De rol van de accountant na de financiële crisis

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De rol van de accountant na de financiële crisis"

Transcriptie

1 De rol van de accountant na de financiële crisis Eurocommissaris Michel Barnier stelt in zijn Green Paper, Audit policy: Lessons from the crisis, vragen bij de rol van de accountant tijdens de financiële crisis. In het verlengde hiervan komt hij met suggesties voor verbetering van de rol en positie van de accountantscontrole, maar ook voor aanpassing van de Europese markt voor auditdiensten. Zijn Barniers suggesties levensvatbaar? Of zijn er betere manieren waarop de accountant een bijdrage kan leveren aan verdere verbetering van de kwaliteit van de verslaggeving door ondernemingen en aan het vertrouwen in die verslaggeving? Peter Veerman, Public Policy & Regulatory Affairs, Assurance 1. Inleiding Tijdens de discussies over de oorzaken van de financiële crisis bleef de accountant lang min of meer buiten schot. Dat is nu verleden tijd. Europees Commissaris Interne Markt & Diensten, Michel Barnier, richt nu zijn pijlen op de externe accountant. In zijn Green Paper Audit policy: Lessons from the crisis beschrijft hij observaties met betrekking tot de verslaggeving door ondernemingen en de rol van de accountant daarbij, aan de hand van zeven thema s: de rol van de accountant; governance en onafhankelijkheid van accountantsorganisaties; toezicht; concentratie & keuze; vereenvoudiging - SMEs en SMPs; creatie van een Europese auditmarkt; internationale samenwerking. Discussienota Het Green Paper Audit policy: Lessons from the crisis van Barnier is een discussienota. Iedereen die belang heeft bij de verslaggeving van ondernemingen en bij de rol die accountants daarbij spelen, kon tot 8 december 2010 reageren op het discussiestuk door antwoord te geven op een of meerdere vragen in het paper. Op die manier heeft iedereen invloed kunnen uitoefenen op het stelsel dat tot stand zal gaan komen. De follow-up met meer concrete ideeën wordt in de tweede helft van 2011 verwacht. 2. De rol van de accountant Barnier stelt vragen bij de rol van de accountant tijdens de financiële crisis en over wat deze had kunnen zijn. Hoe kan het zijn dat accountants goedkeurende verklaringen afgaven bij instellingen die toch significante verliezen of andere zwakten lieten zien, of zelfs enige tijd later in ernstige financiële problemen raakten? Waarom waarschuwde de accountant niet voor de dreigende financiële crisis? Was de accountantscontrole ondeugdelijk? En zo niet, moet de controle dan niet geheel anders (in)gericht zijn? Form over substance Barnier signaleert allereerst dat de controle zich in de loop van de tijd heeft ontwikkeld van een gegevensgerichte aanpak naar een aanpak op basis van risicoanalyse en interne controle. Hij stelt dat de controle tegenwoordig vooral 26 Spotlight Jaargang uitgave 4

2 gericht is op compliance met het van toepassing zijnde verslaggevingstelsel ( form ) en minder op het getrouwe beeld ( substance ). Het is, zoals ook bij verschillende andere statements in het paper, niet duidelijk wat de basis is voor dit statement. Terug naar meer gegevensgerichte controle Barnier wil nagaan of het nuttig is terug te gaan naar een meer gegevensgerichte controle van de balans en minder te steunen op interne controle, wat hij als het terrein van de intern accountant ziet. De accountant geeft vervolgens in zijn rapportage aan hoe hij de verschillende componenten van de balans heeft gecontroleerd. Dit moet, volgens Barnier, leiden tot een hogere mate van zekerheid voor de gebruikers van de jaarrekening dan nu het geval is. Management en accountant bepalen gezamenlijk de toelichtingen De Europese Commissie geeft aan dat de professioneel-kritische instelling van de accountant een belangrijke rol speelt in de kwaliteit van de verslaggeving van ondernemingen. Dit gaf de AFM (de Autoriteit Financiële Markten) ook al aan in haar rapport over de kwaliteit van de accountantscontrole (begin september 2010). Barnier geeft als mogelijke verbetering aan dat het management en de accountant gezamenlijk de toelichtingen in de jaarrekening bepalen. De Europese Commissie benadrukt dat dit niet mag leiden tot een ongebreidelde toename in toelichtingen die minder zinvol zijn. Andere vormen van rapportering Barnier stelt dat een stigma kleeft aan controleverklaringen anders dan goedkeurende. In het bestaande systeem geeft de accountant geen oordeel over de relatieve prestaties van de onderneming of over de kwaliteit van de jaarrekening in verhouding tot die van andere jaarrekeningen. De vraag is of andere vormen van rapportering door de accountant, waarin meer informatie aan de gebruikers wordt verschaft, mogelijk zijn. Kunnen er verschillende rapporten zijn voor verschillende stakeholders? En welke informatie willen de verschillende gebruikers dan hebben? Meer relevante informatie in de rapportage van de accountant kan de gepercipieerde waarde van de controle verhogen. De verantwoordelijkheid voor het verslagleggen ligt echter in de eerste plaats bij de ondernemingsleiding en de raad van commissarissen (rvc). De accountant heeft de plicht mogelijke tekortkomingen in de verslaglegging bloot te leggen. De ondernemingsleiding en de raad van commissarissen zullen de door de accountant gesignaleerde omissies veelal aanpassen, waarna er voor de accountant weinig overblijft om extern te communiceren. Het kan zijn dat de accountant de wettelijke mogelijkheid en plicht krijgt om in die gevallen dat de verslaggeving de lading niet dekt, zelf de publiciteit te zoeken. Als dit werkelijkheid wordt, kan dit kwaliteitbevorderend zijn voor het inzicht. Goede communicatie De kwaliteit en intensiteit van de communicatie tussen externe accountant, intern accountant en auditcomité kunnen volgens Barnier beter. Wanneer tussen hen een betere communicatie is, is er minder kans dat zaken tussen wal en schip belanden. Volgens Barnier is het belangrijk dat deze partijen kennis met elkaar uitwisselen en hun werkzaamheden op elkaar afstemmen. Mandaat accountant Ten slotte roept Barnier vragen op ten aanzien van het mandaat van de accountant. Moet de accountant niet óók kijken naar toekomstgerichte informatie? Moet de accountant in zijn rapportage expliciet zijn visie geven op de economische en financiële vooruitzichten van de onderneming? En moet hij aspecten van maatschappelijk verantwoord ondernemen opnemen? Hierbij speelt natuurlijk de vraag of accountants juist Samenvatting Europees Commissaris Interne Markt & Diensten, Michel Barnier, heeft zijn Green Paper Audit policy: Lessons from the crisis gepubliceerd. Hierin beschrijft hij observaties met betrekking tot de verslaggeving door ondernemingen en de rol van de accountant daarbij. Hij volgt hierbij zeven thema s: de rol van de accountant, governance en onafhankelijkheid, toezicht, concentratie en keuze, vereenvoudiging SMEs en SMPs, creatie van een Europese auditmarkt en internationale samenwerking. Dit artikel gaat kort in op de inhoud van het paper en verschillende suggesties die Barnier geeft. In antwoord daarop worden enkele andere mogelijkheden gegeven. zijn geëquipeerd om dergelijk aspecten te beoordelen en daar eventueel zelfstandig over te rapporteren en of dit voldoende toegevoegde waarde oplevert om de extra kosten te rechtvaardigen. Het huidige mandaat van de accountant omvat dergelijke zaken niet. Barnier stelt derhalve voor het mandaat uit te breiden, om dit mogelijk te maken. 3. Governance en onafhankelijkheid van accountantsorganisaties Onafhankelijkheid is een kernvereiste bij de controle van een jaarrekening. Daarom stellen de Achtste EU-Richtlijn en dus ook de Wet toezicht accountantsorganisaties eisen ten aanzien van onder meer zeggenschap en management bij accountantsorganisaties, honoraria en partnerroulatie en auditcomités van ondernemingen. Daarboven bevat bijvoorbeeld de Verordening gedragscode accountants verdergaande regelgeving. Spotlight Jaargang uitgave 4 27

3 Onafhankelijkheid accountants versterken Barnier wil de onafhankelijkheid van accountants verder versterken en verschillende belangentegenstellingen die het gevolg kunnen zijn van de huidige systematiek aanpakken. Benoeming accountant door derde partij De onderneming benoemt haar accountant en bepaalt zijn honorarium. Barnier overweegt een stelsel waarin de accountant wordt benoemd door een derde partij, bijvoorbeeld de AFM. Deze partij zou ook de duur van de benoeming en de hoogte van het honorarium kunnen bepalen. Verplichte kantoorroulatie Een accountantskantoor controleert soms decennialang bij een onderneming de jaarrekening. Dit staat volgens Barnier, ondanks getroffen maatregelen als partnerroulatie, op gespannen voet met het gewenste niveau van onafhankelijkheid. Daarom wil hij nagaan of verplichte kantoorroulatie een optie is. Onafhankelijkheid verder versterken Accountantskantoren verlenen naast controlediensten andere, al dan niet verwante diensten. Dit kan invloed hebben op de onafhankelijkheid van de accountant in zijn rol als controleur van de jaarrekening van de onderneming. Vandaar dat de bestaande onafhankelijkheidregels beperkingen stellen aan de combinatie van jaarrekeningcontrole en de levering van andere diensten aan dezelfde onderneming door het accountantskantoor (of zijn netwerk). Barnier wil onderzoeken of verdergaande beperking noodzakelijk is. Bovendien denkt hij aan de mogelijkheid van audit only -kantoren: kantoren (en hun netwerk) die geen andere diensten verlenen dan uitsluitend de controle van jaarrekeningen. Hierbij wordt niet de vraag gesteld of dit ten koste gaat van de kwaliteit van de controle bij onderwerpen als pensioenen, waarderingen en belastingposities. In het kader van onafhankelijkheid overweegt Barnier ook verdergaande governancevoorschriften voor accountantsorganisaties, zoals verplichte benoeming van onafhankelijke commissarissen. Beperkingen eigendom, zeggenschap en management accountantsorganisatie Ook de regels met betrekking tot eigendom, zeggenschap en management van een accountantsorganisatie worden onder de loep genomen. Barnier vraagt of de huidige beperkingen, samen met de partnershipgedachte, tot een situatie leiden waarin de grotere kantoren onvoldoende middelen hebben om potentiële claims te overleven. Maken andere structuren het beter mogelijk extern kapitaal aan te trekken? Welke maatregelen moeten dan worden getroffen om de invloed van die kapitaalverschaffers te beperken? 4. Toezicht Het toezicht op accountantskantoren is momenteel nationaal georganiseerd. Er bestaat een overleg tussen de toezichthouders binnen de EU. Dat overleg kan volgens Barnier naar een hoger niveau worden getild, om tot een hogere mate van samenwerking en afstemming te komen. Barnier overweegt een echte toezichthouder in te stellen op EU-niveau. Een andere mogelijkheid is volgens Barnier het inbedden van het toezicht op accountants op financiële instellingen bij een van de EU-toezichthouders. 5. Concentratie en keuze Barnier stelt dat de markt voor accountantscontrole bij beursgenoteerde ondernemingen sterk geconcentreerd is en grotendeels beheerst wordt door de zogenaamde Big 4. Het blijkt voor andere kantoren erg lastig deze markt te betreden. De concentratie brengt, stelt hij, een systeemrisico met zich mee. Immers, wanneer een Big 4-kantoor omvalt, kan de goede werking van de kapitaalmarkten ernstig verstoord worden. Bovendien kunnen sommige ondernemingen door de concentratie minder keuzemogelijkheden hebben. De dynamiek in dit deel van de markt is beperkt. Veel ondernemingen wisselen maar zelden van accountant en kiezen dan voornamelijk voor een ander Big 4-kantoor, mede op grond van reputatie. Om hierin verandering aan te brengen noemt Barnier een aantal mogelijk maatregelen, waaronder: Joint audits Barnier stelt joint audits voor: minimaal twee accountantskantoren doen de accountantscontrole, waarvan minimaal één kantoor een kleiner kantoor is. De joint accountants nemen gezamenlijk de verantwoordelijkheid voor de controle en tekenen samen de controleverklaring. Verplichting tot kantoorroulatie en transparante tenderprocedure Barnier stelt voor verplichte kantoorroulatie te koppelen aan een verplichting tot een transparante tenderprocedure. Hierbij zijn de criteria die door de onderneming worden gehanteerd bij de keuze, waaronder in elk geval onafhankelijkheid en kwaliteit, vooraf bekend. Wegnemen van vooringenomenheid Barnier wil de vooringenomenheid jegens kleinere kantoren, waar het de relatieve kwaliteit van hun werkzaamheden betreft, wegnemen. Het opstellen van contingentieplannen De grote netwerken zouden volgens Barnier in contingentieplannen moeten opnemen welke stappen genomen moeten worden wanneer een van de Big 4-netwerken of een belangrijk onderdeel daarvan omvalt, om te voorkomen dat zo n gebeurtenis een onacceptabele, negatieve impact heeft op de werking van de kapitaalmarkten. Oorzaken consolidaties onder de loep Barnier is van mening dat de Europese Commissie de krachten moet herbeoordelen die tegen het einde van de vorige eeuw tot consolidatie in de internationale markt van audits bij 28 Spotlight Jaargang uitgave 4

4 grote internationale concerns hebben geleid. In het verlengde hiervan zou de Europese Commissie moeten nagaan of het terugdraaien van dergelijke consolidaties, feitelijk het opknippen van de huidige grote netwerken, een optie is. 6. Vereenvoudiging SMEs en SMPs Barnier roept de vraag op of voor Small and Mediumsized Enterprises (SMEs of mkb) en voor kleine accountantskantoren ( SMPs ) afwijkende regels zouden moeten gelden. Hierbij denkt hij aan beperking of afschaffing van de wettelijke controle voor SMEs, al dan niet met vervanging van de wettelijke controle door diensten met een beperktere mate van zekerheid, beperktere regels met betrekking tot de onafhankelijkheid en beperktere eisen ten aanzien van de kwaliteitbeheersingstelsels bij de SMPs. 7. Creatie van een Europese auditmarkt De auditmarkt binnen de EU is gereguleerd middels de Achtste EU-Richtlijn. De daarin opgenomen regels zijn sinds kort in alle EU-landen geïmplementeerd. De wijze waarop verschilt echter per land. Hierdoor is het nog steeds zo dat in het ene land andere regels voor de accountant en accountantsorganisatie gelden dan in het andere land. Hierdoor kunnen accountants vrijwel niet grensoverschrijdend actief zijn, zelfs niet alleen maar binnen de verschillende EU-landen. Verdergaande verplichte harmonisatie van de wet- en regelgeving op dit terrein binnen de EU kan volgens Barnier de Europese mobiliteit bevorderen en zou zelfs kunnen resulteren in een Europees paspoort waarmee een echte Europese auditmarkt zou kunnen ontstaan. 8. Internationale samenwerking Het internationale toezicht op accountants bij internationale concerns vraagt om uitwisseling van gegevens tussen toezichthouders en op afspraken over het wederzijds vertrouwen op elkaars toezicht. Dit wordt ernstig bemoeilijkt door verschillen in de wetgeving in de verschillende rechtsgebieden, bijvoorbeeld op het gebied van bescherming van persoonlijke en andere vertrouwelijke gegevens. Barnier geeft aan dat hij wil bespreken hoe de internationale samenwerking tussen toezichthouders kan worden verbeterd. 9. Samenvattend Accountants werken voor de belanghebbenden in het maatschappelijk verkeer en zoeken steeds meer de input van die belanghebbenden. Ook zijn zij transparanter dan ooit. Verschillende kantoren publiceren uitgebreide jaar- en transparantieverslagen, waarin veel informatie staat die de lezers inzicht geeft in bijvoorbeeld de wijze waarop zij de kwaliteit van hun werkzaamheden borgen. Dat ook bij accountantskantoren wel eens iets minder goed gaat dan gewenst, blijkt uit de rapportages van de AFM en de toezichthouders in andere landen. Kantoren pakken de kritiek van de AFM serieus op en werken continu aan verdere verbetering van de kwaliteit van hun werk. Doen ze dat niet, dan kiezen hun cliënten voor een ander kantoor dat hogere kwaliteit levert. Het Green Paper wekt de indruk dat veel van wat accountants hebben gedaan, fout was. Het onderbouwt dat echter niet, en concentreert zich vooral op de Big 4. Barnier zoekt maatregelen die herhaling van die fouten en de crisis moeten voorkomen, zoals dat al is gebeurd via nieuwe regels voor financiële instellingen, credit rating agencies en toezicht op de financiële sector. Daarnaast bevat het paper suggesties voor een uitgebreidere rol voor de accountant met méér rapportages, vergaande ideeën om de onafhankelijkheid te bevorderen en om de werking van de auditmarkt te beïnvloeden en te reguleren. Van verschillende in het paper genoemde maatregelen kan worden betwijfeld of deze een positieve invloed op de kwaliteit van audits zullen hebben. Van een aantal is in het verleden al aangetoond dat zij juist een kwaliteitverlagend effect hebben. Van verschillende voorstellen kan met zekerheid worden gesteld dat zij (sterk) kostenverhogend zullen zijn. Het paper suggereert ook dat mogelijke problemen worden opgelost door meer regels. Echter, meer regels zijn vaak niet de oplossing. Het goed uitvoeren van bestaande regels is minstens zo nuttig. En daar is, zoals uit inspectierapporten blijkt, nog wel wat verbetering te behalen. 10. Opties en uitdaging Veel van Barniers ideeën vinden hun oorsprong in de Zuid-Europese markt voor auditdiensten, zoals die in Frankrijk en Italië georganiseerd is. Deze ideeën zullen waarschijnlijk veel kritiek krijgen in de Angelsaksische landen en in de landen die volgens het Rijnlandmodel werken. Accountants staan nu voor de uitdaging om actief deel te nemen aan de maatschappelijke discussie over accountancy die gevoerd wordt en deze in goede banen te leiden. Onderstaande verbeteringen kunnen wellicht een bijdrage leveren aan de kwaliteit van de verslaggeving door ondernemingen en aan het vertrouwen in die verslaggeving. Waardecreatieproces De onderneming kan verslag doen over haar échte waardecreatieproces en risicoprofiel. Zij moet daarbij een afweging maken tussen negatieve invloed op haar concurrentiepositie en meer transparantie voor stakeholders. Transparantere rolverdeling Er zou een transparantere rolverdeling moeten komen tussen ondernemingsleiding, raad van commissarissen, toezichthouders en accountants. Hierbij zouden de raad van commissarissen en de aandeelhouders meer betrokken zijn bij zaken als selectie, benoeming en beloning van de accountant. Spotlight Jaargang uitgave 4 29

5 Harmonisatie aansprakelijkheidsstelling Wanneer de Europese Commissie de aansprakelijkheidsstelling van de accountant harmoniseert langs de lijnen van bijvoorbeeld het Duitse model, met begrenzing van de aansprakelijkheid op een voldoende hoog bedrag, is het risico dat een Big 4-kantoor omvalt, kleiner. Transparantere regelgeving inzake andere diensten Door transparantere regelgeving inzake de combinatie van auditdiensten en andere diensten kan de rol van de raad van commissarissen en auditcomité hierin toenemen. Hierdoor wordt de schijn van afhankelijkheid van het management van de opdrachtgever verminderd. De in de VS gehanteerde SEC-regels op dit gebied kunnen hiervoor een voorbeeld vormen. Verdere invulling relatie rvc aandeelhouders De relatie tussen de raad van commissarissen (en het eventuele auditcomité) en de aandeelhouders dient verder ingevuld te worden. Betere communicatie met stakeholders De accountants dienen beter te gaan communiceren met stakeholders, inclusief de politiek, over de inhoud en betekenis van hun toekomstige mandaat en over de strekking en de reikwijdte van hun toekomstige rapportages. Verdere Europese harmonisering regelgeving en toezicht Wanneer de Europese Commissie de regelgeving en toezicht in de verschillende Europese landen verder harmoniseert, zullen de mobiliteit van de accountants en de kwaliteit van hun internationale werkzaamheden toenemen, terwijl kosten mogelijk zouden kunnen dalen. Ligt nieuwe wetgeving in lijn met regelgeving andere jurisdicties? Wet- en regelgevers, waaronder de Europese Commissie, doen er goed aan bij alle nieuwe wetgeving vast te stellen dat deze in lijn ligt met de regelgeving in andere jurisdicties. Het verbeteren van de kwaliteit van de verslaggeving en het vertrouwen in de betrouwbaarheid daarvan moeten de hoofdzaken zijn. Alleen hierdoor kunnen accountants een blijvende bijdrage leveren aan hun hoofddoelstelling: het verlagen van de cost of capital. 11. Conclusie Geen enkele accountant kan tegen regels zijn wanneer die regels de kwaliteit van het werk van accountants bevorderen. Voorwaarde daarbij is natuurlijk wel dat die regels niet leiden tot onredelijke verhoging van de maatschappelijke kosten. Iedere nieuwe (maat)regel moet dus worden voorafgegaan door een goede analyse van de maatschappelijke kosten en baten. Dat wordt overigens door Barnier onderkend. In feite vormt de maatschappelijk discussie waartoe het Green Paper oproept, een belangrijk onderdeel van die kosten-baten-analyse. Bij verschillende suggesties van Barnier vraagtekens kunnen worden gezet. Dat geldt voor de weergave van verschillende feiten, voor de gepercipieerde problemen en voor enkele mogelijke maatregelen. Dat leidt bij een accountant snel tot reacties die gericht zijn op het corrigeren van mogelijk niet correct weergegeven aspecten; een defensieve reactie. Hoewel begrijpelijk is dat de verkeerde reactie. Accountants moeten het green paper aanpakken om, zoals Barnier ook wil, met stakeholders in gesprek te gaan en te blijven over de rol van de accountant. Wat verwachten de stakeholders (het maatschappelijk verkeer) van verslaggeving door ondernemingen en wat kan de accountant daaraan toevoegen? Welke rol speelt de accountant? Dit zal ertoe leiden dat de accountant beter bekend is met de wensen van de stakeholders en beter aan die verwachtingen zal kunnen voldoen. Maar ook zal de stakeholder door de toegenomen dialoog beter kunnen begrijpen wat de toegevoegde waarde van de accountant is. Noot: Dit artikel is een bewerking van een eerder in ControllersMagazine gepubliceerd artikel. 30 Spotlight Jaargang uitgave 4

Dag accountantsverklaring, hallo controleverklaring

Dag accountantsverklaring, hallo controleverklaring Dag accountantsverklaring, hallo controleverklaring Op 15 december 2010 nemen we afscheid van de accountantsverklaring en begroeten we de controleverklaring. Vanaf die datum moeten alle verklaringen voldoen

Nadere informatie

Nieuwe Europese wetgeving voor wettelijke controles

Nieuwe Europese wetgeving voor wettelijke controles Nieuwe Europese wetgeving voor wettelijke controles In 2010 stelde Eurocommissaris Michel Barnier in zijn Green Paper Audit policy: Lessons from the crisis vragen bij de rol van de accountant tijdens de financiële

Nadere informatie

Klare taal! Benchmark controleverklaring nieuwe stijl onder Nederlandse beursfondsen

Klare taal! Benchmark controleverklaring nieuwe stijl onder Nederlandse beursfondsen Klare taal! Benchmark controleverklaring nieuwe stijl onder Nederlandse beursfondsen Een aantal accountants van beursgenoteerde ondernemingen heeft bij de jaarrekening over 2013 een informatievere controleverklaring

Nadere informatie

www.pwc.nl Spotlight Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 21-2014 uitgave 3

www.pwc.nl Spotlight Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 21-2014 uitgave 3 www.pwc.nl Spotlight Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 21-2014 uitgave 3 Bij PwC in Nederland werken ruim 4.700 mensen met elkaar samen vanuit 12 vestigingen. PwC Nederland helpt organisaties

Nadere informatie

De Wet op het accountantsberoep vervangt de WRA en WAA

De Wet op het accountantsberoep vervangt de WRA en WAA De Wet op het accountantsberoep vervangt de WRA en WAA De nieuwe Wet op het accountantsberoep regelt formeel de fusie tussen het Nederlands Instituut van Registeraccountants en de Nederlandse Orde van

Nadere informatie

Eén standaard voor verslaggeving?

Eén standaard voor verslaggeving? Eén standaard voor verslaggeving? De IFRS for Small and Medium-sized Entities - de SME-standaard - is nu ruim anderhalf jaar geleden geïntroduceerd. Wat vinden ondernemingen van deze standaard? Naast veel

Nadere informatie

CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT i

CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT i CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT i Aan: de aandeelhouders en de raad van commissarissen van... (naam entiteit(en)) A. Verklaring over de in het jaarverslag opgenomen jaarrekening 201X

Nadere informatie

Internal Audit: cruciaal voor internal governance

Internal Audit: cruciaal voor internal governance Internal Audit: cruciaal voor internal governance Sinds de invoering van de Nederlandse corporate governance code in 2003 is het voor beursgenoteerde bedrijven verplicht om jaarlijks te evalueren of er behoefte

Nadere informatie

gemeenschappelijke leiding is

gemeenschappelijke leiding is Transacties onder gemeenschappelijke leiding: veel keuzes, maar niet allemaal beschikbaar Sinds kort hebben we in Nederland regelgeving over transacties onder gemeenschappelijke leiding. De nieuwe Richtlijn

Nadere informatie

Eén nieuwe Europese Accounting Directive voor Boek 2 Titel 9

Eén nieuwe Europese Accounting Directive voor Boek 2 Titel 9 Eén nieuwe Europese Accounting Directive voor Boek 2 Titel 9 De Europese Unie heeft een nieuwe Europese Richtlijn voor de jaarlijkse financiële verslaggeving door ondernemingen gepubliceerd: de Accounting

Nadere informatie

AUTEUR Corporate Control VERSIE finale versie 31 oktober 2012 PAGINA 1 van 5. Audit Charter TenneT

AUTEUR Corporate Control VERSIE finale versie 31 oktober 2012 PAGINA 1 van 5. Audit Charter TenneT AUTEUR Corporate Control VERSIE finale versie 31 oktober 2012 PAGINA 1 van 5 Audit Charter TenneT PAGINA 2 van 5 1. Selectie en werving van de accountant De AC stelt de selectiecriteria vast op voordracht

Nadere informatie

SBR Assurance: zekerheid geven over digitale rapportages

SBR Assurance: zekerheid geven over digitale rapportages SBR Assurance: zekerheid geven over digitale rapportages SBR Assurance is een methode voor het geven van zekerheid over digitale rapportages binnen digitale verantwoordingsketens zoals Standard Business

Nadere informatie

Transparantie gaat verder dan verslaggevingregels

Transparantie gaat verder dan verslaggevingregels Transparantie gaat verder dan verslaggevingregels De Transparant Prijs en Het Glazen Huis hebben tot doel de transparantie van verantwoordingen te verbeteren. De ervaringen en best practices vanuit deze

Nadere informatie

Op naar continuous assurance

Op naar continuous assurance Op naar continuous assurance In het streven naar verbeterde procesbeheersing kunnen continuous monitoring en continuous audit een organisatie helpen meer transparantie en zekerheid te verschaffen over

Nadere informatie

Aan: de aandeelhouders en de Raad van Commissarissen van Lavide Holding N.V.

Aan: de aandeelhouders en de Raad van Commissarissen van Lavide Holding N.V. Aan: de aandeelhouders en de Raad van Commissarissen van Lavide Holding N.V. Grant Thornton Accountants en Adviseurs B.V. De Passage 150 Postbus 71003 1008 BA Amsterdam T 088-676 90 00 F 088-676 90 10

Nadere informatie

Aansprakelijkheid van accountants binnen de EU

Aansprakelijkheid van accountants binnen de EU Aansprakelijkheid van accountants binnen de EU Commentaar NIVRA op EU Consultatie, maart 2007 Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants Inleiding De laatste jaren wordt veel gediscussieerd

Nadere informatie

Meer duidelijkheid over samenstellingsopdrachten met komst Standaard 4410

Meer duidelijkheid over samenstellingsopdrachten met komst Standaard 4410 Spotlight Meer duidelijkheid over samenstellingsopdrachten met komst Standaard 4410 Robert van der Glas - Statutaire compliance, Tax Reporting & Strategy De NBA heeft onlangs de herziene standaard uitgebracht

Nadere informatie

Nieuwe consolidatiestandaard geeft handvatten voor complexe praktijksituaties

Nieuwe consolidatiestandaard geeft handvatten voor complexe praktijksituaties Nieuwe consolidatiestandaard geeft handvatten voor complexe praktijksituaties De IASB heeft nieuwe standaarden uitgebracht en bestaande standaarden aangepast om de grondslagen voor consolidatie te uniformeren

Nadere informatie

Naar mijn stellige overtuiging is dit een van de belangrijkste oorzaken van de verwachtingskloof.

Naar mijn stellige overtuiging is dit een van de belangrijkste oorzaken van de verwachtingskloof. Alleen uitgesproken tekst geldt Bijdrage van drs. P.J. van Mierlo RA, voorzitter PwC Accountants N.V. aan Rondetafelgesprek Accountancy op maandag 10 juni 2013. 1. Graag wil ik de PvdA hartelijk bedanken

Nadere informatie

Succesfactoren van transformatieprogramma s

Succesfactoren van transformatieprogramma s Succesfactoren van transformatieprogramma s In de huidige Digitale Revolutie wordt het voor de continuïteit van organisaties steeds belangrijker om snel en effectief te kunnen reageren op veranderende marktbewegingen.

Nadere informatie

Spotlight. www.pwc.nl. Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants. Jaargang 19-2012 uitgave 1

Spotlight. www.pwc.nl. Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants. Jaargang 19-2012 uitgave 1 www.pwc.nl Spotlight Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 19-2012 uitgave 1 Hans Hoogervorst, voorzitter van de IASB: De besluitvorming over nieuwe IFRS is ingewikkelder dan een besluit in

Nadere informatie

10 jaar Transparant Prijs heeft belangrijke bijdrage geleverd aan professionalisering verslaggeving goededoelenorganisaties

10 jaar Transparant Prijs heeft belangrijke bijdrage geleverd aan professionalisering verslaggeving goededoelenorganisaties 10 jaar Transparant Prijs heeft belangrijke bijdrage geleverd aan professionalisering verslaggeving goededoelenorganisaties Meer dan ooit liggen goede-doelenorganisaties onder het vergrootglas van de media.

Nadere informatie

Innovatie in de jaarrekening

Innovatie in de jaarrekening Innovatie in de jaarrekening Hoe komt de waarde die ondernemingen creëren met innovatie, tot uitdrukking in de jaarrekening? En hoe kunnen innovatieve ondernemingen de waarde van datgene wat zij ontwikkelen

Nadere informatie

Toepassen nieuwe IFRSconsolidatieregels. gestructureerde aanpak

Toepassen nieuwe IFRSconsolidatieregels. gestructureerde aanpak Toepassen nieuwe IFRSconsolidatieregels vraagt om gestructureerde aanpak Met ingang van 2014 moeten ondernemingen de nieuwe IFRSregelgeving toepassen met betrekking tot consolidatie (IFRS 10) en samenwerkingsverbanden

Nadere informatie

De nieuwe IFRS leasestandaard: stevige wijn of water?

De nieuwe IFRS leasestandaard: stevige wijn of water? De nieuwe IFRS leasestandaard: stevige wijn of water? Naar verwachting komt in het eerste kwartaal van 2013 een tweede voorstel voor nieuwe verslaggevingregels van leaseovereenkomsten. De oorspronkelijke

Nadere informatie

Meer winst uit internal governance

Meer winst uit internal governance www.pwc.nl Meer winst uit internal governance Commissarissen en bestuurders over de rol van internal audit Jan Driessen en Bas Wakkerman November 2014 2 PwC Meer winst uit internal governance Inhoud Voorwoord

Nadere informatie

Het kasstroomoverzicht minder objectief dan gedacht

Het kasstroomoverzicht minder objectief dan gedacht Het minder objectief dan gedacht Ondernemingen hebben nogal wat keuzevrijheid bij het opmaken van de jaarrekening. Dit maakt de vergelijkbaarheid van en moeilijk. Arjan Brouwer - Accounting and Valuation Advisory

Nadere informatie

Optie 3 : welkome en veel gebruikte methode voor grondslagen in enkelvoudige jaarrekening

Optie 3 : welkome en veel gebruikte methode voor grondslagen in enkelvoudige jaarrekening Optie 3 : welkome en veel gebruikte methode voor grondslagen in enkelvoudige Beursgenoteerde ondernemingen stellen volgens IFRS een geconsolideerde op. Daarnaast is ook een enkelvoudige verplicht. Vaak

Nadere informatie

www.pwc.nl Spotlight Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 20-2013 uitgave 4

www.pwc.nl Spotlight Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 20-2013 uitgave 4 www.pwc.nl Spotlight Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 20-2013 uitgave 4 Bij PwC in Nederland werken ruim 4.700 mensen met elkaar samen vanuit 12 vestigingen. PwC Nederland helpt organisaties

Nadere informatie

Heeft IFRS 13 Fair value measurement toegevoegde waarde?

Heeft IFRS 13 Fair value measurement toegevoegde waarde? Heeft IFRS 13 Fair value measurement toegevoegde waarde? De recent gepubliceerde IFRS 13 bevat geen nieuwe voorschriften over wanneer reële waarde toegepast moet worden, maar legt uit hoe de reële waarde

Nadere informatie

De controle van de groepsjaarrekening

De controle van de groepsjaarrekening De controle van de groepsjaarrekening Frans de Groot en Victor Valckx, Assurance Organisaties reageren steeds sneller met overnames, herstructureringen, reorganisaties en internationalisering op de dynamische

Nadere informatie

Praktijkhandreiking 1119 Nadere toelichtingen in de controleverklaring 24 april 2012

Praktijkhandreiking 1119 Nadere toelichtingen in de controleverklaring 24 april 2012 Nadere toelichtingen in de controleverklaring 24 april 2012 Datum: 24 april 2012 Onderwerp: Van toepassing op: Status: Accountants die controleopdrachten uitvoeren Praktijkhandreiking Relevante regelgeving

Nadere informatie

Datum Onderwerp Referentie Bijlage(n) Doorkiesnummer 11 juni 2015 Herziening van de Code

Datum Onderwerp Referentie Bijlage(n) Doorkiesnummer 11 juni 2015 Herziening van de Code Monitoring Commissie Corporate Governance T.a.v. Prof. dr. J.A. van Manen Postbus 20401 2500 EK Den Haag Datum Onderwerp Referentie Bijlage(n) Doorkiesnummer 11 juni 2015 Herziening van de Code T 020-3010301

Nadere informatie

www.pwc.nl Spotlight Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 20-2013 uitgave 1

www.pwc.nl Spotlight Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 20-2013 uitgave 1 www.pwc.nl Spotlight Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 20-2013 uitgave 1 Bij PwC in Nederland werken ruim 4.600 mensen met elkaar samen vanuit 12 vestigingen en drie verschillende invalshoeken:

Nadere informatie

ROLLENSPEL: FORUM THEATER

ROLLENSPEL: FORUM THEATER METHODIEK 1. WAT Oplossingen voorstellen van op je debatstoel is één, ze uitvoeren in de praktijk is een ander paar mouwen. In het forum theater moet je je voorstellen niet alleen verbaal uiten en verdedigen,

Nadere informatie

Kwaliteit van de accountantscontrole

Kwaliteit van de accountantscontrole Kwaliteit van de accountantscontrole Toezicht op Accountantsorganisaties Anton Bollen Marianne van der Zijde 24 november 2010 Programma AFM rapport 1 september 2010 Reacties op AFM rapport Het AFM team

Nadere informatie

Cultuurverschillen in het controledossier

Cultuurverschillen in het controledossier Cultuurverschillen in het controledossier Het professionele gedrag van accountants wordt beïnvloed door nationale-cultuurverschillen, ondanks het bestaan van internationale controlestandaarden. Internationaal

Nadere informatie

Materieel belang in de jaarrekening. Nationale Verslaggevingsdag 26 juni 2012 Ton Meershoek Hoofd toezicht financiële verslaggeving

Materieel belang in de jaarrekening. Nationale Verslaggevingsdag 26 juni 2012 Ton Meershoek Hoofd toezicht financiële verslaggeving Materieel belang in de jaarrekening Nationale Verslaggevingsdag 26 juni 2012 Ton Meershoek Hoofd toezicht financiële verslaggeving Agenda Inleiding Doel van de jaarrekening Wat is materieel belang Wat

Nadere informatie

Concept Praktijkhandreiking 1119 Nadere toelichtingen in de goedkeurende controleverklaring

Concept Praktijkhandreiking 1119 Nadere toelichtingen in de goedkeurende controleverklaring Nadere toelichtingen in de goedkeurende controleverklaring maart 2012 Concept Praktijkhandreiking 1119 Inleiding Binnen de huidige wet- en regelgeving kan de accountant reeds uitdrukkelijk inspelen op

Nadere informatie

Aansturing en bewaking uitbestede pensioenfondsadministraties

Aansturing en bewaking uitbestede pensioenfondsadministraties Aansturing en bewaking uitbestede pensioenfondsadministraties cruciaal Pensioenfondsbestuurders besteden hun administratieve werkzaamheden steeds vaker uit aan pensioenuitvoerders en vermogensbeheerders.

Nadere informatie

COMPLIANCE MET DE NEDERLANDSE CORPORATE GOVERNANCE CODE

COMPLIANCE MET DE NEDERLANDSE CORPORATE GOVERNANCE CODE COMPLIANCE MET DE NEDERLANDSE CORPORATE GOVERNANCE CODE Corporate Governance Novisource streeft naar een organisatiestructuur die onder meer recht doet aan de belangen van de onderneming, haar klanten,

Nadere informatie

IFRS 11 Joint arrangements : meer dan het schrappen van een keuze

IFRS 11 Joint arrangements : meer dan het schrappen van een keuze IFRS 11 Joint arrangements : meer dan het schrappen van een keuze De IASB heeft de langverwachte IFRS 11 Joint arrangements gepubliceerd, als onderdeel van een pakket van vijf nieuwe verslaggevingstandaarden.

Nadere informatie

Controle van de reële waarde van financiële instrumenten

Controle van de reële waarde van financiële instrumenten Controle van de reële waarde van financiële instrumenten Niet alleen het gebruik, maar ook de complexiteit van financiële instrumenten zijn de afgelopen jaren sterk toegenomen. Dit artikel gaat over de

Nadere informatie

II. VOORSTELLEN VOOR HERZIENING

II. VOORSTELLEN VOOR HERZIENING II. VOORSTELLEN VOOR HERZIENING 2. VERSTEVIGING VAN RISICOMANAGEMENT Van belang is een goed samenspel tussen het bestuur, de raad van commissarissen en de auditcommissie, evenals goede communicatie met

Nadere informatie

Revenue recognition: praktische implicaties

Revenue recognition: praktische implicaties Revenue recognition: praktische implicaties De IASB en de FASB hebben een ontwerpstandaard gepresenteerd voor een nieuw model van omzetverantwoording. Het is zaak om niet te lang te wachten met het evalueren

Nadere informatie

Meer winst uit internal governance

Meer winst uit internal governance www.pwc.nl Meer winst uit internal governance Commissarissen en bestuurders over de rol van internal audit Jan Driessen en Bas Wakkerman November 2014 2 PwC Meer winst uit internal governance Inhoud Voorwoord

Nadere informatie

Arjan Brouwer in gesprek met Jaap van Manen

Arjan Brouwer in gesprek met Jaap van Manen In gesprek met stakeholders: Arjan Brouwer in gesprek met Jaap van Manen PwC-partner Arjan Brouwer maakte deel uit van de werkgroep Toekomst Accountantsberoep die in september 2014 voorstellen deed om

Nadere informatie

Informatie efficiënter aanleveren met SmartClose

Informatie efficiënter aanleveren met SmartClose Informatie efficiënter aanleveren met SmartClose De methodiek van SmartClose zorgt ervoor dat de financiële functie organisatiebreed te werk gaat, met gestandaardiseerde financiële processen. Wordt een

Nadere informatie

Welke gevolgen veroorzaakt de regulering van de accountantsroulatie, zoals voorgesteld door Plasterk op basis van de Green Paper?

Welke gevolgen veroorzaakt de regulering van de accountantsroulatie, zoals voorgesteld door Plasterk op basis van de Green Paper? april juni 2012 Bachelorscriptie Welke gevolgen veroorzaakt de regulering van de accountantsroulatie, zoals voorgesteld door Plasterk op basis van de Green Paper? Student :Thom M.C. Reinten Studentnummer

Nadere informatie

Accountancy en integriteit

Accountancy en integriteit Accountancy en integriteit Jaap ten Wolde CIROC 5 oktober 2011 Bouwjaar 1947 Over de inleider KPMG 33 jaar. Openbaar accountant, daarna hoofd forensische accountancy 2005: Oprichter en partner IFO (Instituut

Nadere informatie

CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING 2016 VAN DE GEMEENTE TEN BOER.

CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING 2016 VAN DE GEMEENTE TEN BOER. CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OP DE JAARREKENING 2016 VAN DE GEMEENTE TEN BOER. --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

DGA en de uitfasering Pensioen in Eigen Beheer

DGA en de uitfasering Pensioen in Eigen Beheer DGA en de uitfasering Pensioen in Eigen Beheer Als directeur-grootaandeelhouder (DGA) kun je vanaf 1 april 2017 geen pensioen meer opbouwen in je eigen onderneming; dan stopt de ingewikkelde regeling Pensioen

Nadere informatie

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Aan: de algemene vergadering van Nederlandse Waterschapsbank N.V. Verklaring over de jaarrekening 2014 Ons oordeel Wij hebben de jaarrekening 2014 van

Nadere informatie

Bescherming van persoonsgegevens een kwestie van vertrouwen

Bescherming van persoonsgegevens een kwestie van vertrouwen Bescherming van een kwestie van vertrouwen Privacy krijgt steeds meer aandacht in de samenleving. De Europese Unie is bezig met de Europese Privacy Verordening, die naar verwachting in 2015 in werking treedt.

Nadere informatie

Arnold Schilder: Toezichthouders moeten niet alleen sticks, maar ook carrots laten zien!

Arnold Schilder: Toezichthouders moeten niet alleen sticks, maar ook carrots laten zien! Arnold Schilder: Toezichthouders moeten niet alleen sticks, maar ook carrots laten zien! Jan Backhuijs - vaktechnisch bureau (National Office), Assurance Peter Eimers - vaktechnisch bureau (National Office),

Nadere informatie

Nieuwe controleverklaring voor oob s. Uitgebreider met meer informatie over werkzaamheden accountant

Nieuwe controleverklaring voor oob s. Uitgebreider met meer informatie over werkzaamheden accountant Nieuwe controleverklaring voor oob s Uitgebreider met meer informatie over werkzaamheden accountant Versie oktober 2014 2014 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd

Nadere informatie

Dit document maakt gebruik van bladwijzers.

Dit document maakt gebruik van bladwijzers. Dit document maakt gebruik van bladwijzers. NBA-handreiking 1138 21-11-2017 NBA-handreiking 1138 NBA-handreiking 1138 Van toepassing op: Onderwerp: Vraag en antwoord Datum: 21 november 2017 Status: NBA-handreiking,

Nadere informatie

INGETROKKEN PER 6 DECEMBER 2016

INGETROKKEN PER 6 DECEMBER 2016 Dit document maakt gebruik van bladwijzers NBA-handreiking 1119 Nadere toelichting in de controleverklaring 24 april 2012 NBA-handreiking 1119 NBA-handreiking 1119: Van toepassing op: Accountants die controle-opdrachten

Nadere informatie

Accountants Belastingadviseurs adres Van Elmptstraat 14 9723 ZL Groningen telefoon 050-3166966 e-mail groningen@jonglaan.nl internet www.jonglaan.nl Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

Nadere informatie

Financieel Advieskantoor

Financieel Advieskantoor Dienstenwijzer Naast algemene informatie over Henk Mulderij Financieel Advieskantoor BV vindt u in deze Dienstenwijzer uitgebreide informatie over ons kantoor, onze dienstverlening en onze klachtenregeling.

Nadere informatie

De innovatiebox: een extra stimulans om succesgericht te innoveren

De innovatiebox: een extra stimulans om succesgericht te innoveren De innovatiebox: een extra stimulans om succesgericht te innoveren De innovatiebox is een fiscale stimuleringsmaatregel. Enerzijds ter bevordering van de innovatiekracht van de Nederlandse economie en anderzijds

Nadere informatie

CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT Aan: het bestuur van Stichting Gooisch Natuurreservaat A. Verklaring over de in het jaarverslag opgenomen jaarrekening 2016 Ons oordeel Wij hebben de

Nadere informatie

PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE Add Value Fund N.V.

PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE Add Value Fund N.V. PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE Add Value Fund N.V. I Inleiding Keijser Capital Asset Management B.V. (de Directie ) voert de directie over Add Value Fund N.V. (hierna ook Add Value Fund of Fonds ). De Directie

Nadere informatie

Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants t.a.v. Adviescollege voor Beroepsreglementeting Postbus 7984 1008 AD AMSTERDAM

Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants t.a.v. Adviescollege voor Beroepsreglementeting Postbus 7984 1008 AD AMSTERDAM E Ernst & Young Accountants LLP Telt +31 88 407 1000 Boompjes 258 Faxt +31 88407 8970 3011 XZ Rotterdam, Netherlands ey.corn Postbus 2295 3000 CG Rotterdam, Netherlands Nederlandse Beroepsorganisatie van

Nadere informatie

Europees bankentoezicht: succes is niet vanzelfsprekend

Europees bankentoezicht: succes is niet vanzelfsprekend Europees banken: succes is niet vanzelfsprekend Het Europees banken zal niet voor alle banken zonder kleerscheuren blijven. Het doel is primair de financiële stabiliteit te verbeteren om een nieuwe financiële

Nadere informatie

Prof dr Philip Wallage 2 JUNI 2010 AMSTERDAM SEMINAR EUMEDION, NIVRA EN VBA

Prof dr Philip Wallage 2 JUNI 2010 AMSTERDAM SEMINAR EUMEDION, NIVRA EN VBA Wat is de feitelijke rol van de accountant ten aanzien van het jaarverslag en elders opgenomen niet financiële informatie? In hoeverre matcht deze rol met de verwachtingen van beleggers? Prof dr Philip

Nadere informatie

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant. Verklaring over de in de jaarstukken opgenomen jaarrekening 2016

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant. Verklaring over de in de jaarstukken opgenomen jaarrekening 2016 EY working woud Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Aan: de raad van de gemeente Bronckhorst Verklaring over de in de jaarstukken opgenomen jaarrekening 2016 Ons oordeel met beperking Wij

Nadere informatie

De accountant een stap vóór

De accountant een stap vóór De accountant een stap vóór Drs. J. (Jan) de Groot RA MPA, 6 juni 2014 Accountantscontrole Een controleverklaring is een scherpe foto van een mistige situatie Meerkeuzevraag Vrij naar Marcel van Dam Als

Nadere informatie

KENNISBANK - ONDERZOEK

KENNISBANK - ONDERZOEK KENNISBANK - ONDERZOEK RENDEMENT VAN MVO DOOR BVO S STICHTING MEER DAN VOETBAL EN UNIVERSITEIT UTRECHT Samenvatting De 36 betaald voetbalorganisaties (BVO s) in Nederland voeren in toenemende mate maatschappelijke

Nadere informatie

De accountant verklaart!

De accountant verklaart! Een accountant kan bij historische financiële informatie verschillende soorten opdrachten uitvoeren, afhankelijk van de vraagstelling van de opdrachtgever (hierna: de organisatie of het bestuur daarvan)

Nadere informatie

De weg naar een data-gedreven (interne) beheersing

De weg naar een data-gedreven (interne) beheersing De weg naar een data-gedreven (interne) beheersing Gestandaardiseerde data-analysesoftware ondersteunt controles met succes, bijvoorbeeld in het uitvoeren van financiële analyses. Vaak kan bovendien een

Nadere informatie

NBA T.a.v. de heer J. Scheffe RA RO CIA Postbus 7984 1008 AD AMSTERDAM. Per email: j.scheffe@nba.nl. Geachte heer Scheffe,

NBA T.a.v. de heer J. Scheffe RA RO CIA Postbus 7984 1008 AD AMSTERDAM. Per email: j.scheffe@nba.nl. Geachte heer Scheffe, NBA T.a.v. de heer J. Scheffe RA RO CIA Postbus 7984 1008 AD AMSTERDAM Per email: j.scheffe@nba.nl Den Haag 3 december 2012 Referentie: 2012078 GK / DT Betreft: Reactie VEB op Discussierapport NBA Het

Nadere informatie

Discussienota Aanpakken en bestrijden van fraude

Discussienota Aanpakken en bestrijden van fraude NBA Per e-mail: consultatie@nba.nl Grant Thornton Accountants en Adviseurs B.V. Laan der Continenten 160 Postbus 2259 2400 CG Alphen aan den Rijn T 088-676 90 00 www.gt.nl Alphen aan den Rijn, 19 juli

Nadere informatie

Lessen uit de kredietcrisis

Lessen uit de kredietcrisis Lessen uit de kredietcrisis Plan van Aanpak November 2010 Het NIVRA en de NOvAA gaan fuseren en worden samen de NBA: Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants. De leden van de NBA vormen een brede,

Nadere informatie

Reactie van de Nederlandse Monitoring Commissie Corporate Governance Code op:

Reactie van de Nederlandse Monitoring Commissie Corporate Governance Code op: Reactie van de Nederlandse Monitoring Commissie Corporate Governance Code op: 1. het voorstel van de Europese Commissie tot aanpassing van de Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging

Nadere informatie

Toenemende aandacht voor toezicht niet-oob accountantskantoren

Toenemende aandacht voor toezicht niet-oob accountantskantoren Toenemende aandacht voor toezicht niet-oob accountantskantoren De Autoriteit Financiële Markten (AFM) houdt sinds 2006 toezicht op accountantsorganisaties. De niet-oob vergunninghouders voeren uitsluitend

Nadere informatie

5. Beschrijving van het onderzoek

5. Beschrijving van het onderzoek 5. Beschrijving van het onderzoek 5.1 Doel van het onderzoek Het toezicht van de AFM op accountantsorganisaties is erop gericht de kwaliteit van wettelijke controles te verbeteren en duurzaam te waarborgen.

Nadere informatie

NIEUWE REGELGEVING VOOR ORGANISATIES VAN OPENBAAR BELANG De gevolgen voor uw organisatie op een rij

NIEUWE REGELGEVING VOOR ORGANISATIES VAN OPENBAAR BELANG De gevolgen voor uw organisatie op een rij NIEUWE REGELGEVING VOOR ORGANISATIES VAN OPENBAAR BELANG De gevolgen voor uw organisatie op een rij Omdat mensen tellen. Nieuwe regelgeving voor Organisaties van Openbaar Belang 3 Invoering nieuwe regelgeving

Nadere informatie

Controleverklaringen. Nieuwe stijl, heldere taal

Controleverklaringen. Nieuwe stijl, heldere taal Controleverklaringen Nieuwe stijl, heldere taal NIVRA-NOvAA 2010 Disclaimer Het NIVRA en de NOvAA hebben zich ten doel gesteld voor een zo betrouwbaar mogelijke uitgave te zorgen. Niettemin zijn het NIVRA

Nadere informatie

VAN OUD GEDRAG NAAR NIEUW GEZAG

VAN OUD GEDRAG NAAR NIEUW GEZAG VAN OUD GEDRAG NAAR NIEUW GEZAG Successen in de toekomst zijn geen garantie voor het verleden Jan Willem Taams Bijna tien jaar na het uitbreken van de financiële crisis zijn direct betrokkenen vooral bezig

Nadere informatie

Het assurance-raamwerk De accountant en het verstrekken van zekerheid

Het assurance-raamwerk De accountant en het verstrekken van zekerheid Het assurance-raamwerk De accountant en het verstrekken van zekerheid Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Het begrip assurance en maatschappelijke ontwikkelingen

Nadere informatie

27 Accountancy. Aan de orde is het VAO Accountancy (AO d.d. 14/05).

27 Accountancy. Aan de orde is het VAO Accountancy (AO d.d. 14/05). 27 Aan de orde is het VAO (AO d.d. 14/05). De VVD is blij met de toezegging van de minister in het AO dat het kabinet komt met een voorstel voor verlenging van de verjaringstermijn. Wij zijn benieuwd wanneer

Nadere informatie

Achtergrond en Probleemstelling

Achtergrond en Probleemstelling 142 Achtergrond en Probleemstelling Dit proefschrift onderzoekt hoe de kwaliteit van accountantscontroles van financiële verantwoordingen verband houden met de gereguleerde context waarin die controles

Nadere informatie

EEN TOEGANKELIJK RVC-VERSLAG

EEN TOEGANKELIJK RVC-VERSLAG 36 Goed Bestuur &Toezicht 1 2017 EEN TOEGANKELIJK RVC-VERSLAG Bijdrage aan een aanspreekbare commissaris De raad van commissarissen verantwoordt zich in het RvC-jaarverslag voor de wijze waarop invulling

Nadere informatie

Jaarrekening Patijnenburg 2016

Jaarrekening Patijnenburg 2016 Jaarrekening Patijnenburg 2016 CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT Aan: het bestuur van Stichting Patijnenburg Verklaring over de in het jaarverslag

Nadere informatie

Verder dan 1 mei 2015

Verder dan 1 mei 2015 4.2.2 Governance Tabel 20. Resultaten maatregelen governance Overzicht resultaten maatregelen uit het rapport 'In het publiek belang' Verder dan 1 mei 2015 Governance 2.1 - Instellen rvc + * * + + + +

Nadere informatie

De accountant en het bestuursverslag Visie NBA Young Profs

De accountant en het bestuursverslag Visie NBA Young Profs De accountant en het bestuursverslag Visie NBA Young Profs Aanleiding Op 13 november 2015 publiceerde de NBA haar consultatiedocument De accountant en het bestuursverslag: Verder kijken dan de jaarrekening.

Nadere informatie

Datum Onderwerp Referentie Bijlage(n) Doorkiesnummer 24 juni 2016 Reactie op consultatie. VS Tekstsuggesties T

Datum Onderwerp Referentie Bijlage(n) Doorkiesnummer 24 juni 2016 Reactie op consultatie. VS Tekstsuggesties T Brancheorganisaties Zorg T.a.v. mr. Yvonne C.M.T. van Rooy Postbus 9696 3506 GR Utrecht Datum Onderwerp Referentie Bijlage(n) Doorkiesnummer 24 juni 2016 Reactie op consultatie Zorgbrede VS Tekstsuggesties

Nadere informatie

Overzicht aanvullende waarborgen bij OOB-controle

Overzicht aanvullende waarborgen bij OOB-controle 1 2 3 4 Waarborg Vergunningplicht Een accountantsorganisatie dient te beschikken over een specifieke vergunning om een OOBcontrole te kunnen uitvoeren. Kwaliteitsbeoordelaar De accountantsverklaring wordt

Nadere informatie

Accountants kunnen prima rapporteren over het jaarverslag van goede doelen organisaties

Accountants kunnen prima rapporteren over het jaarverslag van goede doelen organisaties Accountants kunnen prima rapporteren over het jaarverslag van goede doelen organisaties Gert-Peter den Hollander Samenvatting Voor goededoelenorganisaties (en andere organisaties zonder winststreven) is

Nadere informatie

Reactie van Nederland op het groenboek Beleid inzake controle van financiële overzichten: lessen uit de crisis

Reactie van Nederland op het groenboek Beleid inzake controle van financiële overzichten: lessen uit de crisis Reactie van Nederland op het groenboek Beleid inzake controle van financiële overzichten: lessen uit de crisis 1. Inleiding 1. Hebt u algemene opmerkingen over de aanpak en doelstellingen van dit groenboek?

Nadere informatie

www.pwc.nl Spotlight Special: Pensioenen Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 19-2011 uitgave 2

www.pwc.nl Spotlight Special: Pensioenen Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 19-2011 uitgave 2 www.pwc.nl Spotlight Special: Pensioenen Vaktechnisch bulletin van PwC Accountants Jaargang 19-2011 uitgave 2 Bij PwC in Nederland werken ruim 4.500 mensen met elkaar samen vanuit 12 vestigingen en drie

Nadere informatie

CONTROLEPROTOCOL voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2013 van de gemeente Hengelo

CONTROLEPROTOCOL voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2013 van de gemeente Hengelo CONTROLEPROTOCOL voor de accountantscontrole op de jaarrekening 2013 van de gemeente Hengelo 0 Inleiding De Gemeentewet(GW), art. 213, schrijft voor dat de gemeenteraad één of meer accountants aanwijst

Nadere informatie

Arjan Brouwer in gesprek met Rients Abma. In gesprek met stakeholders

Arjan Brouwer in gesprek met Rients Abma. In gesprek met stakeholders In gesprek met stakeholders Arjan Brouwer in gesprek met Rients Abma Rients Abma (l.) is directeur bij Eumedion, platform voor institutionele beleggers. Arjan Brouwer (r.) is partner bij PwC en was lid

Nadere informatie

Toezicht en transparantie

Toezicht en transparantie Consultatiedocument Een Code voor Accountantsorganisaties met een OOB-vergunning Augustus 2011 01 Inleiding 1.1 Aanleiding en Plan van Aanpak In juni 2010 is in de UK de zogenaamde Audit Firm Governance

Nadere informatie

MEER VROUWEN IN DE TOP HARD NODIG

MEER VROUWEN IN DE TOP HARD NODIG MEER VROUWEN IN DE TOP HARD NODIG ONDER MEDAILLEWINNAARS ZIJN DE VROUWEN AL GOED VERTEGENWOORDIGD. NU DE BEDRIJVEN NOG 50 Goed Bestuur &Toezicht 3 2016 Discussie over quotum leidt tot waardedaling ondernemingen

Nadere informatie

Nieuwe regels voor transparantere verslaglegging in Nederland

Nieuwe regels voor transparantere verslaglegging in Nederland Nieuwe regels voor transparantere verslaglegging in Nederland Arjan Brouwer en Jos de Groot, Assurance Met de Transparantierichtlijn, die binnenkort in Nederland in werking treedt, wil de EU bereiken dat

Nadere informatie

Controleprotocol voor de jaarrekening Getrouwheid en rechtmatigheid. Gemeente IJsselstein

Controleprotocol voor de jaarrekening Getrouwheid en rechtmatigheid. Gemeente IJsselstein Controleprotocol voor de jaarrekening Getrouwheid en rechtmatigheid Gemeente IJsselstein INHOUD 1. INLEIDING... 3 2. ALGEMENE UITGANGSPUNTEN CONTROLE... 4 3. GOEDKEURINGS- EN RAPPORTERINGSTOLERANTIES...

Nadere informatie

Geachte leden van de rekeningencommissie,

Geachte leden van de rekeningencommissie, Postbus 202 1000 AE Amsterdam Gemeente Amsterdam T.a.v. de Rekeningencommissie Postbus 202 1000AE Amsterdam datum 9 juni 2016 ons kenmerk RA_16_122 behandeld door A. Kok onderwerp Toezicht op ACAM bijlage

Nadere informatie

Een kwestie van principes

Een kwestie van principes Een kwestie van principes De Verordening Gedragscode voor registeraccountants in het kort Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants Hoofdlijnen van de Verordening Gedragscode Op 1 januari

Nadere informatie