Klinisch geneesmiddelenonderzoek. in Nederland. Ontwikkelingen, doorlooptijden en vertragingen Aanbevelingen voor verbeteringen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Klinisch geneesmiddelenonderzoek. in Nederland. Ontwikkelingen, doorlooptijden en vertragingen Aanbevelingen voor verbeteringen"

Transcriptie

1 vereniging innovatieve geneesmiddelen Nederland Klinisch geneesmiddelenonderzoek in Nederland Ontwikkelingen, doorlooptijden en vertragingen Aanbevelingen voor verbeteringen Nefarma Clinical Trial Databank 2011

2 NCTD-project Behoudens de in of krachtens de Auteurswet 1912 gestelde uitzonderingen mag niets uit de NCTD Monitor in welke vorm en op welke wijze dan ook, worden verveelvoudigd en/of aan derden openbaargemaakt zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Nefarma. Nefarma heeft haar uiterste best gedaan om ervoor te zorgen dat de gepresenteerde informatie actueel, correct en zorgvuldig is. Desondanks accepteren wij geen aansprakelijkheid voor eventuele onjuistheden in de gepresenteerde informatie, noch voor schade, overlast of ongemak die voortvloeit uit of samenhangt met het gebruik van de in deze publicatie opgenomen informatie. NCTD Monitor 2011 Klinisch geneesmiddelenonderzoek in Nederland Projectleider: Nellie Kraaijeveld, senior beleidsadviseur medisch-wetenschappelijke zaken Secretariaat: Patricia Claassens, ,

3 Inhoud Conclusies Nederland goed in onderzoek Belang van onderzoek Grote vertragingen bij doorlooptijden Aanbevolen toetsingstijd Ernstige overschrijdingen METC-toetsing in de praktijk Lokale uitvoerbaarheidsverklaring in de praktijk Gevolgen van overschrijdingen Ontwikkelingen in de tijd Aanbevelingen Gezamenlijke inzet Verantwoording Representativiteit Ingevoerde gegevens Dankzegging Statistieken, tabellen en grafieken

4 NCTD Monitor 2011 / 7 Conclusies Het klinisch geneesmiddelenonderzoek in Nederland wordt vertraagd door goedkeuringsprocedures die de termijnen die ervoor staan ver overschrijden. Dat maakt Nederland in internationaal perspectief minder aantrekkelijk als onderzoeksland. Dat is niet goed voor de wetenschap, voor de gezondheidszorg, voor artsen en niet in de laatste plaats patiënten. Belangrijke stappen ter verbetering zijn het handhaven van de afgesproken termijnen, stroomlijnen en waar mogelijk verminderen van procedures. Met de NCTD-monitor wil Nefarma bijdragen aan verbetering en versnelling.

5 8 / NCTD Monitor 2011 NCTD Monitor 2011 / 9 Nederland goed in onderzoek Van oudsher heeft Nederland een goede naam op het vlak van klinisch geneesmiddelenonderzoek. Wetenschappelijke kennis, betrokken artsen en wetenschappers en de medewerking van de onderzoekspopulatie zijn van hoog niveau. Ons fijnmazig netwerk van huisartsen zorgt voor goede patiëntenregistratie. Het is belangrijk deze verworvenheden te behouden en verder uit te bouwen. Belang van onderzoek Klinisch onderzoek is belangrijk voor ons land. Het bevordert de ontwikkelingen in de gezondheidszorg, stimuleert innovatie, bevordert de wetenschap, laat patiënten in een vroeg stadium kennismaken met de nieuwste ontwikkelingen en is ook nog eens goed voor de werkgelegenheid. Een goed onderzoeksklimaat is voorwaarde om dergelijk onderzoek ook in de toekomst te laten plaatsvinden. Nederland krijgt concurrentie van andere landen. Vertragingen bij doorlooptijden tasten het onderzoeksklimaat in ons land aan. Grote vertragingen bij doorlooptijden Toetsen en uitvoeren van klinisch onderzoek is ingewikkeld en tijdrovend. Daarom is het des te belangrijker dat het proces efficiënt verloopt. Helaas is daarvan geen sprake. Toetsingstijden zijn aanmerkelijk langer dan in ons omringende landen. Er is geen prikkel tot snelheid. Er zijn twee oorzaken voor de langere doorlooptijden: 1. De toegestane toetsingstijd is langer. 2. Deze tijden worden ernstig overschreden.

6 10 / NCTD Monitor 2011 NCTD Monitor 2011 / 11 Aanbevolen toetsingstijd De European Clinical Directive adviseert een termijn van 60 dagen. Deze Europese richtlijn heeft in Nederland een vertaling gekregen die in de praktijk uitkomt op 90 dagen, dus anderhalf keer zo lang. METC s hebben 60 dagen om de medischethische toets uit te voeren. Daarnaast staat voor de lokale uitvoerbaarheidsverklaring een termijn van 30 dagen. In theorie zouden beide toetsen tegelijkertijd uitgevoerd kunnen worden en passen binnen de Europese limiet, maar dat gebeurt veelal niet. Vaak volgen ze na elkaar (het zogeheten Leids model). Ernstige overschrijdingen De termijnen in Nederland zijn op papier al langer dan elders, de werkelijkheid laat een nog veel ernstiger beeld zien. Er is sprake van vele overschrijdingen van de termijnen. De NCTD laat zien dat in 2010 de gemiddelde toetsingstijd 194 dagen is. METC-toetsing in de praktijk De toetsingstijd van de oordelende commissies (METC) is gemiddeld 73 dagen. Slechts bij 50% van de protocollen werd binnen de internationaal overeengekomen termijn van 60 dagen een oordeel gegeven. Bij 13 van de 65 protocollen liggen de toetsingstijden zelfs boven de 100 dagen. Lokale uitvoerbaarheidsverklaring in de praktijk Het beeld bij de lokale uitvoerbaarheid is nog dramatischer. Deze toetsing is de belangrijkste bron van vertragingen.

7 12 / NCTD Monitor 2011 NCTD Monitor 2011 / 13 In 2010 is gemiddeld 61 dagen nodig voor deze toetsing. Slechts 32% valt binnen de termijn van 30 dagen. Deze vertraging wordt onder andere veroorzaakt doordat in veel gevallen de toetsing van het goedgekeurde protocol nogmaals wordt herhaald. Er wordt onder meer discussie gevoerd over patiënteninformatie, terwijl de centrale METC al goedkeuring heeft gegeven. Ontwikkelingen in de tijd De gemiddelde toetsingstijden in Nederland variëren van jaar tot jaar. De 194 dagen van 2010 kunnen worden afgezet tegen 181 in 2009, 245 in 2008 en 196 in Er zal een verbetering moeten plaatsvinden, zeker in de wetenschap dat de druk binnen farmaceutische bedrijven verder toeneemt op de besluitvorming waar onderzoek plaatsvindt. Urgentie is geboden. Gevolgen van overschrijdingen De gevolgen van de lange beoordelingstermijnen kunnen zijn: Vertraging van de start van klinisch onderzoek. Patiënten kunnen later deelnemen aan onderzoek. Stopzetten van onderzoek in Nederland omdat er elders al voldoende patiënten zijn gevonden. Een lichtpuntje is de verkorting van de tijd die nodig is voor een lokale uitvoerbaarheidsverklaring. In 2010 zien we de laagste gemiddelde tijd gemeten sinds Dit neemt niet weg dat 61 dagen nog altijd tweemaal zo lang is als de richtlijn die in Nederland wordt geadviseerd.

8 14 / NCTD Monitor 2011 NCTD Monitor 2011 / 15 Aanbevelingen De doorlooptijden van klinisch geneesmiddelenonderzoek in Nederland lopen internationaal uit de pas. Enkele op zich logische en eenvoudige maatregelen kunnen de situatie aanzienlijk verbeteren. Laat medisch-ethische toets en lokale uitvoerbaarheid niet op elkaar volgen, maar laat ze tegelijkertijd plaatsvinden. Voorkom dat op lokaal niveau eerdere toetsen worden overgedaan. Gebruik gestandaardiseerde onderzoeksdocumenten zoals contracten en patiënteninformatie. Maak gebruik van de handreiking die is ontwikkeld door het platform Dutch Clinical Trail Foundation (DCTF) met adviezen over het proces van lokale uitvoerbaarheidsverklaring. (Zie ook hierbij ligt het accent op het proces en niet op de instantie die de verklaring afgeeft.) Neem initiatieven over zoals een aantal ziekenhuizen heeft gedaan om deze adviezen werkelijk in de praktijk toe te passen, bijvoorbeeld het Erasmus MC en het Clinical Trial Centre Maastricht. Maak gebruik van de adviezen van de STZ, het samenwerkingsverband van topklinische opleidingsziekenhuizen. Gezamenlijke inzet Het terrein van klinisch onderzoek is zeer complex en is niet de verantwoordelijkheid van één partij. Voor verbeteringen is de inzet van alle partijen hard nodig. We zien dat vooral het laatste jaar betrokkenen elkaar opzoeken met de intentie gezamenlijk het klinisch onderzoek in Nederland te verbeteren. Nefarma vindt dit een hele goede ontwikkeling. Het blijkt dat partijen veel van elkaar kunnen leren om (delen van) processen beter in te richten. Dat stemt tot optimisme en draagt bij aan de verbetering van het onderzoeksklimaat.

9 16 / NCTD Monitor 2011 NCTD Monitor 2011 / 17 Verantwoording De conclusies in deze brochure zijn gebaseerd op gegevens in de Nefarma Clinical Trial Database (NCTD). Hierin zijn opgenomen de termijnen voor de beoordelingen van onderzoeksprotocollen van mono- en multicenter klinisch geneesmiddelenonderzoek in Nederland. Daarbij gaat het om de medisch ethische toetsingsprocedures van erkende instanties (METC s en CCMO*) en de lokale uitvoerbaarheidsverklaringen. Deze laatste worden afgegeven door instellingen die klinische onderzoeken uitvoeren. De gegevens in de NCTD zijn gebaseerd op informatie vanuit betrokken farmaceutische bedrijven en de ACRON, de Association of Clinical Research Organisations in the Netherlands. Representativiteit De NCTD is niet volledig, maar signaleert trends. Doel daarvan is de procedures te verbeteren en te versnellen. Circa 28% van de bij de CCMO aangemelde onderzoeken maakt onderdeel uit van de NCTD. De editie 2011 bevat de gegevens van 100 gesponsorde clinical trials in Dit is voldoende om trends voor Nederland als geheel te kunnen aangeven. Voor het bepalen van de intrinsieke waarde van de NCTDmonitor is de totale omzet van de leden van Nefarma afgezet tegenover de totale omzet van de gehele innovatieve farmaceutische industrie. In 2010 was de omzet van Nefarma-leden 61% van het geheel. * METC s zijn de medisch-ethische toetsingscommissies; CCMO is de centrale commissie mensgebonden onderzoek.

10 18 / NCTD Monitor 2011 NCTD Monitor 2011 / 19 Ingevoerde gegevens In de - beveiligde - NCTD-database worden stappen geregistreerd van de verschillende processen in het goedkeuringstraject. Zo wordt de doorlooptijd van het hele traject zichtbaar. Sinds 2007 is het mogelijk klokstops te registeren. Als een oordelende commissie aanvullende gegevens vraagt, is het mogelijk deze periode niet mee te rekenen met de gehele toetsingsperiode. Hierdoor ontstaat inzicht in de mate waarin de verschillende actoren betrokken zijn bij de toetsingstijden. De individuele leden van Nefarma en ACRON voeren de data in van zowel mono- als multicenteronderzoek. van de databank wordt elk jaar groter. Alle betrokkenen worden daar hartelijk voor bedankt. Hun bijdrage en inzet is onmisbaar om dit beeld van klinisch geneesmiddelenonderzoek in Nederland te kunnen geven en om jaarlijks de ontwikkelingen te kunnen volgen. Dankzegging De NCTD kan slechts bestaan door de vrijwillige melding door bedrijven en de ACRON. De medewerking aan vervolmaking

11 20 / NCTD Monitor 2011 NCTD Monitor 2011 / 21 NCTD Monitor 2011 Statistieken, tabellen en grafieken

12 22 / NCTD Monitor 2011 NCTD Monitor 2011 / 23 Overall toetsingstijden De gemiddelde toetsingstijd is in 2010 weer toegenomen ten opzichte van vorig jaar. In 2009 was de gemiddelde bruto doorlooptijd 181 dagen; in 2010 was het 194 dagen. De gemiddelde netto doorlooptijd in 2009 was 165 dagen en in 2010 was dit 178 dagen. Tabel 1. De overall toetsingstijden (doorlooptijden) inclusief en exclusief klokstops in de periode 1 januari 2010 tot en met 31 december Gemiddelde bruto doorlooptijden (in dagen) Steekproef (n) Standaarddeviatie (sd) (in dagen) Bruto doorlooptijd: De doorlooptijden zijn opnieuw langer dan de 60 dagen die de Europese richtlijn voorstelt. Het aantal protocollen waarop de overall toetsingstijden zijn gebaseerd, is helaas lager dan in 2009: 79 protocollen in 2010 ten opzichte van 100 protocollen in Gemiddelde netto doorlooptijden (in dagen) Steekproef (n) Standaarddeviatie (sd) (in dagen) Netto doorlooptijd:

13 24 / NCTD Monitor 2011 NCTD Monitor 2011 / 25 Toetsingstijden oordelende commissie De gemiddelde toetsingstijd van de oordelende commissie is langer dan de Europese richtlijn van 60 dagen. Slechts 50% van de beoordelingen vinden plaats binnen de 60 dagen (zie tabel 2). Ten opzichte van vorig jaar is er een wel een lichte verbetering zichtbaar: in 2009 lag de gemiddelde bruto doorlooptijd op 86 dagen (zie figuur 1). Tabel 2. Toetsingstijden (doorlooptijd) van METC-beoordeling inclusief klokstops in de periode 1 januari 2010 tot en met 31 december Gemiddelde bruto doorlooptijden (in dagen) 60 dagen of minder Steekproef (n) Doorlooptijd METC-beoordeling: 73 50% 64 In figuur 2 is de spreiding van de toetsingstijden van de oordelende commissie weergegeven in intervallen van 10 dagen. Het figuur toont dat er voor 13 van de 64 ingediende protocollen nog meer dan 100 dagen nodig is voor het geven van het oordeel.

14 26 / NCTD Monitor 2011 NCTD Monitor 2011 / 27 Figuur 1. Gemiddelde toetsingstijden oordelende commissie METC s per jaar. Figuur 2. Spreiding van de toetsingstijden van de oordelende commissie in intervallen van 10 dagen. Aantal dagen 100 Aantal protocollen jaar >100 METC toetsingstijd in interval van 10 dagen

15 28 / NCTD Monitor 2011 NCTD Monitor 2011 / 29 Doorlooptijden lokale uitvoerbaarheidsverklaring uitvoerbaarheidstoets inderdaad efficiënter zijn ingericht in en door de centra. Voor het toetsen van de lokale uitvoerbaarheidsverklaring staat 30 dagen. De gemiddelde tijd die in 2010 nodig was om een lokale uitvoerbaarheidsverklaring af te geven, is ruim afgenomen ten opzichte van 2009: van 77 dagen in 2009 naar 61 dagen in 2010 (zie figuur 3). Figuur 4 toont dat er nog altijd 37 verklaringen na 100 dagen worden afgegeven. In 2010 is 32% van de verklaringen binnen 30 dagen afgegeven. Dit is bijna een verdubbelingen ten opzichte van 2009, toen was dit 17%. Nog steeds wordt 68% van de verklaringen pas na 30 dagen afgegeven. In 2010 is de gemiddelde doorlooptijd voor de lokalen uitvoerbaarheidstoets de laagst gemeten sinds 2006 (zie tabel 3). Dit zou erop kunnen wijzen dat de processen voor de lokale Tabel 3. Toetsingstijden voor de lokale uitvoerbaarheidstoets in de periode 1 januari 2010 tot en met 31 december Gemiddelde doorlooptijd (in dagen) Minder dan 30 dagen Meer dan 30 dagen Steekproef (n) Doorlooptijd lokale uitvoerbaarheidstoets:

16 30 / NCTD Monitor 2011 NCTD Monitor 2011 / 31 Figuur 3. Gemiddelde toetsingstijden voor het afgeven van een lokale uitvoerbaarheidsverklaring in de periode Figuur 4. Spreiding van toetsingstijden voor lokale uitvoerbaarheidsverklaringen in de periode 1 januari 2010 tot en met 31 december Aantal dagen Aantal dagen jaar >100 Toetsingstijd lokale uitvoerbaarheidstoets in interval van 10 dagen

17 Nefarma vereniging innovatieve geneesmiddelen Nederland Nefarma, mei 2011 Postbus AP Den Haag +31 (0)

Klinisch geneesmiddelenonderzoek. in Nederland. Ontwikkelingen, doorlooptijden en vertragingen Aanbevelingen voor verbeteringen

Klinisch geneesmiddelenonderzoek. in Nederland. Ontwikkelingen, doorlooptijden en vertragingen Aanbevelingen voor verbeteringen vereniging innovatieve geneesmiddelen Nederland Klinisch geneesmiddelenonderzoek in Nederland Ontwikkelingen, doorlooptijden en vertragingen Aanbevelingen voor verbeteringen Nefarma Clinical Trial Databank

Nadere informatie

NCTD Monitor AUGUSTUS 2010. vereniging innovatieve geneesmiddelen Nederland. Nefarma Clinical Trial Database

NCTD Monitor AUGUSTUS 2010. vereniging innovatieve geneesmiddelen Nederland. Nefarma Clinical Trial Database NCTD Monitor AUGUSTUS 2010 vereniging innovatieve geneesmiddelen Nederland Nefarma Clinical Trial Database Inhoudsopgave NCTD Monitor 2010 5 Samenvatting en conclusies 8 Inleiding 12 Toelichting monitor

Nadere informatie

NCTD Monitor. augustus 2008. vereniging innovatieve geneesmiddelen Nederland. Nefarma Clinical Trial Database

NCTD Monitor. augustus 2008. vereniging innovatieve geneesmiddelen Nederland. Nefarma Clinical Trial Database NCTD Monitor augustus 2008 vereniging innovatieve geneesmiddelen Nederland Nefarma Clinical Trial Database Inhoudsopgave NCTD Monitor 2008 Samenvatting en conclusies 5 Inleiding 7 Monitor 2008 9 Overall

Nadere informatie

NCTD Monitor AUGUSTUS 2009. vereniging innovatieve geneesmiddelen Nederland. Nefarma Clinical Trial Database

NCTD Monitor AUGUSTUS 2009. vereniging innovatieve geneesmiddelen Nederland. Nefarma Clinical Trial Database NCTD Monitor AUGUSTUS 2009 vereniging innovatieve geneesmiddelen Nederland Nefarma Clinical Trial Database NCTD Monitor 2009 Inhoudsopgave 5 Samenvatting en conclusies 7 Inleiding 10 Monitor 2009 12 Overall

Nadere informatie

De ECTR: een kans voor Nederland! Annelies van Woudenberg, DCRF congres, 5 oktober 2016

De ECTR: een kans voor Nederland! Annelies van Woudenberg, DCRF congres, 5 oktober 2016 De ECTR: een kans voor Nederland! Annelies van Woudenberg, DCRF congres, 5 oktober 2016 European Clinical Trial Regulation 536/ 2014 European Clinical Trial Regulation (ECTR): EU Verordening betreffende

Nadere informatie

Naar een betere lokale uitvoerbaarheidsprocedure! Carla van Herpen voorzitter WG Lokale Uitvoerbaarheid, DCRF DCRF Jaarcongres

Naar een betere lokale uitvoerbaarheidsprocedure! Carla van Herpen voorzitter WG Lokale Uitvoerbaarheid, DCRF DCRF Jaarcongres Naar een betere lokale uitvoerbaarheidsprocedure! Carla van Herpen voorzitter WG Lokale Uitvoerbaarheid, DCRF DCRF Jaarcongres 5-10-2016 De patiënt wil (snel) toegang tot innovatieve geneesmiddelen! Betere

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 20 202 3 452 Wijziging van de Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen in verband met de evaluatie van deze wet en herstel van onvolledige implementatie

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP Den Haag www.rijksoverheid.nl Kenmerk

Nadere informatie

Toetsingskader nwmo. Denkmodel. Niet-interventioneel onderzoek. Toetsen?! Welk probleem lossen we precies op?

Toetsingskader nwmo. Denkmodel. Niet-interventioneel onderzoek. Toetsen?! Welk probleem lossen we precies op? Niet-interventioneel onderzoek ( niet WMO ) Toetsen?! Kit Roes Voorzitter stuurgroep Implementatie Toetsingkader nwmo Directeur Kwaliteit en Patiëntveiligheid UMC Utrecht NFU Platform Klinisch Onderzoek

Nadere informatie

Wat zijn feiten en cijfers rond geneesmiddelenonderzoek?

Wat zijn feiten en cijfers rond geneesmiddelenonderzoek? Deze kaart geeft een overzicht van beschikbare feiten en geneesmiddelenonderzoek. De kaart is tot stand gekomen op basis van literatuuronderzoek, interviews en denksessies met deskundigen. Met dank aan

Nadere informatie

Jaarverslag 2013. Introductie

Jaarverslag 2013. Introductie DCTF Jaarverslag 2013 Introductie De Dutch Clinical Trial Foundation (DCTF) is op 1 februari 2007 opgericht om de positie van Nederland op het terrein van klinisch wetenschappelijk onderzoek te versterken.

Nadere informatie

3 april 2014 Partnership in Clinical Trials Martijn Griep, PhD Associate Director Kwaliteit en Naleving Janssen GCO Benelux, Tilburg

3 april 2014 Partnership in Clinical Trials Martijn Griep, PhD Associate Director Kwaliteit en Naleving Janssen GCO Benelux, Tilburg Ideale site ideale samenwerking in clinical trials 3 april 2014 Partnership in Clinical Trials Martijn Griep, PhD Associate Director Kwaliteit en Naleving Janssen GCO Benelux, Tilburg MICROSOFT CORPORATION

Nadere informatie

Masterplan professionalisering voorbereiding mensgebonden genees- en hulpmiddelen onderzoek;

Masterplan professionalisering voorbereiding mensgebonden genees- en hulpmiddelen onderzoek; Masterplan professionalisering voorbereiding mensgebonden genees- en hulpmiddelen onderzoek; Eén voor allen en allen voor één Voorwoord Dames en heren, Bewegen is goed. Niet alleen voor de gezondheid,

Nadere informatie

ccmo-richtlijn Externe Toetsing

ccmo-richtlijn Externe Toetsing Richtlijn van de centrale commissie medisch-wetenschappelijk onderzoek krachtens artikel 24 van de Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen, inzake de toetsingsprocedure multicenter-onderzoek

Nadere informatie

Toetsingskader nwmo. Peggy Manders 4 november 2016 Symposium V&VN Research Professionals

Toetsingskader nwmo. Peggy Manders 4 november 2016 Symposium V&VN Research Professionals Toetsingskader nwmo Peggy Manders 4 november 2016 Symposium V&VN Research Professionals Biobank: definitie en rationale Wat is een biobank? + + Waarom een biobank starten? Verbeteren gezondheidszorg voor

Nadere informatie

SOP aanleveren en afhandelen WMO onderzoek METC Onze Lieve Vrouwe Gasthuis, versie 1, juli

SOP aanleveren en afhandelen WMO onderzoek METC Onze Lieve Vrouwe Gasthuis, versie 1, juli Aanmelden en afhandelen medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen (WMO-onderzoek) Medisch-ethische toetsingscommissie (METC) Onze Lieve Vrouwe Gasthuis Hieronder treft u aan de procedure van aanmelding

Nadere informatie

Rapport Institutioneel Onderzoek

Rapport Institutioneel Onderzoek Rapport Institutioneel Onderzoek Beleidsterrein patiëntenbeleid / Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen Behorend bij het Basisselectiedocument voor de neerslag van de handelingen van de Medisch

Nadere informatie

AMC Uitvoeringsrichtlijnen: Goedkeuring medisch-wetenschappelijk onderzoek door de Raad van Bestuur

AMC Uitvoeringsrichtlijnen: Goedkeuring medisch-wetenschappelijk onderzoek door de Raad van Bestuur AMC Uitvoeringsrichtlijnen: Goedkeuring medisch-wetenschappelijk onderzoek door de Raad van Bestuur en Deelname van personeelsleden en studenten aan medisch-wetenschappelijk onderzoek Versie 1.1 Dit document

Nadere informatie

Beleidsadvies. Toetsingskader adviserende Commissie Lokale Uitvoerbaarheid

Beleidsadvies. Toetsingskader adviserende Commissie Lokale Uitvoerbaarheid Beleidsadvies Toetsingskader adviserende Commissie Lokale Uitvoerbaarheid Aan : Raad van Advies Dutch Clinical Trial Foundation Van : Werkgroep Toetsing Lokale Uitvoerbaarheid Inzake : Toetsingskader Lokale

Nadere informatie

Gecertificeerde opleiding voor alle klinisch onderzoekers

Gecertificeerde opleiding voor alle klinisch onderzoekers Gecertificeerde opleiding voor alle klinisch onderzoekers Joep Rijnierse, Medical Director Amgen namens Werkgroep Verbetering R&D klimaat DCTF workshop Oktober 2012 Uitdaging Uitdaging Oplossing - Patiëntgebonden

Nadere informatie

Standard Operating Procedure

Standard Operating Procedure Standard Operating Procedure STZ SOP: VC9 Proefpersonen- en aansprakelijkheidsverzekering (centraal) Distributielijst : STZ Datum : 10-03-2014 Revisiedatum : 10-03-2015 Veranderingen ten opzichte van eerdere

Nadere informatie

innovatieve geneesmiddelen Onmisbare pijler onder de gezondheidszorg

innovatieve geneesmiddelen Onmisbare pijler onder de gezondheidszorg vereniging innovatieve geneesmiddelen Nederland innovatieve geneesmiddelen Onmisbare pijler onder de gezondheidszorg geneesmiddelen bedrijven gezondheidszorg samenleving 5 9 15 19 Onmisbare pijler onder

Nadere informatie

Clinical Trials in Nederland 25 april 2013

Clinical Trials in Nederland 25 april 2013 Clinical Trials in Nederland 25 april 2013 Leonie Middelink * Bestuurslid NVFG Head Clinical Operations - Roche * Spreekt op persoonlijke titel Imago versus facts and figures Is de ietwat negatieve perceptie

Nadere informatie

Jaarverslag 2012 Introductie MasterPlan

Jaarverslag 2012 Introductie MasterPlan Introductie De Dutch Clinical Trial Foundation (DCTF) is op 1 februari 2007 opgericht om de positie van Nederland op het terrein van klinisch wetenschappelijk onderzoek te versterken. Het uiteindelijke

Nadere informatie

Bij dit type onderzoek vindt het WMO-plichtig onderzoek enkel plaats in het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis.

Bij dit type onderzoek vindt het WMO-plichtig onderzoek enkel plaats in het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis. Wetenschappelijk onderzoek in het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis Procedure monocenter WMO-plichtig klinisch wetenschappelijk onderzoek Bij dit type onderzoek vindt het WMO-plichtig onderzoek enkel plaats

Nadere informatie

Praktische implementatie Europese verordening Geneesmiddelen onderzoek

Praktische implementatie Europese verordening Geneesmiddelen onderzoek Praktische implementatie Europese verordening Geneesmiddelen onderzoek Dr. Joost Keers Hoofd Wetenschappelijk Instituut j.keers@mzh.nl 050 524 5826 http://www.ccmo.nl/nl/europese-verordening Belangrijke

Nadere informatie

Toelichting nadere uitwerking van artikel 16 Gedragscode Geneesmiddelenreclame inzake niet-wmo-plichtig onderzoek

Toelichting nadere uitwerking van artikel 16 Gedragscode Geneesmiddelenreclame inzake niet-wmo-plichtig onderzoek Toelichting nadere uitwerking van artikel 16 Gedragscode Geneesmiddelenreclame inzake niet-wmo-plichtig onderzoek Inleiding 1. De CGR heeft deze Richtlijnen over niet-wmo-plichtig onderzoek vastgesteld

Nadere informatie

Formulier Voortgangsrapportage

Formulier Voortgangsrapportage Formulier Voortgangsrapportage De METC azm/um wil van al het door haar beoordeelde WMO-onderzoek jaarlijks een voortgangsrapportage zien. Zij heeft deze eis daartoe opgenomen in de tekst van haar eigen

Nadere informatie

(Industrie geïnitieerd) Onderzoek in de STZ Omgeving' Joep Dille (j.dille@isala.nl) Manager wetenschapsbureau Isala klinieken, Zwolle

(Industrie geïnitieerd) Onderzoek in de STZ Omgeving' Joep Dille (j.dille@isala.nl) Manager wetenschapsbureau Isala klinieken, Zwolle (Industrie geïnitieerd) Onderzoek in de STZ Omgeving' Joep Dille (j.dille@isala.nl) Manager wetenschapsbureau Isala klinieken, Zwolle Take home message Ga op zoek naar wat mensen drijft en sluit daarbij

Nadere informatie

Toezicht op uitvoering kan beter. Aanbevelingen uit rapport Toezicht op Medisch Wetenschappelijk Onderzoek met mensen

Toezicht op uitvoering kan beter. Aanbevelingen uit rapport Toezicht op Medisch Wetenschappelijk Onderzoek met mensen Toezicht op uitvoering kan beter Aanbevelingen uit rapport Toezicht op Medisch Wetenschappelijk Onderzoek met mensen Najaarsbijeenkomst NVMETC 25 november 2015 Kor Grit, Jacqueline van Oijen 2 Inhoud presentatie

Nadere informatie

drs. J.N. Jedema, voorzitter METC Stichting BEBO Ontstaan en ontwikkeling van de Stichting

drs. J.N. Jedema, voorzitter METC Stichting BEBO Ontstaan en ontwikkeling van de Stichting drs. J.N. Jedema, voorzitter METC Stichting BEBO Ontstaan en ontwikkeling van de Stichting 25 jaar Stichting Beoordeling Ethiek Biomedisch Onderzoek De Medisch Ethische Commissie van de Stichting BEBO

Nadere informatie

Handleiding Goedkeuringsprocedure Raad van Bestuur Zuyderland wetenschappelijk onderzoek

Handleiding Goedkeuringsprocedure Raad van Bestuur Zuyderland wetenschappelijk onderzoek Handleiding Goedkeuringsprocedure Raad van Bestuur Zuyderland wetenschappelijk onderzoek INLEIDING oor al het onderzoek dat binnen Zuyderland wordt uitgevoerd moet goedkeuring worden verkregen van de Raad

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

Veel gestelde vragen Melden voorvallen/bijwerkingen bij geneesmiddelenonderzoek

Veel gestelde vragen Melden voorvallen/bijwerkingen bij geneesmiddelenonderzoek Veel gestelde vragen Melden voorvallen/bijwerkingen bij geneesmiddelenonderzoek Wat is een SUSAR? SUSAR is de afkorting van Suspected Unexpected Serious Adverse Reaction. In het Nederlands betekent dit

Nadere informatie

Datum 12 april 2011 Betreft Kamervragen

Datum 12 april 2011 Betreft Kamervragen > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Aanmelden WMO-plichtig onderzoek

Aanmelden WMO-plichtig onderzoek Aanmelden WMO-plichtig onderzoek 1. Doel Het beschrijven van de procedure die gevolgd wordt bij het aanmelden van onderzoek dat onder de WMO valt en waarbij ZGV optreedt als deelnemend centrum. Voordat

Nadere informatie

Clinical Trials in Nederland: op weg naar topkwaliteit DCTF Congres 3 oktober 2012 Lunteren. M.P.W. Lamberti, BA Algemeen Directeur

Clinical Trials in Nederland: op weg naar topkwaliteit DCTF Congres 3 oktober 2012 Lunteren. M.P.W. Lamberti, BA Algemeen Directeur Clinical Trials in Nederland: op weg naar topkwaliteit DCTF Congres 3 oktober 2012 Lunteren M.P.W. Lamberti, BA Algemeen Directeur Maastricht UMC-Holding MUMC-Holding CTCM BPCM MI Groningen Utrecht Nijmegen

Nadere informatie

Henk Jan Out, Paul van Meurs en Rudolf van Olden. Van eerste humane toediening tot algemeen gebruik

Henk Jan Out, Paul van Meurs en Rudolf van Olden. Van eerste humane toediening tot algemeen gebruik VII 1 Introductie tot de farmaceutische geneeskunde................................ 1 Henk Jan Out, Paul van Meurs en Rudolf van Olden I Van eerste humane toediening tot algemeen gebruik 2 Exploratory

Nadere informatie

Organisatie voor onderzoek

Organisatie voor onderzoek Organisatie voor onderzoek Op weg naar een optimale organisatie voor klinisch onderzoek Een rapportage van de werkgroep Toetsing, in het kader van de uitwerking van het Masterplan door de Dutch Clinical

Nadere informatie

Standard Operating Procedure

Standard Operating Procedure Standard Operating Procedure STZ SOP: U9 Monitoren Distributielijst : STZ Datum : 15-10-2012 Revisiedatum : 15-10-2013 Veranderingen ten opzichte van eerdere versies Versiedatum Hoofdstuk Versiedatum Hoofdstuk

Nadere informatie

5. Goedkeuring deelname door de toetsende METC 6. Start- en einddatum onderzoek 7. Rekening

5. Goedkeuring deelname door de toetsende METC 6. Start- en einddatum onderzoek 7. Rekening Aanleveren documenten voor het uitbrengen van advies over lokale uitvoerbaarheid bij de Medisch-ethische toetsingscommissie (METC) in het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis Mocht u nog vragen hebben naar aanleiding

Nadere informatie

DE MONITOR. Bijlage 1

DE MONITOR. Bijlage 1 DE MONITOR Bijlage 1 legenda procesfase rol voorbereidingsfase v=verantwoordelijk uitvoeringsfase p= partner gerealiseerd evaluatiefase Geen actie agenda werkgroep aandachtslevel regisseur **** direct

Nadere informatie

PILOT. TOETSINGSKADER NIET-WMO-PLICHTIG (nwmo) ONDERZOEK

PILOT. TOETSINGSKADER NIET-WMO-PLICHTIG (nwmo) ONDERZOEK PILOT TOETSINGSKADER NIET-WMO-PLICHTIG (nwmo) ONDERZOEK Stuurgroep nwmo Prof. Dr. Herman Pieterse (Voorzitter) Profess Medical Consultancy B.V. Dhr. Drs. Pieter Kievit Dhr. Dr. Eric Hoedemaker Mevr. Tanja

Nadere informatie

Antwoorden op kamervragen van het Kamerlid Van Gerven over prozac voor kinderen. (2009Z03061 / 2080914240)

Antwoorden op kamervragen van het Kamerlid Van Gerven over prozac voor kinderen. (2009Z03061 / 2080914240) Antwoorden op kamervragen van het Kamerlid Van Gerven over prozac voor kinderen. (2009Z03061 / 2080914240) Vraag 1 Wat is uw mening over de nieuwe behandelrichtlijn Addendum Depressie bij kinderen, volgens

Nadere informatie

Effectief en klantvriendelijk indiceren voor leerwegondersteunend onderwijs en Praktijkonderwijs in Eemland

Effectief en klantvriendelijk indiceren voor leerwegondersteunend onderwijs en Praktijkonderwijs in Eemland Naar nieuwe regie Effectief en klantvriendelijk indiceren voor leerwegondersteunend onderwijs en Praktijkonderwijs in Eemland Aanleiding Sommige leerlingen kunnen het niveau van VMBO goed aan, maar hebben

Nadere informatie

vereniging innovatieve geneesmiddelen Nederland

vereniging innovatieve geneesmiddelen Nederland vereniging innovatieve geneesmiddelen Nederland Alzheimer reumatoïde artritis diabetes hemofilie maagzuur multiple sclerose trombose borstkanker Crohn astma eczeem hiv / aids Het Nefarmaproject We worden

Nadere informatie

De laatste versie van dit document is te downloaden op: www.umcutrecht.nl/metc. Indienen documenten bij de METC UMC Utrecht

De laatste versie van dit document is te downloaden op: www.umcutrecht.nl/metc. Indienen documenten bij de METC UMC Utrecht Indienen documenten bij de METC UMC Utrecht Begin hier Bekijk in onderstaande tabel wat u wilt indienen. Kijk daarna welke methode van indiening en welke documenten bij uw indiening horen. Volg bij het

Nadere informatie

EU verordening geneesmiddelenonderzoek

EU verordening geneesmiddelenonderzoek EU verordening geneesmiddelenonderzoek Beoordelingen Europese s/jl mul/na/onaal vs. na/onale aanvraag Let op: de beoordeling wordt niet bij u ingediend maar in Europa via een Europese portal De beoordeling

Nadere informatie

Bent u gevraagd voor medisch wetenschappelijk onderzoek?

Bent u gevraagd voor medisch wetenschappelijk onderzoek? Bent u gevraagd voor medisch wetenschappelijk onderzoek? Inhoud Pagina Inleiding... 2 Medisch wetenschappelijk onderzoek... 3 Waarom zou u meedoen... 4 Onderzoeksfasen... 5 Medisch Ethische Commissie...

Nadere informatie

Handleiding. Investigational Medicinal Product Dossier (IMPD)

Handleiding. Investigational Medicinal Product Dossier (IMPD) Handleiding Investigational Medicinal Product Dossier (IMPD) Inhoudsopgave Afkortingen... - 3 - Wat is het IMPD?... - 4 - Beslisschema inhoud IMPD... - 5 - Beschrijving inhoud IMPD... - 6 - Overzicht hoofdstukken

Nadere informatie

website www.nvmetc.nl

website www.nvmetc.nl Verslag NVMETC secretarissenoverleg 19 juni 2014 1. Opening en vaststelling agenda Dhr. Davids geeft aan, dat een belangrijke reden van dit secretarissenoverleg is, dat we van elkaar horen wat er speelt

Nadere informatie

Rol van European Organisa4on for Research and Treatment of Cancer (EORTC)

Rol van European Organisa4on for Research and Treatment of Cancer (EORTC) Overzicht Verschillende partners Klinische studies binnen de farmaceu4sche industrie Protocol bij klinische studies Goedkeuring klinische studies Regels bij klinische studies Rol van European Medicines

Nadere informatie

Monitoring van Investigator Initiated onderzoek

Monitoring van Investigator Initiated onderzoek Monitoring van Investigator Initiated onderzoek V1.0 Angela Vlug Clinical Research Bureau VUmc Wat is een IIS (volgens de NFU) Onderzoek waarvoor de raad van bestuur van een (universitair) medisch centrum

Nadere informatie

INFORMATIEBLAD. Maart 2011

INFORMATIEBLAD. Maart 2011 INFORMATIEBLAD AANMELDING TRIALBUREAU/DATACENTRUM Maart 2011 Kanker zo snel mogelijk terugdringen en onder controle brengen. We zijn er voor mensen die leven met kanker en de mensen die met hen samenleven.

Nadere informatie

Jouw GCP up-to-date in 45 minuten. Marieke Meulemans, oprichter GCP Central

Jouw GCP up-to-date in 45 minuten. Marieke Meulemans, oprichter GCP Central Jouw GCP up-to-date in 45 minuten Marieke Meulemans, oprichter GCP Central Waarom een GCP update tijdens de CRA dag? Gedreven Meesterschap. Meesterschap is vakmanschap. Vakmanschap is beheersing van het

Nadere informatie

ROSCAN Huidkanker Biobank

ROSCAN Huidkanker Biobank Kanker Instituut Uw behandelend arts in het Erasmus MC heeft u geïnformeerd over het bestaan van de ROSCAN Biobank. Hij/zij heeft u al het een en ander uitgelegd. Wij vragen u vriendelijk om mee te doen

Nadere informatie

Wat brengt de ECTR 536/2014 de patiënt & onderzoeker

Wat brengt de ECTR 536/2014 de patiënt & onderzoeker Wat brengt de ECTR 536/2014 de patiënt & onderzoeker Veronica van Nederveen, patient advocate Patientenstem.nu Thera Max, Sanofi, team manager Clinical Study Unit, namens Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen

Nadere informatie

EU verordening no 536/2014 betreffende klinische proeven met geneesmiddelen voor menselijk gebruik

EU verordening no 536/2014 betreffende klinische proeven met geneesmiddelen voor menselijk gebruik EU verordening no 536/2014 betreffende klinische proeven met geneesmiddelen voor menselijk gebruik -Implicaties voor onderzoekers- Paula Vossebeld Symposium van de V&VN RP 10 november 2015 Verordening

Nadere informatie

Wat levert het vaccineren tegen griep op?

Wat levert het vaccineren tegen griep op? Wat levert het vaccineren tegen griep op? Door Drs. Maurice de Hond (Peil.nl) Website RIVM: Elke winter krijgt gemiddeld ongeveer één op de tien mensen griep. Als u de jaarlijkse griepprik heeft gehad,

Nadere informatie

SEMINAR 4 NOVEMBER 2014

SEMINAR 4 NOVEMBER 2014 SEMINAR 4 NOVEMBER 2014 Professioneel opzetten en uitvoeren van klinisch onderzoek www.deresearchmanager.nl Striksteeg 7 7411 KR Deventer 0570 594 789 info@deresearchmanager.nl Ontwikkeling Afdeling Innovatie

Nadere informatie

ccmo-richtlijn Externe Toetsing 2012

ccmo-richtlijn Externe Toetsing 2012 Richtlijn van de centrale commissie medisch-wetenschappelijk onderzoek krachtens artikel 24 van de Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen, inzake de toetsingsprocedure multicenteronderzoek en

Nadere informatie

Samen voor een gezonde toekomst

Samen voor een gezonde toekomst business friends Samen voor een gezonde toekomst Business Friends De Business Friends van het Erasmus MC Vriendenfonds is een groep van zakelijke relaties en bedrijven in de regio die we regelmatig uitnodigen

Nadere informatie

Standard Operating Procedure

Standard Operating Procedure Standard Operating Procedure STZ SOP: A1 Afsluiting studie Distributielijst : STZ Datum : 03-06-2014 Revisiedatum : 03-06-2015 Veranderingen ten opzichte van eerdere versies Versiedatum Opmerkingen Versiedatum

Nadere informatie

Ethisch toetsen van sociaalwetenschappelijk. Prof.dr. Cilia Witteman

Ethisch toetsen van sociaalwetenschappelijk. Prof.dr. Cilia Witteman Ethisch toetsen van sociaalwetenschappelijk onderzoek Prof.dr. Cilia Witteman 1 Aanleiding voor het oprichten van de Ethische Commissie Gedragswetenschappen (ECG) aan de Faculteit Sociale Wetenschappen

Nadere informatie

Standard Operating Procedure

Standard Operating Procedure Standard Operating Procedure STZ SOP: U10 Audit Distributielijst : STZ Datum : 19-06-2014 Revisiedatum : 19-06-2015 Veranderingen ten opzichte van eerdere versies Versiedatum Opmerkingen Versiedatum Opmerkingen

Nadere informatie

Contract Research Organisaties in Nederland Inventarisatie en kwaliteitsniveau

Contract Research Organisaties in Nederland Inventarisatie en kwaliteitsniveau Contract Research Organisaties in Nederland Inventarisatie en kwaliteitsniveau RIVM rapport 370005001/2011 K. Notenboom A.R. Molema-Buursma I. Hegger Contract Research Organisaties in Nederland: inventarisatie

Nadere informatie

In dit nummer. Van het bestuur Dr. F. Lekkerkerker. Beëindiging STEG/METC Mw. I. Nelemans-Woudstra. Reactie IRB op artikel Mw. Dr. A.

In dit nummer. Van het bestuur Dr. F. Lekkerkerker. Beëindiging STEG/METC Mw. I. Nelemans-Woudstra. Reactie IRB op artikel Mw. Dr. A. Jaargang 14 Nummer 2 september 2010 In dit nummer Redactie-adres: NVMETC Joyce von Oerthel Postbus 904 7400 AX Deventer Mobiel: 06 40361951 E-mail: nvmetc@home.nl Site: www.nvmetc.nl Van het bestuur Dr.

Nadere informatie

Onderzoek naar de optimale behandeling van patiënten met galstenen

Onderzoek naar de optimale behandeling van patiënten met galstenen Onderzoek naar de optimale behandeling van patiënten met galstenen Geachte heer/mevrouw, Wij doen onderzoek naar de behandeling van galstenen. Uw arts heeft u gevraagd of u mee wilt werken aan dit onderzoek.

Nadere informatie

LEVENSEINDEKLINIEK HELPT MEER MENSEN IN 2014

LEVENSEINDEKLINIEK HELPT MEER MENSEN IN 2014 2014 LEVENSEINDEKLINIEK HELPT MEER MENSEN IN 2014 De Levenseindekliniek heeft in 2014 aan 232 mensen euthanasie gegeven. Dat waren er 98 meer dan in 2013. Het grootste deel betrof mensen met somatische

Nadere informatie

De psycholoog in Zuyderland Medisch Centrum. Medische Psychologie

De psycholoog in Zuyderland Medisch Centrum. Medische Psychologie De psycholoog in Zuyderland Medisch Centrum Medische Psychologie In deze folder informeren we u over de manier van werken van de psycholoog, verbonden aan de afdeling Medische psychologie van Zuyderland

Nadere informatie

PATIENTENINFORMATIE. Geachte mevrouw,

PATIENTENINFORMATIE. Geachte mevrouw, PATIENTENINFORMATIE Een prospectief gerandomiseerd, open label, multicentrisch, fase 3 studie om de Duur van de behandeling met Anastrozol te onderzoeken, na 2 tot 3 jaar Tamoxifen als Adjuvante behandeling

Nadere informatie

Onderzoek naar de beste behandeling van patiënten met galstenen

Onderzoek naar de beste behandeling van patiënten met galstenen Onderzoek naar de beste behandeling van patiënten met galstenen Geachte heer/mevrouw, Wij doen onderzoek naar de beste behandeling van galstenen. Een onderzoeker zal contact met u opnemen om te vragen

Nadere informatie

Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag GMT-K-U apr. 08

Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag GMT-K-U apr. 08 Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag GMT-K-U-2834646

Nadere informatie

Resultaten CRO-vragenlijst - foto van het veld

Resultaten CRO-vragenlijst - foto van het veld Resultaten CRO-vragenlijst - foto van het veld Dee1: Algemene kenmerken van de organisatie Dit hoofdstuk beschrijft de kenmerken, werkzaamheden en de kwaliteit van 9 CRO s waaraan verrrichters taken en

Nadere informatie

1 Bezoekersbeurs. Call for proposals. Bezoekersbeurs. Den Haag, december 2015 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek

1 Bezoekersbeurs. Call for proposals. Bezoekersbeurs. Den Haag, december 2015 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek 1 Bezoekersbeurs Call for proposals Bezoekersbeurs 2016 Den Haag, december 2015 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek Inleiding en doel Met de bezoekersbeurzen stimuleert NWO het bezoek

Nadere informatie

Samenwerking China (NSFC) - Joint seminars

Samenwerking China (NSFC) - Joint seminars 1 Samenwerking China (NSFC) Call for proposals Samenwerking China (NSFC) - Joint seminars 2016 Den Haag, december 2015 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek 2 Inleiding en doel NWO heeft

Nadere informatie

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Kant (SP) over de probioticatrial ( ).

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Kant (SP) over de probioticatrial ( ). De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag 10 maart 2008 Onderwerp Bijlage(n) Uw brief Kamervragen 1 13 februari

Nadere informatie

onderzoek Invloed van UVB lichttherapie op huid en darmflora.

onderzoek Invloed van UVB lichttherapie op huid en darmflora. Uw behandelend arts of de onderzoeker heeft u geïnformeerd over het medisch-wetenschappelijk onderzoek Invloed van UVB lichttherapie op huid en darmflora. U beslist zelf of u wilt meedoen. Om deze beslissing

Nadere informatie

Kwaliteitshandboek wetenschapsbeleid Kennemer Gasthuis en Spaarne Ziekenhuis

Kwaliteitshandboek wetenschapsbeleid Kennemer Gasthuis en Spaarne Ziekenhuis Kwaliteitshandboek wetenschapsbeleid Kennemer Gasthuis en Spaarne Ziekenhuis maart 2011 INLEIDING INHOUD WETENSCHAPSBELEID 1. Inleiding 3 2. Afkortingen en begrippen 4 3. Typen klinisch-wetenschappelijk

Nadere informatie

PATIËNTINFORMATIE STUDIE NAAR HET EFFECT VAN INTRA ARTERIËLE

PATIËNTINFORMATIE STUDIE NAAR HET EFFECT VAN INTRA ARTERIËLE PATIËNTINFORMATIE STUDIE NAAR HET EFFECT VAN INTRA ARTERIËLE BEHANDELING OP DE GEZONDHEIDSTOESTAND BIJ EEN HERSENINFARCT Geachte heer / mevrouw, Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan een medisch

Nadere informatie

Wetenschappelijk onderzoek met Karakter

Wetenschappelijk onderzoek met Karakter Wetenschappelijk onderzoek met Karakter 1 Inleiding Karakter is als academisch centrum partner in een groot aantal multicenter studies. Voor het uitvoeren van uw onderzoek in samenwerking met Karakter

Nadere informatie

Samenwerking en innovatie in het MKB in Europa en Nederland Een exploratie op basis van het European Company Survey

Samenwerking en innovatie in het MKB in Europa en Nederland Een exploratie op basis van het European Company Survey Samenwerking en innovatie in het MKB in Europa en Nederland Een exploratie op basis van het European Company Survey ICOON Paper #1 Ferry Koster December 2015 Inleiding Dit rapport geeft inzicht in de relatie

Nadere informatie

Check Je Kamer Rapportage 2014

Check Je Kamer Rapportage 2014 Check Je Kamer Rapportage 2014 Kwantitatieve analyse van de studentenwoningmarkt April 2015 Dit is een uitgave van de Landelijke Studenten Vakbond (LSVb). Voor vragen of extra informatie kan gemaild worden

Nadere informatie

Jaarrapport Cenzo totaal 2013

Jaarrapport Cenzo totaal 2013 Jaarrapport Cenzo totaal 2013 Copyright Niets uit deze uitgave mag zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Cenzo worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt. Voor het gebruik van de informatie

Nadere informatie

Innovaties en uitdagingen. Prof. Pascal Verdonck 18 maart 2011

Innovaties en uitdagingen. Prof. Pascal Verdonck 18 maart 2011 Innovaties en uitdagingen Prof. Pascal Verdonck 18 maart 2011 Economische ontwikkeling 20 10 00 90 80 70 Duurzame ontwikkeling Cleantech Innovatie Globaliseren ICT Kwaliteit 60 Massaproductie Snelheid

Nadere informatie

De BOOG: Kan het nog beter en waar gaan we naar toe? S. Sleijfer, Erasmus MC-DDHK

De BOOG: Kan het nog beter en waar gaan we naar toe? S. Sleijfer, Erasmus MC-DDHK De BOOG: Kan het nog beter en waar gaan we naar toe? S. Sleijfer, Erasmus MC-DDHK Visie en focus Visie: BOOG coördineert en faciliteert het klinisch borstkankeronderzoek in Nederland om de behandeling

Nadere informatie

Toelichting bij de Gedragscode Geneesmiddelenreclame

Toelichting bij de Gedragscode Geneesmiddelenreclame Toelichting bij de Gedragscode Geneesmiddelenreclame In deze toelichting zijn opgenomen de toelichtingen, die door het Bestuur zijn opgesteld in het kader van wijzigingen, die in de Gedragscode Geneesmiddelenreclame

Nadere informatie

Klinisch onderzoek bij kinderen en jongeren met kanker. wat is het en hoe werkt het?

Klinisch onderzoek bij kinderen en jongeren met kanker. wat is het en hoe werkt het? Klinisch onderzoek bij kinderen en jongeren met kanker wat is het en hoe werkt het? De behandeling van kinderen en jongeren met kanker vindt meestal plaats in combinatie met een klinisch onderzoek. We

Nadere informatie

Alcoholvergiftigingen en ongevallen met alcohol bij jongeren van 10 tot en met 24 jaar

Alcoholvergiftigingen en ongevallen met alcohol bij jongeren van 10 tot en met 24 jaar Alcoholvergiftigingen en ongevallen met alcohol bij jongeren van 10 tot en met 24 jaar H. Valkenberg Uitgegeven door Stichting Consument en Veiligheid Postbus 75169 1070 AD Amsterdam maart 2012 Bij de

Nadere informatie

Onderzoek naar het effect van body mass index (BMI) en het roken van sigaretten op de opname van fentanyl

Onderzoek naar het effect van body mass index (BMI) en het roken van sigaretten op de opname van fentanyl Patiënteninformatie Onderzoek naar het effect van body mass index (BMI) en het roken van sigaretten op de opname van fentanyl Geachte heer/mevrouw, U bent in het Erasmus MC onder behandeling voor een vorm

Nadere informatie

Contract Research Organisaties in Nederland Inventarisatie en kwaliteitsniveau

Contract Research Organisaties in Nederland Inventarisatie en kwaliteitsniveau Contract Research Organisaties in Nederland Inventarisatie en kwaliteitsniveau RIVM rapport 370005001/2011 K. Notenboom A.R. Molema-Buursma I. Hegger Contract Research Organisaties in Nederland: inventarisatie

Nadere informatie

Algemeen Plaats in de organisatie Regionale samenwerking Samenstelling van de Commissie Werkwijze 6

Algemeen Plaats in de organisatie Regionale samenwerking Samenstelling van de Commissie Werkwijze 6 Inhoudsopgave Algemeen 2 Pag. 1. Positionering 1.1 Plaats in de organisatie 3 1.2 Regionale samenwerking 3 2. Samenstelling van de Commissie 4 3. Werkwijze 6 4. Beoordeling medisch wetenschappelijk onderzoek

Nadere informatie

EU verordening no 536/2014 betreffende klinische proeven met geneesmiddelen voor menselijk gebruik

EU verordening no 536/2014 betreffende klinische proeven met geneesmiddelen voor menselijk gebruik EU verordening no 536/2014 betreffende klinische proeven met geneesmiddelen voor menselijk gebruik -Implicaties voor CCMO, METC s en onderzoekers- Paula Vossebeld DCTF jaarcongres 7 oktober 2015 Verordening

Nadere informatie

4 april 2011 Evolutie van analoge post naar digitale big bang

4 april 2011 Evolutie van analoge post naar digitale big bang Evolutie van analoge post naar digitale big bang Presentatie WGA 4 april 2011 Willem Broekhuis Hoofd DIV Wat en waarover bij het Erasmus MC Van een papieren naar een digitaal personeelsdossier De Medisch

Nadere informatie

De invloed van een uitwendige kracht op de oogdruk.

De invloed van een uitwendige kracht op de oogdruk. 1 www.oogziekenhuis.nl tel.: 010-4023449 Geachte heer/mevrouw, Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan een medisch-wetenschappelijk onderzoek (studie) naar de invloed die een uitwendige kracht heeft

Nadere informatie

!!!!! Rapport samengesteld door: Saïdjah Tijtel. Tom Vansteenkiste. April 2014. Alle rechten voorbehouden +32-2- 219-11- 74 +32-2- 218-78- 21

!!!!! Rapport samengesteld door: Saïdjah Tijtel. Tom Vansteenkiste. April 2014. Alle rechten voorbehouden +32-2- 219-11- 74 +32-2- 218-78- 21 De Belgische farmaceu0sche industrie 2014 Rapport samengesteld door: Saïdjah Tijtel Tom Vansteenkiste April 2014 Nederlandse Kamer van Koophandel voor België en Luxemburg Tervurenlaan 168 bus 2, 1150 Brussel

Nadere informatie

2009 over de Universit Feiten en cijfers air Medische Centra

2009 over de Universit Feiten en cijfers air Medische Centra In één oogopslag Feiten en cijfers over de Universitair Medische Centra 2009 Bronvermelding: voor deze uitgave zijn de meest recente gegevens gebruikt van Prismant, Price Waterhouse Coopers, VSNU en NFU.

Nadere informatie

Medisch-wetenschappelijk onderzoek Algemene informatie voor de proefpersoon

Medisch-wetenschappelijk onderzoek Algemene informatie voor de proefpersoon Uitgave Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postadres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag Bezoekadres Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag Telefoon (070) 340 79 11 Informatie Voor informatie en vragen

Nadere informatie

Gedragscode Medische Hulpmiddelen (GMH)

Gedragscode Medische Hulpmiddelen (GMH) Gedragscode Medische Hulpmiddelen (GMH) Inleiding en verantwoording De gezamenlijke medische hulpmiddelenindustrie SOMT, Stichting Ondernemingen Medische Technologie, heeft op uitdrukkelijk verzoek van

Nadere informatie

Reglement Medisch-ethische toetsingscommissie Onze Lieve Vrouwe Gasthuis

Reglement Medisch-ethische toetsingscommissie Onze Lieve Vrouwe Gasthuis Reglement Medisch-ethische toetsingscommissie Onze Lieve Vrouwe Gasthuis CONSIDERANS De medisch-ethische toetsingscommissie als bedoeld in artikel 16, eerste lid, van de Wet medisch- wetenschappelijk onderzoek

Nadere informatie