Financieren in de zorgmarkt

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Financieren in de zorgmarkt"

Transcriptie

1 Presentatie Arie van Oord Business Manager Wonen, Zorg & Onderwijs Platform Economie & Ruimte op 8 juli 2015 BouwCampus: Van der Burghweg 1 te Delft Agenda Kredietportefeuille BNG Bank Bancaire kredietverstrekking Ontwikkelingen zorgsector Oude en nieuwe zorgstelsel Financieringsbeleid BNG Bank zorgsector Bancaire financierbaarheid Alternatieve kapitaalverschaffers Beoordelingskader business cases Financiële voorwaarden Samenvattend 1

2 Kredietportefeuille, verdeeld naar klantengroepen Totaal per eind 2014: EUR 98 mrd Gezondheidszorg 8% Publieke Sector 41% Publieke Sector Volkshuisvesting Gezondheidszorg Energie, Water & Telecom Transport, Logistiek & Milieu Onderwijs Overige Volkshuisvesting 44% Bancaire kredietverstrekking zorgsector Portefeuille - bedragen in EUR mln sector WfZ BNG Bank

3 Bancaire kredietverstrekking zorgsector Jaarlijkse kredietvraag - bedragen in EUR mln sector WfZ BNG Bank Ontwikkelingen zorgsector Nieuw zorglandschap Diverse stelselwijzigingen in Zvw en AWBZ Overheid heeft risico s overgeheveld naar veldpartijen Nieuwe rol zorgverzekeraars; spreiding en concentratie zorg Decentralisaties sociale domein Stapeling van beleidsmaatregelen, complexiteit regelgeving Audit alerts NBA (ziekenhuizen en curatieve ggz); herstelplannen Discussie over bevoorschotting (banken en zorgverzekeraars; en nu ook gemeenten) Fusies en overnames Macrobeheerstinstrument 3

4 Oude zorgstelsel Overheid Zorgveld Rijk Bank Zorgverzekeraar Patient Gem/prov Zorgaanbieder Leveranciers Bewoner IGZ WFZ NZa Personeel Scope bank ACM Medisch specialisten Nieuwe zorgstelsel Overheid Zorgveld Rijk Bank Zorgverzekeraar Patient Gem/prov Zorgaanbieder Leveranciers Bewoner IGZ WFZ NZa Personeel ACM Medisch specialisten Scope bank 4

5 Financieringsbeleid BNG Bank gezondheidszorg Actualisatie in 2014/15: De financiële risico s in de sector zijn toegenomen; deze zijn niet nieuw maar wel manifest geworden. Complexe sector; stapeling van overheidsmaatregelen; onzekerheden toegenomen. Beperkte aanscherping (marktconform) voorwaarden kredietverlening. Mogelijkheden kredietverlening beperkt door interne portefeuillebeleid (voorkoming concentratierisico kredietportefeuille). Het loket blijft open, maar we moeten wel terughoudender worden. Bancaire financierbaarheid zorgsector Banken hebben te maken met maatregelen op bankwezen (Basel III, bankenbelasting). Meer focus op kredietrisico, ruimte voor kredietverstrekking wordt beperkt. Banken/WFZ stellen extra voorwaarden aan kredietverstrekking omdat de risico s in de sector zijn toegenomen. WFZ borgt geen 100% meer; bij grotere volumes consortiale financiering. De sector wordt bediend door slechts een handjevol Nederlandse financiers. Beschikbaarheid van bancaire financieringsmiddelen is niet langer vanzelfsprekend. Daarbij ook nog beroep op financieren van debiteuren. Wetsvoorstel winstuitkering ziekenhuizen (aanhouding in Eerste Kamer) 5

6 Alternatieve kapitaalverschaffers Geen interesse bij buitenlandse kredietverstrekkers. Beleggers hebben in cure nu alleen toegang bij (dreigend) faillissement. In 2009 pleidooi NVB voor verruiming mogelijkheden verschaffers van risicodragend kapitaal ter vermindering afhankelijkheid bancaire sector. Wetsvoorstel winstuitkering ziekenhuizen (nu in Eerste Kamer) De mogelijkheden voor pensioenfondsen om een rol te spelen lijken vooralsnog beperkt. De NII gaat mogelijk een rol hierin spelen. Rol voor Europese investeringsbank (EIB) Belangstelling buitenlandse beleggers groeit Uitgifte obligaties door zorginstellingen (o.a. NL zorgobligatie ActiZ) Boordelingskader zorgvastgoed financiers Beoordeling realistische business case: Zakelijke voorwaarden: bancaire marges, opslagen, provisies Financiële voorwaarden: zie hierna Structurele voorwaarden: hypothecaire zekerheden en verpanding van roerende activa: inventaris, debiteuren en voorraden. Analyse ten aanzien van Project Debiteur Risico-analyse: markt-, juridisch-, operationeel-, rente-, planologisch risico 6

7 Financiële voorwaarden Beschikbare P&C documentatie Meerjarenbegroting; liquiditeitsprognose Cash flow is bepalend Beschikbare projecties scenario s gedurende looptijd lening Solvabiliteit minimaal 15%: én na oplevering bouw 1% jaarlijkse stijging (tot 20% care, 18% cure) Liquiditeit: Debt Service Coverage Ratio (DSCR) > 1,3. DSCR = mate waarin de cash flow voldoende is om aan de toekomstige verplichtingen uit hoofde van de financiering te kunnen voldoen (rente én aflossing). Operationele kostenratio = ((bedrijfslasten afschr) / omzet)) Strakke monitoring (compliance certificaten accountant) Samenvattend Financierbaarheid van zorgvastgoed Kredietvraag is nu afgevlakt maar zal weer aantrekken; Risico s in sector zijn toegenomen; Bancaire financieringsmiddelen niet langer vanzelfsprekend beschikbaar; Rol van alternatieve vermogensverschaffers nog beperkt; Goede realistische businesscases noodzakelijk, d.w.z. onderbouwde antwoorden op o.a. de volgende twee vragen: Wat zijn de key issues? Hoe wordt daarmee omgegaan? 7

8 Afsluiting HARTELIJK BEDANKT VOOR UW AANDACHT. 8

Schaatsen op dun ijs in het nieuwe zorglandschap. Nieuwe financieringsmogelijkheden voor zorgvastgoed - Rotterdam 12 december 2012

Schaatsen op dun ijs in het nieuwe zorglandschap. Nieuwe financieringsmogelijkheden voor zorgvastgoed - Rotterdam 12 december 2012 Schaatsen op dun ijs in het nieuwe zorglandschap Nieuwe financieringsmogelijkheden voor zorgvastgoed - Rotterdam 12 december 2012 Agenda Perspectief zorgsector Het nieuwe zorglandschap Bancaire kredietverstrekking

Nadere informatie

Klaar voor een veranderende zorgmarkt? Themabijeenkomst PT Finance, DHK Tax & Legal en InterCare management 27 november 2014

Klaar voor een veranderende zorgmarkt? Themabijeenkomst PT Finance, DHK Tax & Legal en InterCare management 27 november 2014 Themabijeenkomst PT Finance, DHK Tax & Legal en InterCare management 27 november 2014 Agenda BNG Bank in het kort Bancaire kredietverstrekking zorgsector Toetsingskader financiers Bancaire kredietverstrekking

Nadere informatie

Financiering van zorgvastgoed

Financiering van zorgvastgoed Financiering van zorgvastgoed Hoe en wanneer kunt u aannemers en banken het best in uw bouwplannen betrekken om uw financieringsaanvraag te laten slagen? Hevo Kennisevent 19 april 2012 Financiering in

Nadere informatie

Financiering van maatschappelijk vastgoed

Financiering van maatschappelijk vastgoed van maatschappelijk vastgoed Naar nieuwe vormen van financiering? Arie van Oord KMVG Congres, 19 april 2011 BNG en maatschappelijk vastgoed Klantgroepen Gemeenten Woningcorporaties Zorginstellingen Onderwijsinstellingen

Nadere informatie

Vastgoed financieren. In een commerciële omgeving. Anja van Balen Sector Banker zorg 31 oktober 2013

Vastgoed financieren. In een commerciële omgeving. Anja van Balen Sector Banker zorg 31 oktober 2013 Vastgoed financieren In een commerciële omgeving Anja van Balen Sector Banker zorg 31 oktober 2013 Welkom in de commerciële bancaire wereld Businessplannen Bancaire normen Business plan Focus aanbrengen

Nadere informatie

Financiering niet-daeb activiteiten. Aedesbijeenkomsten

Financiering niet-daeb activiteiten. Aedesbijeenkomsten Financiering niet-daeb activiteiten Aedesbijeenkomsten December 2010 29 september 2010 Inhoud Beoordeling ongeborgde financieringsaanvraag Enkele voorbeelden Prijsvorming Aanbevelingen 2 December 2010

Nadere informatie

VASTGOEDFINANCIERING IN DE ZORG

VASTGOEDFINANCIERING IN DE ZORG VASTGOEDFINANCIERING IN DE ZORG PIM DIEPSTRATEN Doorn, 1 december 2015 AGENDA 1 Financieringsstrategie zorginstelling 2 Huidige financiers en het WFZ 3 Perspectief investeerder op de zorgmarkt 4 Alternatieve

Nadere informatie

Bijzonder Beheer Rabobank Groep (BBR) Presentatie NVTZ

Bijzonder Beheer Rabobank Groep (BBR) Presentatie NVTZ (BBR) Presentatie NVTZ Sandra Detmers & Tom Bregman Maarssen, 28 november 2014 1 Inhoud 1 Bijzonder Beheer onder vuur 2 Algemeen 3 Kenmerken van Bijzonder Beheer 4 Wat zijn belangrijke aandachtspunten

Nadere informatie

Masterclass Financieel & Strategisch Management in de zorg

Masterclass Financieel & Strategisch Management in de zorg Masterclass Financieel & Strategisch Management in de zorg Het verhaal achter de cijfers en sturen op ratio s Drs. ing. Sander Oude Luttikhuis 27-05-2015 Leadership Entrepreneurship Stewardship Even voorstellen

Nadere informatie

Masterclass Financieel & Strategisch Management in de zorg

Masterclass Financieel & Strategisch Management in de zorg Masterclass Financieel & Strategisch Management in de zorg Het verhaal achter de cijfers en sturen op ratio s Drs. ing. Sander Oude Luttikhuis 16-11-2015 Leadership Entrepreneurship Stewardship Even voorstellen

Nadere informatie

De financiële sector & NV HVC

De financiële sector & NV HVC De financiële sector & NV HVC 30 januari 2013 Alkmaar Agenda 1. Financiële Crisis 2. Financiële sector 3. Financiering 4. NV HVC 5. Conclusie BNG PowerPoint-template - diverse toepassingen 1 Financiële

Nadere informatie

STRATEGISCH VASTGOEDBELEID

STRATEGISCH VASTGOEDBELEID STRATEGISCH VASTGOEDBELEID Felix van Baal o Sectordirecteur Gezondheidszorg & Wonen HEVO Achtergrond Felix kent de zorgsector van binnen uit, mede vanuit zijn positie als algemeen directeur huisvesting

Nadere informatie

Hoe Orbis overleeft en het vertrouwen van de banken herwint

Hoe Orbis overleeft en het vertrouwen van de banken herwint Hoe Orbis overleeft en het vertrouwen van de banken herwint Masterclass Luvic Janssen Het Orbis Medisch & Zorgconcern Netwerkorganisatie in Cure en Care 17 locaties, 2 stichtingen 5.500 medewerkers Ziekenhuis:

Nadere informatie

Toekomstperspectief Zorgmarkt. Piet Eichholtz

Toekomstperspectief Zorgmarkt. Piet Eichholtz Toekomstperspectief Zorgmarkt Piet Eichholtz Amsterdam, 6 februari 2013 Bancair krediet blijft mogelijk, alleen met goed businessplan en sterke financiële uitgangspositie Lot Rode Kruis Ziekenhuis in handen

Nadere informatie

Collegereeks Management voor de Zorg

Collegereeks Management voor de Zorg Collegereeks Management voor de Zorg Het verhaal achter de cijfers en sturen op ratio s Drs. ing. Sander Oude Luttikhuis 30-03-2015 Leadership Entrepreneurship Stewardship Even voorstellen 2 Drs ing. Sander

Nadere informatie

Zorgvastgoed in de kinderschoenen

Zorgvastgoed in de kinderschoenen Zorgvastgoed in de kinderschoenen Building the Future of Health, International Conference 1-4 juni 2016 dr.ing. Jan Veuger MRE FRICS, lector Maatschappelijk Vastgoed Woensdag 1 juni 2016, 12:15-13.45,

Nadere informatie

-PERSBERICHT- Utrecht, 15 december 2014. - Zorgsector negatief over verkrijgen van financiering -

-PERSBERICHT- Utrecht, 15 december 2014. - Zorgsector negatief over verkrijgen van financiering - -PERSBERICHT- Utrecht, 15 december 2014 - Zorgsector negatief over verkrijgen van financiering - De recente faillissementen in de zorg tonen aan dat de risico's voor banken zijn toegenomen. Banken hebben

Nadere informatie

zorg financiering in 2014 en verder Anja van Balen Sector Banker Zorg ABNAMRO

zorg financiering in 2014 en verder Anja van Balen Sector Banker Zorg ABNAMRO zorg financiering in 2014 en verder Anja van Balen Sector Banker Zorg ABNAMRO Financiering in een reguliere bancaire omgeving Miti ganten Jaar verslag Basel 3 kosten van financiering Basel 3 Wat houdt

Nadere informatie

Schaatsen op dun ijs in het nieuwe zorglandschap

Schaatsen op dun ijs in het nieuwe zorglandschap 16 Als gevolg van een terugtrekkende overheid dreigen banken op termijn tegen hun grenzen aan te lopen om in de financieringsvraag van de zorg te kunnen voorzien. Bij het Waarborgfonds voor de Zorgsector

Nadere informatie

Financiering van herontwikkeling van bedrijfsmatig vastgoed. Presentatie N.V. Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht (NV OMU) Cees Busscher

Financiering van herontwikkeling van bedrijfsmatig vastgoed. Presentatie N.V. Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht (NV OMU) Cees Busscher Financiering van herontwikkeling van bedrijfsmatig vastgoed Presentatie N.V. Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht (NV OMU) Cees Busscher Datum: 2 juni 2015 1. Inleiding 2. De markt 3. Doelstelling OMU 4.

Nadere informatie

Welkom. Seminar Zorg voor Energie. Lunch. Kennismarkt

Welkom. Seminar Zorg voor Energie. Lunch. Kennismarkt Seminar Zorg voor Energie Welkom Lunch Kennismarkt Opening Seminar Zorg voor Energie Over DWA Opgericht in 1986 Goed rentmeesterschap is een opdracht Circa 110 medewerkers Bodegraven, Rijssen, Ede, Amsterdam

Nadere informatie

Wat hebben we geleerd van dit seminar?

Wat hebben we geleerd van dit seminar? Verslag seminar Toezicht op Treasury in de Zorg gehouden bij LEXSIGMA Healthcare op 17 juni 2014 Op 17 juni 2014 vond bij LEXSIGMA Healthcare het seminar Toezicht op Treasury in de Zorg plaats. Een gemêleerd

Nadere informatie

Alternatieve financieringen voor middelgrote bedrijven. 24 september 2013 1 1

Alternatieve financieringen voor middelgrote bedrijven. 24 september 2013 1 1 Alternatieve financieringen voor middelgrote bedrijven 24 september 2013 1 1 1 Inhoud Alternatieve vormen van financiering Een Europese Private Placement? Financiering van NPEX Contact: Victor Meijer (victor.meijer@nibc.com)

Nadere informatie

Financieren van duurzaamheid. Servicepunt Duurzame Energie

Financieren van duurzaamheid. Servicepunt Duurzame Energie Financieren van duurzaamheid Peter Borghstijn BNG Bank Hans Hörter Servicepunt Duurzame Energie Inhoud BNG Bank Verduurzaming Financiering verduurzaming Geschiedenis 1914 Instituut voor de Rijksverrekening

Nadere informatie

Examen PC 2 vak Cash Management

Examen PC 2 vak Cash Management Examen PC 2 vak Cash Management Instructieblad Betreft: examen: PC 2 leergang 6 onderdeel: CAS datum: 19 december 2013 tijd: 16.00 17.30 uur Deze aanwijzingen goed lezen voor u met uw examen start Aanwijzingen:

Nadere informatie

Masterclass Financieel Management in de zorg

Masterclass Financieel Management in de zorg Masterclass Financieel Management in de zorg Introductie en agenda Drs. ing. Sander Oude Luttikhuis -12-201 Leadership Entrepreneurship Stewardship Even voorstellen 2 Drs ing. Sander Oude Luttikhuis Oprichter

Nadere informatie

Bank minder belangrijk als financieringsbron

Bank minder belangrijk als financieringsbron Voor de financiering van het vastgoed moet de zorg de afhankelijkheid van banken verminderen, bepleit Piet Eichholtz, hoogleraar vastgoedfinanciering in Maastricht en adviseur op het gebied van zorgvastgoed.

Nadere informatie

-PERSBERICHT- Utrecht, 19 maart 2014 -ZORGFINANCIALS VERWACHTEN ACCOUNTANTSVERKLARING MET BEPERKING-

-PERSBERICHT- Utrecht, 19 maart 2014 -ZORGFINANCIALS VERWACHTEN ACCOUNTANTSVERKLARING MET BEPERKING- -PERSBERICHT- Utrecht, 19 maart 2014 -ZORGFINANCIALS VERWACHTEN ACCOUNTANTSVERKLARING MET BEPERKING- Zorgfinancials binnen de geestelijke gezondheidszorg ziekenhuizen verwachten geen volledig goedkeurende

Nadere informatie

Hoe haal ik het maximum uit mijn relatie met de bank?

Hoe haal ik het maximum uit mijn relatie met de bank? Hoe haal ik het maximum uit mijn relatie met de bank? 1 Veel ondernemingen zijn in meer of mindere mate afhankelijk van banken voor de uitoefening van hun bedrijf. Deze afhankelijkheid kan tot uitdrukking

Nadere informatie

DE NIEUWE HYPOTHEEK VOOR ONDERNEMENDE MENSEN

DE NIEUWE HYPOTHEEK VOOR ONDERNEMENDE MENSEN DE NIEUWE HYPOTHEEK VOOR ONDERNEMENDE MENSEN DE NIEUWE HYPOTHEEK VOOR ONDERNEMENDE MENSEN Genia Financieringen is een nieuwe naam in de financiële wereld. De kans is daarmee groot, dat u ons nog niet kent.

Nadere informatie

Masterclass Financieel & Strategisch Management in de zorg

Masterclass Financieel & Strategisch Management in de zorg Masterclass Financieel & Strategisch Management in de zorg Het verhaal achter de cijfers en sturen op ratio s Drs. ing. Sander Oude Luttikhuis 16-11-2015 Leadership Entrepreneurship Stewardship Even voorstellen

Nadere informatie

Masterclass Strategisch Financieel Management in de zorg

Masterclass Strategisch Financieel Management in de zorg Masterclass Strategisch Financieel Management in de zorg Het verhaal achter de cijfers en sturen op ratio s Drs. ing. Sander Oude Luttikhuis 02-06-2015 Leadership Entrepreneurship Stewardship Even voorstellen

Nadere informatie

2013 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is een dochtermaatschappij van KPMG Europe LLP en

2013 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is een dochtermaatschappij van KPMG Europe LLP en 0 Naar een dynamisch zorglandschap: ontwikkelingen, strategieën en allianties Ontwikkelingen in de zorgsector en de impact voor inkopers van zorginstellingen Dr. Anna van Poucke, director KPMG Plexus Nevi

Nadere informatie

Uw vragen? Betrokken bij ver-/nieuwbouw initiatief (of wens) Bank/corporatie no-go Project tot (voorlopige) stilstand. Geen (bouw)productie

Uw vragen? Betrokken bij ver-/nieuwbouw initiatief (of wens) Bank/corporatie no-go Project tot (voorlopige) stilstand. Geen (bouw)productie Uw vragen? Betrokken bij ver-/nieuwbouw initiatief (of wens) Bank/corporatie no-go Project tot (voorlopige) stilstand Geen (bouw)productie Positieve invloed in de keten t.o.v. beslisser zorg? Wij geloven

Nadere informatie

Financieel Management

Financieel Management Financieel Management Liquide en Solvabel Voldoende werkkapitaal Voldoende eigen vermogen 2 1 Kasstromen Operationele cashflow Investeringscashflow Financieringscashflow 3 Liquiditeit Mate waarin schulden

Nadere informatie

Financiering van de coöperatie

Financiering van de coöperatie 1 van de coöperatie FloraHolland van de coöperatie Conceptvoorstel ter bespreking Factsheet November 2015 2 FloraHolland van de coöperatie Leden Leden en organisatie veranderen Huisbanken Rabobank ABN

Nadere informatie

Business Case Windpark Lage Weide. Raadsinformatie avond 20 maart

Business Case Windpark Lage Weide. Raadsinformatie avond 20 maart Business Case Windpark Lage Weide Raadsinformatie avond 20 maart 1 Doelstelling presentatie Aspecten het sociaal ondernemen Energie-U Inzicht in de algemene financiële haalbaarheid van een windpark Inzicht

Nadere informatie

DACT Treasury Beurs 2009 Bankkrediet: de prijs van lenen

DACT Treasury Beurs 2009 Bankkrediet: de prijs van lenen DACT Treasury Beurs 2009 Bankkrediet: de prijs van lenen Inzicht in de dynamiek van de prijs van bankkrediet Charles Zondag Senior Manager 1 < > DACT Treasury Beurs 2009 Bankkrediet: de prijs van lenen

Nadere informatie

Biedt een ZBC de oplossing voor inkomensbehoud?

Biedt een ZBC de oplossing voor inkomensbehoud? Biedt een ZBC de oplossing voor inkomensbehoud? Presentatie landelijke chirurgendagen Veldhoven, 21 mei 2010 Ludo Mennes, Open MindS Open MindS Specialisten: Plannen Klink onacceptabel!! Klink wil specialisten

Nadere informatie

Januari 2015, Birgitte van Hoesel. In dialoog met u over wat ons bindt

Januari 2015, Birgitte van Hoesel. In dialoog met u over wat ons bindt Januari 2015, Birgitte van Hoesel In dialoog met u over wat ons bindt Onze omgeving in historisch perspectief 2 Challenge om verandering te realiseren 3 Missie en risicostrategie 4 WSW-missie WSW draagt

Nadere informatie

De week van het financieren Bancaire Financiering

De week van het financieren Bancaire Financiering De week van het financieren Bancaire Financiering Rob van Blokland, 16 februari 2017 Doelstelling Na afloop van deze presentatie: Heb je inzicht: - In hoe een bank naar een financieringsaanvraag kijkt

Nadere informatie

Nationaal Debat Maatschappelijk Vastgoed

Nationaal Debat Maatschappelijk Vastgoed Nationaal Debat Maatschappelijk Vastgoed 15 december 2011 PPS in de praktijk: zorg en onderwijs Programma: Hoe, wat en waarom? Irma Langeraert, directeur Ilfa Treasury Support Jacques van Gaal, voormalig

Nadere informatie

Curatoren middag 2015

Curatoren middag 2015 Curatoren middag 2015 Alternatieve financieringsvormen Wat zijn de mogelijkheden in het huidige financieringslandschap 11 november 2015 Spreker: Onderwerpen 1. Financieringsbehoefte bedrijfsleven 2. Veranderende

Nadere informatie

Analisten conference call

Analisten conference call Analisten conference call 31 augustus 2012 Financiële kernpunten H1 2012 Geconsolideerde omzet: stijging met 6,7% naar 110,5 miljoen (H1 2011: 103,6 miljoen) Autonome omzetgroei 6,4% Omzet in het groene

Nadere informatie

Werkkapitaalfinanciering ING Commercial Finance. Zicht op Zaken

Werkkapitaalfinanciering ING Commercial Finance. Zicht op Zaken Werkkapitaalfinanciering ING Commercial Finance Zicht op Zaken Het vermogen om te ondernemen Succesvol ondernemen is niet het resultaat van een spontane ontbranding. Als ondernemer zet u zich dagelijks

Nadere informatie

Heden De groei van de kredietverlening blijft achter maar er is geen sprake van kredietrantsoenering

Heden De groei van de kredietverlening blijft achter maar er is geen sprake van kredietrantsoenering Visie Rabobank: Kredietverlening MKB mag niet in gevaar komen (Inbreng bij rondetafelgesprek Tweede Kamer, uitgesproken door P. Dirken op 13 februari 2013) Drs. P.H.J.M. Dirken, Directeur Bedrijven Rabobank

Nadere informatie

FysioHolland Zorgobligatie

FysioHolland Zorgobligatie FysioHolland Zorgobligatie Mei 206 Agenda. Introductie FysioHolland Zorgobligatie 2. Over de fysiotherapiemarkt 3. Over FysioHolland 4. Strategie FysioHolland in 4 pijlers 5. Financiële informatie 6. Groeiambitie

Nadere informatie

PERSBERICHT. Acceptabele performance in turbulente markt. 25 augustus 2011 mr. M.G.F.M.V. Janssen. Quote van de voorzitter

PERSBERICHT. Acceptabele performance in turbulente markt. 25 augustus 2011 mr. M.G.F.M.V. Janssen. Quote van de voorzitter PERSBERICHT voor meer informatie: 25 augustus 2011 mr. M.G.F.M.V. Janssen Secretaris Raad van Bestuur T : +31 20 557 52 30 I : www.kasbank.com Acceptabele performance in turbulente markt Beperkte omzet-

Nadere informatie

Banken zijn terughoudend en strikt in de voorwaarden ALTERNATIEVE KAPITAALSTRUCTUREN IN DE ZORG

Banken zijn terughoudend en strikt in de voorwaarden ALTERNATIEVE KAPITAALSTRUCTUREN IN DE ZORG Banken zijn terughoudend en strikt in de voorwaarden ALTERNATIEVE KAPITAALSTRUCTUREN IN DE ZORG De zorgsector is onderhevig aan een aantal cruciale veranderingen, in essentie komt het erop neer dat verantwoordelijkheden

Nadere informatie

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 27 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen.

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 27 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Financiering niveau 4 Examenopgaven voorbeeldexamen Belangrijke informatie Dit voorbeeldexamen bestaat uit 27 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Dit voorbeeldexamen

Nadere informatie

Workshop HEAD congres 2014

Workshop HEAD congres 2014 InsideZorg Workshop HEAD congres 2014 Mirjam Scholtens, Harko Bols Kennismaking Doelstelling workshop Aanleiding onderzoek Situatieschets Werkkapitaal (begripsbepaling) Positie en knelpunten verschillende

Nadere informatie

Intentieovereenkomst tussen het Ministerie van. Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en. Rabobank met betrekking tot het Revolverend

Intentieovereenkomst tussen het Ministerie van. Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en. Rabobank met betrekking tot het Revolverend Intentieovereenkomst tussen het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en Rabobank met betrekking tot het Revolverend Fonds Energiebesparing 11 Juli 2013 Betrokken partijen Initiatiefnemer:

Nadere informatie

bankfinanciering / bedrijfswaardering

bankfinanciering / bedrijfswaardering bankfinanciering / bedrijfswaardering Masterclass Internationaal ondernemen in de tuinbouw 4 November 2015 H.A.Rijken 1 MKB financiering: bankiersperspectief 1 Relatieve kredietwaardigheid in het MKB 2

Nadere informatie

Kennismiddagen (afdelings)secretaresses in de zorgsector

Kennismiddagen (afdelings)secretaresses in de zorgsector Kennismiddagen (afdelings)secretaresses in de zorgsector Vakgerichte, zorginhoudelijke Kennismiddagen over de wereld waarin jij als secretaresse werkt: de Zorgsector Je krijgt waar je voor komt: inzicht,

Nadere informatie

Verschillende vormen van financiering. dr. Lex van Teeffelen lector Financiële en Economische Advisering

Verschillende vormen van financiering. dr. Lex van Teeffelen lector Financiële en Economische Advisering Verschillende vormen van financiering dr. Lex van Teeffelen lector Financiële en Economische Advisering lex.vanteeffelen@hu.nl Vooraf De beste financiering is geen financiering! Kijk eerst eens goed naar

Nadere informatie

Verschillende vormen van financiering. dr. Lex van Teeffelen lector Financiële en Economische Advisering lex.vanteeffelen@hu.nl

Verschillende vormen van financiering. dr. Lex van Teeffelen lector Financiële en Economische Advisering lex.vanteeffelen@hu.nl Verschillende vormen van financiering dr. Lex van Teeffelen lector Financiële en Economische Advisering lex.vanteeffelen@hu.nl Vooraf De beste financiering is geen financiering! Kijk eerst eens goed naar

Nadere informatie

Algemene Vergadering van Aandeelhouders Triodos Bank NV 17 mei 2013 1 1. Welkom Algemene Vergadering van Aandeelhouders Triodos Bank NV 1. Welkom 2. Verslag van de Directie 2012 3. Vaststelling jaarrekening

Nadere informatie

Instrument: Projectfinanciering bij een warmte-uitwisselingsproject

Instrument: Projectfinanciering bij een warmte-uitwisselingsproject Instrument: Projectfinanciering bij een warmte-uitwisselingsproject 1. WAT IS PROJECTFINANCIERING?...1 2. HET DOEL VAN PROJECTFINANCIERING...1 3. EISEN VAN FINANCIERS...2 4. PROJECTFINANCIERING BIJ WARMTE-UITWISSELINGSPROJECTEN...3

Nadere informatie

TA3290 Life-Cycle Modeling and Economic Evaluation 2009-2010

TA3290 Life-Cycle Modeling and Economic Evaluation 2009-2010 TA3290 Life-Cycle Modeling and Economic Evaluation 2009-2010 CiTG, minor Mining and Resource Engineering Economie college 1: Grip op Geldstromen Dr.ir. Gerard P.J. Dijkema Energy & Industry Group December

Nadere informatie

Financiële analyse van de jaarrekening

Financiële analyse van de jaarrekening 17 hoofdstuk Financiële analyse van de jaarrekening 17.1 B 17. C 17.3 C 17.4 A 17.5 A 17.6 C 17.7 D 17.8 D 17.9 B 17.10 D 17.11 D 17.1 C 17.13 A 17.14 C 17.15 B 17.16 C 1.000.000 / 1.500.000 = 0,08 17.17

Nadere informatie

Ondernemerschap in de zorg. mr. drs. T.W. (Theo) Langejan Voorzitter Raad van Bestuur

Ondernemerschap in de zorg. mr. drs. T.W. (Theo) Langejan Voorzitter Raad van Bestuur Ondernemerschap in de zorg mr. drs. T.W. (Theo) Langejan Voorzitter Raad van Bestuur Ondernemen in de zorg: geven en nemen Wat is er nodig? 1. Nederlandse zorgstelsel is unieke combinatie publiek en privaat

Nadere informatie

Halfjaarcijfers Persconferentie. 20 augustus NL

Halfjaarcijfers Persconferentie. 20 augustus NL Halfjaarcijfers 2015 Persconferentie 20 augustus 2015 Halfjaarcijfers 2015 Wiebe Draijer, voorzitter raad van bestuur Winststijging door economisch herstel Sterke financiële resultaten Solide financiële

Nadere informatie

Werkkapitaalbeheer in de zorg

Werkkapitaalbeheer in de zorg Werkkapitaalbeheer in de zorg Seminar Treasury-, cash- en payment software (25 maart 2015) Han van de Haar en Mirjam Scholtens Agenda Voorstellen Financiering in de ziekenhuiszorg Dienstverlening CashCure

Nadere informatie

Financiële analyse. Les 3 Kengetallen. Opdracht voor volgende lesweek

Financiële analyse. Les 3 Kengetallen. Opdracht voor volgende lesweek Financiële analyse Les 3 Kengetallen Opdracht voor volgende lesweek 1. Ieder teamlid download de financiele gegevens en berekent voor zijn bedrijf uit elke categorie van kengetallen (liquiditeit, solvabiliteit,

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 14 maart 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 14 maart 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340 78

Nadere informatie

Projectfinanciering Projectfase: Verdieping

Projectfinanciering Projectfase: Verdieping Print dit instrument 43 Projectfinanciering Projectfase: Verdieping Financiering is een ambigu begrip. In dit geval verstaan we onder financiering: het vermogen dat verschaffers van vreemd vermogen ter

Nadere informatie

Succesvol financieren

Succesvol financieren Lentink Accountants/Belastingadviseurs brengt onder uw aandacht Succesvol financieren Alternatieve financieringsvormen voor uw bv Huizen, april 2014 1 Introductie Het is voor bedrijven nog steeds lastig

Nadere informatie

De Nederlandse markt voor beleggen in zakelijke hypotheken

De Nederlandse markt voor beleggen in zakelijke hypotheken De Nederlandse markt voor beleggen in zakelijke hypotheken Met het herstel van de economie nemen de beleggingsactiviteiten en daarmee de vraag naar vreemd vermogen weer toe. En waar traditionele grote

Nadere informatie

2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Financiering niveau 4 1 / 10

2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Financiering niveau 4 1 / 10 Financiering niveau 4 Correctiemodel voorbeeldexamen 2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Financiering niveau 4 1 / 10 Vraag 1 Toetsterm 1.1 - Beheersingsniveau: K - Aantal punten: 1 Wat is de

Nadere informatie

Alternatieve financieringsvormen voor bankkrediet. Bart P.M. Joosen

Alternatieve financieringsvormen voor bankkrediet. Bart P.M. Joosen Alternatieve financieringsvormen voor bankkrediet Bart P.M. Joosen 30 januari 2014 Aanbodzijde van de financieringsmarkt 2 Aanbodzijde van de financieringsmarkt Banken Institutionele beleggers Beurs (public

Nadere informatie

Financiële Zorgthermometer - 1 e kwartaal 2016 -

Financiële Zorgthermometer - 1 e kwartaal 2016 - Financiële Zorgthermometer - 1 e kwartaal 2016 - Dit onderzoek kan worden overgenomen met bronvermelding. Toezending Utrecht, maart 2016 Agenda Managementsamenvatting Generieke resultaten Sectorresultaten:

Nadere informatie

Bancaire financiering in de zorg, risicovolle belegging of kansrijke propositie? Chris Zegers Regiodirecteur & Directeur Healthcare

Bancaire financiering in de zorg, risicovolle belegging of kansrijke propositie? Chris Zegers Regiodirecteur & Directeur Healthcare Bancaire financiering in de zorg, risicovolle belegging of kansrijke propositie? Chris Zegers Regiodirecteur & Directeur Healthcare Rotterdam, 12 februari 2016 Nieuwe Zorg, een verhaal vanuit de bank!

Nadere informatie

MKBi-Groeifonds Obligaties

MKBi-Groeifonds Obligaties MKBi-Groeifonds Obligaties Brede kennis en ervaring in zowel de financiële wereld als het ondernemerschap is de basis van het MKBi Groeifonds Geef het mkb de juiste impuls met het MKBi Groeifonds! Meer

Nadere informatie

Uitdagingen voor een financiële sector ten dienste van mens en economie. Financial Forum Gent, 29 mei 1

Uitdagingen voor een financiële sector ten dienste van mens en economie. Financial Forum Gent, 29 mei 1 Uitdagingen voor een financiële sector ten dienste van mens en economie Financial Forum Gent, 29 mei 1 Agenda 19.00u. Welkomstwoord 19.15u. Presentatie door Michel Vermaerke, Gedelegeerd Bestuurder Febelfin

Nadere informatie

Succesvol financieren

Succesvol financieren Informatieblad 06-07-14 Succesvol financieren Het is voor bedrijven nog steeds lastig om geld te lenen bij een bank. Maar u bent tegenwoordig voor een financiering niet meer alleen afhankelijk van de bank.

Nadere informatie

Recente ontwikkelingen in de kredietvoorwaarden van banken

Recente ontwikkelingen in de kredietvoorwaarden van banken Recente ontwikkelingen in de kredietvoorwaarden van banken Een van de informatiebronnen voor de ecb bij het voeren van het monetaire beleid is de Bank Lending Survey, een kwalitatieve kwartaalenquête naar

Nadere informatie

Hoe realiseren we samen optimale financiering?

Hoe realiseren we samen optimale financiering? Hoe realiseren we samen optimale financiering? Welke hobbels met betrekking tot financiering komen jullie tegen? Visie op financiering januari/februari 2015 2 De thema s van vandaag Waarom optimale financiering

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2014 2015 33 168 Wijziging van de Wet toelating zorginstellingen en enkele andere wetten teneinde investeringsmogelijkheden in medisch-specialistische zorg

Nadere informatie

Spoedcursus corporatiefinanciën. Fleur Elderhorst Hoofd BNG Advies 17 juni 2015

Spoedcursus corporatiefinanciën. Fleur Elderhorst Hoofd BNG Advies 17 juni 2015 Fleur Elderhorst Hoofd BNG Advies 17 juni 2015 BNG Advies ondersteunt haar cliënten bij het maken van afwegingen bij (des)investeringen, financiering, risico s Het resultaat van onze dienstverlening is

Nadere informatie

Basisprognose

Basisprognose Bedrijfsnaam: RestauRanto Vestigingsplaats: Voorwoord Opsteldatum: 28 oktober 216 Periode: 1 januari 215 t/m 31 december 217 Bedrijfsnaam: Vestigingsplaats: Opsteller: Telefoonnummer: E-mail adres: RestauRanto

Nadere informatie

Financiële gevolgen van (sprong)investeringen Kostprijs!! Remie Fiscaal Juridisch Bedrijfseconomisch Adviesbureau www.remie.nl

Financiële gevolgen van (sprong)investeringen Kostprijs!! Remie Fiscaal Juridisch Bedrijfseconomisch Adviesbureau www.remie.nl Financiële gevolgen van (sprong)investeringen Kostprijs!! Remie Fiscaal Juridisch Bedrijfseconomisch Adviesbureau www.remie.nl Bart Voet HAS (Bedrijfskunde) -> Universiteit (Rechten) 1998 Accountantskantoor

Nadere informatie

INTEGRALE MEERJARENRAMING

INTEGRALE MEERJARENRAMING INTEGRALE MEERJARENRAMING Financiering en borging zeker stellen Op lange termijn in control bestaand vastgoed Beoordeling rendement investeringen Ambities ook in de toekomst realiseren Uw ambities vragen

Nadere informatie

Zorgvastgoed. Verwachte groei op de korte en lange termijn. Matthieu Zuidema, Programmaleider Vastgoed EIB. Zorgvastgoed Delft, 8 juli 2015 1

Zorgvastgoed. Verwachte groei op de korte en lange termijn. Matthieu Zuidema, Programmaleider Vastgoed EIB. Zorgvastgoed Delft, 8 juli 2015 1 Zorgvastgoed Verwachte groei op de korte en lange termijn Matthieu Zuidema, Programmaleider Vastgoed EIB Zorgvastgoed Delft, 8 juli 2015 1 Zorgvastgoed Agenda Wat is het perspectief? Wat is de positie

Nadere informatie

Versie 2013-08. TREASURYSTATUUT Stichting Woontij

Versie 2013-08. TREASURYSTATUUT Stichting Woontij Versie 2013-08 TREASURYSTATUUT Stichting Woontij 1. Inleiding Een groot deel van de kosten bij een wooncorporatie bestaat uit rente. Richtlijnen ten aanzien van financieren en beleggen zijn belangrijk.

Nadere informatie

-PERSBERICHT- Utrecht, 30 maart 2016 - ZORGINSTELLINGEN DURVEN WEER TE INVESTEREN -

-PERSBERICHT- Utrecht, 30 maart 2016 - ZORGINSTELLINGEN DURVEN WEER TE INVESTEREN - -PERSBERICHT- Utrecht, 30 maart 2016 - ZORGINSTELLINGEN DURVEN WEER TE INVESTEREN - In de zorgsector zijn de afgelopen jaren fundamentele veranderingen doorgevoerd. Hierdoor lag bij zorginstellingen de

Nadere informatie

De patiënt centraal van meldpunt naar mijlpaal

De patiënt centraal van meldpunt naar mijlpaal De patiënt centraal van meldpunt naar mijlpaal Ir. Titia Lekkerkerk oktober 2011 Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie Een koepel van patiëntenorganisaties 2 Wat doen we? Samen met lidorganisaties

Nadere informatie

Groeien in De Kempen. Rabobank De Kempen Roeland Verbeet Manager Grootzakelijk 09-06-2015

Groeien in De Kempen. Rabobank De Kempen Roeland Verbeet Manager Grootzakelijk 09-06-2015 Groeien in De Kempen Rabobank De Kempen Roeland Verbeet Manager Grootzakelijk 09-06-2015 NL: Hevig debat over gebrek aan kredietverlening in MKB Selectie nieuwsberichten over kredietverlening door banken

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 31 371 Kredietcrisis Nr. 62 BRIEF VAN DE MINISTERS VAN FINANCIËN EN VAN ECONOMI- SCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Sheets seminar Toezicht op Treasury in de Zorg. gehouden bij LEXSIGMA Healthcare op 17 juni 2014. Anja van Balen

Sheets seminar Toezicht op Treasury in de Zorg. gehouden bij LEXSIGMA Healthcare op 17 juni 2014. Anja van Balen Sheets seminar Toezicht op Treasury in de Zorg gehouden bij LEXSIGMA Healthcare op 17 juni 2014 Anja van Balen Treasury In de veranderende omgeving Anja van Balen Sector Banker zorg 17 juni 2014 1 Andere

Nadere informatie

Stijgende lijn in financiële stabiliteit zorginstellingen

Stijgende lijn in financiële stabiliteit zorginstellingen Stijgende lijn in financiële stabiliteit zorginstellingen Whitepaper Zorgvastgoed Drs. Joost de Baaij MSRE Senior Research Analist Syntrus Achmea Real Estate & Finance Februari 2014 Amsterdam, De Makroon

Nadere informatie

Grip op Financiën. 13 januari 2015 Sector Control

Grip op Financiën. 13 januari 2015 Sector Control Grip op Financiën 13 januari 2015 Sector Control Opbouw presentatie Inzicht in ontwikkeling leningenportefeuille en rente Normenkader van de gemeente Eindhoven Beheersmaatregelen Huidige leningenportefeuille

Nadere informatie

NIBE-SVV 2015. Oefenexamen Inleiding zakelijke kredietverlening

NIBE-SVV 2015. Oefenexamen Inleiding zakelijke kredietverlening NIBE-SVV 2015 Oefenexamen Inleiding zakelijke kredietverlening 1. Hieronder volgen vier ondernemingen/personen. I. Coöperatie Landbouwgebied Oost-Groningen. II. Eenmanszaak De gouden tulband. III. Zonneschijn

Nadere informatie

Financierbaarheid Overname

Financierbaarheid Overname Financierbaarheid Overname Bas Gommers Financieringsspecialist Commercial Clients Regio Zuid Panheel, 15 september 2016 Onderwerpen Wat maakt een bedrijfsovername zo bijzonder Waarde / Prijs / Financierbaarheid

Nadere informatie

@ONL @BiesheuvelHans. Vitaal Bedrijvig Veghel. Bijeenkomst Financiering en alternatieve financieringsvormen. 9 juli 2015.

@ONL @BiesheuvelHans. Vitaal Bedrijvig Veghel. Bijeenkomst Financiering en alternatieve financieringsvormen. 9 juli 2015. @ONL @BiesheuvelHans Vitaal Bedrijvig Veghel Bijeenkomst Financiering en alternatieve financieringsvormen 9 juli 2015 Hans Biesheuvel Hans Biesheuvel: Ondernemer Investeerder Initiatiefnemer ONL voor Ondernemers

Nadere informatie

Antwoordmodel. Open vragen (70 punten) Aan dit antwoordenoverzicht kunnen geen rechten worden ontleend. 1. a. De snelle groei

Antwoordmodel. Open vragen (70 punten) Aan dit antwoordenoverzicht kunnen geen rechten worden ontleend. 1. a. De snelle groei Antwoordmodel Aan dit antwoordenoverzicht kunnen geen rechten worden ontleend. Open vragen (70 punten) 1. a. De snelle groei NIBE-SVV (2011). Zakelijke kredietverlening, deel A, hfdst. 4, onderdeel 6,

Nadere informatie

Dutch Good Growth Fund (DGGF) Dutch Good Growth Fund (DGGF)

Dutch Good Growth Fund (DGGF) Dutch Good Growth Fund (DGGF) Dutch Good Growth Fund (DGGF) Dutch Good Growth Fund (DGGF) Overview Regeerakkoord: versterkte samenhang tussen buitenlandse handel en ontwikkelingssamenwerking Ondersteuning van Nederlands MKB dat wil

Nadere informatie

Dutch Good Growth Fund (DGGF) Dutch Good Growth Fund (DGGF)

Dutch Good Growth Fund (DGGF) Dutch Good Growth Fund (DGGF) Dutch Good Growth Fund (DGGF) Dutch Good Growth Fund (DGGF) Overview Initiatief van het ministerie van Buitenlandse Zaken Gestart op 1 juli 2014, Combineert handel en hulp Overheid stelt voorwaarden Revolverend

Nadere informatie

Financiering van de corporatiesector na de novelle. René Goorden

Financiering van de corporatiesector na de novelle. René Goorden René Goorden Oktober 2014 Novelle? een prozaverhaal dat wat de omvang betreft tussen de roman en het korte verhaal geplaatst wordt. De lengte is typisch tussen de 50 en 100 pagina's, maar hierover bestaat

Nadere informatie

Toenemende concurrentie op de Nederlandse hypotheekmarkt

Toenemende concurrentie op de Nederlandse hypotheekmarkt Toenemende concurrentie op de Nederlandse hypotheekmarkt FEBRUARI 2016 www.dmfco.nl Met de toenemende beleggingen van Nederlandse pensioenfondsen in Nederlandse hypotheken kent de hypotheekmarkt nu drie

Nadere informatie