Financieren in de zorgmarkt

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Financieren in de zorgmarkt"

Transcriptie

1 Presentatie Arie van Oord Business Manager Wonen, Zorg & Onderwijs Platform Economie & Ruimte op 8 juli 2015 BouwCampus: Van der Burghweg 1 te Delft Agenda Kredietportefeuille BNG Bank Bancaire kredietverstrekking Ontwikkelingen zorgsector Oude en nieuwe zorgstelsel Financieringsbeleid BNG Bank zorgsector Bancaire financierbaarheid Alternatieve kapitaalverschaffers Beoordelingskader business cases Financiële voorwaarden Samenvattend 1

2 Kredietportefeuille, verdeeld naar klantengroepen Totaal per eind 2014: EUR 98 mrd Gezondheidszorg 8% Publieke Sector 41% Publieke Sector Volkshuisvesting Gezondheidszorg Energie, Water & Telecom Transport, Logistiek & Milieu Onderwijs Overige Volkshuisvesting 44% Bancaire kredietverstrekking zorgsector Portefeuille - bedragen in EUR mln sector WfZ BNG Bank

3 Bancaire kredietverstrekking zorgsector Jaarlijkse kredietvraag - bedragen in EUR mln sector WfZ BNG Bank Ontwikkelingen zorgsector Nieuw zorglandschap Diverse stelselwijzigingen in Zvw en AWBZ Overheid heeft risico s overgeheveld naar veldpartijen Nieuwe rol zorgverzekeraars; spreiding en concentratie zorg Decentralisaties sociale domein Stapeling van beleidsmaatregelen, complexiteit regelgeving Audit alerts NBA (ziekenhuizen en curatieve ggz); herstelplannen Discussie over bevoorschotting (banken en zorgverzekeraars; en nu ook gemeenten) Fusies en overnames Macrobeheerstinstrument 3

4 Oude zorgstelsel Overheid Zorgveld Rijk Bank Zorgverzekeraar Patient Gem/prov Zorgaanbieder Leveranciers Bewoner IGZ WFZ NZa Personeel Scope bank ACM Medisch specialisten Nieuwe zorgstelsel Overheid Zorgveld Rijk Bank Zorgverzekeraar Patient Gem/prov Zorgaanbieder Leveranciers Bewoner IGZ WFZ NZa Personeel ACM Medisch specialisten Scope bank 4

5 Financieringsbeleid BNG Bank gezondheidszorg Actualisatie in 2014/15: De financiële risico s in de sector zijn toegenomen; deze zijn niet nieuw maar wel manifest geworden. Complexe sector; stapeling van overheidsmaatregelen; onzekerheden toegenomen. Beperkte aanscherping (marktconform) voorwaarden kredietverlening. Mogelijkheden kredietverlening beperkt door interne portefeuillebeleid (voorkoming concentratierisico kredietportefeuille). Het loket blijft open, maar we moeten wel terughoudender worden. Bancaire financierbaarheid zorgsector Banken hebben te maken met maatregelen op bankwezen (Basel III, bankenbelasting). Meer focus op kredietrisico, ruimte voor kredietverstrekking wordt beperkt. Banken/WFZ stellen extra voorwaarden aan kredietverstrekking omdat de risico s in de sector zijn toegenomen. WFZ borgt geen 100% meer; bij grotere volumes consortiale financiering. De sector wordt bediend door slechts een handjevol Nederlandse financiers. Beschikbaarheid van bancaire financieringsmiddelen is niet langer vanzelfsprekend. Daarbij ook nog beroep op financieren van debiteuren. Wetsvoorstel winstuitkering ziekenhuizen (aanhouding in Eerste Kamer) 5

6 Alternatieve kapitaalverschaffers Geen interesse bij buitenlandse kredietverstrekkers. Beleggers hebben in cure nu alleen toegang bij (dreigend) faillissement. In 2009 pleidooi NVB voor verruiming mogelijkheden verschaffers van risicodragend kapitaal ter vermindering afhankelijkheid bancaire sector. Wetsvoorstel winstuitkering ziekenhuizen (nu in Eerste Kamer) De mogelijkheden voor pensioenfondsen om een rol te spelen lijken vooralsnog beperkt. De NII gaat mogelijk een rol hierin spelen. Rol voor Europese investeringsbank (EIB) Belangstelling buitenlandse beleggers groeit Uitgifte obligaties door zorginstellingen (o.a. NL zorgobligatie ActiZ) Boordelingskader zorgvastgoed financiers Beoordeling realistische business case: Zakelijke voorwaarden: bancaire marges, opslagen, provisies Financiële voorwaarden: zie hierna Structurele voorwaarden: hypothecaire zekerheden en verpanding van roerende activa: inventaris, debiteuren en voorraden. Analyse ten aanzien van Project Debiteur Risico-analyse: markt-, juridisch-, operationeel-, rente-, planologisch risico 6

7 Financiële voorwaarden Beschikbare P&C documentatie Meerjarenbegroting; liquiditeitsprognose Cash flow is bepalend Beschikbare projecties scenario s gedurende looptijd lening Solvabiliteit minimaal 15%: én na oplevering bouw 1% jaarlijkse stijging (tot 20% care, 18% cure) Liquiditeit: Debt Service Coverage Ratio (DSCR) > 1,3. DSCR = mate waarin de cash flow voldoende is om aan de toekomstige verplichtingen uit hoofde van de financiering te kunnen voldoen (rente én aflossing). Operationele kostenratio = ((bedrijfslasten afschr) / omzet)) Strakke monitoring (compliance certificaten accountant) Samenvattend Financierbaarheid van zorgvastgoed Kredietvraag is nu afgevlakt maar zal weer aantrekken; Risico s in sector zijn toegenomen; Bancaire financieringsmiddelen niet langer vanzelfsprekend beschikbaar; Rol van alternatieve vermogensverschaffers nog beperkt; Goede realistische businesscases noodzakelijk, d.w.z. onderbouwde antwoorden op o.a. de volgende twee vragen: Wat zijn de key issues? Hoe wordt daarmee omgegaan? 7

8 Afsluiting HARTELIJK BEDANKT VOOR UW AANDACHT. 8

Schaatsen op dun ijs in het nieuwe zorglandschap. Nieuwe financieringsmogelijkheden voor zorgvastgoed - Rotterdam 12 december 2012

Schaatsen op dun ijs in het nieuwe zorglandschap. Nieuwe financieringsmogelijkheden voor zorgvastgoed - Rotterdam 12 december 2012 Schaatsen op dun ijs in het nieuwe zorglandschap Nieuwe financieringsmogelijkheden voor zorgvastgoed - Rotterdam 12 december 2012 Agenda Perspectief zorgsector Het nieuwe zorglandschap Bancaire kredietverstrekking

Nadere informatie

Financiering van zorgvastgoed

Financiering van zorgvastgoed Financiering van zorgvastgoed Hoe en wanneer kunt u aannemers en banken het best in uw bouwplannen betrekken om uw financieringsaanvraag te laten slagen? Hevo Kennisevent 19 april 2012 Financiering in

Nadere informatie

Financiering van maatschappelijk vastgoed

Financiering van maatschappelijk vastgoed van maatschappelijk vastgoed Naar nieuwe vormen van financiering? Arie van Oord KMVG Congres, 19 april 2011 BNG en maatschappelijk vastgoed Klantgroepen Gemeenten Woningcorporaties Zorginstellingen Onderwijsinstellingen

Nadere informatie

Vastgoed financieren. In een commerciële omgeving. Anja van Balen Sector Banker zorg 31 oktober 2013

Vastgoed financieren. In een commerciële omgeving. Anja van Balen Sector Banker zorg 31 oktober 2013 Vastgoed financieren In een commerciële omgeving Anja van Balen Sector Banker zorg 31 oktober 2013 Welkom in de commerciële bancaire wereld Businessplannen Bancaire normen Business plan Focus aanbrengen

Nadere informatie

Financiering niet-daeb activiteiten. Aedesbijeenkomsten

Financiering niet-daeb activiteiten. Aedesbijeenkomsten Financiering niet-daeb activiteiten Aedesbijeenkomsten December 2010 29 september 2010 Inhoud Beoordeling ongeborgde financieringsaanvraag Enkele voorbeelden Prijsvorming Aanbevelingen 2 December 2010

Nadere informatie

VASTGOEDFINANCIERING IN DE ZORG

VASTGOEDFINANCIERING IN DE ZORG VASTGOEDFINANCIERING IN DE ZORG PIM DIEPSTRATEN Doorn, 1 december 2015 AGENDA 1 Financieringsstrategie zorginstelling 2 Huidige financiers en het WFZ 3 Perspectief investeerder op de zorgmarkt 4 Alternatieve

Nadere informatie

Bijzonder Beheer Rabobank Groep (BBR) Presentatie NVTZ

Bijzonder Beheer Rabobank Groep (BBR) Presentatie NVTZ (BBR) Presentatie NVTZ Sandra Detmers & Tom Bregman Maarssen, 28 november 2014 1 Inhoud 1 Bijzonder Beheer onder vuur 2 Algemeen 3 Kenmerken van Bijzonder Beheer 4 Wat zijn belangrijke aandachtspunten

Nadere informatie

Masterclass Financieel & Strategisch Management in de zorg

Masterclass Financieel & Strategisch Management in de zorg Masterclass Financieel & Strategisch Management in de zorg Het verhaal achter de cijfers en sturen op ratio s Drs. ing. Sander Oude Luttikhuis 27-05-2015 Leadership Entrepreneurship Stewardship Even voorstellen

Nadere informatie

STRATEGISCH VASTGOEDBELEID

STRATEGISCH VASTGOEDBELEID STRATEGISCH VASTGOEDBELEID Felix van Baal o Sectordirecteur Gezondheidszorg & Wonen HEVO Achtergrond Felix kent de zorgsector van binnen uit, mede vanuit zijn positie als algemeen directeur huisvesting

Nadere informatie

Masterclass Financieel & Strategisch Management in de zorg

Masterclass Financieel & Strategisch Management in de zorg Masterclass Financieel & Strategisch Management in de zorg Het verhaal achter de cijfers en sturen op ratio s Drs. ing. Sander Oude Luttikhuis 16-11-2015 Leadership Entrepreneurship Stewardship Even voorstellen

Nadere informatie

Collegereeks Management voor de Zorg

Collegereeks Management voor de Zorg Collegereeks Management voor de Zorg Het verhaal achter de cijfers en sturen op ratio s Drs. ing. Sander Oude Luttikhuis 30-03-2015 Leadership Entrepreneurship Stewardship Even voorstellen 2 Drs ing. Sander

Nadere informatie

De financiële sector & NV HVC

De financiële sector & NV HVC De financiële sector & NV HVC 30 januari 2013 Alkmaar Agenda 1. Financiële Crisis 2. Financiële sector 3. Financiering 4. NV HVC 5. Conclusie BNG PowerPoint-template - diverse toepassingen 1 Financiële

Nadere informatie

Toekomstperspectief Zorgmarkt. Piet Eichholtz

Toekomstperspectief Zorgmarkt. Piet Eichholtz Toekomstperspectief Zorgmarkt Piet Eichholtz Amsterdam, 6 februari 2013 Bancair krediet blijft mogelijk, alleen met goed businessplan en sterke financiële uitgangspositie Lot Rode Kruis Ziekenhuis in handen

Nadere informatie

Welkom. Seminar Zorg voor Energie. Lunch. Kennismarkt

Welkom. Seminar Zorg voor Energie. Lunch. Kennismarkt Seminar Zorg voor Energie Welkom Lunch Kennismarkt Opening Seminar Zorg voor Energie Over DWA Opgericht in 1986 Goed rentmeesterschap is een opdracht Circa 110 medewerkers Bodegraven, Rijssen, Ede, Amsterdam

Nadere informatie

-PERSBERICHT- Utrecht, 15 december 2014. - Zorgsector negatief over verkrijgen van financiering -

-PERSBERICHT- Utrecht, 15 december 2014. - Zorgsector negatief over verkrijgen van financiering - -PERSBERICHT- Utrecht, 15 december 2014 - Zorgsector negatief over verkrijgen van financiering - De recente faillissementen in de zorg tonen aan dat de risico's voor banken zijn toegenomen. Banken hebben

Nadere informatie

zorg financiering in 2014 en verder Anja van Balen Sector Banker Zorg ABNAMRO

zorg financiering in 2014 en verder Anja van Balen Sector Banker Zorg ABNAMRO zorg financiering in 2014 en verder Anja van Balen Sector Banker Zorg ABNAMRO Financiering in een reguliere bancaire omgeving Miti ganten Jaar verslag Basel 3 kosten van financiering Basel 3 Wat houdt

Nadere informatie

Financiering van herontwikkeling van bedrijfsmatig vastgoed. Presentatie N.V. Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht (NV OMU) Cees Busscher

Financiering van herontwikkeling van bedrijfsmatig vastgoed. Presentatie N.V. Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht (NV OMU) Cees Busscher Financiering van herontwikkeling van bedrijfsmatig vastgoed Presentatie N.V. Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht (NV OMU) Cees Busscher Datum: 2 juni 2015 1. Inleiding 2. De markt 3. Doelstelling OMU 4.

Nadere informatie

Wat hebben we geleerd van dit seminar?

Wat hebben we geleerd van dit seminar? Verslag seminar Toezicht op Treasury in de Zorg gehouden bij LEXSIGMA Healthcare op 17 juni 2014 Op 17 juni 2014 vond bij LEXSIGMA Healthcare het seminar Toezicht op Treasury in de Zorg plaats. Een gemêleerd

Nadere informatie

Alternatieve financieringen voor middelgrote bedrijven. 24 september 2013 1 1

Alternatieve financieringen voor middelgrote bedrijven. 24 september 2013 1 1 Alternatieve financieringen voor middelgrote bedrijven 24 september 2013 1 1 1 Inhoud Alternatieve vormen van financiering Een Europese Private Placement? Financiering van NPEX Contact: Victor Meijer (victor.meijer@nibc.com)

Nadere informatie

Financieren van duurzaamheid. Servicepunt Duurzame Energie

Financieren van duurzaamheid. Servicepunt Duurzame Energie Financieren van duurzaamheid Peter Borghstijn BNG Bank Hans Hörter Servicepunt Duurzame Energie Inhoud BNG Bank Verduurzaming Financiering verduurzaming Geschiedenis 1914 Instituut voor de Rijksverrekening

Nadere informatie

Bank minder belangrijk als financieringsbron

Bank minder belangrijk als financieringsbron Voor de financiering van het vastgoed moet de zorg de afhankelijkheid van banken verminderen, bepleit Piet Eichholtz, hoogleraar vastgoedfinanciering in Maastricht en adviseur op het gebied van zorgvastgoed.

Nadere informatie

Examen PC 2 vak Cash Management

Examen PC 2 vak Cash Management Examen PC 2 vak Cash Management Instructieblad Betreft: examen: PC 2 leergang 6 onderdeel: CAS datum: 19 december 2013 tijd: 16.00 17.30 uur Deze aanwijzingen goed lezen voor u met uw examen start Aanwijzingen:

Nadere informatie

-PERSBERICHT- Utrecht, 19 maart 2014 -ZORGFINANCIALS VERWACHTEN ACCOUNTANTSVERKLARING MET BEPERKING-

-PERSBERICHT- Utrecht, 19 maart 2014 -ZORGFINANCIALS VERWACHTEN ACCOUNTANTSVERKLARING MET BEPERKING- -PERSBERICHT- Utrecht, 19 maart 2014 -ZORGFINANCIALS VERWACHTEN ACCOUNTANTSVERKLARING MET BEPERKING- Zorgfinancials binnen de geestelijke gezondheidszorg ziekenhuizen verwachten geen volledig goedkeurende

Nadere informatie

Financieel Management

Financieel Management Financieel Management Liquide en Solvabel Voldoende werkkapitaal Voldoende eigen vermogen 2 1 Kasstromen Operationele cashflow Investeringscashflow Financieringscashflow 3 Liquiditeit Mate waarin schulden

Nadere informatie

2013 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is een dochtermaatschappij van KPMG Europe LLP en

2013 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is een dochtermaatschappij van KPMG Europe LLP en 0 Naar een dynamisch zorglandschap: ontwikkelingen, strategieën en allianties Ontwikkelingen in de zorgsector en de impact voor inkopers van zorginstellingen Dr. Anna van Poucke, director KPMG Plexus Nevi

Nadere informatie

Analisten conference call

Analisten conference call Analisten conference call 31 augustus 2012 Financiële kernpunten H1 2012 Geconsolideerde omzet: stijging met 6,7% naar 110,5 miljoen (H1 2011: 103,6 miljoen) Autonome omzetgroei 6,4% Omzet in het groene

Nadere informatie

Hoe haal ik het maximum uit mijn relatie met de bank?

Hoe haal ik het maximum uit mijn relatie met de bank? Hoe haal ik het maximum uit mijn relatie met de bank? 1 Veel ondernemingen zijn in meer of mindere mate afhankelijk van banken voor de uitoefening van hun bedrijf. Deze afhankelijkheid kan tot uitdrukking

Nadere informatie

Nationaal Debat Maatschappelijk Vastgoed

Nationaal Debat Maatschappelijk Vastgoed Nationaal Debat Maatschappelijk Vastgoed 15 december 2011 PPS in de praktijk: zorg en onderwijs Programma: Hoe, wat en waarom? Irma Langeraert, directeur Ilfa Treasury Support Jacques van Gaal, voormalig

Nadere informatie

DACT Treasury Beurs 2009 Bankkrediet: de prijs van lenen

DACT Treasury Beurs 2009 Bankkrediet: de prijs van lenen DACT Treasury Beurs 2009 Bankkrediet: de prijs van lenen Inzicht in de dynamiek van de prijs van bankkrediet Charles Zondag Senior Manager 1 < > DACT Treasury Beurs 2009 Bankkrediet: de prijs van lenen

Nadere informatie

Business Case Windpark Lage Weide. Raadsinformatie avond 20 maart

Business Case Windpark Lage Weide. Raadsinformatie avond 20 maart Business Case Windpark Lage Weide Raadsinformatie avond 20 maart 1 Doelstelling presentatie Aspecten het sociaal ondernemen Energie-U Inzicht in de algemene financiële haalbaarheid van een windpark Inzicht

Nadere informatie

Heden De groei van de kredietverlening blijft achter maar er is geen sprake van kredietrantsoenering

Heden De groei van de kredietverlening blijft achter maar er is geen sprake van kredietrantsoenering Visie Rabobank: Kredietverlening MKB mag niet in gevaar komen (Inbreng bij rondetafelgesprek Tweede Kamer, uitgesproken door P. Dirken op 13 februari 2013) Drs. P.H.J.M. Dirken, Directeur Bedrijven Rabobank

Nadere informatie

Biedt een ZBC de oplossing voor inkomensbehoud?

Biedt een ZBC de oplossing voor inkomensbehoud? Biedt een ZBC de oplossing voor inkomensbehoud? Presentatie landelijke chirurgendagen Veldhoven, 21 mei 2010 Ludo Mennes, Open MindS Open MindS Specialisten: Plannen Klink onacceptabel!! Klink wil specialisten

Nadere informatie

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 27 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen.

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 27 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Financiering niveau 4 Examenopgaven voorbeeldexamen Belangrijke informatie Dit voorbeeldexamen bestaat uit 27 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Dit voorbeeldexamen

Nadere informatie

bankfinanciering / bedrijfswaardering

bankfinanciering / bedrijfswaardering bankfinanciering / bedrijfswaardering Masterclass Internationaal ondernemen in de tuinbouw 4 November 2015 H.A.Rijken 1 MKB financiering: bankiersperspectief 1 Relatieve kredietwaardigheid in het MKB 2

Nadere informatie

Succesvol financieren

Succesvol financieren Informatieblad 06-07-14 Succesvol financieren Het is voor bedrijven nog steeds lastig om geld te lenen bij een bank. Maar u bent tegenwoordig voor een financiering niet meer alleen afhankelijk van de bank.

Nadere informatie

De patiënt centraal van meldpunt naar mijlpaal

De patiënt centraal van meldpunt naar mijlpaal De patiënt centraal van meldpunt naar mijlpaal Ir. Titia Lekkerkerk oktober 2011 Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie Een koepel van patiëntenorganisaties 2 Wat doen we? Samen met lidorganisaties

Nadere informatie

Werkkapitaalfinanciering ING Commercial Finance. Zicht op Zaken

Werkkapitaalfinanciering ING Commercial Finance. Zicht op Zaken Werkkapitaalfinanciering ING Commercial Finance Zicht op Zaken Het vermogen om te ondernemen Succesvol ondernemen is niet het resultaat van een spontane ontbranding. Als ondernemer zet u zich dagelijks

Nadere informatie

Banken zijn terughoudend en strikt in de voorwaarden ALTERNATIEVE KAPITAALSTRUCTUREN IN DE ZORG

Banken zijn terughoudend en strikt in de voorwaarden ALTERNATIEVE KAPITAALSTRUCTUREN IN DE ZORG Banken zijn terughoudend en strikt in de voorwaarden ALTERNATIEVE KAPITAALSTRUCTUREN IN DE ZORG De zorgsector is onderhevig aan een aantal cruciale veranderingen, in essentie komt het erop neer dat verantwoordelijkheden

Nadere informatie

Dutch Good Growth Fund (DGGF) Dutch Good Growth Fund (DGGF)

Dutch Good Growth Fund (DGGF) Dutch Good Growth Fund (DGGF) Dutch Good Growth Fund (DGGF) Dutch Good Growth Fund (DGGF) Overview Initiatief van het ministerie van Buitenlandse Zaken Gestart op 1 juli 2014, Combineert handel en hulp Overheid stelt voorwaarden Revolverend

Nadere informatie

De Nederlandse markt voor beleggen in zakelijke hypotheken

De Nederlandse markt voor beleggen in zakelijke hypotheken De Nederlandse markt voor beleggen in zakelijke hypotheken Met het herstel van de economie nemen de beleggingsactiviteiten en daarmee de vraag naar vreemd vermogen weer toe. En waar traditionele grote

Nadere informatie

Sheets seminar Toezicht op Treasury in de Zorg. gehouden bij LEXSIGMA Healthcare op 17 juni 2014. Anja van Balen

Sheets seminar Toezicht op Treasury in de Zorg. gehouden bij LEXSIGMA Healthcare op 17 juni 2014. Anja van Balen Sheets seminar Toezicht op Treasury in de Zorg gehouden bij LEXSIGMA Healthcare op 17 juni 2014 Anja van Balen Treasury In de veranderende omgeving Anja van Balen Sector Banker zorg 17 juni 2014 1 Andere

Nadere informatie

TA3290 Life-Cycle Modeling and Economic Evaluation 2009-2010

TA3290 Life-Cycle Modeling and Economic Evaluation 2009-2010 TA3290 Life-Cycle Modeling and Economic Evaluation 2009-2010 CiTG, minor Mining and Resource Engineering Economie college 1: Grip op Geldstromen Dr.ir. Gerard P.J. Dijkema Energy & Industry Group December

Nadere informatie

Succesvol financieren

Succesvol financieren Lentink Accountants/Belastingadviseurs brengt onder uw aandacht Succesvol financieren Alternatieve financieringsvormen voor uw bv Huizen, april 2014 1 Introductie Het is voor bedrijven nog steeds lastig

Nadere informatie

Financiering van de coöperatie

Financiering van de coöperatie 1 van de coöperatie FloraHolland van de coöperatie Conceptvoorstel ter bespreking Factsheet November 2015 2 FloraHolland van de coöperatie Leden Leden en organisatie veranderen Huisbanken Rabobank ABN

Nadere informatie

Intentieovereenkomst tussen het Ministerie van. Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en. Rabobank met betrekking tot het Revolverend

Intentieovereenkomst tussen het Ministerie van. Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en. Rabobank met betrekking tot het Revolverend Intentieovereenkomst tussen het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en Rabobank met betrekking tot het Revolverend Fonds Energiebesparing 11 Juli 2013 Betrokken partijen Initiatiefnemer:

Nadere informatie

Grip op Financiën. 13 januari 2015 Sector Control

Grip op Financiën. 13 januari 2015 Sector Control Grip op Financiën 13 januari 2015 Sector Control Opbouw presentatie Inzicht in ontwikkeling leningenportefeuille en rente Normenkader van de gemeente Eindhoven Beheersmaatregelen Huidige leningenportefeuille

Nadere informatie

Financiële analyse. Les 3 Kengetallen. Opdracht voor volgende lesweek

Financiële analyse. Les 3 Kengetallen. Opdracht voor volgende lesweek Financiële analyse Les 3 Kengetallen Opdracht voor volgende lesweek 1. Ieder teamlid download de financiele gegevens en berekent voor zijn bedrijf uit elke categorie van kengetallen (liquiditeit, solvabiliteit,

Nadere informatie

Curatoren middag 2015

Curatoren middag 2015 Curatoren middag 2015 Alternatieve financieringsvormen Wat zijn de mogelijkheden in het huidige financieringslandschap 11 november 2015 Spreker: Onderwerpen 1. Financieringsbehoefte bedrijfsleven 2. Veranderende

Nadere informatie

INTEGRALE MEERJARENRAMING

INTEGRALE MEERJARENRAMING INTEGRALE MEERJARENRAMING Financiering en borging zeker stellen Op lange termijn in control bestaand vastgoed Beoordeling rendement investeringen Ambities ook in de toekomst realiseren Uw ambities vragen

Nadere informatie

Instrument: Projectfinanciering bij een warmte-uitwisselingsproject

Instrument: Projectfinanciering bij een warmte-uitwisselingsproject Instrument: Projectfinanciering bij een warmte-uitwisselingsproject 1. WAT IS PROJECTFINANCIERING?...1 2. HET DOEL VAN PROJECTFINANCIERING...1 3. EISEN VAN FINANCIERS...2 4. PROJECTFINANCIERING BIJ WARMTE-UITWISSELINGSPROJECTEN...3

Nadere informatie

Antwoordmodel. Open vragen (70 punten) Aan dit antwoordenoverzicht kunnen geen rechten worden ontleend. 1. a. De snelle groei

Antwoordmodel. Open vragen (70 punten) Aan dit antwoordenoverzicht kunnen geen rechten worden ontleend. 1. a. De snelle groei Antwoordmodel Aan dit antwoordenoverzicht kunnen geen rechten worden ontleend. Open vragen (70 punten) 1. a. De snelle groei NIBE-SVV (2011). Zakelijke kredietverlening, deel A, hfdst. 4, onderdeel 6,

Nadere informatie

2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Financiering niveau 4 1 / 10

2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Financiering niveau 4 1 / 10 Financiering niveau 4 Correctiemodel voorbeeldexamen 2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Financiering niveau 4 1 / 10 Vraag 1 Toetsterm 1.1 - Beheersingsniveau: K - Aantal punten: 1 Wat is de

Nadere informatie

Recente ontwikkelingen in de kredietvoorwaarden van banken

Recente ontwikkelingen in de kredietvoorwaarden van banken Recente ontwikkelingen in de kredietvoorwaarden van banken Een van de informatiebronnen voor de ecb bij het voeren van het monetaire beleid is de Bank Lending Survey, een kwalitatieve kwartaalenquête naar

Nadere informatie

Projectfinanciering Projectfase: Verdieping

Projectfinanciering Projectfase: Verdieping Print dit instrument 43 Projectfinanciering Projectfase: Verdieping Financiering is een ambigu begrip. In dit geval verstaan we onder financiering: het vermogen dat verschaffers van vreemd vermogen ter

Nadere informatie

Hoe realiseren we samen optimale financiering?

Hoe realiseren we samen optimale financiering? Hoe realiseren we samen optimale financiering? Welke hobbels met betrekking tot financiering komen jullie tegen? Visie op financiering januari/februari 2015 2 De thema s van vandaag Waarom optimale financiering

Nadere informatie

Financiële gevolgen van (sprong)investeringen Kostprijs!! Remie Fiscaal Juridisch Bedrijfseconomisch Adviesbureau www.remie.nl

Financiële gevolgen van (sprong)investeringen Kostprijs!! Remie Fiscaal Juridisch Bedrijfseconomisch Adviesbureau www.remie.nl Financiële gevolgen van (sprong)investeringen Kostprijs!! Remie Fiscaal Juridisch Bedrijfseconomisch Adviesbureau www.remie.nl Bart Voet HAS (Bedrijfskunde) -> Universiteit (Rechten) 1998 Accountantskantoor

Nadere informatie

Aan de Commissie Algemeen Bestuur en Middelen

Aan de Commissie Algemeen Bestuur en Middelen Made, 15-10-2002 Aan de Commissie Algemeen Bestuur en Middelen Commissievergadering d.d. 24.10.2002 Agendapunt: 12 Onderwerp: Verzoek van de Stichting De Wijngaard om gemeentegarantie te verlenen voor

Nadere informatie

Knelpuntenanalyse Novelle en BTIV 2015

Knelpuntenanalyse Novelle en BTIV 2015 Knelpuntenanalyse Novelle en BTIV 2015 Frank Vermeij Augustus 2014 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Aanpak... 3 3 Juridische scheiding... 3 3.1 Aannames... 3 3.2 Resultaten... 4 4 Administratieve scheiding...

Nadere informatie

PGGM Infrastructuur. Een aparte beleggingscategorie. 11 december 2014. Presentatie voor IVP Instituut voor Pensioeneducatie

PGGM Infrastructuur. Een aparte beleggingscategorie. 11 december 2014. Presentatie voor IVP Instituut voor Pensioeneducatie PGGM Infrastructuur Een aparte beleggingscategorie Presentatie voor IVP Instituut voor Pensioeneducatie 11 december 2014 Disclaimer Dit document wordt u ter informatie aangeboden en vormt geen advies,

Nadere informatie

Stijgende lijn in financiële stabiliteit zorginstellingen

Stijgende lijn in financiële stabiliteit zorginstellingen Stijgende lijn in financiële stabiliteit zorginstellingen Whitepaper Zorgvastgoed Drs. Joost de Baaij MSRE Senior Research Analist Syntrus Achmea Real Estate & Finance Februari 2014 Amsterdam, De Makroon

Nadere informatie

a. Gemiddeld debiteurensaldo: ( 180.000 + 230.000) / 2 = 205.000 Verkopen op rekening inclusief omzetbelasting: 1.090.000 1,21 = 1.318.

a. Gemiddeld debiteurensaldo: ( 180.000 + 230.000) / 2 = 205.000 Verkopen op rekening inclusief omzetbelasting: 1.090.000 1,21 = 1.318. PDB Financiering Uitwerkingen Hoofdstuk 7 Opgave 7.1 a. Gemiddeld debiteurensaldo: ( 180.000 + 230.000) / 2 = 205.000 Verkopen op rekening inclusief omzetbelasting: 1.090.000 1,21 = 1.318.900 Krediettermijn

Nadere informatie

Toelichting theorie van Een Business case wind en burgerparticipatie

Toelichting theorie van Een Business case wind en burgerparticipatie Toelichting theorie van Een Business case wind en burgerparticipatie Datum 28 juni 2012 Status Definitief Rebel in opdracht van Agentschap NL Pagina 1 van 1 Definitief Theorie van een busisness case wind

Nadere informatie

MKBi-Groeifonds Obligaties

MKBi-Groeifonds Obligaties MKBi-Groeifonds Obligaties Brede kennis en ervaring in zowel de financiële wereld als het ondernemerschap is de basis van het MKBi Groeifonds Geef het mkb de juiste impuls met het MKBi Groeifonds! Meer

Nadere informatie

Dutch Good Growth Fund (DGGF) Dutch Good Growth Fund (DGGF)

Dutch Good Growth Fund (DGGF) Dutch Good Growth Fund (DGGF) Dutch Good Growth Fund (DGGF) Dutch Good Growth Fund (DGGF) Overview Regeerakkoord: versterkte samenhang tussen buitenlandse handel en ontwikkelingssamenwerking Ondersteuning van Nederlands MKB dat wil

Nadere informatie

Zorginstelling (voorbeeld) Peer rapportage - mei 2013

Zorginstelling (voorbeeld) Peer rapportage - mei 2013 Zorginstelling (voorbeeld) Peer rapportage - mei 2013 Over ZorgRating Over ZorgRating In het huidige zorgstelsel ligt de volledige financiële verantwoordelijkheid over investeringen bij de zorginstelling.

Nadere informatie

Zorginstelling (voorbeeld) Individuele rapportage - mei 2013

Zorginstelling (voorbeeld) Individuele rapportage - mei 2013 Zorginstelling (voorbeeld) Individuele rapportage - mei 2013 Over ZorgRating Over ZorgRating In het huidige zorgstelsel ligt de volledige financiële verantwoordelijkheid over investeringen bij de zorginstelling.

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018. 2500 EA Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018. 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Directoraat-Generaal Wonen en Bouwen Woningmarkt Turfmarkt 147 Den

Nadere informatie

Financiering van de corporatiesector na de novelle. René Goorden

Financiering van de corporatiesector na de novelle. René Goorden René Goorden Oktober 2014 Novelle? een prozaverhaal dat wat de omvang betreft tussen de roman en het korte verhaal geplaatst wordt. De lengte is typisch tussen de 50 en 100 pagina's, maar hierover bestaat

Nadere informatie

Marktwerking in de zorg: effecten op de financiering van zorgvastgoed

Marktwerking in de zorg: effecten op de financiering van zorgvastgoed Financiering: Marktwerking in de zorg: effecten op de financiering van zorgvastgoed Liberalisatie in de Nederlandse zorgsector heeft gevolgen voor de financiering van grote investeringen zoals voor vastgoed.

Nadere informatie

Versie 2013-08. TREASURYSTATUUT Stichting Woontij

Versie 2013-08. TREASURYSTATUUT Stichting Woontij Versie 2013-08 TREASURYSTATUUT Stichting Woontij 1. Inleiding Een groot deel van de kosten bij een wooncorporatie bestaat uit rente. Richtlijnen ten aanzien van financieren en beleggen zijn belangrijk.

Nadere informatie

@ONL @BiesheuvelHans. Vitaal Bedrijvig Veghel. Bijeenkomst Financiering en alternatieve financieringsvormen. 9 juli 2015.

@ONL @BiesheuvelHans. Vitaal Bedrijvig Veghel. Bijeenkomst Financiering en alternatieve financieringsvormen. 9 juli 2015. @ONL @BiesheuvelHans Vitaal Bedrijvig Veghel Bijeenkomst Financiering en alternatieve financieringsvormen 9 juli 2015 Hans Biesheuvel Hans Biesheuvel: Ondernemer Investeerder Initiatiefnemer ONL voor Ondernemers

Nadere informatie

Spoedcursus corporatiefinanciën. Fleur Elderhorst Hoofd BNG Advies 17 juni 2015

Spoedcursus corporatiefinanciën. Fleur Elderhorst Hoofd BNG Advies 17 juni 2015 Fleur Elderhorst Hoofd BNG Advies 17 juni 2015 BNG Advies ondersteunt haar cliënten bij het maken van afwegingen bij (des)investeringen, financiering, risico s Het resultaat van onze dienstverlening is

Nadere informatie

Uitdagingen voor een financiële sector ten dienste van mens en economie. Financial Forum Gent, 29 mei 1

Uitdagingen voor een financiële sector ten dienste van mens en economie. Financial Forum Gent, 29 mei 1 Uitdagingen voor een financiële sector ten dienste van mens en economie Financial Forum Gent, 29 mei 1 Agenda 19.00u. Welkomstwoord 19.15u. Presentatie door Michel Vermaerke, Gedelegeerd Bestuurder Febelfin

Nadere informatie

Uitwerkingen Onderdeel 1: Corporate Finance (20 punten)

Uitwerkingen Onderdeel 1: Corporate Finance (20 punten) Uitwerkingen Onderdeel 1: Corporate Finance (20 punten) Opgave 1 Dit is onjuist. BW II titel 9 regelt de jaarrekening zoals bedoeld voor het maatschappelijk verkeer. Het inzichtvereiste staat voorop en

Nadere informatie

Hoofdstuk 8. Vreemd vermogen

Hoofdstuk 8. Vreemd vermogen Hoofdstuk 8 Vreemd vermogen Prijsvorming Vreemd vermogen Interest (rente) = vergoeding voor beschikbaar stellen geld. NB: rente is ook gelijkblijvend periodiek bedrag uit FRK 1. Tarief vraag en aanbod

Nadere informatie

Werkkapitaalbeheer in de zorg

Werkkapitaalbeheer in de zorg Werkkapitaalbeheer in de zorg Seminar Treasury-, cash- en payment software (25 maart 2015) Han van de Haar en Mirjam Scholtens Agenda Voorstellen Financiering in de ziekenhuiszorg Dienstverlening CashCure

Nadere informatie

Banken verlenen recordaantal kredieten aan ondernemingen

Banken verlenen recordaantal kredieten aan ondernemingen Jürgen de Witte Banken verlenen recordaantal kredieten aan ondernemingen Anne-Mie Ooghe Senior Officer Corporate Banking bij Febelfin Het uitstaande volume kredieten aan ondernemingen bereikte in januari

Nadere informatie

Uitwerkingen. Examen QFM

Uitwerkingen. Examen QFM Uitwerkingen Examen QFM Instructieblad Betreft: examen: QFM onderdeel: Schriftelijk examen datum: 14-05-2013 tijdsduur: 180 minuten Onderdeel 1: Corporate Finance (25 punten) DSCR = (EBITDA -/- TAX)/(aflossing

Nadere informatie

Hét middellange krediet voor uw bedrijfsinvesteringen.

Hét middellange krediet voor uw bedrijfsinvesteringen. Hét middellange krediet voor uw bedrijfsinvesteringen. Brede kennis en ervaring in zowel de financiële wereld als het ondernemerschap is de basis van het MKBi Groeifonds Geef het mkb de juiste impuls met

Nadere informatie

T rainingskalender 2015

T rainingskalender 2015 T rainingskalender 2015 Flustraat 35 Tel. 531330 Fax 531340 tahconsulting@sr.net www.tahconsulting.com Tjong A Hung Consulting N.V. 2 I n h o u d s o p g a ve pagina Instaptraining Kredieten 3 Basistraining

Nadere informatie

Wie zorgverzekering zegt, zegt solidariteit

Wie zorgverzekering zegt, zegt solidariteit Wie zorgverzekering zegt, zegt solidariteit Actuariaatcongres VSAE, 27 februari 2013 Dagmar van Ravenswaay Claasen Afdelingshoofd toezicht zorgverzekeraars Programma 0. Vooraf / introductie 1. Blik op

Nadere informatie

Treasurystatuut. Woonstichting Gendt

Treasurystatuut. Woonstichting Gendt Treasurystatuut Woonstichting Gendt Gendt, maart 2012 Inhoud Inleiding 1. Status van het treasurystatuut 4 1.1 Doel 1.2 Vaststelling 1.3 Distributie 2. Reglement treasurycommissie Woonstichting Gendt 5

Nadere informatie

Groeien in De Kempen. Rabobank De Kempen Roeland Verbeet Manager Grootzakelijk 09-06-2015

Groeien in De Kempen. Rabobank De Kempen Roeland Verbeet Manager Grootzakelijk 09-06-2015 Groeien in De Kempen Rabobank De Kempen Roeland Verbeet Manager Grootzakelijk 09-06-2015 NL: Hevig debat over gebrek aan kredietverlening in MKB Selectie nieuwsberichten over kredietverlening door banken

Nadere informatie

Sector overstijgend Platform voor koplopers

Sector overstijgend Platform voor koplopers Sector overstijgend Platform voor koplopers Cees van Beukering Platform Economie & Ruimte PVM/iinbm Aanpassingsvermogen wordt de nieuwe bron van welvaart 2 1 Aanpassingsvermogen wordt de nieuwe bron van

Nadere informatie

NIBE-SVV 2015. Oefenexamen Inleiding zakelijke kredietverlening

NIBE-SVV 2015. Oefenexamen Inleiding zakelijke kredietverlening NIBE-SVV 2015 Oefenexamen Inleiding zakelijke kredietverlening 1. Hieronder volgen vier ondernemingen/personen. I. Coöperatie Landbouwgebied Oost-Groningen. II. Eenmanszaak De gouden tulband. III. Zonneschijn

Nadere informatie

Leergang Compliance Officer in de Zorg. Dé Leergang Compliance Officer in de Zorg

Leergang Compliance Officer in de Zorg. Dé Leergang Compliance Officer in de Zorg Leergang Compliance Dé Leergang Compliance Leergang Compliance Dé Leergang Compliance Weet u wat het woord compliance betekent? Misschien herkent u het woord direct en weet u wat de betekenis is, maar

Nadere informatie

SNS Securities Small & Midcap Seminar Amsterdam

SNS Securities Small & Midcap Seminar Amsterdam SNS Securities Small & Midcap Seminar Amsterdam 15 november 2012 Organisatieoverzicht Groene segment Industriële segment DEELNEMING Kamps de Wild Reesink Staal THR (36%) Reesink Technische Handel Nederlandse

Nadere informatie

Asset Based Finance. Najaarsseminar VAB. Wolfheze, 7 november 2013. Bart van Someren Head Debt & Equity Advisory Grant Thornton Nederland

Asset Based Finance. Najaarsseminar VAB. Wolfheze, 7 november 2013. Bart van Someren Head Debt & Equity Advisory Grant Thornton Nederland Asset Based Finance Najaarsseminar VAB Wolfheze, 7 november 2013 Bart van Someren Head Debt & Equity Advisory Grant Thornton Nederland 1 Agenda Marktontwikkelingen Alternatieve financieringsmogelijkheden

Nadere informatie

Financiële kengetallen zorginstellingen 2012

Financiële kengetallen zorginstellingen 2012 Webartikel 2013 Financiële kengetallen zorginstellingen 2012 Rudi Bakker 06-12-2013 gepubliceerd op cbs.nl Inhoud Samenvatting 2 1. Inleiding 3 2. Benchmark 2012 3 2.1 Data en respons 3 2.2 Methode 4 2.3

Nadere informatie

Welkom Perspresentatie jaarcijfers ASR 2011

Welkom Perspresentatie jaarcijfers ASR 2011 Welkom Perspresentatie jaarcijfers ASR 2011 Jos Baeten, voorzitter Raad van Bestuur Roel Wijmenga, CFO 29 februari 2012 ASR in 2011 Resultaat 212 miljoen Dividendvoorstel 71 miljoen Solvabiliteit naar

Nadere informatie

Themabijeenkomst DCFA: Acquisition Finance. Het financieren van bedrijfsovernames in de praktijk

Themabijeenkomst DCFA: Acquisition Finance. Het financieren van bedrijfsovernames in de praktijk Themabijeenkomst DCFA: Acquisition Finance Het financieren van bedrijfsovernames in de praktijk 24 september 2015 Inhoud Introductie NEOS MKB Impulsfonds Specifieke aspecten bij overnamefinanciering Praktijkcasus

Nadere informatie

Kredietverlening aan Nederlandse bedrijven loopt terug

Kredietverlening aan Nederlandse bedrijven loopt terug Het Nederlandse bedrijfsleven is in sterke mate afhankelijk van bancaire kredietverlening. De groei van de zakelijke kredietverlening is in de tweede helft van 28 vertraagd. Dit hangt grotendeels samen

Nadere informatie

Implementatie Regeling beheerst beloningsbeleid Wft 2011 bij BNG

Implementatie Regeling beheerst beloningsbeleid Wft 2011 bij BNG Implementatie Regeling beheerst beloningsbeleid Wft 2011 bij BNG Koninginnegracht 2 2514 AA Den Haag T 070 3750 750 www.bng.nl Vastgesteld door de Raad van Bestuur op en goedgekeurd door de Raad van Commissarissen

Nadere informatie

Woningwet op weg: Workshop spoedcursus corporatiefinanciën 30 september 2015. Eindhoven

Woningwet op weg: Workshop spoedcursus corporatiefinanciën 30 september 2015. Eindhoven Woningwet op weg: Workshop spoedcursus corporatiefinanciën 30 september 2015 Eindhoven Natasja Georgius-van Dijk Adviseur BNG Advies 30 september 2015 BNG Advies ondersteunt haar cliënten bij het maken

Nadere informatie

De bank is zelf nog altijd het beste financieringsalternatief voor het MKB

De bank is zelf nog altijd het beste financieringsalternatief voor het MKB De bank is zelf nog altijd het beste financieringsalternatief voor het MKB Seminar alternatieve financieringsvormen MKB Modulair MBA Nyenrode ism LLTB 1 juli 2014, Breukelen H.A. Rijken Vrije Universiteit

Nadere informatie

Toenemende concurrentie op de Nederlandse hypotheekmarkt

Toenemende concurrentie op de Nederlandse hypotheekmarkt Toenemende concurrentie op de Nederlandse hypotheekmarkt FEBRUARI 2016 www.dmfco.nl Met de toenemende beleggingen van Nederlandse pensioenfondsen in Nederlandse hypotheken kent de hypotheekmarkt nu drie

Nadere informatie

SomethingOld. SomethingBlue

SomethingOld. SomethingBlue Financiële Analyse voor Credit Managers SomethingOld Something New SomethingBorrowed SomethingBlue... and a sixpence for luck in your shoe! 3 We are living in a world of bounded rationality, based on

Nadere informatie

het moet slimmer essay

het moet slimmer essay het moet slimmer Het vastgoedvraagstuk is voor veel bestuurders en toezichthouders complex en onoverzichtelijk. Nieuwe partijen zoals vastgoedbeleggers kunnen hier mogelijk een rol in spelen. Maar beleggers

Nadere informatie

Wat zegt uw financiële balans?

Wat zegt uw financiële balans? Wat zegt uw financiële balans? Samen met een door uw accountant opgestelde toelichting vormen de winst- en verliesrekening en de balans gezamenlijk de jaarrekening van uw onderneming. De balans is een

Nadere informatie