigen beleggingsportefeuille

Bouw uw eigen beleggingsportefeuille Bouw uw eigen beleggingsportefeuille Joost van Leenders, oktober 2013 Bouw uw eigen beleggigsportefeuille I oktober 2013 I 2 Agenda Strategisch versus tactisch beleggingsbeleid Spreiding, waarom ook alweer?

Nadere informatie

FOR PROFESSIONAL INVESTORS. Emerging Dividends. Grip op je Vermogen, Den Haag, september 2012

FOR PROFESSIONAL INVESTORS. Emerging Dividends. Grip op je Vermogen, Den Haag, september 2012 FOR PROFESSIONAL INVESTORS Emerging Dividends Grip op je Vermogen, Den Haag, september 2012 Emerging Dividends I september 2012 I 2 Op zoek naar inkomen even Google checken GoogleTM zoek-activiteit naar

Nadere informatie

WERELDWIJD BELEGGEN: HIER LIGGEN DE KANSEN Sander Zondag, CIO Global Equities (OBAM) Grip op je Vermogen, 3 Oktober 2014

WERELDWIJD BELEGGEN: HIER LIGGEN DE KANSEN Sander Zondag, CIO Global Equities (OBAM) Grip op je Vermogen, 3 Oktober 2014 WERELDWIJD BELEGGEN: HIER LIGGEN DE KANSEN Sander Zondag, CIO Global Equities (OBAM) Grip op je Vermogen, 3 Oktober 2014 2 Waarom in aandelen? Waarom wereldwijd? Welke aanpak? 3 NINJA Loans?! NO Income,

Nadere informatie

MAART Samenvoeging van subfondsen. BNP Paribas L1 en Parvest

MAART Samenvoeging van subfondsen. BNP Paribas L1 en Parvest MAART 2011 Samenvoeging van subfondsen en Parvest Samenvoeging van subfondsen - en Parvest I maart 2011 I 2 Sinds het samengaan met Fortis Investments, bestaat het fondsaanbod van BNP Paribas Investment

Nadere informatie

Top speler in Europa. BNP Paribas L1 Equity Best Selection Euro

Top speler in Europa. BNP Paribas L1 Equity Best Selection Euro Top speler in Europa BNP Paribas L1 Equity Best Selection Euro 1 Wij denken dat dit een goed moment is om in Europese ondernemingen te beleggen en wel om de volgende redenen: Ze zijn momenteel sterk: ondanks

Nadere informatie

BNP Paribas Plan Easy Future

BNP Paribas Plan Easy Future Januari 2014 easy future: GEEF JE PLANNEN VORM Q&A BNP Paribas Plan Easy Future 1/Als er geen subfonds beschikbaar is met een looptijd die aansluit bij mijn project, in welk fonds moet ik dan beleggen?

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg Beleggingsplan 2011

Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg Beleggingsplan 2011 Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg Beleggingsplan 2011 April 2011 ING Investment Management / ICS Inleiding Jaarlijks stelt het Bestuur van de Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg (Huntsman)

Nadere informatie

Alleen bedoeld voor professionele beleggers - Februari 2011. Samenvoeging van subfondsen. BNP Paribas L1 en Parvest

Alleen bedoeld voor professionele beleggers - Februari 2011. Samenvoeging van subfondsen. BNP Paribas L1 en Parvest Alleen bedoeld voor professionele beleggers - Februari 2011 Samenvoeging van subfondsen en Parvest Samenvoeging van subfondsen - en Parvest I februari 2011 I 2 Sinds het samengaan met Fortis Investments,

Nadere informatie

Hoe te beleggen onder Solvency II regelgeving t.a.v. verdiscontering verplichtingen?

Hoe te beleggen onder Solvency II regelgeving t.a.v. verdiscontering verplichtingen? Hoe te beleggen onder Solvency II regelgeving t.a.v. verdiscontering verplichtingen? 1 Impact regelgeving t.a.v. beleggingsbeleid! "! # $ %&! $' (" ' )* + *! " &,!,, --- 2 Verdisconteringscurve: van economisch

Nadere informatie

BNP PARIBAS OBAM N.V. Aandeelhoudersvergadering 2013/ November 2014

BNP PARIBAS OBAM N.V. Aandeelhoudersvergadering 2013/ November 2014 BNP PARIBAS OBAM N.V. Aandeelhoudersvergadering 2013/2014 3 November 2014 2 Agenda Boekjaar 2013 / 2014 Resultaat & Beleid Recente marktontwikkelingen Vooruitzichten OBAM highlights 3 Boekjaar 2013/14

Nadere informatie

ALM als basis van Zorgvuldig Beleggen

ALM als basis van Zorgvuldig Beleggen ALM als basis van Zorgvuldig Beleggen Samenhang en voorbeelden Ronald Janssen, Ortec Finance 1 Klant centraal stellen: Doelstelling Managen van de verwachtingen van onze cliënten Hoe kunnen we dat doen?

Nadere informatie

Asset & Liability Management

Asset & Liability Management Asset & Liability Management Verder gaan is de juiste balans vinden. ALM: inzicht in risico s Zorgen voor balans tussen pensioenverplichtingen en de opbouw van het pensioenvermogen. Het is een kerntaak

Nadere informatie

Risico pariteit -1- 1 Aandelen Wereldwijd Ontwikkelde Markten - MSCI World Index MSCI Daily Net TR World Euro, Aandelen Wereldwijd

Risico pariteit -1- 1 Aandelen Wereldwijd Ontwikkelde Markten - MSCI World Index MSCI Daily Net TR World Euro, Aandelen Wereldwijd Risico pariteit Risico pariteit is een techniek die wordt ingezet om de risico s in een beleggingsportefeuille te reduceren. Sinds 2008 heeft risico pariteit om drie redenen veel aandacht gekregen: 1.

Nadere informatie

Renterisico Scan. Een second opinion voor pensioenfondsen. met betrekking tot hun rente afdekkingsbeleid. For professional investors

Renterisico Scan. Een second opinion voor pensioenfondsen. met betrekking tot hun rente afdekkingsbeleid. For professional investors Renterisico Scan Een second opinion voor pensioenfondsen met betrekking tot hun rente afdekkingsbeleid For professional investors 1 Onderwerpen > Waarom deze Scan? > Hoe werkt het? > Contact over de scan

Nadere informatie

Van ALM naar beleggingsbeleid

Van ALM naar beleggingsbeleid Van ALM naar beleggingsbeleid IIR Seminar Professioneel Risicomanagement voor Pensioenfondsen November 26, 2007 ORTEC bv P.O. Box 4074 3006 AB Rotterdam Tel. 010 498 6660 Fax. 010 498 6667 info@ortec.nl

Nadere informatie

WORKSHOP WERELDWIJD BELEGGEN

WORKSHOP WERELDWIJD BELEGGEN WORKSHOP WERELDWIJD BELEGGEN Sander Zondag, CIO OBAM Investment Centre Grip op je Vermogen, 19 April 2013 2 Agenda Quiz - op zoek naar de wereldwijde belegger Wereldwijd vs NL belegger OBAM film AGENDA

Nadere informatie

Tekst Nationaal regime MiFID. Bijlage. Toetstermen als bedoeld in artikel 36a, lid 2. toetsterm 1

Tekst Nationaal regime MiFID. Bijlage. Toetstermen als bedoeld in artikel 36a, lid 2. toetsterm 1 ijlage Toetstermen als bedoeld in artikel 36a, lid 2 Nummer Termen T* toetsterm 1 Eindterm 5a: De personen zijn in staat met betrekking tot financiële instrumenten uit te leggen aan de consument waarom

Nadere informatie

Waarom onze beleggingsstrategie staat als een huis

Waarom onze beleggingsstrategie staat als een huis Waarom onze beleggingsstrategie staat als een huis Het strategisch beleggingsplan van ABP is stapsgewijs opgebouwd. De strategie is gebaseerd op vier pijlers: 1) de doelstelling van ABP 2) beleggingsovertuigingen

Nadere informatie

BNP Paribas Plan Target Click Funds Uw belegging afgestemd op uw financiële doelen

BNP Paribas Plan Target Click Funds Uw belegging afgestemd op uw financiële doelen Uw belegging afgestemd CORPORATE op uw financiële EXPERTISE doelen I juli PRODUCTS 2010 I 1 BNP Paribas Plan Target Click Funds Uw belegging afgestemd op uw financiële doelen Kijk voor meer informatie

Nadere informatie

Balans management in de praktijk

Balans management in de praktijk I 23/05/2012 I 1 VOOR PROFESSIONELE BELEGGERS Balans management in de praktijk Maarten Hoedjes I 27/09/2012 I 2 Agenda Introductie Strategieën Fund Ratio Protection Floor Protection Target Volatility Fundamentele

Nadere informatie

When Dutch pension funds sneeze all investors catch a cold: 1. Inleiding

When Dutch pension funds sneeze all investors catch a cold: 1. Inleiding When Dutch pension funds sneeze all investors catch a cold: Over de gevolgen van het nieuwe financiële toetsingskader voor pensioenfondsen in Nederland 1. Inleiding In december 2014 schreven wij over het

Nadere informatie

Beursgenoteerd vastgoed kansrijk. Grip op je Vermogen 19 april 2013

Beursgenoteerd vastgoed kansrijk. Grip op je Vermogen 19 april 2013 Beursgenoteerd vastgoed kansrijk Grip op je Vermogen 19 april 2013 Beursgenoteerd vastgoed kansrijk april 2013 2 I. Wie zijn wij? II. Investeren in vastgoed: Een mooi huis in Florida of de beste winkelcentra

Nadere informatie

VERVANGENDE FONDSEN VOOR DE BLACKROCK FUNDS OF ISHARES

VERVANGENDE FONDSEN VOOR DE BLACKROCK FUNDS OF ISHARES ONDERZOEK NAAR VERVANGENDE FONDSEN VOOR DE BLACKROCK FUNDS OF ISHARES NOVEMBER 2014 Met dank aan: Naar aanleiding van het besluit van BlackRock om per 31 december 2014 de Funds of ishares op te heffen

Nadere informatie

Beleggingsbeleid Pensioenfonds PGB. 29 april 2016

Beleggingsbeleid Pensioenfonds PGB. 29 april 2016 Beleggingsbeleid Pensioenfonds PGB 29 april 2016 1 Uw pensioen bij PGB in 2016 3 september 2015 Pensioenfonds balans 50% 50% Bezittingen Matching portefeuille Staatsobligaties Bedrijfsobligaties Hypotheken

Nadere informatie

Verder gaan is elke stap zorgvuldig zetten.

Verder gaan is elke stap zorgvuldig zetten. Integrale aanpak Verder gaan is elke stap zorgvuldig zetten. Integrale aanpak Risicobeheersing staat aan de basis van elk beleggingsbeleid. Omdat het renterisico het belangrijkste risico voor pensioenfondsen

Nadere informatie

Kies voor groei, grijp het potentieel van Amerikaanse aandelen

Kies voor groei, grijp het potentieel van Amerikaanse aandelen Kies voor groei, grijp het potentieel van Amerikaanse aandelen Kies voor groei, grijp het potentieel van Amerikaanse aandelen I oktober 2012 I 2 Waarom beleggen in Amerikaanse aandelen bij BNP Paribas

Nadere informatie

Investment beliefs. Uitgangspunten vermogensbeheer. bpfhibin.nl. stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de handel in bouwmaterialen

Investment beliefs. Uitgangspunten vermogensbeheer. bpfhibin.nl. stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de handel in bouwmaterialen Investment beliefs bpfhibin.nl stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de handel in bouwmaterialen Uitgangspunten vermogensbeheer Milieu, maatschappij en corporate governance zijn belangrijk Inhoudsopgave

Nadere informatie

dr. Ruud Kleynen AAG Turning Ideas into Action

dr. Ruud Kleynen AAG Turning Ideas into Action dr. Ruud Kleynen AAG Turning Ideas into Action Agenda Feedback en verbetering Governance ALM Replicating Portfolio s Risk Management Kies beleid Ex ante denken Maak risicoprofiel beter inzichtelijk Actieve

Nadere informatie

Waarom onze beleggingsstrategie staat als een huis

Waarom onze beleggingsstrategie staat als een huis Waarom onze beleggingsstrategie staat als een huis Het strategisch beleggingsplan van ABP is stapsgewijs opgebouwd. De strategie is gebaseerd op vier pijlers: 1) de doelstelling van ABP 2) beleggingsovertuigingen

Nadere informatie

Alternatives vanuit een ALM perspectief

Alternatives vanuit een ALM perspectief Alternatives vanuit een ALM perspectief Inleiding Het doel van een ALM studie is om tot een integraal premie-, indexatie- en beleggingsbeleid te komen. Onder beleggingsbeleid werd, tot een aantal jaren

Nadere informatie

De LifeCycle Mix bij Mijn Pensioen. LifeCycle Mix (LCM): online oplossing met maximale transparantie en gemak

De LifeCycle Mix bij Mijn Pensioen. LifeCycle Mix (LCM): online oplossing met maximale transparantie en gemak De LifeCycle Mix bij Mijn Pensioen LifeCycle Mix (LCM): online oplossing met maximale transparantie en gemak Gespecialiseerd team onderhoudt en ontwikkelt LCM WWW.INGIM.COM 2 ING INVESTMENT MANAGEMENT

Nadere informatie

Vermogen opbouwen via Mijn Pensioen

Vermogen opbouwen via Mijn Pensioen Deelnemersbrochure Mijn Pensioen 2014 Stichting Pensioenfonds Gasunie Vermogen opbouwen via Mijn Pensioen Een unieke pensioenoplossing: Pensioenopbouw op maat; Altijd online inzage in uw vermogensopbouw.

Nadere informatie

Beschermd Beheer. Guarding gains and managing risks

Beschermd Beheer. Guarding gains and managing risks Beschermd Beheer Guarding gains and managing risks Agenda De noodzaak om risicovol te beleggen Aandelenbeleggen zonder neerwaarts risico Voor wie geschikt 2 Vermogensgroei: de afweging tussen risico en

Nadere informatie

De schijnveiligheid van de Ultimate Forward Rate

De schijnveiligheid van de Ultimate Forward Rate ROCK note Februari 2013 Alleen voor professionele beleggers De schijnveiligheid van de Ultimate Forward Rate Johan Duyvesteyn Quantitative Research Martin Martens Quantitative Research Roderick Molenaar

Nadere informatie

Gevolgen voor pensioenfondsen van Advies Commissie

Gevolgen voor pensioenfondsen van Advies Commissie INVESTMENT SOLUTIONS & RESEARCH UPDATE 31 maart 2014 Voor professionele adviseursbeleggers Gevolgen voor pensioenfondsen van Advies Commissie Jaap Hoek en Roderick Molenaar Portfolio Strategy Parameters

Nadere informatie

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Persbericht Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Hoofdpunten: Dekkingsgraad van 94% is te laag: aanvullende maatregelen nodig Beschikbaar vermogen stijgt met ruim 11 miljard Door gedaalde rente nemen

Nadere informatie

Renderen bij een stijgende rente

Renderen bij een stijgende rente ARTIKEL 26 juni 2015 Voor professionele beleggers Renderen bij een stijgende rente Bij stijgende rentes verliezen zowel de verplichtingen als de rentedragende beleggingen van pensioenfondsen waarde. Om

Nadere informatie

BELEGGEN? BEREID U GOED VOOR

BELEGGEN? BEREID U GOED VOOR BELEGGEN? BEREID U GOED VOOR Heeft u plannen om te gaan beleggen? En overweegt u daarvoor een afspraak te maken met een vermogensbeheerder of heeft u dit al gedaan? Dan worden u bij het eerste gesprek

Nadere informatie

Vermogensfondsen Bijeenkomst 25 november 2015

Vermogensfondsen Bijeenkomst 25 november 2015 Vermogensfondsen Bijeenkomst 25 november 2015 Providence Capital NV is geregistreerd als beleggingsonderneming bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en legt zich onder meer toe op het verrichten van

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Arthur van der Wal Matthijs Claessens 30 september 2010 www.ingim.com Agenda Huidig mandaat bij ING IM Performance, beleid en vooruitzichten

Nadere informatie

CENTRALISED CLEARING ONDER EMIR

CENTRALISED CLEARING ONDER EMIR CENTRALISED CLEARING ONDER EMIR OPLOSSINGEN VOOR PORTEFEUILLEBEHEER - VOOR PROFESSIONELE BELEGGERS - SEPTEMBER 2016 INTRODUCTIE In deze notitie wordt ingegaan op centralised clearing onder EMIR. Wij beschrijven

Nadere informatie

STICHTING PENSIOENFONDS SAGITTARIUS BELEGGINGSBEGINSELEN

STICHTING PENSIOENFONDS SAGITTARIUS BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING PENSIOENFONDS SAGITTARIUS BELEGGINGSBEGINSELEN 22 september 2016 Beleggingsbeginselen De beleggingsbeginselen van het pensioenfonds zijn de uitgangspunten ten aanzien van beleid en uitvoering,

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Medisch Specialisten. Vermogensbeheer SPMS. 17 november 2014

Stichting Pensioenfonds Medisch Specialisten. Vermogensbeheer SPMS. 17 november 2014 Stichting Pensioenfonds Medisch Specialisten Vermogensbeheer SPMS 17 november 2014 Structuur SPMS (vermogensbeheer) Bestuur SPMS F&C (verantwoord beleggen) Ortec (ALM studie) Bestuursbureau Investment

Nadere informatie

Onderbouwing van de rendementsverwachtingen

Onderbouwing van de rendementsverwachtingen Onderbouwing van de rendementsverwachtingen 2013 Portfolio Management Ostrica BV Februari 2013 Rendementsverwachtingen Ostrica 2013 In dit document wordt een onderbouwing gegeven van de rendementsverwachtingen

Nadere informatie

2013: de uitdaging blijft

2013: de uitdaging blijft 2013: de uitdaging blijft 2013: Het jaar van de slang Aan de andere kant van het spectrum in de dierenriem is de slang het symbool van yin energie (koel / wijfje). De slang is een wijs teken, dat raadselachtig

Nadere informatie

Houvast, genieten van extra inkomen uit dividenden en kans op aantrekkelijk rendement?

Houvast, genieten van extra inkomen uit dividenden en kans op aantrekkelijk rendement? Houvast, genieten van extra inkomen uit dividenden en kans op aantrekkelijk rendement? Met de hoogdividend fondsen van BNP Paribas Investment Partners kan het allemaal De hoogdividend fondsen van BNPP

Nadere informatie

STICHTING PENSIOENFONDS CARIBISCH NEDERLAND. Performancevergelijking PCN - ABP februari 2017

STICHTING PENSIOENFONDS CARIBISCH NEDERLAND. Performancevergelijking PCN - ABP februari 2017 STICHTING PENSIOENFONDS CARIBISCH NEDERLAND Performancevergelijking PCN - ABP 2011-2015 24 februari 2017 Inhoud Uitgangspunten Risicohouding Vergelijking strategisch beleggingsbeleid Performancevergelijking

Nadere informatie

investment academy BNPP IP Campus Welkom bij de Investment Academy

investment academy BNPP IP Campus Welkom bij de Investment Academy investment academy Welkom bij de Investment Academy OpleIdIngen voor pensioenfondsbestuurders In 2013 investment academy Investment Academy Kennis en deskundigheid met u delen BNP Paribas Investment Partners

Nadere informatie

Deutsche Bank Wealth Management 0

Deutsche Bank Wealth Management 0 0 Standaard risicoprofielen Bandbreedtes Vermogensbeheer Risico Profielen Conservative Core Growth Min Target Max Min Target Max Min Target Max Aandelen 0% 20% 40% 20% 40% 60% 40% 60% 80% Vastrentende

Nadere informatie

PENSIOEN FORUM 2013. Een fiduciair manager die tevens risicomanager is; een slager die zijn eigen vlees keurt?

PENSIOEN FORUM 2013. Een fiduciair manager die tevens risicomanager is; een slager die zijn eigen vlees keurt? PENSIOEN FORUM 2013 Een fiduciair manager die tevens risicomanager is; een slager die zijn eigen vlees keurt? Christiaan Tromp TFS / Tromp Fiduciary Services actromp@fiduciaryservices.eu 1 2 Waar gaat

Nadere informatie

FEB/2011 MAAND. Rapportage Vermogensbeheer. Stichting Pensioenfonds Productschappen

FEB/2011 MAAND. Rapportage Vermogensbeheer. Stichting Pensioenfonds Productschappen FEB/2011 MAAND Rapportage Vermogensbeheer Stichting Pensioenfonds Productschappen Inhoudsopgave Inleiding... 2 1. Kerncijfers... 3 1.1. Dekkingsgraad... 3 1.2. Rendement... 4 1.3. Vermogensmutaties...

Nadere informatie

Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux

Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux Beleggingen Het totaal rendement over het afgelopen boekjaar 2010 is uitgekomen op 15,6%. Als we naar de onderverdeling kijken zien we het

Nadere informatie

2 Model voor beleggingsbeleid en renteafdekking

2 Model voor beleggingsbeleid en renteafdekking 1 Inleiding Dit achtergronddocument licht toe hoe het beleggingsbeleid en de renteafdekking in de persoonlijke pensioenrekeningen beschreven in hoofdstuk 4 van de Policy Brief Pensioen en rentegevoeligheid

Nadere informatie

Portefeuillekeuze voor lange-termijn beleggers met liquiditeitsrisico's. Joost Driessen 26 maart 2013

Portefeuillekeuze voor lange-termijn beleggers met liquiditeitsrisico's. Joost Driessen 26 maart 2013 Portefeuillekeuze voor lange-termijn beleggers met liquiditeitsrisico's Joost Driessen 26 maart 2013 Illiquide assets voor lange-termijn beleggers? David Swensen, CIO Yale endowment: "Accepting illiquidity

Nadere informatie

Regelgeving versus sturing: De spagaat van een verzekeraar. Annemarie Mijer 7 november 2013

Regelgeving versus sturing: De spagaat van een verzekeraar. Annemarie Mijer 7 november 2013 Regelgeving versus sturing: De spagaat van een verzekeraar Annemarie Mijer 7 november 2013 Wet- en regelgeving in een overgangsfase Solvency I Interim Measures TSC ERB Solvency II 2014 2016 2 De spagaat

Nadere informatie

Onderbouwing van de rendementsverwachtingen 2014

Onderbouwing van de rendementsverwachtingen 2014 Onderbouwing van de rendementsverwachtingen 2014 Portfolio Management Ostrica BV Januari 2014 Rendementsverwachtingen Ostrica 2014 In dit document wordt een onderbouwing gegeven van de rendementsverwachtingen

Nadere informatie

Advies Commissie Parameters

Advies Commissie Parameters Advies Commissie Parameters Voorstel tot herziening van verwachte rendementen Sprenkels&Verschuren Maart 2014 Copyright 2014 Sprenkels & Verschuren. Geen enkele reproductie van het document of een deel

Nadere informatie

ETF s als bouwblokken voor een goed gespreide portefeuille Kant-en-klaar indexbeleggen

ETF s als bouwblokken voor een goed gespreide portefeuille Kant-en-klaar indexbeleggen ETF s als bouwblokken voor een goed gespreide portefeuille Kant-en-klaar indexbeleggen Vrijdag 22 april 2016 Wie geeft deze presentatie? Martijn Rozemuller Voormalig arbitrage handelaar bij Optiver Oprichter

Nadere informatie

Kwartaalbericht 2e kwartaal 2009

Kwartaalbericht 2e kwartaal 2009 Kwartaalbericht 2e kwartaal 2009 Dekkingsgraad 100% Belegd vermogen 74,7 miljard Rendement tweede kwartaal 8,4% Herstelplan goedgekeurd In het tweede kwartaal heeft Pensioenfonds Zorg en Welzijn een rendement

Nadere informatie

Ruilverhouding fondsen

Ruilverhouding fondsen Ruilverhouding fondsen Dit document dient enkel ter informatie en is 1) geen voorstel of aanbod tot het aankopen of verhandelen van de financiële instrumenten hierin beschreven en 2) geen beleggingsadvies.

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal oktober 2015 t/m 31 december Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal oktober 2015 t/m 31 december Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Vierde kwartaal 2015-1 oktober 2015 t/m 31 december 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is gestegen van 103,7% naar 106,3%; De beleidsdekkingsgraad

Nadere informatie

Het Nedlloyd Pensioenfonds van nu en in de toekomst

Het Nedlloyd Pensioenfonds van nu en in de toekomst Het Nedlloyd Pensioenfonds van nu en in de toekomst Jaarvergadering DNP 25 maart 2015 Frans Dooren, directeur 1 Agenda - Even voorstellen - Terugblik 2014 - Organisatie, Dekkingsgraad, Rente, Verplichtingen,

Nadere informatie

Euro Garant Note. Profiteer van de 50 belangrijkste aandelen uit de Eurozone Met een garantie op einddatum Dagelijks verhandelbaar.

Euro Garant Note. Profiteer van de 50 belangrijkste aandelen uit de Eurozone Met een garantie op einddatum Dagelijks verhandelbaar. Protection Equity Interest Other Euro Garant Note Profiteer van de 50 belangrijkste aandelen uit de Eurozone Met een garantie op einddatum Dagelijks verhandelbaar Beleg in de 50 belangrijkste aandelen

Nadere informatie

Essentiële Beleggersinformatie

Essentiële Beleggersinformatie Essentiële Beleggersinformatie Dit document verschaft u essentiële beleggersinformatie aangaande dit fonds. Het is geen marketingmateriaal. De verstrekte informatie is bij wet voorgeschreven en is bedoeld

Nadere informatie

Strategisch Pensioenmanagement

Strategisch Pensioenmanagement Strategisch Pensioenmanagement Strategisch Pensioenmanagement is samenbrengen. Strategisch Pensioenmanagement De belangrijkste taak van Strategisch Pensioenmanagement is ervoor te zorgen dat u in control

Nadere informatie

Update over Advies Commissie UFR Alleen voor professionele beleggers

Update over Advies Commissie UFR Alleen voor professionele beleggers Investment Solutions & Research Update oktober 2013 Update over Advies Commissie UFR Alleen voor professionele beleggers Door Peter van der Spek, Remmert Koekkoek, Daniel Lai - Customized Overlay Management

Nadere informatie

Beleggingsaspecten voorontwerp van wet herziening ftk

Beleggingsaspecten voorontwerp van wet herziening ftk Beleggingsaspecten voorontwerp van wet herziening ftk De staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid publiceerde op vrijdag 12 juli 2013 het lang verwachte consultatiedocument over de uitwerking

Nadere informatie

Financiële positie ABP versterkt in tweede helft 2009

Financiële positie ABP versterkt in tweede helft 2009 Persbericht Financiële positie ABP versterkt in tweede helft 2009 Hoofdpunten: Rendement in 2009 20,2% Dekkingsgraad stijgt in tweede halfjaar Gestegen levensverwachting heeft drukkend effect op dekkingsgraad

Nadere informatie

Verklaring inzake Beleggingsbeginselen

Verklaring inzake Beleggingsbeginselen Verklaring inzake Beleggingsbeginselen per 1 januari 2015 TRANSPARANT OVER ELKE FASE Inhoudsopgave Verklaring inzake Beleggingsbeginselen van Stichting ING CDC Pensioenfonds 3 De pensioendoelstellingen,

Nadere informatie

S&V Reflector. Dienen de pensioenfondsen hun langlopende swaps te verkopen? Een risicomanagement discussie

S&V Reflector. Dienen de pensioenfondsen hun langlopende swaps te verkopen? Een risicomanagement discussie S&V Reflector Dienen de pensioenfondsen hun langlopende swaps te verkopen? Een risicomanagement discussie Juni 2011 Sprenkels & Verschuren wil met dit document haar bijdrage leveren aan een verantwoord

Nadere informatie

Kwartaalbericht 3e kwartaal 2009

Kwartaalbericht 3e kwartaal 2009 Kwartaalbericht 3e kwartaal 2009 Dekkingsgraad 107% Belegd vermogen 81,9 miljard Rendement derde kwartaal 9,1% Premie- en indexatiebesluit in vierde kwartaal Het Pensioenfonds Zorg en Welzijn heeft in

Nadere informatie

Update UFR. Update UFR 17 juli 2015 For professional investors. Inleiding

Update UFR. Update UFR 17 juli 2015 For professional investors. Inleiding 1 5 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 65 70 75 80 85 90 95 100 Zero rentes Update UFR 17 juli 2015 For professional investors Update UFR Voor een gemiddeld pensioenfonds stijgt de waardering van de verplichtingen

Nadere informatie

Persbericht. ABP verlaagt pensioen in 2013 met 0,5% Ondanks goed rendement stijgt dekkingsgraad in 2012 onvoldoende

Persbericht. ABP verlaagt pensioen in 2013 met 0,5% Ondanks goed rendement stijgt dekkingsgraad in 2012 onvoldoende Persbericht ABP verlaagt pensioen in 2013 met 0,5% Ondanks goed rendement stijgt dekkingsgraad in 2012 onvoldoende Hoofdpunten: Verlaging pensioen met 0,5% per 1 april 2013 definitief Mogelijk aanvullende

Nadere informatie

Het managen van balansen, risico s, risicoprofielen waar u allen druk mee bezig bent, herken ik dus goed.

Het managen van balansen, risico s, risicoprofielen waar u allen druk mee bezig bent, herken ik dus goed. Speech Bert Boertje, divisiedirecteur Toezicht pensioenfondsen bij DNB, tijdens het beleggersberaad van Pensioen Pro op 8 oktober 2015, getiteld Beleggen tussen twee vuren. In zijn speech ging Boertje

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Arthur van der Wal Nieuwegein, 28 september 2006 Agenda < Huidig Mandaat bij ING IM < Performance, Beleid en Vooruitzichten < Financieel Toetsingskader

Nadere informatie

De Dynamische Strategie Portefeuille DSP

De Dynamische Strategie Portefeuille DSP De Dynamische Strategie Portefeuille DSP Onderdeel van het beleggingsbeleid van Pensioenfonds UWV 1 Inhoudsopgave Waarom beleggen? 4 Beleggen is niet zonder risico s 4 Strategische beleggingsportefeuille

Nadere informatie

BNP Paribas OBAM N.V.

BNP Paribas OBAM N.V. Alleen voor professionele beleggers SEPTEMBER 2010 MAANDRAPPORTAGE JANUARI 2014 BNP Paribas OBAM N.V. Bruto rendement Bruto rendement (%) Afgelopen maand* 3M YTD* 12M 24M* 36M* 60M* Sinds dec 1989*** BNP

Nadere informatie

BNP Paribas OBAM N.V.

BNP Paribas OBAM N.V. Alleen voor professionele beleggers MAANDRAPPORTAGE JULI 2015 BNP Paribas OBAM N.V. Bruto rendement Afgelopen Laatste Laatste Laatste Laatste Laatste Bruto rendement (%) YTD maand 3M 12M 24M* 36M* 60M*

Nadere informatie

DutchInvestor.com [PENSIOENFONDSEN EN INFLATIEBELEGGINGEN: EEN OVERZICHT]

DutchInvestor.com [PENSIOENFONDSEN EN INFLATIEBELEGGINGEN: EEN OVERZICHT] Pensioenfondsen en inflatiebeleggingen: een overzicht Door Stefan Ormel, Directeur Vastrentende Waarden bij First Investments Stefan Ormel (1977) heeft jarenlange ervaring in het beheren van integrale

Nadere informatie

21 juni Wegwijs in Tak 23

21 juni Wegwijs in Tak 23 21 juni 2017 Wegwijs in Tak 23 Inhoud Vastrentende beleggingen en obligaties Wat zijn de alternatieven? Investeren in fondsen? Tak 23: de eenvoudige investering Tips om te slagen VASTRENTENDE BELEGGINGEN

Nadere informatie

EMPEN C REDIT L INKED N OTE

EMPEN C REDIT L INKED N OTE EMPEN C REDIT L INKED N OTE per juli 2011 Profiteer van een aantrekkelijke rente met een beperkt risico Profiteer van een aantrekkelijke rente met een beperkt risico De Europese rente staat momenteel op

Nadere informatie

BELEGGINGSSTATUUT. Stichting Fonds Oncologie Holland. April 2015. Beleggingsstatuut SFOH 30 april 2015, pag. 1

BELEGGINGSSTATUUT. Stichting Fonds Oncologie Holland. April 2015. Beleggingsstatuut SFOH 30 april 2015, pag. 1 BELEGGINGSSTATUUT Stichting Fonds Oncologie Holland April 2015 30 april 2015, pag. 1 Inhoudsopgave I Beleid.... 3 Algemeen 4 Hefbomen 4 Restricties....4 II Middelenverdeling......5 Strategische asset allocatie

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gedaald van 115,4% naar 103,7%. Dit

Nadere informatie

Yong Lin FactSet Portfolio Analytics Specialist

Yong Lin FactSet Portfolio Analytics Specialist Yong Lin FactSet Portfolio Analytics Specialist Wat is attributie? Performance attribution Absolute Relative Portfolio Benchmark Contribution Sectors, Countries, Industries, etc. Factors such as fundamental,

Nadere informatie

BNP Paribas OBAM N.V.

BNP Paribas OBAM N.V. Alleen voor professionele beleggers MAANDRAPPORTAGE SEPTEMBER 2013 BNP Paribas OBAM N.V. Bruto rendement Bruto rendement (%) Afgelopen maand* 3M YTD* 12M 24M* 36M* 60M* Sinds dec 1989*** BNP Paribas OBAM

Nadere informatie

Governance Vermogensbeheer: anders denken Robert van der Meer & Martin Mlynár

Governance Vermogensbeheer: anders denken Robert van der Meer & Martin Mlynár Governance Vermogensbeheer: anders denken Robert van der Meer & Martin Mlynár Jaarcongres Pensioenfederatie 16 mei 2017 14:30-15:15 15:20-16:05 Martin Mlynár 06 2113 8933 +41 76 397 4200 martin.mlynar@robeco.nl

Nadere informatie

Risk Control Strategy

Risk Control Strategy Structured products January 2016 Kempen & Co N.V. (Kempen & Co) is een Nederlandse merchant bank met activiteiten op het gebied van vermogensbeheer, effectenbemiddeling en corporate finance. Kempen & Co

Nadere informatie

Overzicht standaard risicoprofielen. November 2016

Overzicht standaard risicoprofielen. November 2016 Overzicht standaard risicoprofielen November 2016 Standaard risicoprofielen Beleggingsadvies Risicoprofielen Cautious Conservative Core Growth Max Growth Min Target Max Min Target Max Min Target Max Min

Nadere informatie

Beleggingsstatuut Stichting Sophia Kinderziekenhuis Fonds Vastgesteld 9 februari 2016

Beleggingsstatuut Stichting Sophia Kinderziekenhuis Fonds Vastgesteld 9 februari 2016 Beleggingsstatuut Stichting Sophia Kinderziekenhuis Fonds Vastgesteld 9 februari 2016 I Inleiding De Stichting Sophia Kinderziekenhuis Fonds (het Fonds ) heeft ten doel: (i) de financiele ondersteuning

Nadere informatie

Terug naar de kern Bob Hendriks

Terug naar de kern Bob Hendriks Terug naar de kern Bob Hendriks Oktober 2013 Waarom nog beleggen? 2 Agenda BlackRock? Sparen & beleggen We leven langer/pensioen Inkomsten uit beleggen Conclusie 3 BlackRock is opgericht voor deze nieuwe

Nadere informatie

Afdekken van inflatie risico s. Jan Bertus Molenkamp

Afdekken van inflatie risico s. Jan Bertus Molenkamp Afdekken van inflatie risico s Jan Bertus Molenkamp Utrecht, 30 oktober 2008 Waar maken we ons druk over? De kredietcrisis brengt de Nederlandse pensioenfondsen naar nominale dekkingstekorten De verwachte

Nadere informatie

Vermogen opbouwen via Mijn Pensioen

Vermogen opbouwen via Mijn Pensioen Deelnemersbrochure Mijn Pensioen 2014 Vermogen opbouwen via Mijn Pensioen Een unieke pensioenoplossing: Pensioenopbouw op maat; Zelf beleggen of uitbesteden aan professionals; In plaats van beleggen kunt

Nadere informatie

10 dingen over rente die beleggers moeten weten

10 dingen over rente die beleggers moeten weten Online Seminar Beleggen 10 dingen over rente die beleggers moeten weten Simon Wiersma Investment Manager ING Investment Office Bart-Jan Blom van Assendelft Manager ING Beleggen Amsterdam, 13 augustus 2013

Nadere informatie

Aon Actualiteitenseminar

Aon Actualiteitenseminar Aon Actualiteitenseminar Risico's voor herverzekerde pensioenfondsen Erik Jan Jansen Van de website Brief Donner 17 sept 2010 Daarna gaat Erik Jan Jansen in op risico s bij herverzekerde pensioenfondsen.

Nadere informatie

September 2010. op voorwaarde. het kader van. lang na aanvang licht van dalende zwakke cijfers

September 2010. op voorwaarde. het kader van. lang na aanvang licht van dalende zwakke cijfers Alleen bedoeld voor professionele beleggers September 2010 KWARTAALRAPPORTAGE 3 de kwartaal 2012 BNP Paribas OBAM N.V. Rendement Internationale Marktontwikkelingen Nieuws over het monetaire beleid overtroefde

Nadere informatie

WERELDWIJD BELEGGEN: HIER LIGGEN DE KANSEN Siegfried Kok, Senior Portfolio Manager Global Equities (OBAM) BINCK Beleggersdag, 29 mei 2015

WERELDWIJD BELEGGEN: HIER LIGGEN DE KANSEN Siegfried Kok, Senior Portfolio Manager Global Equities (OBAM) BINCK Beleggersdag, 29 mei 2015 WERELDWIJD BELEGGEN: HIER LIGGEN DE KANSEN Siegfried Kok, Senior Portfolio Manager Global Equities (OBAM) BINCK Beleggersdag, 29 mei 2015 2 Beleggen op wereldschaal Overzicht OBAM OBAM principes Waar liggen

Nadere informatie