Ononderbroken beschikbaarheid van financiering

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Ononderbroken beschikbaarheid van financiering"

Transcriptie

1 Ononderbroken beschikbaarheid van financiering Financiering is een onderwerp dat in de huidige markt meer aandacht behoeft. Vooral de surety of funding (ononderbroken beschikbaarheid van financiering) is in de huidige markt van groot belang. Een onderbreking in de financiering kan de bedrijfsvoering, strategie en uiteindelijk de continuïteit van een onderneming ingrijpend raken. Martijn Mouwen, Debt Advisory, Advisory 1. Inleiding De mondiale economische crisis heeft op vele manieren haar uitwerking gehad. Ook de impact op de wijze van ondernemingsfinanciering is groot. Door de economische crisis zijn de spelregels die financiers hanteren in het financieren van profit en nonprofit ondernemingen, organisaties en instellingen ingrijpend gewijzigd. Er is een onbalans ontstaan tussen ondernemingen enerzijds en financiers anderzijds. Een ononderbroken financiering is niet langer vanzelfsprekend, terwijl het belang van het continu kunnen beschikken over financiering juist in de huidige tijd van cruciaal belang is om de bedrijfsvoering ongewijzigd te kunnen voortzetten en de strategie te kunnen realiseren. Door deze onbalans en nieuwe spelregels doen ondernemingen er goed aan op een andere wijze met het thema financieren en hun financiers om te gaan dan vóór de crisis veelal het geval was. Nog niet alle ondernemingen lijken hiervan doordrongen. Ingrijpende verandering financieringslandschap en oorzaken Het financieringslandschap is ingrijpend gewijzigd. De volgende factoren liggen hieraan ten grondslag: Kritische houding financiers In de aanloop naar de crisis hadden financiers een minder scherpe perceptie van kredietrisico. Door jaren van opeenvolgende economische groei leek nauwelijks meer sprake van een reëel neerwaarts risico. Door de crisis zijn financiers zich weer bewust geworden van kredietrisico. Het fenomeen kredietrisico is terug van weggeweest en neerwaartse risico s zijn weer reëel geworden. Financiers nemen een kritischere houding aan en stellen hogere eisen aan de informatievoorziening van ondernemingen, zowel qua hoeveelheid als kwaliteit. Een voorbeeld hiervan is dat financiers kritischer kijken naar de recente tussentijdse resultaten van de onderneming. Op basis hiervan schatten zij de haalbaarheid van de prognoses. Ook kijken financiers nauwgezet naar de mate van flexibiliteit in de kosten om een eventuele sterke afname in de omzet op te kunnen vangen. Door de meer kritische houding van financiers, is ook de doorlooptijd van de internebesluitvormingsprocessen van financiers langer geworden en bevat de uitkomst niet zelden additionele voorwaarden. Structureel lagere schuldmultiples Een belangrijke financiële ratio die financiers hanteren bij het structureren van een financiering is de verhouding tussen de hoogte van de financiering en het bedrijfsresultaat van een onderneming. Deze schuldmultiple geeft de zogenaamde leverage weer. Naarmate deze schuldmultiple stijgt, neemt de leverage toe en is een onderneming zwaarder gefinancierd. In de periode waren 40 Spotlight Jaargang uitgave 1

2 financiers bereid om tegen steeds hogere schuldmultiples te financieren (zie grafiek 1). Dit werd gedreven door de concurrentie tussen financiers en door de (ambitieuze) groeiverwachtingen van ondernemingen. Vooral privateequitypartijen hebben hiervan geprofiteerd en met (goedkoop) geleend geld grote overnames gedaan. Alleen al in 2007 werd op Europees niveau voor een bedrag van ca. 170 mrd aan bedrijfsfinancieringen verstrekt. Door de crisis zijn de schuldmultiples - en daarmee leverage - sterk gedaald (zie de grafiek). Gevolg hiervan is dat het eigen vermogen dat ingebracht wordt om een overname of investering te kunnen doen, toeneemt. Ondanks dat de schuldmultiples langzaamaan weer stijgen, ligt het niet in de lijn der verwachting dat de schuldmultiples van direct vóór de crisis snel terug zullen keren. Hogere risico-opslagen en strakkere voorwaarden In de periode waren financiers bereid om tegen steeds lagere risico-opslagen en lossere voorwaarden financieringen te verstrekken. Door de crisis zijn de risico-opslagen op ondernemingsfinancieringen sterk gestegen. Bovendien hanteren financiers niet alleen méér - maar ook strakkere - voorwaarden. Een voorbeeld hiervan is dat financiers meer financiële en niet-financiële convenanten opnemen in de financieringsdocumentatie. De reactie bij een verzoek van de onderneming om af te wijken van een overeengekomen voorwaarde (een zogenaamd waiververzoek) is niet altijd even voorspelbaar. Minder bankliquiditeit Veel ondernemingen zijn voor hun financiering nog steeds afhankelijk van de traditionele bankfinanciering. Vóór de crisis was de beschikbaarheid van bancaire financiering nauwelijks een probleem. Door de crisis is juist deze voor veel ondernemingen belangrijke bron van financiering schaarser geworden. Een aantal ondernemingen dat actief is op de Nederlandse markt heeft zich noodgedwongen teruggetrokken op de eigen thuismarkt. Bepaalde sectoren worden door banken in zijn algemeenheid als lastig beschouwd en Samenvatting De ingrijpende verandering van het financieringslandschap kent verschillende oorzaken, waaronder de kritischere houding van de financiers en de structureel lagere schuldmultiples. Er is een zekere onbalans ontstaan tussen ondernemingen enerzijds en financiers anderzijds. Het aantrekken van een nieuwe financiering en het verlengen van een bestaande financiering zijn hierdoor lastiger geworden, vereisen meer tijd en stellen hogere eisen aan de informatie die de onderneming moet overleggen. Een onderbreking in de financiering kan de bedrijfsvoering en strategie van een onderneming ingrijpend raken. De onderneming doet er goed aan de zekerheid van haar financiering te verhogen. Dit kan op verschillende manieren. Het diversificeren van financieringsbronnen en spreiden van de looptijden van financieringen is van nog groter belang geworden in de huidige financieringsmarkt. Grafiek 1: Netto schuld multiples van Europese buyouts door de jaren heen - Een golf aan herfinancieringen 7,0x 6,0x 5,0x 4,0x 3,0x 2,0x ook de interne problematiek van een aantal Nederlandse grootbanken heeft niet bijgedragen aan de beschikbaarheid van bancaire financiering voor ondernemingen. Vooral de combinatie van de volgende twee factoren zal de komende jaren een negatieve invloed hebben op de bancaire liquiditeit: 1,0x 0,0x Senior schuld/ebitda Second Lien/EBITDA Overige schuld/ebitda (Impact) Wall of Debt De muur van herfinancieringen die de komende jaren op ons afkomt, heeft zijn wortels in de financieringshausse uit de jaren Door de destijds overeengekomen looptijd van de leningen (veelal vijf tot zeven jaar) Spotlight Jaargang uitgave 1 41

3 kan, zoals weergegeven in grafiek 2, een aanzienlijke herfinancieringgolf worden verwacht in de periode Dit kan door de enorme bedragen die hiermee gemoeid zijn, leiden tot een verdere krapte op de financieringsmarkt. (Impact) Basel III Basel III is een hervorming van de internationale bankregulering. Deze omvat een pakket eisen gericht op een significante verzwaring van de eisen aan bankkapitaal. Basel III stelt onder andere hogere eisen aan de kwaliteit van bankkapitaal en de minimumhoogte van het zogenaamde kern bankkapitaal. Zo introduceert Basel III een nietrisicogerelateerde leverageratio. Deze nieuwe leverageratio heeft als bijeffect dat de toezichthouder daarmee de activiteit van banken op het vlak van kredietverlening inperkt. Ondanks dat deze leverageratio vanaf 2018 verplicht zal zijn, zijn banken vanaf 2013 verantwoordelijk voor de hoogte van hun leverageratio. De nieuwe leverageratio zal vanaf 2013 invloed hebben op de beschikbaarheid van bankkrediet, samenvallend met de wall of debt. 2. Gevolgen voor nieuwe en bestaande ondernemingsfinanciering Tot de economische crisis was het verkrijgen van een nieuwe financiering voor het doen van een overname of investering of het verlengen van een bestaande financiering bijna een vanzelfsprekendheid. Zolang de onderneming het niet te slecht deed was dit vrij eenvoudig en snel geregeld. Door voornoemde factoren is dit niet langer zo. Er is een onbalans ontstaan tussen ondernemingen enerzijds en financiers anderzijds. Het aantrekken van een nieuwe financiering is hierdoor lastiger geworden, vereist meer tijd en stelt hogere eisen aan de informatie die de onderneming moet overleggen. Dit geldt niet alleen Grafiek 2: Wall of debt - Een golf aan herfinancieringen in mrd voor een nieuwe financiering maar ook voor het verlengen van een bestaande financiering die afloopt, de zogenaamde herfinanciering. Ondernemingen dienen zich er eveneens van bewust te zijn dat de kans bestaat dat de voorwaarden en condities waaronder financiers bereid zullen zijn te (her-) financieren minder gunstig zijn dan van financieringen die vóór de crisis dateren. Dat een onderneming in het verleden (ruimschoots) aan de gemaakte afspraken heeft voldaan doet daar geen afbreuk aan. Ook bij een duurzaam verbeterde financiële positie kan een onderneming toch geconfronteerd worden met een hogere risico-opslag en meer en/of strakkere financiële convenanten voor een nieuwe financiering of herfinanciering. Voor een onderneming die zich enige tijd niet op de financieringsmarkt heeft begeven zal de nieuwe tucht van de financieringsmarkt wennen zijn. Zeker als deze terug kan kijken op een periode waarin de onderneming zich in financieel opzicht goed heeft ontwikkeld. Daarnaast zullen bestaande financiers niet langer automatisch verstrekte financieringen willen continueren. Financiers die hun strategie door de crisis noodgedwongen hebben aangepast zijn wellicht niet langer actief op de Nederlandse markt of de specifieke sector waarin de desbetreffende onderneming acteert. Een op zich eenvoudig lijkende herfinanciering kan aldus leiden tot een financieringsbehoefte die de onderneming op een andere wijze in zal moeten vullen. Het verkrijgen van een tijdelijke goedkeuring om af te wijken van eerder met financiers gemaakte afspraken, is een onderwerp dat in het bijzonder niet onderschat mag worden. Een voorbeeld hiervan is een verzoek tot tijdelijk ruimere financiële convenanten of een tijdelijke verhoging van de bestaande financiering vanwege bijvoorbeeld een hogere werkkapitaalbehoefte. Financiers zullen dergelijke verzoeken kritisch benaderen en de tijd nemen om hier een oordeel over te vormen. Financiers kunnen het verzoek bijvoorbeeld aangrijpen om een verscherpte monitoring van de onderneming door te voeren of om de positie als financier überhaupt te heroverwegen. Een ander voorbeeld is dat financiers weliswaar bereid zijn het verzoek te accommoderen, maar tegen aanzienlijke additionele kosten voor de onderneming in de vorm van een verhoging van de risico-opslag en/of een eenmalige provisie. Een van de meest verregaande reacties is dat financiers de bestaande financiering bevriezen en opzeggen, waardoor de onderneming niet langer van de financiering 42 Spotlight Jaargang uitgave 1

4 gebruik kan maken. Uiteindelijk kan de financier, onder omstandigheden, overgaan tot opeising van alle bedragen die onder de financiering uitstaan. Elk van de hiervoor beschreven situaties kan ertoe leiden dat een onderneming niet of niet langer ononderbroken over de benodigde of gewenste financiering kan beschikken. Verschillende manieren om zekerheid over financiering te verhogen Tijdige start en gedegen voorbereiding; Optieanalyse van diverse financieringsbronnen; Diversificatie van financieringsbronnen en looptijden; Benaderen van meerdere banken en spreiden van financiering over verschillende banken; Gecommitteerde faciliteiten; Herfinancieren vóór wall of debt. Onder de huidige economische omstandigheden doen de financieel directeur, treasurer en raad van commissarissen of toezicht er goed aan continu met de financiering van de onderneming bezig te zijn. Vooral de ononderbroken beschikbaarheid van financiering is van groot belang. 3. Hoe zekerheid over financiering verhogen? Een onderneming kan op verschillende manieren de zekerheid over haar financiering verhogen, zoals: Tijdige start en gedegen voorbereiding In zijn algemeenheid luidt het advies om tijdig te beginnen, ongeacht of het nu gaat om het aantrekken van nieuwe financiering, een herfinanciering of een waiververzoek. Hiermee kan een onderneming de controle over de eigen financiering aanmerkelijk vergroten. Daarnaast is een gedegen voorbereiding, waarbij een onderneming het verzoek onderbouwt middels volledige en kwalitatieve informatie, cruciaal. Een dergelijke voorbereiding kost in eerste instantie wellicht extra tijd, maar zal zich later in het proces terugbetalen. Een onderneming kan hiermee aanvullende vragen van financiers minimaliseren. Een gedegen voorbereiding leidt zonder twijfel tot een efficiënter en effectiever (her-)financieringsproces. Optieanalyse van diverse financieringsbronnen Een goed startpunt voor een financieringsproces is te beginnen met een optieanalyse om als onderneming vast te stellen welke financieringsbronnen ter beschikking staan. In de praktijk vertrouwen veel ondernemingen te sterk op de relatie met hun huisbankier en traditionele bankfinanciering. Regelmatig zijn zij zich onvoldoende bewust van alternatieve financieringsbronnen. Gezien de huidige marktomstandigheden kan dit leiden tot risico s. Ondernemingen doen er goed aan om actief de voor- en nadelen van de alternatieve financieringsbronnen te onderzoeken. Voor bepaalde ondernemingen kunnen financieringen die gekoppeld zijn aan activa, goed passende alternatieven zijn voor traditionele bankfinanciering. Voorbeelden zijn factoring (bevoorschotting van handelsdebiteuren en voorraden), leasing (voor onder andere productieactiva) of sale-enlease-backconstructies voor vaste activa. Grotere ondernemingen hebben wellicht ook toegang tot de kapitaalmarkten, voor de uitgifte van bijvoorbeeld aandelen of (high yield) bedrijfsobligaties, maar ook Euro Private Placements, US Private Placements of Perpetuals. Diversificatie van financieringsbronnen en looptijden Vervolgens kan een onderneming een spreiding aanbrengen in haar financiering door de alternatieven te combineren om te komen tot een optimale mix van de verschillende financieringsbronnen. Aanvullend kan een onderneming ook de afloopdata van de verschillende financieringen spreiden. Door een dergelijke diversificatie in de financieringsstructuur kan een onderneming minder afhankelijk worden van één financieringsbron. Benaderen van meerdere banken en spreiden van financiering over verschillende banken Mocht een onderneming na de optieanalyse tot de conclusie komen dat traditionele bankfinanciering de beste keuze is, dan is het advies om het financieringsverzoek aan meerdere banken voor te leggen. Hiermee creëert de onderneming een competitief speelveld tussen de verschillende banken. Ook vormt dit een goed startpunt voor het onderhouden van open relaties met meerdere banken. Wanneer de onderneming de uiteindelijke financiering onderbrengt bij méér dan één bankier reduceert de onderneming toch de afhankelijkheid van één huisbankier. Spotlight Jaargang uitgave 1 43

5 Gecommitteerde faciliteiten Een ander belangrijk aandachtspunt voor ondernemingen is zorg te dragen dat de (bancaire) financieringen zoveel mogelijk gecommitteerd van aard zijn. Ongecommitteerde financieringen, zoals werkkapitaalfaciliteiten in de vorm van een rekening-courantkrediet, worden veelal tot wederopzegging beschikbaar gesteld. Een dergelijke financiering kan veel eenvoudiger door een bank bevroren worden dan een gecommitteerde faciliteit met een vastgestelde einddatum. De kans dat dit type financiering tussentijds wordt bevroren is aanmerkelijk kleiner. Omdat veel ondernemingen voor hun bedrijfsvoering afhankelijk zijn van de beschikbaarheid van werkkapitaalfinanciering kan het onverwacht bevriezen tot aperte problemen en zelfs dreigende discontinuïteit leiden. Ondanks dat gecommitteerde financieringen doorgaans duurder zijn verdient het in de huidige markt aanbeveling om te kiezen voor gecommitteerde faciliteiten. Herfinancieren vóór wall of debt Ten slotte doet een onderneming er specifiek ten aanzien van een herfinanciering goed aan ruim vóór het einde van de looptijd van een lening tot herfinanciering over te gaan. Zeker wanneer de lening afloopt in de periode , de periode waarin een vloedgolf van financieringen afloopt. Tegen die tijd is de onderneming een van de vele die zich dient te herfinancieren. Om dit risico te mitigeren kan een onderneming nu al de herfinanciering arrangeren. Daarbij is het raadzaam een nieuwe lening af te sluiten waarvan de nieuwe einddatum ná de periode van de herfinancieringgolf ligt. Bovenstaande adviezen stellen een onderneming in staat de controle over en de kans op een ononderbroken financiering te vergroten. Het diversificeren van financieringsbronnen en looptijden is in de huidige markt van groot belang voor elke onderneming. Diversificatie is een begrip dat niet alleen van toepassing is op de activazijde van de balans, maar juist ook op de passivazijde van de balans. 4. Conclusie In de huidige marktomstandigheden is het voor ondernemingen belangrijker geworden niet langer uitsluitend te vertrouwen op de traditionele financiering van de huisbankier. Ondernemingen doen er goed aan tijdig alternatieve financieringsbronnen te onderzoeken en vervolgens te diversificeren tussen deze financieringsbronnen. Ook een spreiding van looptijden van de financieringen is van groot belang in de huidige markt. Door hier tijdig mee te beginnen en door een gedegen voorbereiding vergroot de onderneming de controle over haar eigen financiering en komt een ononderbroken financiering dichterbij. Door zoveel mogelijk gecommitteerde financieringen aan te trekken ontstaat verdere zekerheid aan de creditzijde van de balans en kan een onderneming zich concentreren op het uitvoeren van haar strategie. Door een goed gediversificeerde financieringsstructuur zal een onderneming ook aan de activazijde van de balans haar strategie kunnen realiseren. 44 Spotlight Jaargang uitgave 1

Innovatie in bedrijfsfinanciering Be a leader, not a follower...

Innovatie in bedrijfsfinanciering Be a leader, not a follower... Innovatie in bedrijfsfinanciering Be a leader, not a follower... Banken trekken zich steeds verder terug uit de kredietverlening. Alternatieve financieringsvormen groeien daardoor als paddenstoelen uit

Nadere informatie

De bank trekt zich terug. Welke alternatieven heb ik als onderneming?

De bank trekt zich terug. Welke alternatieven heb ik als onderneming? De bank trekt zich terug. Welke alternatieven heb ik als onderneming? Banken zijn nog steeds de voornaamste bron van financiering voor Nederlandse ondernemingen. Ondernemingen doen er goed aan tijdig alternatieve

Nadere informatie

Heeft IFRS 13 Fair value measurement toegevoegde waarde?

Heeft IFRS 13 Fair value measurement toegevoegde waarde? Heeft IFRS 13 Fair value measurement toegevoegde waarde? De recent gepubliceerde IFRS 13 bevat geen nieuwe voorschriften over wanneer reële waarde toegepast moet worden, maar legt uit hoe de reële waarde

Nadere informatie

Nieuwe consolidatiestandaard geeft handvatten voor complexe praktijksituaties

Nieuwe consolidatiestandaard geeft handvatten voor complexe praktijksituaties Nieuwe consolidatiestandaard geeft handvatten voor complexe praktijksituaties De IASB heeft nieuwe standaarden uitgebracht en bestaande standaarden aangepast om de grondslagen voor consolidatie te uniformeren

Nadere informatie

Het kasstroomoverzicht minder objectief dan gedacht

Het kasstroomoverzicht minder objectief dan gedacht Het minder objectief dan gedacht Ondernemingen hebben nogal wat keuzevrijheid bij het opmaken van de jaarrekening. Dit maakt de vergelijkbaarheid van en moeilijk. Arjan Brouwer - Accounting and Valuation Advisory

Nadere informatie

Huidige marktomstandigheden hebben impact op hedge accounting

Huidige marktomstandigheden hebben impact op hedge accounting Huidige marktomstandigheden hebben impact op hedge accounting IAS 39 geeft aan wat de spelregels zijn voor de waardering tegen reële waarde in geval van hedge accounting. Het is geen eenvoudige standaard.

Nadere informatie

Vastgoed financieren. In een commerciële omgeving. Anja van Balen Sector Banker zorg 31 oktober 2013

Vastgoed financieren. In een commerciële omgeving. Anja van Balen Sector Banker zorg 31 oktober 2013 Vastgoed financieren In een commerciële omgeving Anja van Balen Sector Banker zorg 31 oktober 2013 Welkom in de commerciële bancaire wereld Businessplannen Bancaire normen Business plan Focus aanbrengen

Nadere informatie

De innovatiebox: een extra stimulans om succesgericht te innoveren

De innovatiebox: een extra stimulans om succesgericht te innoveren De innovatiebox: een extra stimulans om succesgericht te innoveren De innovatiebox is een fiscale stimuleringsmaatregel. Enerzijds ter bevordering van de innovatiekracht van de Nederlandse economie en anderzijds

Nadere informatie

Revenue recognition: praktische implicaties

Revenue recognition: praktische implicaties Revenue recognition: praktische implicaties De IASB en de FASB hebben een ontwerpstandaard gepresenteerd voor een nieuw model van omzetverantwoording. Het is zaak om niet te lang te wachten met het evalueren

Nadere informatie

FOUNDING PARTNERS GOLD PARTNERS SILVER PARTNERS MEDIA PARTNERS

FOUNDING PARTNERS GOLD PARTNERS SILVER PARTNERS MEDIA PARTNERS FOUNDING PARTNERS GOLD PARTNERS SILVER PARTNERS MEDIA PARTNERS Wie financiert mijn overname? Trends en mogelijkheden in de leveraged finance markt Jeroen van Harten, ABN AMRO Leveraged Syndicate & Sales

Nadere informatie

Optie 3 : welkome en veel gebruikte methode voor grondslagen in enkelvoudige jaarrekening

Optie 3 : welkome en veel gebruikte methode voor grondslagen in enkelvoudige jaarrekening Optie 3 : welkome en veel gebruikte methode voor grondslagen in enkelvoudige Beursgenoteerde ondernemingen stellen volgens IFRS een geconsolideerde op. Daarnaast is ook een enkelvoudige verplicht. Vaak

Nadere informatie

Alternatieve financieringsvormen voor bankkrediet. Bart P.M. Joosen

Alternatieve financieringsvormen voor bankkrediet. Bart P.M. Joosen Alternatieve financieringsvormen voor bankkrediet Bart P.M. Joosen 30 januari 2014 Aanbodzijde van de financieringsmarkt 2 Aanbodzijde van de financieringsmarkt Banken Institutionele beleggers Beurs (public

Nadere informatie

IFRS 11 Joint arrangements : meer dan het schrappen van een keuze

IFRS 11 Joint arrangements : meer dan het schrappen van een keuze IFRS 11 Joint arrangements : meer dan het schrappen van een keuze De IASB heeft de langverwachte IFRS 11 Joint arrangements gepubliceerd, als onderdeel van een pakket van vijf nieuwe verslaggevingstandaarden.

Nadere informatie

barometer q2 2015 Groei vraagt om creatieve financiering STAND VAN MKB-METAAL FINANCIERINGSBEHOEFTE VAN HET BEDRIJFSLEVEN

barometer q2 2015 Groei vraagt om creatieve financiering STAND VAN MKB-METAAL FINANCIERINGSBEHOEFTE VAN HET BEDRIJFSLEVEN barometer q2 2015 Groei vraagt om creatieve financiering VAKBLAD VOOR HET MKB IN DE METAAL VAKBLAD VOOR HET MKB-METAAL STAND VAN MKB-METAAL FINANCIERINGSBEHOEFTE VAN HET BEDRIJFSLEVEN Voor het eerst in

Nadere informatie

De nieuwe IFRS leasestandaard: stevige wijn of water?

De nieuwe IFRS leasestandaard: stevige wijn of water? De nieuwe IFRS leasestandaard: stevige wijn of water? Naar verwachting komt in het eerste kwartaal van 2013 een tweede voorstel voor nieuwe verslaggevingregels van leaseovereenkomsten. De oorspronkelijke

Nadere informatie

Bijzonder Beheer Rabobank Groep (BBR) Presentatie NVTZ

Bijzonder Beheer Rabobank Groep (BBR) Presentatie NVTZ (BBR) Presentatie NVTZ Sandra Detmers & Tom Bregman Maarssen, 28 november 2014 1 Inhoud 1 Bijzonder Beheer onder vuur 2 Algemeen 3 Kenmerken van Bijzonder Beheer 4 Wat zijn belangrijke aandachtspunten

Nadere informatie

zorg financiering in 2014 en verder Anja van Balen Sector Banker Zorg ABNAMRO

zorg financiering in 2014 en verder Anja van Balen Sector Banker Zorg ABNAMRO zorg financiering in 2014 en verder Anja van Balen Sector Banker Zorg ABNAMRO Financiering in een reguliere bancaire omgeving Miti ganten Jaar verslag Basel 3 kosten van financiering Basel 3 Wat houdt

Nadere informatie

gemeenschappelijke leiding is

gemeenschappelijke leiding is Transacties onder gemeenschappelijke leiding: veel keuzes, maar niet allemaal beschikbaar Sinds kort hebben we in Nederland regelgeving over transacties onder gemeenschappelijke leiding. De nieuwe Richtlijn

Nadere informatie

Op naar continuous assurance

Op naar continuous assurance Op naar continuous assurance In het streven naar verbeterde procesbeheersing kunnen continuous monitoring en continuous audit een organisatie helpen meer transparantie en zekerheid te verschaffen over

Nadere informatie

Europees bankentoezicht: succes is niet vanzelfsprekend

Europees bankentoezicht: succes is niet vanzelfsprekend Europees banken: succes is niet vanzelfsprekend Het Europees banken zal niet voor alle banken zonder kleerscheuren blijven. Het doel is primair de financiële stabiliteit te verbeteren om een nieuwe financiële

Nadere informatie

Kredietverlening aan Nederlandse bedrijven loopt terug

Kredietverlening aan Nederlandse bedrijven loopt terug Het Nederlandse bedrijfsleven is in sterke mate afhankelijk van bancaire kredietverlening. De groei van de zakelijke kredietverlening is in de tweede helft van 28 vertraagd. Dit hangt grotendeels samen

Nadere informatie

Toepassen nieuwe IFRSconsolidatieregels. gestructureerde aanpak

Toepassen nieuwe IFRSconsolidatieregels. gestructureerde aanpak Toepassen nieuwe IFRSconsolidatieregels vraagt om gestructureerde aanpak Met ingang van 2014 moeten ondernemingen de nieuwe IFRSregelgeving toepassen met betrekking tot consolidatie (IFRS 10) en samenwerkingsverbanden

Nadere informatie

Financieren anno 2015 BDO M&A - Debt Advisory Strategisch financieringsadvies

Financieren anno 2015 BDO M&A - Debt Advisory Strategisch financieringsadvies Financieren anno 2015 BDO M&A - Debt Advisory Strategisch financieringsadvies drs. Roel van der Sar RC RV Manager Corporate Finance Debt Advisory Introductie drs. Roel van der Sar RC RV Senior Manager

Nadere informatie

Hoe haal ik het maximum uit mijn relatie met de bank?

Hoe haal ik het maximum uit mijn relatie met de bank? Hoe haal ik het maximum uit mijn relatie met de bank? 1 Veel ondernemingen zijn in meer of mindere mate afhankelijk van banken voor de uitoefening van hun bedrijf. Deze afhankelijkheid kan tot uitdrukking

Nadere informatie

Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. (Besluiten waarvan de publicatie voorwaarde is voor de toepassing)

Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. (Besluiten waarvan de publicatie voorwaarde is voor de toepassing) 19.3.2002 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 76/1 I (Besluiten waarvan de publicatie voorwaarde is voor de toepassing) VERORDENING (EG) Nr. 484/2002 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

Nadere informatie

Innovatie in de jaarrekening

Innovatie in de jaarrekening Innovatie in de jaarrekening Hoe komt de waarde die ondernemingen creëren met innovatie, tot uitdrukking in de jaarrekening? En hoe kunnen innovatieve ondernemingen de waarde van datgene wat zij ontwikkelen

Nadere informatie

Controle van de reële waarde van financiële instrumenten

Controle van de reële waarde van financiële instrumenten Controle van de reële waarde van financiële instrumenten Niet alleen het gebruik, maar ook de complexiteit van financiële instrumenten zijn de afgelopen jaren sterk toegenomen. Dit artikel gaat over de

Nadere informatie

Informatie efficiënter aanleveren met SmartClose

Informatie efficiënter aanleveren met SmartClose Informatie efficiënter aanleveren met SmartClose De methodiek van SmartClose zorgt ervoor dat de financiële functie organisatiebreed te werk gaat, met gestandaardiseerde financiële processen. Wordt een

Nadere informatie

www.pwc.nl Spotlight Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 21-2014 uitgave 3

www.pwc.nl Spotlight Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 21-2014 uitgave 3 www.pwc.nl Spotlight Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 21-2014 uitgave 3 Bij PwC in Nederland werken ruim 4.700 mensen met elkaar samen vanuit 12 vestigingen. PwC Nederland helpt organisaties

Nadere informatie

Cultuurverschillen in het controledossier

Cultuurverschillen in het controledossier Cultuurverschillen in het controledossier Het professionele gedrag van accountants wordt beïnvloed door nationale-cultuurverschillen, ondanks het bestaan van internationale controlestandaarden. Internationaal

Nadere informatie

Hét middellange krediet voor uw bedrijfsinvesteringen.

Hét middellange krediet voor uw bedrijfsinvesteringen. Hét middellange krediet voor uw bedrijfsinvesteringen. Brede kennis en ervaring in zowel de financiële wereld als het ondernemerschap is de basis van het MKBi Groeifonds Geef het mkb de juiste impuls met

Nadere informatie

Klare taal! Benchmark controleverklaring nieuwe stijl onder Nederlandse beursfondsen

Klare taal! Benchmark controleverklaring nieuwe stijl onder Nederlandse beursfondsen Klare taal! Benchmark controleverklaring nieuwe stijl onder Nederlandse beursfondsen Een aantal accountants van beursgenoteerde ondernemingen heeft bij de jaarrekening over 2013 een informatievere controleverklaring

Nadere informatie

Wettelijke reserves nader bekeken

Wettelijke reserves nader bekeken Wettelijke reserves nader bekeken De regelgeving rond wettelijke reserves bestaat al geruime tijd en is in de afgelopen jaren niet wezenlijk veranderd. Toch is er in de praktijk regelmatig sprake van onduidelijkheden

Nadere informatie

Alternatieve financieringen voor middelgrote bedrijven. 24 september 2013 1 1

Alternatieve financieringen voor middelgrote bedrijven. 24 september 2013 1 1 Alternatieve financieringen voor middelgrote bedrijven 24 september 2013 1 1 1 Inhoud Alternatieve vormen van financiering Een Europese Private Placement? Financiering van NPEX Contact: Victor Meijer (victor.meijer@nibc.com)

Nadere informatie

Week van de Financiën. Presentatie Credion. 15 februari 2017 Erik van den Bosch

Week van de Financiën. Presentatie Credion. 15 februari 2017 Erik van den Bosch Week van de Financiën Presentatie Credion 15 februari 2017 Erik van den Bosch Marktontwikkelingen banken (1) Imagoprobleem vertrouwensmonitor 2016: 2,8 (schaal 0-5) Doorgaans een zwakke relatie met klanten

Nadere informatie

Succesfactoren van transformatieprogramma s

Succesfactoren van transformatieprogramma s Succesfactoren van transformatieprogramma s In de huidige Digitale Revolutie wordt het voor de continuïteit van organisaties steeds belangrijker om snel en effectief te kunnen reageren op veranderende marktbewegingen.

Nadere informatie

Nieuwe Europese wetgeving voor wettelijke controles

Nieuwe Europese wetgeving voor wettelijke controles Nieuwe Europese wetgeving voor wettelijke controles In 2010 stelde Eurocommissaris Michel Barnier in zijn Green Paper Audit policy: Lessons from the crisis vragen bij de rol van de accountant tijdens de financiële

Nadere informatie

op verslaggeving instellingen in langdurige zorg

op verslaggeving instellingen in langdurige zorg Invoering variabelenormvergoeding heeft invloed op verslaggeving instellingen in langdurige zorg Tot voor kort was de vergoeding voor kapitaallasten gegarandeerd door het Ministerie van VWS. Met ingang

Nadere informatie

Werkkapitaal Management & Marktontwikkelingen

Werkkapitaal Management & Marktontwikkelingen Advisory Finance Infrastructure Werkkapitaal Management & Marktontwikkelingen Investments 4 maart, 2010 Principal Financial Company B.V. Inhoud 1. Oorzaken kredietcrises 2. Katalysator kredietcrises 3.

Nadere informatie

Dag accountantsverklaring, hallo controleverklaring

Dag accountantsverklaring, hallo controleverklaring Dag accountantsverklaring, hallo controleverklaring Op 15 december 2010 nemen we afscheid van de accountantsverklaring en begroeten we de controleverklaring. Vanaf die datum moeten alle verklaringen voldoen

Nadere informatie

Wat hebben we geleerd van dit seminar?

Wat hebben we geleerd van dit seminar? Verslag seminar Toezicht op Treasury in de Zorg gehouden bij LEXSIGMA Healthcare op 17 juni 2014 Op 17 juni 2014 vond bij LEXSIGMA Healthcare het seminar Toezicht op Treasury in de Zorg plaats. Een gemêleerd

Nadere informatie

Eén nieuwe Europese Accounting Directive voor Boek 2 Titel 9

Eén nieuwe Europese Accounting Directive voor Boek 2 Titel 9 Eén nieuwe Europese Accounting Directive voor Boek 2 Titel 9 De Europese Unie heeft een nieuwe Europese Richtlijn voor de jaarlijkse financiële verslaggeving door ondernemingen gepubliceerd: de Accounting

Nadere informatie

Financieren in de zorgmarkt

Financieren in de zorgmarkt Presentatie Arie van Oord Business Manager Wonen, Zorg & Onderwijs Platform Economie & Ruimte op 8 juli 2015 BouwCampus: Van der Burghweg 1 te Delft Agenda Kredietportefeuille BNG Bank Bancaire kredietverstrekking

Nadere informatie

IFRS: vanaf 2013 weer volop

IFRS: vanaf 2013 weer volop IFRS: vanaf 2013 weer volop wijzigingen De veranderingen op het gebied van IFRS zijn dit jaar zeer beperkt. Deze adempauze kan goed gebruikt worden, want voor de boekjaren 2013 en 2014 worden weer veel IFRSwijzigingen

Nadere informatie

ROLLENSPEL: FORUM THEATER

ROLLENSPEL: FORUM THEATER METHODIEK 1. WAT Oplossingen voorstellen van op je debatstoel is één, ze uitvoeren in de praktijk is een ander paar mouwen. In het forum theater moet je je voorstellen niet alleen verbaal uiten en verdedigen,

Nadere informatie

Analisten conference call

Analisten conference call Analisten conference call 31 augustus 2012 Financiële kernpunten H1 2012 Geconsolideerde omzet: stijging met 6,7% naar 110,5 miljoen (H1 2011: 103,6 miljoen) Autonome omzetgroei 6,4% Omzet in het groene

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 'S-GRAVENHAGE

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 'S-GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 'S-GRAVENHAGE Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Succesvol financieren

Succesvol financieren Informatieblad 06-07-14 Succesvol financieren Het is voor bedrijven nog steeds lastig om geld te lenen bij een bank. Maar u bent tegenwoordig voor een financiering niet meer alleen afhankelijk van de bank.

Nadere informatie

RICHTLIJN 95/18/EG VAN DE RAAD van 19 juni 1995 betreffende de verlening van vergunningen aan spoorwegondernemingen. (PB L 143 van , blz.

RICHTLIJN 95/18/EG VAN DE RAAD van 19 juni 1995 betreffende de verlening van vergunningen aan spoorwegondernemingen. (PB L 143 van , blz. 1995L0018 NL 30.04.2004 002.001 1 Dit document vormt slechts een documentatiehulpmiddel en verschijnt buiten de verantwoordelijkheid van de instellingen B RICHTLIJN 95/18/EG VAN DE RAAD van 19 juni 1995 betreffende

Nadere informatie

Nieuwe verhoudingen in het financieren van woningen

Nieuwe verhoudingen in het financieren van woningen Nieuwe verhoudingen in het financieren van woningen Naar nieuwe verhoudingen in het Wonen OTB Platform 31 Wooncongres 2015 Paul de Vries Senior Woningmarkteconoom Rabobank Kennis en Economisch onderzoek

Nadere informatie

Toekomstperspectief Zorgmarkt. Piet Eichholtz

Toekomstperspectief Zorgmarkt. Piet Eichholtz Toekomstperspectief Zorgmarkt Piet Eichholtz Amsterdam, 6 februari 2013 Bancair krediet blijft mogelijk, alleen met goed businessplan en sterke financiële uitgangspositie Lot Rode Kruis Ziekenhuis in handen

Nadere informatie

Pensioenrisico s bij fusies en overnames

Pensioenrisico s bij fusies en overnames Pensioenrisico s bij fusies en overnames Pensioenverplichtingen zijn risicovol en ze beïnvloeden de waarde van een aan te kopen of te verkopen bedrijf(sonderdeel). De onderneming kan zelf invloed uitoefenen

Nadere informatie

BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD. Suriname Debt Management Office. Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2014

BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD. Suriname Debt Management Office. Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2014 BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD Suriname Debt Management Office Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2014 Sarajane Marilfa Omouth Paramaribo, juni 2015 1. Inleiding De totale

Nadere informatie

18 Big is beautiful?

18 Big is beautiful? 18 Big is beautiful? Kleinschalige stedelijke projecten voor een nieuwe eeuw Stan Majoor Door heel Europa heeft de afgelopen drie decennia de wind gewaaid van grootschalige stedelijke projecten. Deze planmatige

Nadere informatie

Internal Audit: cruciaal voor internal governance

Internal Audit: cruciaal voor internal governance Internal Audit: cruciaal voor internal governance Sinds de invoering van de Nederlandse corporate governance code in 2003 is het voor beursgenoteerde bedrijven verplicht om jaarlijks te evalueren of er behoefte

Nadere informatie

Uitwerkingen PDB Financiering met resultaat hoofdstuk 6. Opgave 6.1 a. Gemiddeld eigen vermogen = ( ) / 2 =

Uitwerkingen PDB Financiering met resultaat hoofdstuk 6. Opgave 6.1 a. Gemiddeld eigen vermogen = ( ) / 2 = Opgave 6.1 a. Gemiddeld eigen vermogen = ( 2.600.000 + 3.000.000) / 2 = 2.800.000 REV na belasting = 400.000 100% = 14,29% 2.800.000 b. Gemiddeld totaal vermogen = ( 7.150.000 + 7.200.000) / 2 = 7.175.000

Nadere informatie

Curatoren middag 2015

Curatoren middag 2015 Curatoren middag 2015 Alternatieve financieringsvormen Wat zijn de mogelijkheden in het huidige financieringslandschap 11 november 2015 Spreker: Onderwerpen 1. Financieringsbehoefte bedrijfsleven 2. Veranderende

Nadere informatie

UW BEDRIJF FINANCIEREN

UW BEDRIJF FINANCIEREN UW BEDRIJF FINANCIEREN BEDRIJFSFINANCIERING Zonder financiering kan een onderneming niet bestaan. Of het nu gaat om de omvang van het eigen vermogen of de ontwikkeling van uw werkkapitaal: de wijze waarop

Nadere informatie

DUTCHWEBSHARK WHITEPAPER #1. Talentpooling. In 7 stappen naar een talentpool

DUTCHWEBSHARK WHITEPAPER #1. Talentpooling. In 7 stappen naar een talentpool DUTCHWEBSHARK WHITEPAPER #1 Talentpooling In 7 stappen naar een talentpool Ter introductie. Talent pooling. Talentpools, veel werk maar ook veelbelovend. Op welke manier is het voor een bedrijf mogelijk

Nadere informatie

Van creatieve medewerkers naar een duurzaam innovatief klimaat

Van creatieve medewerkers naar een duurzaam innovatief klimaat Van creatieve medewerkers naar een duurzaam innovatief klimaat De weg naar duurzame innovatie begint met het sturen op waarden in mensen. Het succesvol implementeren van een duurzaam innovatieklimaat is

Nadere informatie

Uitwerkingen PDB Financiering met resultaat hoofdstuk 5

Uitwerkingen PDB Financiering met resultaat hoofdstuk 5 Opgave 5.1 a. Liquiditeitsbalans b. 1/1 solvabiliteitsratio = 1.570.000 = 0,48 3.240.000 31/12 solvabiliteitsratio = 1.630.000 = 0,46 3.550.000 c. 1/1 debt ratio = 1.100.000 + 570.000 = 0,52 3.240.000

Nadere informatie

-PERSBERICHT- Utrecht, 15 december 2014. - Zorgsector negatief over verkrijgen van financiering -

-PERSBERICHT- Utrecht, 15 december 2014. - Zorgsector negatief over verkrijgen van financiering - -PERSBERICHT- Utrecht, 15 december 2014 - Zorgsector negatief over verkrijgen van financiering - De recente faillissementen in de zorg tonen aan dat de risico's voor banken zijn toegenomen. Banken hebben

Nadere informatie

Here to stay. Visie op de toekomst van (vastgoed)banken. Real Estate Clients Erik Steinmaier Head of Real Estate Advisory Mei2015

Here to stay. Visie op de toekomst van (vastgoed)banken. Real Estate Clients Erik Steinmaier Head of Real Estate Advisory Mei2015 Here to stay. Visie op de toekomst van (vastgoed)banken Real Estate Clients Erik Steinmaier Head of Real Estate Advisory Mei2015 Met een (on)gelukkige timing. Wat vind Gerrit Zalm van commercieel vastgoedfinancieringen?

Nadere informatie

www.pwc.nl Spotlight Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 20-2013 uitgave 1

www.pwc.nl Spotlight Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 20-2013 uitgave 1 www.pwc.nl Spotlight Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 20-2013 uitgave 1 Bij PwC in Nederland werken ruim 4.600 mensen met elkaar samen vanuit 12 vestigingen en drie verschillende invalshoeken:

Nadere informatie

VASTGOEDFINANCIERING IN DE ZORG

VASTGOEDFINANCIERING IN DE ZORG VASTGOEDFINANCIERING IN DE ZORG PIM DIEPSTRATEN Doorn, 1 december 2015 AGENDA 1 Financieringsstrategie zorginstelling 2 Huidige financiers en het WFZ 3 Perspectief investeerder op de zorgmarkt 4 Alternatieve

Nadere informatie

BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD. Suriname Debt Management Office. Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2012

BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD. Suriname Debt Management Office. Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2012 BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD Suriname Debt Management Office Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2012 Een vooruitblik op de schuld, de schuldenlastbetalingen in 2013-2045

Nadere informatie

Effectief bestrijden door gelijkmatig verspreiden

Effectief bestrijden door gelijkmatig verspreiden Effectief bestrijden door gelijkmatig verspreiden Door gelijkmatige verspreiding van natuurlijke vijanden bent u het snelst bij de plaag. Sneller bij de plaag, beter resultaat. De Airobug, de Airbug en de Mini-Airbug,

Nadere informatie

Versie 2013-08. TREASURYSTATUUT Stichting Woontij

Versie 2013-08. TREASURYSTATUUT Stichting Woontij Versie 2013-08 TREASURYSTATUUT Stichting Woontij 1. Inleiding Een groot deel van de kosten bij een wooncorporatie bestaat uit rente. Richtlijnen ten aanzien van financieren en beleggen zijn belangrijk.

Nadere informatie

Bescherming van persoonsgegevens een kwestie van vertrouwen

Bescherming van persoonsgegevens een kwestie van vertrouwen Bescherming van een kwestie van vertrouwen Privacy krijgt steeds meer aandacht in de samenleving. De Europese Unie is bezig met de Europese Privacy Verordening, die naar verwachting in 2015 in werking treedt.

Nadere informatie

Structured products. September 2014. Index Garantie Notes. Inlegvel VL Index Garantie Note AEX 14-20

Structured products. September 2014. Index Garantie Notes. Inlegvel VL Index Garantie Note AEX 14-20 Structured products tember 2014 Index Garantie Notes 2 De VL Index Garantie Note AEX 14-20 (de Note ) wordt uitgegeven onder het Basis Prospectus van het Structured Note Programme ter waarde van 2 miljard

Nadere informatie

Arnold Schilder: Toezichthouders moeten niet alleen sticks, maar ook carrots laten zien!

Arnold Schilder: Toezichthouders moeten niet alleen sticks, maar ook carrots laten zien! Arnold Schilder: Toezichthouders moeten niet alleen sticks, maar ook carrots laten zien! Jan Backhuijs - vaktechnisch bureau (National Office), Assurance Peter Eimers - vaktechnisch bureau (National Office),

Nadere informatie

Vraag 1: Kunt u de omvang schetsen van de kredietverlening aan waterschap Amstel, Gooi en Vecht en Waternet door de NWB Bank?

Vraag 1: Kunt u de omvang schetsen van de kredietverlening aan waterschap Amstel, Gooi en Vecht en Waternet door de NWB Bank? Aan AB Contactpersoon R.A.R. van Ommeren rob.van.ommeren@ waternet.nl Doorkiesnummer 020-608 28 09 Onderwerp Beantwoording schriftelijke vragen van het CDA over inzake de NWB Bank Op 6 maart 2016 heeft

Nadere informatie

De rol van de accountant na de financiële crisis

De rol van de accountant na de financiële crisis De rol van de accountant na de financiële crisis Eurocommissaris Michel Barnier stelt in zijn Green Paper, Audit policy: Lessons from the crisis, vragen bij de rol van de accountant tijdens de financiële

Nadere informatie

Nieuwe cyberrisico s vereisen een innovatieve aanpak

Nieuwe cyberrisico s vereisen een innovatieve aanpak Nieuwe cyberrisico s vereisen een innovatieve aanpak Door de steeds verdergaande digitalisering begeeft de beheersing van cyberrisico s zich steeds verder buiten de grenzen van een organisatie. Cybersecurity

Nadere informatie

Financieel Advieskantoor

Financieel Advieskantoor Dienstenwijzer Naast algemene informatie over Henk Mulderij Financieel Advieskantoor BV vindt u in deze Dienstenwijzer uitgebreide informatie over ons kantoor, onze dienstverlening en onze klachtenregeling.

Nadere informatie

Index Garantie Notes

Index Garantie Notes Uitgevende Instelling: F. Van Lanschot Bankiers N.V (BBB+ / BBB+) april 2017 Index Garantie Notes ISIN: NL0012247746 2 De voorwaarden van de VL 90% Index Garantie Note AEX 17-23 (de Note ) zijn vermeld

Nadere informatie

Financieel Forum Leuven 11 oktober 2010. Herman Daems

Financieel Forum Leuven 11 oktober 2010. Herman Daems Financieel Forum Leuven 11 oktober 2010 Banken en ondernemingen Op zoek naar een nieuwe relatie Herman Daems Deze presentatie is onvolledig zonder de mondelinge toelichting van de auteur. Gelieve dit document

Nadere informatie

Marylane. Leegstand kantoren & waarom het zo lang duurt

Marylane. Leegstand kantoren & waarom het zo lang duurt Leegstand kantoren & waarom het zo lang duurt Door: Bart Douw Datum: 24 januari 2013 MARYLANE: Bart Douw (1966), bedrijfseconoom 10 jaar bankier 8 jaar directeur investeringsholding Sinds begin 2012 zelfstandig

Nadere informatie

De Wet op het accountantsberoep vervangt de WRA en WAA

De Wet op het accountantsberoep vervangt de WRA en WAA De Wet op het accountantsberoep vervangt de WRA en WAA De nieuwe Wet op het accountantsberoep regelt formeel de fusie tussen het Nederlands Instituut van Registeraccountants en de Nederlandse Orde van

Nadere informatie

Ontwikkelingen in de financiële sector in Nederland; gevolgen voor MKB en Kredietunies.

Ontwikkelingen in de financiële sector in Nederland; gevolgen voor MKB en Kredietunies. 1 Ontwikkelingen in de financiële sector in Nederland; gevolgen voor MKB en Kredietunies. Inleiding door dr. H.O.C.R. Ruding, oud-minister van Financiën Symposium Values in Banking door: Kredietunie Nederland

Nadere informatie

Directe investeringen Investeren buiten traditionele financiële markten

Directe investeringen Investeren buiten traditionele financiële markten Directe investeringen Investeren buiten traditionele financiële markten CLAVIS Vermogensstructurering Directievoering Trustdiensten Vermogensbeheer (Infra)structuur Vermogensplanning Transactiebegeleiding

Nadere informatie

BEGROTING 2014. Paragraaf Financiering

BEGROTING 2014. Paragraaf Financiering BEGROTING 2014 Paragraaf Financiering Ambtelijke programmamanager Afdelingshoofd Bedrijfsvoering Inleiding In de BBV 2004 (Besluit Beheer en Verantwoording Provincies en gemeenten) is een paragraaf financiering

Nadere informatie

Groeien in De Kempen. Rabobank De Kempen Roeland Verbeet Manager Grootzakelijk 09-06-2015

Groeien in De Kempen. Rabobank De Kempen Roeland Verbeet Manager Grootzakelijk 09-06-2015 Groeien in De Kempen Rabobank De Kempen Roeland Verbeet Manager Grootzakelijk 09-06-2015 NL: Hevig debat over gebrek aan kredietverlening in MKB Selectie nieuwsberichten over kredietverlening door banken

Nadere informatie

Ivan Van de Cloot Chief economist Itinera Institute. Executive professor UAMS. Roekeloos

Ivan Van de Cloot Chief economist Itinera Institute. Executive professor UAMS. Roekeloos Ivan Van de Cloot Chief economist Itinera Institute Executive professor UAMS Roekeloos Roekeloosheid bij wie werkt met geld van iedereen Falende banken Gokkende politici De eurocrisis En de democratie?

Nadere informatie

www.pwc.nl Spotlight Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 20-2013 uitgave 4

www.pwc.nl Spotlight Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 20-2013 uitgave 4 www.pwc.nl Spotlight Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 20-2013 uitgave 4 Bij PwC in Nederland werken ruim 4.700 mensen met elkaar samen vanuit 12 vestigingen. PwC Nederland helpt organisaties

Nadere informatie

Meer winst uit internal governance

Meer winst uit internal governance www.pwc.nl Meer winst uit internal governance Commissarissen en bestuurders over de rol van internal audit Jan Driessen en Bas Wakkerman November 2014 2 PwC Meer winst uit internal governance Inhoud Voorwoord

Nadere informatie

Succesvol financieren Alternatieve financieringsvormen voor uw bv

Succesvol financieren Alternatieve financieringsvormen voor uw bv Met de helpende hand van de overheid meer kans van slagen Succesvol financieren Alternatieve financieringsvormen voor uw bv Het is voor bedrijven nog steeds lastig om geld te lenen bij een bank. Maar u

Nadere informatie

Succesvol financieren

Succesvol financieren Lentink Accountants/Belastingadviseurs brengt onder uw aandacht Succesvol financieren Alternatieve financieringsvormen voor uw bv Huizen, april 2014 1 Introductie Het is voor bedrijven nog steeds lastig

Nadere informatie

1. Als ik zeg fijinanciële crisis, wat zeg jij dan?

1. Als ik zeg fijinanciële crisis, wat zeg jij dan? Toegift Wie ben jij in het fijintechdebat? Test het in vijf vragen. 1. Als ik zeg fijinanciële crisis, wat zeg jij dan? A. Het is allemaal de schuld van de bankiers. Ik las laatst dat boek van Joris Luyendijk.

Nadere informatie

Reverse factoring is Win-Win en Win.

Reverse factoring is Win-Win en Win. Graydon epaper Reverse factoring is Win-Win en Win. Hoe optimaliseert u uw werkkapitaal anno 2014? 2 Wat leert u in deze epaper? Als klant wilt u het betalen van uw facturen zo lang mogelijk uitstellen,

Nadere informatie

DGA en de uitfasering Pensioen in Eigen Beheer

DGA en de uitfasering Pensioen in Eigen Beheer DGA en de uitfasering Pensioen in Eigen Beheer Als directeur-grootaandeelhouder (DGA) kun je vanaf 1 april 2017 geen pensioen meer opbouwen in je eigen onderneming; dan stopt de ingewikkelde regeling Pensioen

Nadere informatie

Probleemstelling: Berekening benodigde bedrag voor de herfinanciering: Financieringsmemo juni 2015 nr.

Probleemstelling: Berekening benodigde bedrag voor de herfinanciering: Financieringsmemo juni 2015 nr. Financieringsmemo juni 2015 nr. Aan: Treasurycommissie Van: Arjan van de Wetering Datum: 15 juni 2015 Onderwerp: Herfinanciering leningen Afschrift aan: vul in Probleemstelling: Eind juni moeten een vaste

Nadere informatie

Bereikbare financiering voor het MKB. Week van de Financiën 2017

Bereikbare financiering voor het MKB. Week van de Financiën 2017 Bereikbare financiering voor het MKB Week van de Financiën 2017 Veranderingen in het financieringslandschap Kredietverlening door banken vertraagd; nieuwe vormen komen op. Kredietverlening banken aan MKB

Nadere informatie

Uitdagingen voor een financiële sector ten dienste van mens en economie. Financial Forum Gent, 29 mei 1

Uitdagingen voor een financiële sector ten dienste van mens en economie. Financial Forum Gent, 29 mei 1 Uitdagingen voor een financiële sector ten dienste van mens en economie Financial Forum Gent, 29 mei 1 Agenda 19.00u. Welkomstwoord 19.15u. Presentatie door Michel Vermaerke, Gedelegeerd Bestuurder Febelfin

Nadere informatie

Welkom! VNO-NCW Westland-Delfland - Gemeente Naaldwijk. 13 november 2013 - Van der Waal en Partners. Workshop Ruimtelijke Ordening VNO-NCW WEST

Welkom! VNO-NCW Westland-Delfland - Gemeente Naaldwijk. 13 november 2013 - Van der Waal en Partners. Workshop Ruimtelijke Ordening VNO-NCW WEST Welkom! Workshop Ruimtelijke Ordening - Ontslakking van gebiedsontwikkeling - Nieuwe financieringsvormen VNO-NCW WEST BDO Debt Advisory Strategisch financieringsadvies november Drs. Roel G.J. van der Sar

Nadere informatie

MKBi-Groeifonds Obligaties

MKBi-Groeifonds Obligaties MKBi-Groeifonds Obligaties Brede kennis en ervaring in zowel de financiële wereld als het ondernemerschap is de basis van het MKBi Groeifonds Geef het mkb de juiste impuls met het MKBi Groeifonds! Meer

Nadere informatie

Administratieve splitsing Is er al een praktijk? Kees Tegel 8 oktober 2012

Administratieve splitsing Is er al een praktijk? Kees Tegel 8 oktober 2012 Administratieve splitsing Is er al een praktijk? Kees Tegel 8 oktober 2012 Waarom? Corporaties werken anders dan marktpartijen. Dat kunnen ze door vermogen zonder externe rendementseis: huur < marktconforme

Nadere informatie

GROTE WOONONDERZOEK. Hoe woonwinkelt Nederland in 2015? WHITEPAPER

GROTE WOONONDERZOEK. Hoe woonwinkelt Nederland in 2015? WHITEPAPER GROTE WOONONDERZOEK Hoe woonwinkelt Nederland in 2015? 01 WHKMP S GROTE WOONONDERZOEK van inspiratie tot aankoop DirectResearch heeft meer dan 750 respondenten ondervraagd in opdracht van wehkamp Toen

Nadere informatie

Financial accounting:

Financial accounting: Financial accounting: COVENANT SHIELD FINANCIËLE RATIO S, VALUTAKOERSEN, BOEKHOUDKUNDIGE REALITEIT EN BANCAIRE PRODUCTEN 14 MCA: maart 2009, nummer 2 Mark Grenier: beeld Elke onderneming met internationale

Nadere informatie