NCTD Monitor AUGUSTUS vereniging innovatieve geneesmiddelen Nederland. Nefarma Clinical Trial Database

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "NCTD Monitor AUGUSTUS 2009. vereniging innovatieve geneesmiddelen Nederland. Nefarma Clinical Trial Database"

Transcriptie

1 NCTD Monitor AUGUSTUS 2009 vereniging innovatieve geneesmiddelen Nederland Nefarma Clinical Trial Database

2 NCTD Monitor 2009

3 Inhoudsopgave 5 Samenvatting en conclusies 7 Inleiding 10 Monitor Overall toetsingstijden 14 Toetsingstijden oordelende commissie 16 Toetsingstijden lokale uitvoerbaarheidsverklaring

4

5 Samenvatting en conclusies Klinisch onderzoek in Nederland: een belangrijke factor ter bevordering van gezondheidszorg, wetenschap en werkgelegenheid. Een proces dat op dit moment echter nog niet optimaal verloopt: de toetsingstijden van de beoordeling en goedkeuring van onderzoeksprotocollen overschrijdt nog steeds de tijdslijnen zoals in Europa zijn vastgesteld. In de periode 1 maart februari 2009, die in deze uitgave wordt beschreven, is de overschrijding zelfs een factor 4: 60 vs. 245 dagen, dus 8 maanden in plaats van de voorgestelde 2 maanden. Worden de klokstops niet meegerekend, dan bedraagt de gemiddelde toetsingsduur 226 dagen. In Nederland is de Europese adviestermijn met 30 dagen verlengd, van 60 naar 90 dagen. Na de medische ethische beoordelingstijd zijn 30 dagen extra gereserveerd voor het uitvoeren van de lokale uitvoerbaarheidsverklaring. De METC s (Medische Ethische Toetsingscommissie) overschrijden de gemiddelde tijd van 60 dagen met 2 dagen. Er is een grote spreiding in deze toetsingstijden: 60% valt binnen de 60 dagen, 19% komt boven de 100 dagen uit. De lokale uitvoerbaarheidsverklaringen zijn de vertragendste factoren in het hele toetsingstraject. De gemiddelde duur is het niveau van 2005 ontstegen en bedraagt 82 dagen. Dit is gebaseerd op 234 beoordelingen. Slechts 20% blijft binnen de adviestermijn van 30 dagen. Dit komt omdat de METC bij de lokale uitvoerbaarheidstest de beoordeling van de centraal toetsende commissie nog eens herhaalt. Deze dubbele toetsing zorgt voor vertraging en extra wijzigingen in het protocol. NCTD Monitor 2009 / 5

6 In deze monitor zijn de resultaten verzameld uit de Nefarma Clinical Trial Database (NCTD) van de periode 1 maart 2008 tot 28 februari Het betreft gegevens van 77 sponsored clinical trials. Deze zijn op vrijwillige basis ingevoerd door leden van Nefarma en de ACRON (Association of Clinical Research Organisations in the Netherlands). De NCTD bevat gegevens van de medisch ethische toetsingsprocedures van erkende instanties (METC s of CCMO) en van de lokale uitvoerbaarheidsverklaringen afgegeven door de ziekenhuizen waar de clinical trials worden uitgevoerd. De NCTD-monitor en de database pretenderen niet volledig te zijn: zij signaleren trends. De NCTD bevat 25% van alle door de industrie gesponsorde protocollen. Dit zijn voldoende gegevens om trends waar te kunnen waarnemen. Conclusie De gemiddelde toetsingstijden voor beoordeling van onderzoeksprotocollen van clinical trials overstijgt met 24 dagen nog steeds de in Europa vastgestelde termijn van 60 dagen. Zowel de gemiddelde tijd die nodig is voor een medisch ethische toets, als de lokale uitvoerbaarheidstoets zijn langer dan die van de vorige periode. Deze lange toetsingstijden zorgen ervoor dat Nederland minder aantrekkelijk wordt als onderzoeksland. De resultaten doen een appèl op alle partijen deze lange toetsingstijden te verkorten. Een voorstel van het Dutch Clinical Trial Foundation over de procesvoering van de lokale uitvoerbaarheids toets kan dienen als leidraad. NCTD Monitor 2009 / 6

7 Inleiding Het Nefarma Clinical Trial Database (NCTD)-project is gestart om de innovatieve farmaceutische industrie inzicht te geven in de termijnen voor de beoordelingen van onderzoeksprotocollen van mono- en multicenter clinical trials. Het doel is trends te signaleren en zo met relevante veldpartijen de toetsingsprocedures kwalitatief te verbeteren en versnellen. Immers, de huidige lange beoordelingstermijnen voor onderzoeksprotocollen vertragen het starten van clinical trials. Soms leidt het zelfs tot het stopzetten van trials, als bijvoorbeeld het beoogde aantal patiënten al door andere onderzoeksinstellingen is ingesloten. Dit kan invloed hebben op de positie van Nederland als onderzoeksland ten opzichte van Europese en andere internationale landen. Klinisch onderzoek wordt door vele partijen uitgevoerd en ook de verantwoordelijkheid wordt door vele partijen gedragen. Snelheid en kwaliteit zijn hierin belangrijk: immers hoe sneller en kwalitatief goed trials kunnen worden uitgevoerd, des te eerder zijn de onderzochte geneesmiddelen beschikbaar voor patiënten. Het onderzoeksklimaat wordt door verschillende factoren beïnvloed. Het wetenschappelijke onderzoeksniveau van Nederland is goed. Een andere positieve factor is de goede patiëntenregistratie door ons fijnmazig netwerk van huisartsen. Ondanks deze goede registratie is de gemiddelde snelheid van inclusie van patiënten per centrum echter niet hoog. De wet- en regelgeving, maar ook de beoordeling van erkende instanties, is soms strenger dan in de ons omringende landen. Deze factoren en de lange beoordelingstermijnen van medisch ethische toetsing en lokale uitvoerbaarheidsverklaringen zijn bedreigingen voor Nederland als onderzoeksland. Voor innoverende farmaceutische bedrijven zijn kwaliteit en snelheid van clinical trials van cruciaal belang. NCTD Monitor 2009 / 7

8 Worden er dan geen initiatieven ontplooid? Bij steeds meer betrokken partijen dringt het besef door dat het van belang is dat clinical trials in Nederland uitgevoerd blijven worden. Het verkorten van de beoordelingstermijnen vormt de eerste en grootste uitdaging. De CCMO (Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek) heeft al verschillende verbeteringen doorgevoerd ter versnelling van indiening van protocollen. Binnen de Dutch Clinical Trial Foundation (DCTF) is een voorstel ontwikkeld om de uitvoering van de lokale uitvoerbaarheidstoets sneller te laten plaatsvinden door deze door een advies commissie lokale uitvoerbaarheid (ACLU) te laten uitvoeren. De METC hoeft deze toets dan niet meer uit te voeren, waardoor de dubbele toetsing ook vervalt. De werkgroep van DCTF blijft actief om verbeteringen in het voorstel door te voeren (zie: Volgend jaar hopen we in de NCTD monitor een positiever beeld te kunnen laten zien. Het behouden van clinical trials in Nederland is van groot belang voor het behouden en stimuleren van de innovatie in Nederland. Initiatieven als TIPharma en het Life Science and Health project zijn voorbeelden van de aandacht voor innovatie. Nefarma wil met deze monitor een bijdrage leveren aan het verbeteren van beoordelingstijden van onderzoeksprotocollen. Door trends te signaleren in tijden van medisch ethische toetsing en lokale uitvoerbaarheid, willen wij met betrokken partijen de tijden terugdringen. NCTD Monitor 2009 / 8

9 NCTD Monitor 2009

10 Monitor 2009 Deze monitor bevat gegevens van 77 studies en 234 beoordelingen van lokale uitvoerbaarheidsverklaringen. In vergelijking met voorgaande jaren is het aantal protocollen en lokale uitvoerbaarheidsverklaringen toegenomen. Het aantal volledig ingevulde protocollen is toegenomen in vergelijking met voorgaande jaren. Waarde Er zijn voldoende waarnemingen beschikbaar om voor Nederland als geheel trends aan te geven. Volgens het jaarverslag van de CCMO zijn er in totaal 626 geneesmiddelenonderzoeken uitgevoerd. Hiervan is 62% uitgevoerd door de farmaceutische industrie. Voor het bepalen van de intrinsieke waarde van de NCTDmonitor, is de totale omzet van de leden van Nefarma gezet tegenover de totale omzet van de gehele innovatieve farmaceutische industrie. De omzet van Nefarmaleden is 65% van het totaal. Nefarmaleden hebben dus 254 protocollen ingediend ter goedkeuring. In de NCTD zijn 94 protocollen ingevoerd, waarvan 67 volledig. De NCTD bevat 24% van de totaal in Nederland uitgevoerde clinical trials door de farmaceutische industrie en geeft op basis daarvan een goede schatting van de trends die optreden in toetsingstijden van protocollen. Voor doorlooptijden per oordelende commissie of uitvoerende instelling is het aantal waarnemingen nog te gering om te publiceren. De door ons gewenste (statistische) betrouwbaarheid wordt niet gehaald. NCTD Monitor 2009 / 10

11 Achtergrond In de beveiligde NCTD database worden stappen geregistreerd van de verschillende processen in het goedkeuringstraject. Zo wordt de doorlooptijd van het traject zichtbaar. Sinds 2007 zijn we ook in staat klokstops te registreren. Als een oordelende commissie om aanvullende gegevens vraagt, is het mogelijk deze periode niet mee te rekenen met de gehele toetsingsperiode. Hierdoor krijgen we inzicht in de mate waarin de verschillende actoren betrokken zijn bij de toetsingstijden. Gecombineerd met de nieuwe mogelijkheid om de totale tijd te berekenen, geeft dit inzicht in de tijdsperiode waarmee rekening moet worden gehouden alvorens een clinical trial kan worden gestart. De individuele leden van Nefarma en de ACRON voeren de data in van zowel mono- als multicenter-onderzoek. Er vindt geautomatiseerde controle plaats op de invoer, waarna het projectteam op hoofdlijnen de ingevoerde data valideert. Bij onduidelijkheden wordt contact opgenomen met de invoerder. Zonodig vindt aanpassing van de invoer plaats. Aanleveren van gegevens Dankzij inspanningen van de leden om de gegevens over toetsingstijden zo compleet en snel mogelijk aan te leveren, kunnen wij deze data verzamelen. Nefarma streeft naar een zodanig complete database dat er voldoende krachtige conclusies uit te trekken zijn en we in staat zijn trends te signaleren. NCTD Monitor 2009 / 11

12 Overall toetsingstijden De totale tijd die nodig is om in Nederland een protocol van een clinical trial beoordeeld te krijgen, bedraagt gemiddeld 245 dagen (zie tabel 1). Dit is bijna driemaal zo lang als de officiële tijden die hiervoor staan. De spreiding is erg groot, namelijk drie maanden. Sinds 2007 zijn wij in staat klokstops te registreren. Een klokstop is gedefinieerd als de periode waarin aanvullende informatie aan de indienende partij wordt gevraagd. Op dat moment ligt het beoordelingstraject stil. Nemen we deze periode niet mee, dan toont dit aan hoeveel tijd de commissie nodig heeft voor haar oordeel. Berekening van de toetsingstijden met klokstops, levert een gemiddelde op van 225 dagen (zie tabel 1). Ook dit is veel langer dan de in de wet gestelde tijden, namelijk 60 dagen voor de medisch-ethische toetsing en 30 dagen voor de lokale uitvoerbaarheidstoets. Aangezien niet alle protocollen compleet zijn ingevuld, zijn alleen die protocollen meegenomen waarvan de gegevens wel compleet zijn ingevuld. Dit verklaart het verschil tussen dit aantal en het aantal dat bij de statistiek van medisch-ethische toetsing is gebruikt (zie tabel 2). NCTD Monitor 2009 / 12

13 tabel 1: De overall toetsingstijden (doorlooptijden) inclusief en exclusief klokstops in de periode maart 2008 februari Gemiddelde bruto doorlooptijden (in dagen) Steekproef (n) Standaarddeviatie (sd) (in dagen) Bruto doorlooptijd Netto doorlooptijd Gemiddelde netto doorlooptijden (in dagen) Steekproef (n) Standaarddeviatie (sd) (in dagen) tabel 2: Toetsingstijden (doorlooptijd) van METC-beoordeling inclusief klokstops, in de periode maart februari Gemiddelde bruto doorlooptijden (in dagen) 60 dagen of minder Steekproef (n) doorlooptijd METC beoordeling 63 60% 77 NCTD Monitor 2009 / 13

14 Toetsingstijden oordelende commisie Vergeleken met vorig jaar is de steekproefgrootte licht afgenomen van 83 naar 77. De gemiddelde toetsingstijden zijn na een daling in het voorgaande jaar weer toegenomen tot een gemiddelde van 63 dagen. Hiermee vallen de gemiddelde toetsingstijden net buiten de wettelijk gestelde tijd. In figuur 1 is de spreiding van van de toetsingstijden weergegeven. Veel toetsingstijden liggen onder de 60 dagen. Er zijn 15 protocollen die in meer dan 100 dagen werden beoordeeld. Deze tijden zijn inclusief klokstops. Kijken we naar de verschillende fases van het klinisch onderzoek waarop de protocollen betrekking hebben, dan zien we dat meer dan helft van het aantal studies voor rekening komt van fase III-studies (n=47). aantal figuur 1: 20 Spreiding van de >100 toetsingstijden van METC-beoordelingen, weergegeven in intervallen van 10 dagen. De paarse balken geven het aantal protocollen weer dat binnen de wettelijk vastgestelde termijn van 60 dagen is beoordeeld. interval (in dagen) NCTD Monitor 2009 / 14

15 tabel 3: De toetsingstijden van METC beoordeling verdeeld naar fase van Fase I Gemiddelde doorlooptijd (in dagen) 50 sd 31 Steekproef (n) 12 het klinisch onderzoek, exclusief amendementen. II III IV Vooral bij fase II en fase IV studies wordt de wettelijk termijn van 60 dagen overstegen. Beoordeling van fase I en III onderzoek valt gemiddeld wel binnen de gestelde termijn (zie tabel 3). In figuur 2 is een overzicht gegeven van de toetsingstijden vanaf figuur 2: gemiddelde dagen Overzicht van de gemiddelde toetsingstijden die nodig zijn voor de METC s voor de medisch ethische goedkeuring van onderzoeksprotocollen vanaf jaartallen NCTD Monitor 2009 / 15

16 Toetsingstijden lokale uitvoerbaarheidsverklaring De toetsingstijden zijn gebaseerd op gegevens van 234 beoordelingen. De toetsingstijden van de lokale uitvoerbaarheidsverklaringen laten een ander beeld zien dan de hiervoor weergegeven medisch ethische toetsing. Voor deze toets is een adviestermijn gegeven van 30 dagen. De gemiddelde tijden zijn bijna driemaal zo lang, namelijk 86 dagen. Maar liefst 80% van alle beoordelingen overstijgt deze adviestermijn. In figuur 3 is te zien dat er naast korte toetsingstijden (20 beoordelingen tussen de 0 en 20 dagen) ook 32 verklaringen zijn die meer dan 150 dagen in beslag nemen. Dit betekent dat 32 verklaringen vijf maal de gestelde adviestermijn overstijgen. Binnen het kader van protocoltoetsing, bepaalt de lokale uitvoerbaarheidsverklaring voor het grootste deel de duur van de gehele toetsingsprocedure. Verkorting van deze toetsing zal een grote tijdwinst voor het starten van clinical trials betekenen. In figuur 4 is het verloop weergegeven van tijden behorende bij de lokale uitvoerbaarheidsverklaringen. De piek in 2005 waar de gemiddelde tijd 80 dagen bedraagt, is het afgelopen jaar overschreden. NCTD Monitor 2009 / 16

17 figuur 3: aantal Spreiding van de toetsingstijden voor lokale uitvoerbaarheidsverklaringen in de periode maart februari > interval (in dagen) figuur 4: gemiddelde dagen Gemiddelde toetsingstijden (doorlooptijden) die nodig zijn voor het afgeven van een lokale uitvoerbaarheidsverklaring in de periode jaartallen NCTD Monitor 2009 / 17

18 Disclaimer Behoudens de in of krachtens de Auteurswet 1912 gestelde uitzonderingen mag niets uit de NCTD Monitor in welke vorm en op welke wijze dan ook, worden verveelvoudigd en/of aan derden openbaargemaakt zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Nefarma. Nefarma heeft haar uiterste best gedaan om ervoor te zorgen dat de gepresenteerde informatie actueel, correct en zorgvuldig is. Desondanks accepteren wij geen aansprakelijkheid voor eventuele onjuistheden in de gepresenteerde informatie, noch voor schade, overlast of ongemak die voortvloeit uit of samenhangt met het gebruik van de in deze publicatie opgenomen informatie. NCTD-project Projectleider: mw. ir. N.A. Kraaijeveld, senior beleidsadviseur medisch-wetenschappelijke zaken Nefarma, Statistiek en data-analyse: mw. drs. C.J.A. van der Burg, telefoon , Stagiair: Martin van Dommelen, Student VU, Health and Life sciences, management, policy-analysis and entrepreneurship. Secretariaat: mw. E. Boele, telefoon , Nefarma 2009

19

20 Nefarma vereniging innovatieve geneesmiddelen Nederland Postbus AP Den Haag +31 (0)

NCTD Monitor. augustus 2008. vereniging innovatieve geneesmiddelen Nederland. Nefarma Clinical Trial Database

NCTD Monitor. augustus 2008. vereniging innovatieve geneesmiddelen Nederland. Nefarma Clinical Trial Database NCTD Monitor augustus 2008 vereniging innovatieve geneesmiddelen Nederland Nefarma Clinical Trial Database Inhoudsopgave NCTD Monitor 2008 Samenvatting en conclusies 5 Inleiding 7 Monitor 2008 9 Overall

Nadere informatie

NCTD Monitor AUGUSTUS 2010. vereniging innovatieve geneesmiddelen Nederland. Nefarma Clinical Trial Database

NCTD Monitor AUGUSTUS 2010. vereniging innovatieve geneesmiddelen Nederland. Nefarma Clinical Trial Database NCTD Monitor AUGUSTUS 2010 vereniging innovatieve geneesmiddelen Nederland Nefarma Clinical Trial Database Inhoudsopgave NCTD Monitor 2010 5 Samenvatting en conclusies 8 Inleiding 12 Toelichting monitor

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 20 202 3 452 Wijziging van de Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen in verband met de evaluatie van deze wet en herstel van onvolledige implementatie

Nadere informatie

AMC Uitvoeringsrichtlijnen: Goedkeuring medisch-wetenschappelijk onderzoek door de Raad van Bestuur

AMC Uitvoeringsrichtlijnen: Goedkeuring medisch-wetenschappelijk onderzoek door de Raad van Bestuur AMC Uitvoeringsrichtlijnen: Goedkeuring medisch-wetenschappelijk onderzoek door de Raad van Bestuur en Deelname van personeelsleden en studenten aan medisch-wetenschappelijk onderzoek Versie 1.1 Dit document

Nadere informatie

Wat zijn feiten en cijfers rond geneesmiddelenonderzoek?

Wat zijn feiten en cijfers rond geneesmiddelenonderzoek? Deze kaart geeft een overzicht van beschikbare feiten en geneesmiddelenonderzoek. De kaart is tot stand gekomen op basis van literatuuronderzoek, interviews en denksessies met deskundigen. Met dank aan

Nadere informatie

Jaarverslag 2013. Introductie

Jaarverslag 2013. Introductie DCTF Jaarverslag 2013 Introductie De Dutch Clinical Trial Foundation (DCTF) is op 1 februari 2007 opgericht om de positie van Nederland op het terrein van klinisch wetenschappelijk onderzoek te versterken.

Nadere informatie

Masterplan professionalisering voorbereiding mensgebonden genees- en hulpmiddelen onderzoek;

Masterplan professionalisering voorbereiding mensgebonden genees- en hulpmiddelen onderzoek; Masterplan professionalisering voorbereiding mensgebonden genees- en hulpmiddelen onderzoek; Eén voor allen en allen voor één Voorwoord Dames en heren, Bewegen is goed. Niet alleen voor de gezondheid,

Nadere informatie

Henk Jan Out, Paul van Meurs en Rudolf van Olden. Van eerste humane toediening tot algemeen gebruik

Henk Jan Out, Paul van Meurs en Rudolf van Olden. Van eerste humane toediening tot algemeen gebruik VII 1 Introductie tot de farmaceutische geneeskunde................................ 1 Henk Jan Out, Paul van Meurs en Rudolf van Olden I Van eerste humane toediening tot algemeen gebruik 2 Exploratory

Nadere informatie

Jaarverslag 2012 Introductie MasterPlan

Jaarverslag 2012 Introductie MasterPlan Introductie De Dutch Clinical Trial Foundation (DCTF) is op 1 februari 2007 opgericht om de positie van Nederland op het terrein van klinisch wetenschappelijk onderzoek te versterken. Het uiteindelijke

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP Den Haag www.rijksoverheid.nl Kenmerk

Nadere informatie

3 april 2014 Partnership in Clinical Trials Martijn Griep, PhD Associate Director Kwaliteit en Naleving Janssen GCO Benelux, Tilburg

3 april 2014 Partnership in Clinical Trials Martijn Griep, PhD Associate Director Kwaliteit en Naleving Janssen GCO Benelux, Tilburg Ideale site ideale samenwerking in clinical trials 3 april 2014 Partnership in Clinical Trials Martijn Griep, PhD Associate Director Kwaliteit en Naleving Janssen GCO Benelux, Tilburg MICROSOFT CORPORATION

Nadere informatie

Toelichting nadere uitwerking van artikel 16 Gedragscode Geneesmiddelenreclame inzake niet-wmo-plichtig onderzoek

Toelichting nadere uitwerking van artikel 16 Gedragscode Geneesmiddelenreclame inzake niet-wmo-plichtig onderzoek Toelichting nadere uitwerking van artikel 16 Gedragscode Geneesmiddelenreclame inzake niet-wmo-plichtig onderzoek Inleiding 1. De CGR heeft deze Richtlijnen over niet-wmo-plichtig onderzoek vastgesteld

Nadere informatie

Reglement van de Psychologisch Ethische Toetsingscommissie

Reglement van de Psychologisch Ethische Toetsingscommissie Reglement van de Psychologisch Ethische Toetsingscommissie Zie ook www.tilburguniversity.edu/petc Het doel van psychologisch ethische toetsing Psychologisch ethische toetsing is nodig om de belangen van

Nadere informatie

Praktische implementatie Europese verordening Geneesmiddelen onderzoek

Praktische implementatie Europese verordening Geneesmiddelen onderzoek Praktische implementatie Europese verordening Geneesmiddelen onderzoek Dr. Joost Keers Hoofd Wetenschappelijk Instituut j.keers@mzh.nl 050 524 5826 http://www.ccmo.nl/nl/europese-verordening Belangrijke

Nadere informatie

Ethisch toetsen van sociaalwetenschappelijk. Prof.dr. Cilia Witteman

Ethisch toetsen van sociaalwetenschappelijk. Prof.dr. Cilia Witteman Ethisch toetsen van sociaalwetenschappelijk onderzoek Prof.dr. Cilia Witteman 1 Aanleiding voor het oprichten van de Ethische Commissie Gedragswetenschappen (ECG) aan de Faculteit Sociale Wetenschappen

Nadere informatie

PILOT. TOETSINGSKADER NIET-WMO-PLICHTIG (nwmo) ONDERZOEK

PILOT. TOETSINGSKADER NIET-WMO-PLICHTIG (nwmo) ONDERZOEK PILOT TOETSINGSKADER NIET-WMO-PLICHTIG (nwmo) ONDERZOEK Stuurgroep nwmo Prof. Dr. Herman Pieterse (Voorzitter) Profess Medical Consultancy B.V. Dhr. Drs. Pieter Kievit Dhr. Dr. Eric Hoedemaker Mevr. Tanja

Nadere informatie

Standard Operating Procedure

Standard Operating Procedure Standard Operating Procedure STZ SOP: VC9 Proefpersonen- en aansprakelijkheidsverzekering (centraal) Distributielijst : STZ Datum : 10-03-2014 Revisiedatum : 10-03-2015 Veranderingen ten opzichte van eerdere

Nadere informatie

Reglement Medisch-ethische toetsingscommissie Onze Lieve Vrouwe Gasthuis

Reglement Medisch-ethische toetsingscommissie Onze Lieve Vrouwe Gasthuis Reglement Medisch-ethische toetsingscommissie Onze Lieve Vrouwe Gasthuis CONSIDERANS De medisch-ethische toetsingscommissie als bedoeld in artikel 16, eerste lid, van de Wet medisch- wetenschappelijk onderzoek

Nadere informatie

Datum 12 april 2011 Betreft Kamervragen

Datum 12 april 2011 Betreft Kamervragen > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

EU verordening geneesmiddelenonderzoek

EU verordening geneesmiddelenonderzoek EU verordening geneesmiddelenonderzoek Beoordelingen Europese s/jl mul/na/onaal vs. na/onale aanvraag Let op: de beoordeling wordt niet bij u ingediend maar in Europa via een Europese portal De beoordeling

Nadere informatie

(Industrie geïnitieerd) Onderzoek in de STZ Omgeving' Joep Dille (j.dille@isala.nl) Manager wetenschapsbureau Isala klinieken, Zwolle

(Industrie geïnitieerd) Onderzoek in de STZ Omgeving' Joep Dille (j.dille@isala.nl) Manager wetenschapsbureau Isala klinieken, Zwolle (Industrie geïnitieerd) Onderzoek in de STZ Omgeving' Joep Dille (j.dille@isala.nl) Manager wetenschapsbureau Isala klinieken, Zwolle Take home message Ga op zoek naar wat mensen drijft en sluit daarbij

Nadere informatie

ccmo-richtlijn Externe Toetsing 2012

ccmo-richtlijn Externe Toetsing 2012 Richtlijn van de centrale commissie medisch-wetenschappelijk onderzoek krachtens artikel 24 van de Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen, inzake de toetsingsprocedure multicenteronderzoek en

Nadere informatie

EU verordening no 536/2014 betreffende klinische proeven met geneesmiddelen voor menselijk gebruik

EU verordening no 536/2014 betreffende klinische proeven met geneesmiddelen voor menselijk gebruik EU verordening no 536/2014 betreffende klinische proeven met geneesmiddelen voor menselijk gebruik -Implicaties voor onderzoekers- Paula Vossebeld Symposium van de V&VN RP 10 november 2015 Verordening

Nadere informatie

Monitoring van Investigator Initiated onderzoek

Monitoring van Investigator Initiated onderzoek Monitoring van Investigator Initiated onderzoek V1.0 Angela Vlug Clinical Research Bureau VUmc Wat is een IIS (volgens de NFU) Onderzoek waarvoor de raad van bestuur van een (universitair) medisch centrum

Nadere informatie

Organisatie voor onderzoek

Organisatie voor onderzoek Organisatie voor onderzoek Op weg naar een optimale organisatie voor klinisch onderzoek Een rapportage van de werkgroep Toetsing, in het kader van de uitwerking van het Masterplan door de Dutch Clinical

Nadere informatie

NAAR TRANSPARANTE TRIALS

NAAR TRANSPARANTE TRIALS 4 E JAARCONGRES NAAR TRANSPARANTE TRIALS BETER INZICHT IN KLINISCH GENEESMIDDELENONDERZOEK VOOR ZORGAANBIEDERS, ZORGPROFESSIONALS, PATIËNTEN, INDUSTRIE EN BELEIDSMAKERS Woensdag 23 juni 2010 Amrâth Hotel

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

Aanmelden WMO-plichtig onderzoek

Aanmelden WMO-plichtig onderzoek Aanmelden WMO-plichtig onderzoek 1. Doel Het beschrijven van de procedure die gevolgd wordt bij het aanmelden van onderzoek dat onder de WMO valt en waarbij ZGV optreedt als deelnemend centrum. Voordat

Nadere informatie

drs. J.N. Jedema, voorzitter METC Stichting BEBO Ontstaan en ontwikkeling van de Stichting

drs. J.N. Jedema, voorzitter METC Stichting BEBO Ontstaan en ontwikkeling van de Stichting drs. J.N. Jedema, voorzitter METC Stichting BEBO Ontstaan en ontwikkeling van de Stichting 25 jaar Stichting Beoordeling Ethiek Biomedisch Onderzoek De Medisch Ethische Commissie van de Stichting BEBO

Nadere informatie

Gecertificeerde opleiding voor alle klinisch onderzoekers

Gecertificeerde opleiding voor alle klinisch onderzoekers Gecertificeerde opleiding voor alle klinisch onderzoekers Joep Rijnierse, Medical Director Amgen namens Werkgroep Verbetering R&D klimaat DCTF workshop Oktober 2012 Uitdaging Uitdaging Oplossing - Patiëntgebonden

Nadere informatie

GHB hulpvraag in Nederland

GHB hulpvraag in Nederland GHB hulpvraag in Nederland Belangrijkste ontwikkelingen van de hulpvraag voor GHB problematiek in de verslavingszorg 2007-2012 Houten, mei 2013 Stichting IVZ GHB hulpvraag in Nederland Belangrijkste ontwikkelingen

Nadere informatie

Jaarverslag 2014. METC Máxima Medisch Centrum

Jaarverslag 2014. METC Máxima Medisch Centrum Jaarverslag 2014 METC Máxima Medisch Centrum Inhoud Voorwoord p. 3 Inleiding p. 3 Bevoegd gezag METC p. 4 Samenstelling commissie p. 4 Samenstelling secretariaat p. 4 Werkwijze commissie p. 5 Samenvatting

Nadere informatie

De laatste versie van dit document is te downloaden op: www.umcutrecht.nl/metc. Indienen documenten bij de METC UMC Utrecht

De laatste versie van dit document is te downloaden op: www.umcutrecht.nl/metc. Indienen documenten bij de METC UMC Utrecht Indienen documenten bij de METC UMC Utrecht Begin hier Bekijk in onderstaande tabel wat u wilt indienen. Kijk daarna welke methode van indiening en welke documenten bij uw indiening horen. Volg bij het

Nadere informatie

INFORMATIEBLAD. Maart 2011

INFORMATIEBLAD. Maart 2011 INFORMATIEBLAD AANMELDING TRIALBUREAU/DATACENTRUM Maart 2011 Kanker zo snel mogelijk terugdringen en onder controle brengen. We zijn er voor mensen die leven met kanker en de mensen die met hen samenleven.

Nadere informatie

Medischwetenschappelijk onderzoek. Algemene informatie voor de proefpersoon

Medischwetenschappelijk onderzoek. Algemene informatie voor de proefpersoon Medischwetenschappelijk onderzoek Algemene informatie voor de proefpersoon Inhoud Inleiding 3 Medisch-wetenschappelijk onderzoek 4 Wat is medisch-wetenschappelijk onderzoek? Wat zijn proefpersonen? Hoe

Nadere informatie

Samenwerking in academisch netwerkenrken

Samenwerking in academisch netwerkenrken Home no. 3 Juni 2015 Juridische aspecten Eerdere edities Verenso.nl Samenwerking in academisch netwerkenrken Goed gedrag in wetenschappelijk onderzoek Dr. Anke Persoon, coördinator UKON, afdeling ELG,

Nadere informatie

Antwoorden op kamervragen van het Kamerlid Van Gerven over prozac voor kinderen. (2009Z03061 / 2080914240)

Antwoorden op kamervragen van het Kamerlid Van Gerven over prozac voor kinderen. (2009Z03061 / 2080914240) Antwoorden op kamervragen van het Kamerlid Van Gerven over prozac voor kinderen. (2009Z03061 / 2080914240) Vraag 1 Wat is uw mening over de nieuwe behandelrichtlijn Addendum Depressie bij kinderen, volgens

Nadere informatie

Kwaliteitshandboek wetenschapsbeleid Kennemer Gasthuis en Spaarne Ziekenhuis

Kwaliteitshandboek wetenschapsbeleid Kennemer Gasthuis en Spaarne Ziekenhuis Kwaliteitshandboek wetenschapsbeleid Kennemer Gasthuis en Spaarne Ziekenhuis maart 2011 INLEIDING INHOUD WETENSCHAPSBELEID 1. Inleiding 3 2. Afkortingen en begrippen 4 3. Typen klinisch-wetenschappelijk

Nadere informatie

Samenwerking China (NSFC) - Joint seminars

Samenwerking China (NSFC) - Joint seminars 1 Samenwerking China (NSFC) Call for proposals Samenwerking China (NSFC) - Joint seminars 2016 Den Haag, december 2015 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek 2 Inleiding en doel NWO heeft

Nadere informatie

Jaarrapport Cenzo totaal 2013

Jaarrapport Cenzo totaal 2013 Jaarrapport Cenzo totaal 2013 Copyright Niets uit deze uitgave mag zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Cenzo worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt. Voor het gebruik van de informatie

Nadere informatie

Alcoholvergiftigingen en ongevallen met alcohol bij jongeren van 10 tot en met 24 jaar

Alcoholvergiftigingen en ongevallen met alcohol bij jongeren van 10 tot en met 24 jaar Alcoholvergiftigingen en ongevallen met alcohol bij jongeren van 10 tot en met 24 jaar H. Valkenberg Uitgegeven door Stichting Consument en Veiligheid Postbus 75169 1070 AD Amsterdam maart 2012 Bij de

Nadere informatie

Standard Operating Procedure

Standard Operating Procedure Standard Operating Procedure STZ SOP: U9 Monitoren Distributielijst : STZ Datum : 15-10-2012 Revisiedatum : 15-10-2013 Veranderingen ten opzichte van eerdere versies Versiedatum Hoofdstuk Versiedatum Hoofdstuk

Nadere informatie

Klinisch onderzoek bij kinderen en jongeren met kanker. wat is het en hoe werkt het?

Klinisch onderzoek bij kinderen en jongeren met kanker. wat is het en hoe werkt het? Klinisch onderzoek bij kinderen en jongeren met kanker wat is het en hoe werkt het? De behandeling van kinderen en jongeren met kanker vindt meestal plaats in combinatie met een klinisch onderzoek. We

Nadere informatie

DE MONITOR. Bijlage 1

DE MONITOR. Bijlage 1 DE MONITOR Bijlage 1 legenda procesfase rol voorbereidingsfase v=verantwoordelijk uitvoeringsfase p= partner gerealiseerd evaluatiefase Geen actie agenda werkgroep aandachtslevel regisseur **** direct

Nadere informatie

innovatieve geneesmiddelen Onmisbare pijler onder de gezondheidszorg

innovatieve geneesmiddelen Onmisbare pijler onder de gezondheidszorg vereniging innovatieve geneesmiddelen Nederland innovatieve geneesmiddelen Onmisbare pijler onder de gezondheidszorg geneesmiddelen bedrijven gezondheidszorg samenleving 5 9 15 19 Onmisbare pijler onder

Nadere informatie

EU verordening no 536/2014 betreffende klinische proeven met geneesmiddelen voor menselijk gebruik

EU verordening no 536/2014 betreffende klinische proeven met geneesmiddelen voor menselijk gebruik EU verordening no 536/2014 betreffende klinische proeven met geneesmiddelen voor menselijk gebruik -Implicaties voor CCMO, METC s en onderzoekers- Paula Vossebeld DCTF jaarcongres 7 oktober 2015 Verordening

Nadere informatie

SEMINAR 4 NOVEMBER 2014

SEMINAR 4 NOVEMBER 2014 SEMINAR 4 NOVEMBER 2014 Professioneel opzetten en uitvoeren van klinisch onderzoek www.deresearchmanager.nl Striksteeg 7 7411 KR Deventer 0570 594 789 info@deresearchmanager.nl Ontwikkeling Afdeling Innovatie

Nadere informatie

Check Je Kamer Rapportage 2014

Check Je Kamer Rapportage 2014 Check Je Kamer Rapportage 2014 Kwantitatieve analyse van de studentenwoningmarkt April 2015 Dit is een uitgave van de Landelijke Studenten Vakbond (LSVb). Voor vragen of extra informatie kan gemaild worden

Nadere informatie

Standard Operating Procedure

Standard Operating Procedure Standard Operating Procedure STZ SOP: U4 Registratie /randomisatie procedure Distributielijst : STZ Datum : 19-06-2014 Revisiedatum : 19-06-2015 Veranderingen ten opzichte van eerdere versies Versiedatum

Nadere informatie

Veel gestelde vragen Medisch-wetenschappelijk onderzoek met medische hulpmiddelen 1

Veel gestelde vragen Medisch-wetenschappelijk onderzoek met medische hulpmiddelen 1 Veel gestelde vragen Medisch-wetenschappelijk onderzoek met medische hulpmiddelen 1 1. Wat is een medisch hulpmiddel? De wettelijke definitie 2 van een medisch hulpmiddel luidt: Een medisch hulpmiddel

Nadere informatie

1 Bezoekersbeurs. Call for proposals. Bezoekersbeurs. Den Haag, december 2015 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek

1 Bezoekersbeurs. Call for proposals. Bezoekersbeurs. Den Haag, december 2015 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek 1 Bezoekersbeurs Call for proposals Bezoekersbeurs 2016 Den Haag, december 2015 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek Inleiding en doel Met de bezoekersbeurzen stimuleert NWO het bezoek

Nadere informatie

Kwaliteitscommissie TMI

Kwaliteitscommissie TMI Kwaliteitscommissie TMI Doel TMI is opgericht om commercieel vastgoed taxaties op een kwalitatief hoger niveau te brengen. Speerpunten zijn de kwaliteit van taxaties als wel de competenties van de taxateurs.

Nadere informatie

Handleiding. Investigational Medicinal Product Dossier (IMPD)

Handleiding. Investigational Medicinal Product Dossier (IMPD) Handleiding Investigational Medicinal Product Dossier (IMPD) Inhoudsopgave Afkortingen... - 3 - Wat is het IMPD?... - 4 - Beslisschema inhoud IMPD... - 5 - Beschrijving inhoud IMPD... - 6 - Overzicht hoofdstukken

Nadere informatie

Contract Research Organisaties in Nederland Inventarisatie en kwaliteitsniveau

Contract Research Organisaties in Nederland Inventarisatie en kwaliteitsniveau Contract Research Organisaties in Nederland Inventarisatie en kwaliteitsniveau RIVM rapport 370005001/2011 K. Notenboom A.R. Molema-Buursma I. Hegger Contract Research Organisaties in Nederland: inventarisatie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 31 452 Wijziging van de Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen in verband met de evaluatie van deze wet en herstel van onvolledige implementatie

Nadere informatie

Samenwerking China (NSFC) - Reis- en verblijfkosten

Samenwerking China (NSFC) - Reis- en verblijfkosten 1 Samenwerking China (NSFC) Call for proposals Samenwerking China (NSFC) - Reis- en verblijfkosten 2016 Den Haag, december 2015 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek 2 Inleiding en doel

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) Zowel beleidsmakers en zorgverleners als het algemene publiek zijn zich meer en meer bewust van de essentiële rol van kwaliteitsmeting en - verbetering in het verlenen van

Nadere informatie

Aanvraag tot aanpassing van de lijst. Koen De Smet, Eva D Haese, Frédéric Lecomte, Sigrid Mulier, Valérie Noblesse

Aanvraag tot aanpassing van de lijst. Koen De Smet, Eva D Haese, Frédéric Lecomte, Sigrid Mulier, Valérie Noblesse Aanvraag tot aanpassing van de lijst Koen De Smet, Eva D Haese, Frédéric Lecomte, Sigrid Mulier, Valérie Noblesse 1 Procedure tot aanpassing van lijst Procedure tot aanpassing van de lijst: Implantaten

Nadere informatie

KWALITEITSHANDBOEK WETENSCHAPSBELEID KENNEMER GASTHUIS EN SPAARNE ZIEKENHUIS. Organisatie en richtlijnen medisch-wetenschappelijk onderzoek

KWALITEITSHANDBOEK WETENSCHAPSBELEID KENNEMER GASTHUIS EN SPAARNE ZIEKENHUIS. Organisatie en richtlijnen medisch-wetenschappelijk onderzoek KWALITEITSHANDBOEK WETENSCHAPSBELEID KENNEMER GASTHUIS EN SPAARNE ZIEKENHUIS Organisatie en richtlijnen medisch-wetenschappelijk onderzoek april 2014 Inhoudsopgave 1. INLEIDING 1.1. Organisatie wetenschap

Nadere informatie

Europese verordening klinische proeven. Harrie Storms (VWS)

Europese verordening klinische proeven. Harrie Storms (VWS) Europese verordening klinische proeven Harrie Storms (VWS) 1 Veranderingen EU verordening Indiening via EU-portal (nationale studies en multinationale studies) Centrale beoordeling van multinationaal onderzoek

Nadere informatie

website www.nvmetc.nl

website www.nvmetc.nl Verslag NVMETC secretarissenoverleg 19 juni 2014 1. Opening en vaststelling agenda Dhr. Davids geeft aan, dat een belangrijke reden van dit secretarissenoverleg is, dat we van elkaar horen wat er speelt

Nadere informatie

Onderzoek naar de opbrengsten van de methode Lijn 3 10-11-2014

Onderzoek naar de opbrengsten van de methode Lijn 3 10-11-2014 Onderzoek naar de opbrengsten van de methode Lijn 3 10-11-2014 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 2 2. WINTERSIGNALERING... 3 3. ZOMERSIGNALERING... 6 4. CONCLUSIES... 9 1 1. Inleiding Inleiding Bureau ICE

Nadere informatie

Clinical Trials in Nederland: op weg naar topkwaliteit DCTF Congres 3 oktober 2012 Lunteren. M.P.W. Lamberti, BA Algemeen Directeur

Clinical Trials in Nederland: op weg naar topkwaliteit DCTF Congres 3 oktober 2012 Lunteren. M.P.W. Lamberti, BA Algemeen Directeur Clinical Trials in Nederland: op weg naar topkwaliteit DCTF Congres 3 oktober 2012 Lunteren M.P.W. Lamberti, BA Algemeen Directeur Maastricht UMC-Holding MUMC-Holding CTCM BPCM MI Groningen Utrecht Nijmegen

Nadere informatie

Informatiebrief D-dimer and AP-FXIII in CVT studie, versie 1.2 3 november 2011. D-dimer en AP-FXIII in de diagnostiek van sinustrombose

Informatiebrief D-dimer and AP-FXIII in CVT studie, versie 1.2 3 november 2011. D-dimer en AP-FXIII in de diagnostiek van sinustrombose Informatiebrief voor de patiënt in tweede instantie Informatiebrief over de studie naar Geachte mevrouw / mijnheer, Op het moment dat u deze brief leest bent u herstellende van klachten waarvoor u werd

Nadere informatie

Vervolgonderzoek vuurwerkongevallen 2014-2015

Vervolgonderzoek vuurwerkongevallen 2014-2015 Vervolgonderzoek vuurwerkongevallen 2014-2015 Susanne Nijman Huib Valkenberg Uitgegeven door VeiligheidNL Postbus 75169 1070 AD Amsterdam februari 2015 Vervolgonderzoek vuurwerkongevallen 2014-2015 2 Extern

Nadere informatie

Alcoholvergiftigingen en ongevallen met alcohol bij jongeren van 10 tot en met 24 jaar

Alcoholvergiftigingen en ongevallen met alcohol bij jongeren van 10 tot en met 24 jaar Alcoholvergiftigingen en ongevallen met alcohol bij jongeren van 10 tot en met 24 jaar H.Valkenberg S. Nijman Uitgegeven door Stichting Consument en Veiligheid Postbus 75169 1070 AD Amsterdam juni 2011

Nadere informatie

Onderzoek naar de beste behandeling van epilepsie-achtige hersenactiviteit na reanimatie

Onderzoek naar de beste behandeling van epilepsie-achtige hersenactiviteit na reanimatie TELSTAR: Treatment of ELectroencephalographic STatus epilepticus After cardiopulmonary Resuscitation (ABR 46296) Onderzoek naar de beste behandeling van epilepsie-achtige hersenactiviteit na reanimatie

Nadere informatie

Gedragscode Medische Hulpmiddelen (GMH)

Gedragscode Medische Hulpmiddelen (GMH) Gedragscode Medische Hulpmiddelen (GMH) Inleiding en verantwoording De gezamenlijke medische hulpmiddelenindustrie SOMT, Stichting Ondernemingen Medische Technologie, heeft op uitdrukkelijk verzoek van

Nadere informatie

Informatiebrief voor de patiënt

Informatiebrief voor de patiënt Informatiebrief voor de patiënt Informatiebrief over de studie naar Geachte mevrouw / mijnheer, Uw arts vermoedt dat u de ziekte sinustrombose heeft. Op dit moment wordt er wetenschappelijk onderzoek gedaan

Nadere informatie

Samenwerking Taiwan (MOST) - Scientist exchange

Samenwerking Taiwan (MOST) - Scientist exchange 1 Samenwerking Taiwan (MOST) Call for proposals Samenwerking Taiwan (MOST) - Scientist exchange 2016 Den Haag, december 2015 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek 2 Inleiding en doel

Nadere informatie

Onderzoek naar het effect van body mass index (BMI) en het roken van sigaretten op de opname van fentanyl

Onderzoek naar het effect van body mass index (BMI) en het roken van sigaretten op de opname van fentanyl Patiënteninformatie Onderzoek naar het effect van body mass index (BMI) en het roken van sigaretten op de opname van fentanyl Geachte heer/mevrouw, U bent in het Erasmus MC onder behandeling voor een vorm

Nadere informatie

Controleprotocol Jaarrekening Gemeente De Bilt 2014

Controleprotocol Jaarrekening Gemeente De Bilt 2014 Behoort bij raadsbesluit d.d. 29 januari 2015 tot vaststelling van het 'Controleprotocol 2014'. Controleprotocol Jaarrekening 2014 Inhoudsopgave 1. Samenvatting... 3 2. Inleiding... 3 2.1 Doelstelling...

Nadere informatie

Medisch-wetenschappelijk onderzoek Algemene informatie voor de proefpersoon

Medisch-wetenschappelijk onderzoek Algemene informatie voor de proefpersoon Uitgave Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postadres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag Bezoekadres Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag Telefoon (070) 340 79 11 Informatie Voor informatie en vragen

Nadere informatie

KLANTENTEVREDENHEIDSONDERZOEK FACULTATIEVE OPDRACHT PRIORITEITENBELEID. Resultaten

KLANTENTEVREDENHEIDSONDERZOEK FACULTATIEVE OPDRACHT PRIORITEITENBELEID. Resultaten KLANTENTEVREDENHEIDSONDERZOEK FACULTATIEVE OPDRACHT PRIORITEITENBELEID Resultaten Dienstverlening m.b.t. de facultatieve opdracht prioriteitenbeleid in het kader van het decreet van 13 juli 2001 en het

Nadere informatie

Datum 25 januari 2013 Betreft MAU 2013-2015. Geacht college,

Datum 25 januari 2013 Betreft MAU 2013-2015. Geacht college, > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag Aan Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 T 070 333 44 44 F 070 333 40 33 www.rijksoverheid.nl Contact Betreft MAU 2013-2015 Geacht college,

Nadere informatie

research manager wij maken kwaliteit in de zorg meetbaar

research manager wij maken kwaliteit in de zorg meetbaar research manager wij maken kwaliteit in de zorg meetbaar research manager is een product van: Cloud9 Software B.V. www.cloud9software.nl wij maken kwaliteit in de zorg meetbaar U kunt via onderstaande

Nadere informatie

Bent u gevraagd voor medisch wetenschappelijk onderzoek?

Bent u gevraagd voor medisch wetenschappelijk onderzoek? Bent u gevraagd voor medisch wetenschappelijk onderzoek? Inhoud Pagina Inleiding... 2 Medisch wetenschappelijk onderzoek... 3 Waarom zou u meedoen... 4 Onderzoeksfasen... 5 Medisch Ethische Commissie...

Nadere informatie

Medische vertaling: van onderzoek tot bijsluiter

Medische vertaling: van onderzoek tot bijsluiter Medische vertaling: van onderzoek tot bijsluiter Een medische vertaling is een complexe aangelegenheid. De cyclus die een geneesmiddel doorloopt van ontwikkeling tot productie kent vele fases. Elk van

Nadere informatie

In dit nummer. Jaargang 9 Nummer 2 Juni 2005. Voorwoord van de Redactie...2. Secretarissenoverleg...2 mw. drs. Y. Turksema

In dit nummer. Jaargang 9 Nummer 2 Juni 2005. Voorwoord van de Redactie...2. Secretarissenoverleg...2 mw. drs. Y. Turksema Jaargang 9 Nummer 2 Juni 2005 In dit nummer Voorwoord van de Redactie...2 Secretarissenoverleg...2 mw. drs. Y. Turksema Snelheid van beoordeling...2 dhr. mr. drs. F.M. van Agt Redactie-adres: NVMETC Joyce

Nadere informatie

Jeugdgezondheidszorg 1 Uitgebreide versie:27-3-2012 v.10 GGD Zuid Limburg

Jeugdgezondheidszorg 1 Uitgebreide versie:27-3-2012 v.10 GGD Zuid Limburg Titel van het onderzoek: Hulp voor jongeren met vragen of problemen via internet Inleiding: Beste leerling, Aan de hand van de vragenlijst die je hebt ingevuld, vinden we het nodig om je nog een keer terug

Nadere informatie

Op de vragen van het lid Slob over de procedures en kosten bij verlenging van rijbewijzen, kan ik u als volgt antwoorden.

Op de vragen van het lid Slob over de procedures en kosten bij verlenging van rijbewijzen, kan ik u als volgt antwoorden. > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

CIJFERS & TRENDS IN DE NEDERLANDSE FUSIE- EN OVERNAMEMARKT VOOR MKB-BEDRIJVEN

CIJFERS & TRENDS IN DE NEDERLANDSE FUSIE- EN OVERNAMEMARKT VOOR MKB-BEDRIJVEN CIJFERS & TRENDS IN DE NEDERLANDSE FUSIE- EN OVERNAMEMARKT VOOR MKB-BEDRIJVEN Q2 2015 Q2 2015 1 Voorwoord Dit is de tweede van 2015, het kwartaalonderzoek van Brookz, platform voor bedrijfsovername. Hierin

Nadere informatie

Medischwetenschappelijk. onderzoek. Algemene informatie voor de proefpersoon

Medischwetenschappelijk. onderzoek. Algemene informatie voor de proefpersoon Medischwetenschappelijk onderzoek Algemene informatie voor de proefpersoon Inhoud Inleiding 5 Medisch-wetenschappelijk onderzoek 6 Wat is medisch-wetenschappelijk onderzoek? Wat zijn proefpersonen? Wie

Nadere informatie

Feiten en cijfers. Beroerte. Aantal nieuwe patiënten met een beroerte. Definitie. Uitgave van de Nederlandse Hartstichting.

Feiten en cijfers. Beroerte. Aantal nieuwe patiënten met een beroerte. Definitie. Uitgave van de Nederlandse Hartstichting. Feiten en cijfers Uitgave van de Nederlandse Hartstichting November 211 Beroerte Definitie Beroerte (in het Engels Stroke ), ook wel aangeduid met cerebrovasculaire aandoeningen/accidenten/ziekte (CVA),

Nadere informatie

Hoe gaat dit er in de toekomst uitzien?

Hoe gaat dit er in de toekomst uitzien? Hoe gaat dit er in de toekomst uitzien? Joep Dille, Manager afdeling Innovatie en Wetenschap, Isala Gebruiker IT IS ALL IN THE CLOUDS Programma Drie Vragen: Waarom heeft Isala gegevens nodig? (management

Nadere informatie

Kengetallen. E-5 MPR-Kwaliteit. Inleiding. MPR 24 uur. 4 Betekenis van MPR 24 uur

Kengetallen. E-5 MPR-Kwaliteit. Inleiding. MPR 24 uur. 4 Betekenis van MPR 24 uur Kengetallen E-5 MPR-Kwaliteit Inleiding Via Melkproductieregistratie (MPR) worden gegevens over de melk-, vet en eiwitproductie van de veestapel verzameld. Deze gegevens zijn de basis van managementinformatie

Nadere informatie

ScaleUp Dashboard 2015

ScaleUp Dashboard 2015 Rapportage ScaleUp Dashboard 2015 ScaleUp Dashboard 2015 Prof. dr. Justin Jansen Lotte de Vos Rotterdam School of Management Erasmus Centre for Entrepreneurship Conclusies Nederland staat aan de Europese

Nadere informatie

Kwaliteit: Minder is meer

Kwaliteit: Minder is meer Kwaliteit: Minder is meer Kwaliteit in klinisch onderzoek met medische hulpmiddelen Jako Pranger QA Manager Cardialysis 9 Nov 2012 Kwaliteit en integriteit Mensgebonden onderzoek Trends in kwaliteitsbeleving

Nadere informatie

De werkafspraken hebben vooralsnog alleen betrekking op geneesmiddelenreclame in de zin van hoofdstuk 9 van de Geneesmiddelenwet.

De werkafspraken hebben vooralsnog alleen betrekking op geneesmiddelenreclame in de zin van hoofdstuk 9 van de Geneesmiddelenwet. Werkafspraken tussen de Inspectie voor de Gezondheidszorg (inspectie), de stichting Code Geneesmiddelenreclame (CGR) en de Keuringsraad Openbare Aanprijzing Geneesmiddelen (KOAG) over de wijze van samenwerking

Nadere informatie

Actuele informatie over de zorgvraag van (zwangere) vrouwen en hun partners en het werk en de positie van de eerstelijns verloskunde in Nederland

Actuele informatie over de zorgvraag van (zwangere) vrouwen en hun partners en het werk en de positie van de eerstelijns verloskunde in Nederland Actuele informatie over de zorgvraag van (zwangere) vrouwen en hun partners en het werk en de positie van de eerstelijns verloskunde in Nederland Informatie voor de verloskundige Het doel van deze Deliver

Nadere informatie

BROK staat voor Basiscursus Regelgeving en Organisatie voor Klinisch onderzoekers.

BROK staat voor Basiscursus Regelgeving en Organisatie voor Klinisch onderzoekers. VEELGESTELDE VRAGEN OVER DE BROK CURSUS Wat is de BROK cursus? BROK staat voor Basiscursus Regelgeving en Organisatie voor Klinisch onderzoekers. Aan de uitvoering van mensgebonden onderzoek worden door

Nadere informatie

Invoering WIK een goede zet!

Invoering WIK een goede zet! Invoering WIK een goede zet! Korte peiling over een actueel onderwerp op het gebied van credit management juni 2013 Korte peiling: WIK B15893 / juni 2013 Pag. 1 Copyright 2013 Blauw Research bv Alle rechten

Nadere informatie

Invoering WIK een goede zet!

Invoering WIK een goede zet! Invoering WIK een goede zet! Korte peiling over een actueel onderwerp op het gebied van credit management juni 2013 Korte peiling: WIK B15893 / juni 2013 Pag. 1 Copyright 2013 Blauw Research bv Alle rechten

Nadere informatie

Samenwerking Japan (JSPS) - Joint seminars

Samenwerking Japan (JSPS) - Joint seminars 1 Samenwerking Japan (JSPS) Call for proposals Samenwerking Japan (JSPS) - Joint seminars 2016 Den Haag, december 2015 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek 2 Inleiding en doel NWO heeft

Nadere informatie

!!!!! Rapport samengesteld door: Saïdjah Tijtel. Tom Vansteenkiste. April 2014. Alle rechten voorbehouden +32-2- 219-11- 74 +32-2- 218-78- 21

!!!!! Rapport samengesteld door: Saïdjah Tijtel. Tom Vansteenkiste. April 2014. Alle rechten voorbehouden +32-2- 219-11- 74 +32-2- 218-78- 21 De Belgische farmaceu0sche industrie 2014 Rapport samengesteld door: Saïdjah Tijtel Tom Vansteenkiste April 2014 Nederlandse Kamer van Koophandel voor België en Luxemburg Tervurenlaan 168 bus 2, 1150 Brussel

Nadere informatie

farmafeiten vereniging innovatieve geneesmiddelen Nederland

farmafeiten vereniging innovatieve geneesmiddelen Nederland farmafeiten vereniging innovatieve geneesmiddelen Nederland Farmafeiten 2011 Inhoud Nefarma > Nefarma, vereniging innovatieve geneesmiddelen Nederland, representeert farmaceutische bedrijven die zich bezig

Nadere informatie

Onderzoek naar termijnoverschrijding bij afhandeling WOZ-bezwaren

Onderzoek naar termijnoverschrijding bij afhandeling WOZ-bezwaren WAARDERINGSKAMER Onderzoek naar termijnoverschrijding bij afhandeling WOZ-bezwaren Een onderzoek naar overschrijding van de jaargrens bij de afhandeling van WOZ-bezwaarschriften 18 juli 2014 Inhoudsopgave

Nadere informatie

VOORSTEL AAN HET ALGEMEEN BESTUUR

VOORSTEL AAN HET ALGEMEEN BESTUUR datum vergadering 17 juni 2010 auteur Daniëlle Vollering telefoon 033-43 46 133 e-mail dvollering@wve.nl afdeling Staf behandelend bestuurder drs. J.M.P. Moons onderwerp agendapunt Uitkomst en benutting

Nadere informatie

De Nederlandse Vereniging voor Farmaceutische Geneeskunde (NVFG) is een wetenschappelijke beroepsvereniging die professionals werkzaam op het gebied

De Nederlandse Vereniging voor Farmaceutische Geneeskunde (NVFG) is een wetenschappelijke beroepsvereniging die professionals werkzaam op het gebied De Nederlandse Vereniging voor Farmaceutische Geneeskunde (NVFG) is een wetenschappelijke beroepsvereniging die professionals werkzaam op het gebied van klinisch onderzoek, registratie, bijwerkingenrapportage

Nadere informatie