NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2015-2018"

Transcriptie

1 NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN

2 NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN

3 Inhoudsopgave 1. Inleiding Algemene regels met betrekking tot het reserve- en voorzieningenbeleid Inleiding Het onderscheid tussen reserves en voorzieningen Functies van reserves Bevoegdheden Bespaarde rente Administratieve verwerking reserves en voorzieningen Weerstandsvermogen Reserve- en voorzieningenbeleid gemeente Grootegast Algemene reserve (buffer) Bestemmingsreserves Voorzieningen Rentetoerekening Beschikken over reserves en voorzieningen Investeringen Weerstandsvermogen Voorstel Relevante wetgeving Toelichting per reserve en voorziening Bijlage: Overzicht eigen financieringsmiddelen 3

4 1. Inleiding Conform het BBV en de daarmee samenhangende financiële verordening ex. art. 212 GW wordt eens in de vier jaar een nota reserves en voorzieningen ter vaststelling aan de Raad voorgelegd (art. 11 Financiële verordening Grootegast 2015). De huidige notitie reserve- en voorzieningenbeleid is op 4 oktober 2011 vastgesteld en was van toepassing op de jaren De geactualiseerde nota geldt voor de jaren Het doel van de nota is om per reserve en per voorziening zaken als doel, vorming, omvang en looptijd te beschouwen en zo nodig opnieuw te bepalen. Overigens worden bij de jaarrekening de reserves en voorzieningen ook kritisch onder de loep genomen. Het voordeel van een periodieke afzonderlijke nota is de uitgebreidere informatiewaarde en een meer toegespitste focus op het reserve- en voorzieningenbeleid. Deze nota bestaat uit: een theoretisch deel met daarin de algemene regels met betrekking tot het reserve- en voorzieningenbeleid; het reserve- en voorzieningenbeleid van de gemeente Grootegast. een deel met beslispunten uit deze nota; de relevante wetgeving; een toelichting per reserve en voorziening. Daarnaast wordt in Bijlage 1 een overzicht van de eigen financieringsmiddelen weergegeven (de stand van de reserves en voorzieningen op ). 4

5 2. Algemene regels met betrekking tot het reserve- en voorzieningenbeleid 2.1. Inleiding De reserves vormen volgens het BBV inclusief het resultaat na bestemming volgend uit de programmarekening, het eigen vermogen van de gemeente. Voorzieningen daarentegen behoren tot het vreemde vermogen (omdat hier verplichtingen tegenover staan). De reserves en voorzieningen worden dus gerekend tot de eigen financieringsmiddelen van de gemeente en beperken zo de noodzaak tot financiering via rentedragend vreemd vermogen. 2.2 Het onderscheid tussen reserves en voorzieningen Reserves en voorzieningen worden vaak in één adem genoemd. Toch is er een wezenlijk onderscheid. Voorzieningen worden gevormd omdat daar gecalculeerde verplichtingen of risico's tegenover staan (voorzieningen zijn dus gelabelde middelen). De raad kan in principe de bestemming van de voorzieningen dan ook niet wijzigen. Bij reserves ligt dat anders. Hierbij heeft de raad die vrijheid wel. Op deze wijze kunnen bijvoorbeeld incidentele middelen worden vrijgemaakt voor andere prioriteiten. Reserves Reserves zijn vermogensbestandsdelen die als eigen vermogen worden aangemerkt (artikel 42 BBV) en die behoren tot het vrij besteedbare vermogen waarover de raad het budgetrecht heeft. Op grond van artikel 43 lid 1 van het BBV moeten de reserves in de balans worden onderscheiden naar: a. de algemene reserve; b. bestemmingsreserves. Tot de algemene reserve worden de eigen vermogensbestanddelen gerekend die zijn gevormd zonder dat daaraan door de raad een bestemming is gegeven. Hiertoe worden gerekend alle reserves, niet zijnde bestemmingsreserves. Hieronder valt bijvoorbeeld ook het positieve rekeningresultaat, voor zover hieraan nog geen bestemming is gegeven. Bestemmingsreserves zijn middelen die de raad heeft geparkeerd om te zijner tijd te besteden aan een bepaald doel. De raad kan (op basis van nieuwe inzichten bijvoorbeeld) de bestemming van die middelen of een deel daarvan ergens anders voor inzetten (art 43 lid 2 BBV). Mutaties in reserves worden apart verwerkt in de exploitatie. Als gevolg hiervan ontstaan twee exploitatiesaldi: saldo van baten en lasten (= exclusief reserveringen); saldo gerealiseerd resultaat (= inclusief reserveringen). Het verschil tussen deze twee saldi zijn de mutaties in de reserves. In het BBV is voorgeschreven dat zowel bij de begroting als bij de rekening dit inzicht wordt gegeven. De uiteindelijke mutaties lopen via de wettelijk voorgeschreven functie 980. Voorzieningen Artikel 44 van het BBV geeft aan dat 1. Voorzieningen worden gevormd wegens: a. verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs te schatten; b. op de balansdatum bestaande risico's ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten; c. kosten die in een volgend jaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand jaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren. d. de bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen, waarvoor een heffing wordt geheven als bedoeld in artikel 35, eerste lid, onder b. 2. Tot de voorzieningen worden ook gerekend van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden, met uitzondering van de voorschotbedragen, bedoeld in artikel 49, onderdeel b. 5

6 3. Voorzieningen worden niet gevormd voor jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume (voor structurele uitgaven, die jaarlijks tot (nagenoeg) eenzelfde bedrag terugkomen in de begroting, mag dus géén voorziening worden gevormd). Van een voorziening is dus sprake als het gaat om te kwantificeren financiële verplichtingen of risico's (als een risico niet kwantificeerbaar is zal dat risico opgenomen moeten worden in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing). Elke voorziening moet de omvang hebben van de betreffende verplichting of het betreffende risico (mag dus niet groter, maar ook niet kleiner zijn). Mutaties in voorzieningen (toevoegingen dan wel 'vrijval') vloeien dus voort uit het aanpassen van de omvang van een voorziening aan een nieuw noodzakelijk niveau of door toepassing van niet benutte gelden in de exploitatie; de overige mutaties in voorzieningen bestaan alleen uit 'verminderingen wegens aanwending voor het doel waarvoor de voorziening is ingesteld'. Voorzieningen hebben een verplichtend karakter. De uitgaven worden rechtstreeks afgeboekt van een voorziening. De uitvoering van het programma en daarmee het verloop van de voorzieningen, wordt toegelicht in de begroting en de jaarstukken. Voorzieningen mogen niet met een negatief bedrag op de balans voorkomen. 2.3 Functies van reserves In het totale financiële beleid hebben de reserves en voorzieningen een aantal functies, namelijk: Financieringsfunctie Bestedingsfunctie Bufferfunctie Inkomensfunctie Egalisatiefunctie Financieringsfunctie: kapitaaluitgaven (investeringen) worden gefinancierd met middelen. Eigen vermogen (reserves) of vreemd vermogen (bijvoorbeeld langlopende geldleningen en/of specifieke voorzieningen). Bestedingsfunctie: een reservering om de realisering van activa mogelijk te maken. In dergelijke gevallen wordt het gereserveerde bedrag gebruikt voor de dekking van de kapitaallasten van investeringsuitgaven. Bufferfunctie: het mogelijk maken van noodzakelijke aanpassingen, processen geleidelijk -en dus niet schoksgewijs- te laten verlopen en onverwachte tegenvallers op te vangen. Inkomensfunctie: de door de reserve gegenereerde bespaarde rente wordt gebruikt als budgettair dekkingsmiddel. Egalisatiefunctie: reserves kunnen worden gevormd om baten en lasten over de jaren heen gelijkmatig te verdelen. Extreme pieken en dalen in de exploitatiebegroting kunnen zo worden vermeden. Zo ook kunnen ongewenste schommelingen in tarieven die aan derden in rekening worden gebracht door middel van een egalisatiereserve worden opgevangen. 6

7 2.4 Bevoegdheden In onderstaande tabel worden de verschillen in bevoegdheden ten aanzien van de reserves en voorzieningen gegeven. Reserves Instelling Raad Raad Besluit dotatie Raad College Voorzieningen Besluit onttrekking Raad College* Besluit tot wijziging bestemming Onttrekking Raad Resultaatbestemming (via exploitatie) Raad Aanwending vrij Ja Nee Financieel onderbouwd Niet noodzakelijk * Binnen kaders financiële onderbouwing 2.5 Bespaarde rente Buiten exploitatie om Ja Door het vormen van reserves en voorzieningen wordt vermogen afgezonderd. Door de reserves en voorzieningen te gebruiken als financieringsmiddel wordt rente bespaard die anders betaald had moeten worden voor aan te trekken vreemd vermogen. Deze rentebaten mogen worden toegevoegd aan de reserves. Aan voorzieningen mag geen rente toegevoegd worden (artikel 45 BBV). Het toevoegen van rente is immers niet nodig, omdat de omvang van de voorzieningen altijd even groot moet zijn als de verplichtingen, verliezen of risico's. 2.6 Administratieve verwerking reserves en voorzieningen Reserves worden gevoed door bestemming. Dit vindt plaats via het resultaatbestemmende deel van de begroting (artikel 17sub d BBV ) en/of de jaarrekening (artikel 27 sub d BBV). In principe kunnen toevoegingen en onttrekkingen aan de (bestemmings)reserves in de jaarrekening verwerkt worden tot maximaal het bedrag dat via begrotingswijzigingen door de raad is goedgekeurd voor de betreffende (bestemmings)reserve. 2.7 Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is het vermogen van de gemeente om onvoorziene zaken en financiële tegenvallers op te kunnen vangen zonder dat de normale bedrijfsvoering wordt aangetast. Het weerstandsvermogen dient ook te voorkomen dat elke financiële tegenvaller dwingt tot bezuinigen. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit (de risico's waarover financieel geen voorzieningen of verzekeringen zijn afgesloten). Gezien het voorgaand zal het duidelijk zijn dat reserves een belangrijk onderdeel zijn van het weerstandsvermogen van de gemeente. 7

8 3. Reserve- en voorzieningenbeleid gemeente Grootegast In dit hoofdstuk zullen we het huidige beleid van de gemeente Grootegast toetsen aan de in het tweede hoofdstuk gegeven algemene regels van het reserve- en voorzieningenbeleid. Cursief geven we vervolgens aan hoe we denken hiermee verder te gaan. 3.1 Algemene reserve (buffer) De algemene reserve maakt onderdeel uit van het eigen vermogen van de gemeente. De omvang is mede bepalend voor de mate waarin wij in staat zijn om onvoorziene tegenvallers op te vangen en geeft ons de tijd om noodzakelijke aanpassingen te treffen. Het huidige beleid is dat aan de algemene reserve de batige rekeningsaldi worden toegevoegd, voor zover de raad hieraan nog geen bestemming heeft gegeven. Nadelige rekeningsaldi worden altijd ten laste van de algemene reserve gebracht. Een vraag is hoe hoog de algemene reserve buffer zou moeten zijn? Een wettelijke norm voor deze hoogte ontbreekt. Een norm die vaker wordt gehanteerd bij gemeenten met een inwoneraantal < is 5% van het jaarbudget. Per 31 december 2014 bedraagt de algemene reserve buffer De omzet voor 2015 is circa 27 miljoen. Dit betekent, dat de buffer minimaal 1,35 miljoen moet zijn. Overigens wordt de rente over deze buffer ook ten gunste van de exploitatie gebracht, maar gelijktijdig wordt bij de uitgaven als incidenteel onvoorzien eenzelfde bedrag begroot. Hiermee wordt voorkomen dat bij een eventuele aanspraak op deze buffer dit ook gevolgen heeft voor de exploitatie. De ondergrens van de Algemene Reserve Buffer handhaven op minimaal 5% van de omzet. De rente over de Algemene Reserve Buffer in de jaarlijkse begroting blijven toevoegen aan de post incidenteel onvoorziene uitgaven. 3.2 Bestemmingsreserves De bestemmingsreserves maken deel uit van het eigen vermogen van de gemeente. Kenmerkend voor bestemmingsreserves is de vrije aanwendbaarheid van deze middelen. Per definitie is er sprake van beleidsvrijheid. De raad heeft altijd de mogelijkheid om de bestemming van deze categorie reserves te wijzigen. Vorming van een bestemmingsreserve kan bijvoorbeeld gebeuren door het bestemmen van (een gedeelte van) een positief rekeningsaldo of een deel van de algemene reserve af te zonderen. Aanwending zal alleen plaatsvinden voor het doel, waarvan zij is ingesteld. Per reserve wordt bekeken of rentetoevoeging gewenst, dan wel noodzakelijk is (bijvoorbeeld om toekomstige kostenstijgingen van het doel, waarvoor wordt gereserveerd op te vangen). Is dit niet het geval, dan wordt de rente als dekkingsmiddel voor de exploitatiebegroting gebruikt. Als in dat geval over de reserve wordt beschikt, heeft dit wel gevolgen op de exploitatie (rente-inkomst valt weg). Voor wat betreft het vormen van bestemmingsreserves wordt terughoudend beleid gehanteerd. Na de vorige actualisatie zijn de volgende reserves door de raad opgeheven: revitalisering bedrijventerreinen; vuilstortplaats; promotiecampagne; voormalige voorziening onderhoud buitenkant basisscholen; onderhoud gymlokaal Sebaldeburen. Gevormd zijn de reserves: oefenruimte muziekvereniging/mfa; nog te betalen bedragen. De stand van de bestemmingsreserve bestemmingsplannen en projecten is per 1/1/ Deze stand ligt onder de gesteld ondergrens. Voorgesteld wordt om toe te voegen aan deze reserve. Dekking hiervoor wordt gevonden in de exploitatie 2015 (ten laste van eenmalig onvoorziene u uitgaven). Een tweede optie is het bijstellen van de ondergrens. Gelet op de landelijke risico s met betrekking tot de grondexploitatie en de focus 8

9 van de toezichthouder en de accountant op de grondexploitatie heeft bijstorten de voorkeur. Daarmee blijft ook het consistente beleid van onze gemeente gehandhaafd. De ondergrens voor het instellen van een bestemmingsreserve handhaven op Rente over de bestemmingsreserves wordt in principe niet aan die reserves toegevoegd, tenzij nadrukkelijk gemotiveerd. Een bedrag van ten laste van de exploitatie 2015 aan de reserve bestemmingsplannen en projecten toevoegen. 3.3 Voorzieningen De voorzieningen representeren verplichtingen en verliezen, waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs is in te schatten. Het betreffen onzekere verplichtingen, qua omvang en/of tijd. Tot 2015 waren er voor het onderhoud aan de gebouwen drie voorzieningen: onderhoud gebouwen; onderhoud gemeentewerf; sporthal De Leegens. Met de begrotingswijziging van december 2014 is besloten om van deze voorzieningen samen te voegen tot de Voorziening onderhoud gebouwen. Gelijktijdig is de bestemmingsreserve Onderhoud gymzaal Sebaldeburen opgeheven en ondergebracht in deze voorziening. De jaarlijkse onderhoudslasten van alle gemeentelijke gebouwen (niet de scholen) worden na de tweejaarlijkse actualisatie van de onderhoudsplannen berekend op een 10-jaars gemiddelde. Dan wordt ook bekeken of het saldo van de voorziening toereikend is. Als in één van de eerste jaren het (groot) onderhoud fors hoger is dan dit gemiddelde kan een voorziening negatief komen te staan. Dit is evenwel niet toegestaan. Een voorziening moet toereikend zijn om toekomstige verplichtingen te kunnen voldoen. In een voorkomend geval zal dan moeten worden bijgestort. Het saldo van de onderhoudsvoorziening op het benodigde niveau brengen bij het opstellen van de rekening van het jaar, waarin de 2-jaarlijkse actualisatie van het meerjarenonderhoudsplan heeft plaatsgevonden. 3.4 Rentetoerekening Met de vaststelling van de uitgangspunten voor de begroting (kadernota 2011) is de rekenrente op 4% vastgesteld. Gelet op de huidige lage marktrente met ingang van 2016 uitgaan van een rekenrente van 3%. Dit percentage zal ook worden voorgesteld als uitgangspunt bij het vaststellen van de begroting 2016 e.v. Als rekenrente uitgaan van 3%. 3.5 Beschikken over reserves en voorzieningen In principe is het beschikken over reserves en voorzieningen een bevoegdheid van de Raad (gebeurt meestal via de vaststelling van de programmabegroting). Tot maximaal het begrote bedrag mogen onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves plaatsvinden. Om praktische redenen is deze bevoegdheid gemandateerd aan het college met uitzondering van de algemene reserve, de algemene reserve buffer en het gemeentelijk landschapsfonds (conform raadsbesluit van 21 januari 2003). Deze verruiming is een praktische oplossing om extra administratieve lasten te voorkomen. Daarnaast komt het de transparantie ten goede. Tenslotte worden alle niet door de gemeenteraad geautoriseerde mutaties bij het vaststellen van de rekening alsnog geautoriseerd. De accountant geeft jaarlijks een verklaring af onder voorwaarde van goedkeuring door de gemeenteraad van de extra onttrekking dan wel toevoeging. Het college van burgemeester van wethouders is bevoegd om bedragen aan de reserves toe te voegen, dan wel te onttrekken. Voor de Algemene Reserve, Algemene Reserve Buffer en het Landschapsfonds blijft deze bevoegdheid aan de gemeenteraad. 9

10 3.6 Investeringen Investeringen worden vanuit het oogpunt van behoedzaam financieel beleid geactiveerd en middels kapitaallasten gedekt uit de gemeentelijke exploitatie. Beleid van de gemeente Grootegast is om investeringen met een maatschappelijk nut in een zo kort mogelijke termijn en als de financiële positie dit toelaat in één keer af te schrijven. Deze werkwijze bespaart rentelasten en/of afschrijvingslasten. Indien de financiële mogelijkheden dit toelaten worden investeringsuitgaven met een maatschappelijk nut in één keer afgeschreven. 3.7 Weerstandsvermogen Bij het bepalen van de weerstandscapaciteit wordt rekening gehouden met de algemene reserve en de vrij aanwendbare (bestemmings-)reserves. Niet alle bestemmingsreserves kunnen in de berekening meegenomen worden, omdat daar veelal een expliciete bestemming aan is gegeven (zie bijvoorbeeld de reserve wegen, bruggen en openbare verlichting). In formele zin kan de raad in geval van calamiteiten de bestemming veranderen waardoor deze reserves wel vrij besteedbaar zijn. Alternatieve inzet van bestemmingsreserves leidt echter onherroepelijk tot vertraging of zelfs afstel van plannen. In dit licht worden bestemmingsreserves niet tot de weerstandscapaciteit van de gemeente gerekend. 10

11 4. Voorstel De beslispunten uit voorgaande zetten we op een rijtje: De ondergrens van de Algemene Reserve Buffer handhaven op minimaal 5% van de omzet. De rente over de Algemene Reserve Buffer in de jaarlijkse begroting blijven toevoegen aan de post incidenteel onvoorziene uitgaven. De ondergrens voor het instellen van een bestemmingsreserve handhaven op Rente over de bestemmingsreserves wordt in principe niet aan die reserves toegevoegd, tenzij nadrukkelijk gemotiveerd. Een bedrag van ten laste van de exploitatie 2015 aan de reserve bestemmingsplannen en projecten toevoegen Het saldo van de onderhoudsvoorziening op het benodigde niveau brengen bij het opstellen van de rekening van het jaar, waarin de 2-jaarlijkse actualisatie van het meerjarenonderhoudsplan heeft plaatsgevonden. Als rekenrente vooralsnog uitgaan van 3% met ingang van Het college van burgemeester van wethouders is bevoegd om bedragen aan de reserves toe te voegen, dan wel te onttrekken. Voor de Algemene Reserve, Algemene Reserve Buffer en het Landschapsfonds blijft deze bevoegdheid aan de gemeenteraad. Indien de financiële mogelijkheden dit toelaten worden investeringsuitgaven met een maatschappelijk nut in één keer afgeschreven. 11

12 5. Relevante wetgeving De nota reserves en voorzieningen refereert naar een aantal artikelen uit de relevante wetgeving. Dit zijn de volgende: Artikel 11 Financiële verordening Grootegast Het college biedt de raad eens in de vier jaar een nota reserves en voorzieningen aan. Deze nota wordt door de raad vastgesteld en behandelt: a. de vorming en besteding van reserves; b. de vorming en besteding van voorzieningen; en c. de rentetoerekening aan reserves en voorzieningen. 2. Bij een voorstel voor de instelling van een bestemmingsreserve voor een investeringsvoornemen wordt minimaal aangegeven: a. het specifieke doel van de reserve; b. de voeding van de reserve; c. de maximale hoogte van de reserve; en d. de maximale looptijd. Artikel 17 BBV Het overzicht van baten en lasten bevat: d. de beoogde toevoegingen en onttrekkingen aan reserves per programma. Artikel 27 BBV 1. Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening bevat: d. de werkelijke toevoegingen en onttrekkingen aan reserves; 2. Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening bevat van de onderdelen genoemd in het eerste lid ook de ramingen uit de begroting voor en na wijziging. Artikel 42 BBV 1. Het eigen vermogen bestaat uit de reserves en het gerealiseerde resultaat volgend uit het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening. 2. Het in het eerste lid bedoelde resultaat wordt afzonderlijk opgenomen als onderdeel van het eigen vermogen. Artikel 43 BBV 1. In de balans worden de reserves onderscheiden naar: a. de algemene reserve; b. de bestemmingsreserves 2. Een bestemmingsreserve is een reserve waaraan de raad een bepaalde bestemming heeft gegeven. Artikel 44 BBV 1. Voorzieningen worden gevormd wegens: a. verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs is te schatten; b. op de balansdatum bestaande risico's ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is in te schatten; c. kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren; d. de bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen, waarvoor een heffing wordt geheven als bedoeld in artikel 35, eerste lid, onder b. 2. Tot voorzieningen worden ook gerekend van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden, met uitzondering van de voorschotbedragen, bedoeld in artikel 49, onderdeel b. 3. Voorzieningen worden niet gevormd voor jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume. Artikel 45 BBV Rentetoevoegingen aan voorzieningen zijn niet toegestaan. 12

13 Artikel 49 BBV 1. In de balans worden onder de overlopende passiva afzonderlijk opgenomen: b. de van de Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren. Artikel 62 BBV 1. Alle vaste activa worden voor het bedrag van de investering geactiveerd. 2. In afwijking van het eerste lid kunnen bijdragen van derden die in directe relatie staan met een actief op de waardering daarvan in mindering worden gebracht. 3. In afwijking van het eerste lid kunnen reserves in mindering worden gebracht op investeringen, als bedoeld in artikel 59, het vierde lid. 4. In afwijking van het eerste lid moeten de voorzieningen, bedoeld in artikel 44, eerste lid, onder d, in mindering gebracht worden op de investeringen, bedoeld in artikel 35, eerste lid, onder b. 13

14 6. Toelichting per reserve en voorziening Algemene Reserves Naam reserve Interne order Doelstelling Voeding Algemene reserve Stand per 1/1/ Minimale omvang - Maximale omvang - Rentetoevoeging Typering Motivering Algemeen weerstandsvermogen Op ad-hoc basis te bepalen Exploitatie Vrij aanwendbare reserve Over dit deel van de algemene reserve wordt de rente als inkomst gebruikt in de exploitatie. Beschikken over deze reserve betekent dus een vermindering aan rente-inkomsten in de exploitatie. Deze reserve heeft een inkomens-, bestedings- en financieringsfunctie Ontwikkelingen Stand Bedrag

15 Naam reserve Interne order Doelstelling Voeding Stand per 1/1/ Minimale omvang Maximale omvang - Rentetoevoeging Typering Motivering Algemene reserve buffer Algemeen weerstandsvermogen voor het opvangen van tegenvallers. Afgezonderd deel algemene reserve 5% van de omzet op begrotingsbasis. Rente wordt ten gunste van de exploitatie gebracht onder gelijktijdige toevoeging aan de post 'eenmalige onvoorziene uitgaven'. Vrij aanwendbare reserve Omdat bij incidentele tegenvallers over deze buffer moet kunnen worden beschikt wordt de rente niet als algemeen dekkingsmiddel ten gunste van de exploitatie geboekt, maar wordt deze ingezet ter dekking van eenmalige uitgaven in het begrotingsjaar. Per 31 december 2014 bedraagt de Algemene reserve buffer De omzet voor 2015 is circa Dit betekent dat de buffer minimaal moet zijn. Het vrije weerstandsvermogen ( de buffer ) is dus op peil. Ontwikkelingen Stand Bedrag

16 Bestemmingsreserves Naam reserve Interne order Doelstelling Voeding Stand per 1/1/ Minimale omvang Maximale omvang Rentetoerekening Typering Motivering Reserve bestemmingsplannen en projecten De reserve dient als buffer voor de winst / verlies van de diverse bestemmingsplannen. Resultaten grondexploitatie Reserve Vrij aanwendbare bestemmingsreserve De resultaten van de gerealiseerde bestemmingsplannen en projecten komen ten gunste/ten laste van deze bestemmingsreserve. Uit de winst van het bestemmingsplan Drachtsterweg fase III moet op basis van een eerder besluit van de raad, het negatief resultaat van de investeringsbijdrage in de binnensportaccommodatie Opende worden gedekt. Tot deze dekking een feit is, worden de kapitaallasten hiervan ten laste van de eenmalige middelen in de exploitatie gebracht. Met het vaststellen van deze nota wordt toegevoegd. Ontwikkelingen Stand Bedrag

17 Naam reserve Interne order Doelstelling Voeding Stand per 1/1/ Minimale omvang - Maximale omvang - Rentetoerekening Typering Motivering Reserve gemeentelijk Landschapsfonds Het instandhouden en verbeteren van de karakteristieke natuur en het karakteristieke landschap van het Zuidelijk Westerkwartier middels het genereren van additionele middelen. Per m² verkochte kavel wordt 4 toegevoegd aan deze reserve. Voor het plan Kroonsfeld geldt nog de oude afspraak, namelijk 2 per m². Reserve Vrij aanwendbare bestemmingsreserve Ontwikkelingen Stand Bedrag

18 Naam reserve Interne order Doelstelling Voeding Stand per 1/1/ Minimale omvang - Maximale omvang - Rentetoerekening Typering Motivering Reserve wegen, bruggen en openbare verlichting Reserve ter dekking van onderhoud van de wegen, bruggen en openbare verlichting. Overschotten/tekorten op de jaarlijkse budgetten voor onderhoud wegen, bruggen en openbare verlichting komen ten gunste/ten laste van deze reserve Exploitatie Reserve voor toekomstige verplichtingen Deze reserve wordt gebruikt als een soort van schommelfonds om de afwijkingen tussen de werkelijke uitgaven en de begrote budgetten op te vangen. Ontwikkelingen Stand Bedrag Stand Wegen Bruggen Openbare verlichting

19 Naam reserve Interne order Doelstelling Voeding Reserve MFA's Stand per 1/1/ Minimale omvang - Maximale omvang - Rentetoerekening Typering Motivering Reserve om MFA's te realiseren in Kornhorn en Lutjegast. Bestemming rekeningsaldo 2009 en onttrekking Algemene Reserve Reserve Vrij aanwendbare bestemmingsreserve Voor de realisering van de MFA s in Kornhorn en Lutjegast is eerder per project een investeringsbijdrage van beschikbaar gesteld. In Lutjegast is het project inmiddels afgerond. Het saldo dat nu nog beschikbaar is, is bestemd voor het MFA in Kornhorn. De uitwerking van de plannen is inmiddels zover gevorderd, dat de realisering in 2015 wordt verwezenlijkt. Nadien kan deze reserve worden opgeheven. Ontwikkelingen Stand Bedrag

20 Naam reserve Interne order Doelstelling Voeding - Stand per 1/1/ Minimale omvang - Maximale omvang - Rentetoerekening Typering Motivering Reserve oefenruimte muziekvereniging/mfa Reserve om een oefenruimte te realiseren in Grootegast (al dan niet als onderdeel van een MFA). Reserve Vrij aanwendbare bestemmingsreserve Met het vaststellen van de kadernota 2012 is besloten deze reserve in te stellen met als bestemming een te realiseren oefenruimte voor muziekverenigingen in Grootegast (al dan niet als onderdeel van een MFA). Ontwikkelingen Stand Bedrag

21 Naam reserve Interne order Doelstelling Voeding Stand per 1/1/ Minimale omvang - Maximale omvang - Rentetoerekening Typering Motivering Reserve nog te betalen bedragen Reserve voor middelen die ter beschikking zijn gesteld voor toekomstige prestaties. Reserve Reserve voor toekomstige verplichtingen Om administratieve redenen is deze bestemmingsreserve nog te betalen bedragen ingesteld. Deze reserve wordt bij de jaarovergang gevoed met middelen die door de gemeenteraad beschikbaar zijn gesteld voor een prestatie in het af te sluiten boekjaar en waarvan de prestatie (deels) in het volgende boekjaar plaatsvindt. De middelen dienen voor het bestedingsdoel beschikbaar te blijven. Een praktische, transparante en rechtmatige wijze om de betreffende middelen door te schuiven naar het volgende boekjaar is om dit via zo n reserve te doen. In de jaarrekening worden de gereserveerde middelen expliciet toegelicht. De bevoegdheid tot onttrekken en toevoegen van bedragen aan deze reserve (net zoals bij de andere bestemmingsreserves met uitzondering van het gemeentelijk landschapsfonds) te mandateren aan het college. Ontwikkelingen Stand Bedrag

22 Voorzieningen Naam voorziening Interne order Doelstelling Stand per 1/1/ Minimale omvang - Maximale omvang - Rentetoerekening Typering Motivering Voorziening onderhoud gebouwen Voorziening is ter dekking van onderhoud van gemeentelijke gebouwen. Exploitatie Voorziening voor toekomstige verplichtingen De voorziening is ingesteld om het onderhoud van de gemeentelijke gebouwen (niet de schoolgebouwen) te dekken. Niet benutte onderhoudsbudgetten worden bij het opstellen van de jaarrekening aan deze voorziening toegevoegd. Indien in een jaar meer aan onderhoud wordt uitgegeven dan het 10-jaars gemiddelde budget, dan worden deze kosten rechtstreeks op de voorziening verantwoord. Op 16 december 2014 is besloten om de twee bestaande onderhoudsvoorzieningen en de bestemmingsreserve onderhoud gymzaal Sebaldeburen samen te voeren tot de Voorziening onderhoud gebouwen. De voorzieningen sporthal De Leegens en Onderhoud gemeentewerf zijn opgeheven. Het saldo van de voorziening wordt op het benodigde niveau gebracht bij het opstellen van de rekening van het jaar, waarin de 2-jaarlijkse actualisatie van het meerjarenonderhoudsplan heeft plaats gevonden. Ontwikkelingen Stand Bedrag

23 Naam voorziening Interne order Doelstelling Stand per 1/1/ Minimale omvang - Maximale omvang - Rentetoerekening Typering Motivering Voorziening onderzoekskosten Gemeentelijk Rioleringplan (GRP) Voorziening is ingesteld om fluctuaties in de onderzoekskosten van riolering op te vangen. Exploitatie Voorziening voor toekomstige verplichtingen In 2014 is een nieuw GRP vastgesteld voor de periode De onderzoekskosten zijn berekend op een 4-jaars gemiddelde. Het verschil tussen het 4-jaars gemiddelde en de werkelijke kosten komt ten gunste / laste van deze voorziening. Ontwikkelingen Stand Bedrag

24 Naam voorziening Interne order Doelstelling Stand per 1/1/ Minimale omvang - Maximale omvang - Rentetoerekening Typering Motivering Voorziening deelname BV's Escrow en CBL Voorziening is ingesteld voor het opvangen van mogelijke financiële tegenvallers bij de afwikkeling van de overname van Essent door RWE. Exploitatie Voorziening voor toekomstige verplichtingen Deze voorziening is in 2009 opgenomen en komt precies overeen met het bedrag, dat bij de verkoop van Essent aan RWE als activa is ingezet voor het opvangen van mogelijke financiële tegenvallers bij de overdracht. In verband met de onzekerheid hierover is het totale bedrag dus als voorziening geparkeerd. Bij een financieel gunstige afwikkeling komt (de rest van) dit saldo ten gunste van de algemene middelen. In 2011 is en vrijgevallen. Ontwikkelingen Stand Bedrag

25 Naam voorziening Interne order Doelstelling Stand per 1/1/ Minimale omvang - Maximale omvang - Rentetoerekening Typering Motivering Voorziening pensioenlasten ex-wethouders Voorziening ter dekking van (toekomstige) pensioenlasten. Exploitatie Voorziening voor toekomstige verplichtingen Deze voorziening is ingesteld omdat gemeenten verplicht zijn om een voorziening in te stellen voor pensioenen van wethouders (wet aanpassing APPA). Uitkeringen aan betreffende wethouders en/of partners worden rechtstreeks ten laste van deze voorziening gebracht. Al meerdere jaren is voor de toekomstige pensioenen van wethouders een verzekering afgesloten. Deze voorziening is bestemd voor de pensioenen van twee voormalige wethouders, waarvoor die verzekering nog niet bestond. Ontwikkelingen Stand Bedrag

26 Naam voorziening Interne order Doelstelling Stand per 1/1/ Minimale omvang - Maximale omvang - Rentetoerekening Typering Voorziening voormalig personeel Voor de loonkosten van een voormalig personeelslid is een voorziening getroffen. Exploitatie Voorziening voor toekomstige verplichtingen Motivering Deze voorziening eindigt uiterlijk per 1 november Ontwikkelingen Stand Bedrag

Nota Reserves en Voorzieningen

Nota Reserves en Voorzieningen Nota Reserves en Voorzieningen 1 2 Inhoud 1 Visie en wettelijke kaders 5 1.1 1.2 Visie Wettelijke kaders 2 Reserves 7 2.1 Soorten reserves 8 2.1.1 Algemene reserves 2.2 2.3 2.4 3 Voorzieningen 11 3.1 3.2

Nadere informatie

Nota reserves en voorzieningen 2015-2018

Nota reserves en voorzieningen 2015-2018 Nota reserves en voorzieningen 2015-2018 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Beleidslijnen reserves en voorzieningen... 4 2.1 Definities en regelgeving... 4 2.2 Toerekening van rente... 5 3. Huidige standen

Nadere informatie

Beleidsnota reserves en voorzieningen

Beleidsnota reserves en voorzieningen Beleidsnota reserves en voorzieningen 2015 Gemeente Cuijk Datum vaststelling: 14 december 2015 Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 1.1 Aanleiding herziening beleidsnota reserves en voorzieningen 2 1.2 Doel van

Nadere informatie

Nota Reserves en Voorzieningen 2014 Gemeente Zundert

Nota Reserves en Voorzieningen 2014 Gemeente Zundert Nota Reserves en Voorzieningen 2014 Gemeente Zundert Intern document 2014/10084 behorende bij B&W nota 2014/10024 Colofon Uitgave Mei 2014 Gemeente Zundert Markt 1 4881 CN Zundert Postbus 10.001 4880 CA

Nadere informatie

NOTA RESERVES & VOORZIENINGEN RECREATIESCHAP ROTTEMEREN

NOTA RESERVES & VOORZIENINGEN RECREATIESCHAP ROTTEMEREN NOTA RESERVES & VOORZIENINGEN RECREATIESCHAP ROTTEMEREN Opgesteld door: G.Z-H In opdracht van: Recreatieschap Rottemeren Postbus 341 3100 AH Schiedam Tel.: 010-2981010 Fax: 010-2981020 September 2014 1.

Nadere informatie

Nota reserves en voorzieningen Gemeente Oost Gelre 2010

Nota reserves en voorzieningen Gemeente Oost Gelre 2010 Nota reserves en voorzieningen Gemeente Oost Gelre 2010 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2 Inleiding 2 2. Overzicht van reserves en voorzieningen resultaatsbestemming 2009 3 3. Besluit Begroting en Verantwoording

Nadere informatie

Versie Deelraad April 2012. Beleidsnotitie Reserves en Voorzieningen

Versie Deelraad April 2012. Beleidsnotitie Reserves en Voorzieningen Versie Deelraad April 2012 Beleidsnotitie Reserves en Voorzieningen Inhoud 1. Inleiding 4 2. Begripsbepaling 5 2.1 Reserves 5 2.2 Voorzieningen 7 2.3 Verschil tussen een bestemmingsreserve en een voorziening

Nadere informatie

Nota Reserves en Voorzieningen Gemeente Bergen (N-H)

Nota Reserves en Voorzieningen Gemeente Bergen (N-H) Nota Reserves en Voorzieningen Gemeente Bergen (N-H) INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE... 1 1. INLEIDING... 2 1.1 Waarom een nota reserves en voorzieningen?... 2 1.2 Inhoud van de nota... 2 2 Regelgeving en

Nadere informatie

Doorkiesnummer : (0495) 57 50 00 Agendapunt: - ONDERWERP VOORSTEL COLLEGE

Doorkiesnummer : (0495) 57 50 00 Agendapunt: - ONDERWERP VOORSTEL COLLEGE Meijer, Jacco FIN S3 RAD: RAD150701 woensdag 1 juli 2015 BW: BW150526 voorstel gemeenteraad Vergadering van de gemeenteraad van 1 juli 2015 Portefeuillehouder : H.A. Litjens Behandelend ambtenaar : Jacco

Nadere informatie

Nota reserves en voorzieningen. Concept, oktober 2014

Nota reserves en voorzieningen. Concept, oktober 2014 Nota reserves en voorzieningen Concept, oktober 2014 Autorisatie OPSTELLERS: Dennis Ellenbroek FUNCTIONARIS Financieel specialist Versiegegevens VERSIE: DATUM: OMSCHRIJVING: 0.1 20 oktober Definitief concept

Nadere informatie

Voorzien in reserves? Een geactualiseerde nota over reserves en voorzieningen bij de gemeente Schiermonnikoog

Voorzien in reserves? Een geactualiseerde nota over reserves en voorzieningen bij de gemeente Schiermonnikoog Voorzien in reserves? Een geactualiseerde nota over reserves en voorzieningen bij de gemeente Schiermonnikoog Voorwoord De gemeente is verplicht om één keer per vier jaar een nota reserves en voorzieningen

Nadere informatie

Nota. Reserves en voorzieningen. Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland

Nota. Reserves en voorzieningen. Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland Nota Reserves en voorzieningen Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland 2015 Inhoud Hoofdstuk 1 Inleiding... 3 1.1 Algemeen... 3 1.2 Leeswijzer... 3 Hoofdstuk 2 Begripsbepalingen... 4 2.1 Algemeen... 4 2.2

Nadere informatie

Provincie Zuid Holland. Beleidsnota reserves en voorzieningen 2015

Provincie Zuid Holland. Beleidsnota reserves en voorzieningen 2015 Provincie Zuid Holland Beleidsnota reserves en voorzieningen 2015 Versie GS 26 mei 1 1. Inleiding en achtergrond Deze nota gaat in op het beleid ten aanzien van reserves en voorzieningen van de provincie

Nadere informatie

Voorstel: Wij stellen uw raad voor bijgaande Nota Reserves en Voorzieningen 2013 vast te stellen. Burgemeester en wethouders van Ferwerderadiel,

Voorstel: Wij stellen uw raad voor bijgaande Nota Reserves en Voorzieningen 2013 vast te stellen. Burgemeester en wethouders van Ferwerderadiel, AAN: De raad van de gemeente Ferwerderadiel. Sector : II Nr. : 06/52.13 Onderwerp : Vaststelling Nota Reserves en Voorzieningen 2013. Ferwert, 9 september 2013. Inleiding: Normaliter wordt de Nota Reserves

Nadere informatie

Nota reserves en voorzieningen BghU 2018

Nota reserves en voorzieningen BghU 2018 Nota reserves en voorzieningen BghU 2018 1 1. Inleiding Artikel 11 van de verordening financieel beheer BghU 2018 bevat de volgende bepalingen 1. De directie legt minimaal eens per vijf jaar (een herijking

Nadere informatie

GEMEENTEBLAD. Nr Nota Reserves en Voorzieningen 2016

GEMEENTEBLAD. Nr Nota Reserves en Voorzieningen 2016 GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van gemeente Ferwerderadiel. Nr. 134255 30 september 2016 Nota Reserves en Voorzieningen 2016 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Doelstelling van deze nota 3. Functies reserves

Nadere informatie

NOTA RESERVES VOORZIENINGEN

NOTA RESERVES VOORZIENINGEN NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 1. Inleiding Reserves maken een onderdeel uit van de vermogenspositie van een organisatie. Sinds de start van de Omgevingsdienst zijn een beperkt aantal reserves gevormd.

Nadere informatie

NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN OPENBAAR LICHAAM NOABERKRACHT DINKELLAND TUBBERGEN

NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN OPENBAAR LICHAAM NOABERKRACHT DINKELLAND TUBBERGEN NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2014 OPENBAAR LICHAAM NOABERKRACHT DINKELLAND TUBBERGEN Nota reserves en voorzieningen 2014 GR - pagina 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Besluit Begroting en Verantwoording

Nadere informatie

Beleidsnota. Reserves en voorzieningen. Versie: 9 november 2011

Beleidsnota. Reserves en voorzieningen. Versie: 9 november 2011 Beleidsnota Reserves en voorzieningen Versie: 9 november 2011 I N H O U D S O P G A V E 1. Inleiding... 3 2. Wettelijk kader... 3 3. Functies van reserves en voorzieningen... 3 4. Onderscheid tussen reserves

Nadere informatie

Nota Reserves (en Voorzieningen) 2015-2018. Gemeente Dinkelland

Nota Reserves (en Voorzieningen) 2015-2018. Gemeente Dinkelland Nota Reserves (en Voorzieningen) 2015-2018 Gemeente Dinkelland Nota Reserves (en Voorzieningen) 2015-2018 gemeente Dinkelland Raad 21 april 2015 pagina 1 1 Inhoud 1 Inleiding... 3 1.1 Doel van de nota...

Nadere informatie

Nota reserve- en voorzieningenbeleid 2016-2019

Nota reserve- en voorzieningenbeleid 2016-2019 Nota reserve- en voorzieningenbeleid 2016-2019 Nota reserve- en voorzieningenbeleid 2016-2019 Inhoud Inleiding... 2 1. Vorming van reserves en voorzieningen... 3 1.1. Vorming van reserves... 3 1.2. Vorming

Nadere informatie

NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN

NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN GEMEENTE WAALWIJK NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2015 1 Inhoud 1 Inleiding... 3 2. Begripsbepaling... 4 2.1 Reserves... 4 2.2 Voorzieningen... 7 3 Beleid en beheer van reserves... 9 3.1 De instellingscriteria...

Nadere informatie

Nota reserves. en voorzieningen

Nota reserves. en voorzieningen Nota reserves en voorzieningen Inhoudsopgave Samenvatting... 3 Inleiding... 4 Het regelgevend kader... 4 Algemene reserves... 4 Bestemmingsreserve... 5 Stille reserve... 5 Voorzieningen... 6 Bevoegdheden...

Nadere informatie

GEMEENTE TERSCHELLING NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2016-2020

GEMEENTE TERSCHELLING NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2016-2020 GEMEENTE TERSCHELLING NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2016-2020 Inhoudsopgave 1 Inleiding en doelstelling Blz. 2 2 Begrippen en kaders 3 3 Uitgangspunten van beleid 5 4 Weerstandsvermogen 8 5 Voorstellen

Nadere informatie

Nota reserves en voorzieningen 2014 Gemeente Korendijk

Nota reserves en voorzieningen 2014 Gemeente Korendijk *0010100120132873* KNDK/2013/2873 Nota reserves en voorzieningen 2014 Gemeente Korendijk Concept 19-10-2013 1 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 3 2. Begrippen 3 3. Beleidsuitgangspunten en kaderstelling 5 4.

Nadere informatie

Kadernota reserves en voorzieningen

Kadernota reserves en voorzieningen Gemeente Almere 11 januari 2017 Kadernota reserves en voorzieningen INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING... 3 2 UITGANGSPUNTEN RESERVES EN VOORZIENINGEN... 4 2.1 2.2 2.3 Onderscheid reserves en voorzieningen... 4

Nadere informatie

NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN

NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2014 Januari 2014 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Begripsbepaling... 5 2.1 Reserves... 5 2.2 Voorzieningen... 8 3 Beleid en beheer van reserves... 11 3.1 De instellingscriteria... 11 3.2 De wijze van

Nadere informatie

Nota Reserves en Voorzieningen RMH

Nota Reserves en Voorzieningen RMH Nota Reserves en Voorzieningen RMH 1. Inleiding De reserves en voorzieningen vormen een belangrijk onderdeel van de vermogenspositie van de Regio Midden Holland (RMH). Zowel vanuit bestuurlijk als bedrijfseconomisch

Nadere informatie

Nota Reserves en Voorzieningen

Nota Reserves en Voorzieningen Nota Reserves en Voorzieningen 2013-2016 Gemeente Westerveld Inhoudsopgave Inleiding 3 Aanleiding 3 Leeswijzer 3 Hoofdstuk 1 Beleid ten aanzien van de reserves 4 Soorten reserves 4 Functies van reserves

Nadere informatie

Nota reserves en voorzieningen 2015

Nota reserves en voorzieningen 2015 Datum: 27-08-2015 Inhoudsopgave Inhoud Inhoudsopgave... 2 1. Inleiding... 3 2. Algemene kenmerken van reserves en voorzieningen... 3 2.1 Begripsbepaling reserves... 3 2.2 Begripsbepaling voorzieningen...

Nadere informatie

NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN GEMEENTE DIEMEN 2009

NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN GEMEENTE DIEMEN 2009 NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN GEMEENTE DIEMEN 2009 Inhoudsopgave 1. Inleiding...1 2. Algemene theorie over reserves en voorzieningen...2 3. Rente en reserves...5 4. Wijzigingen in regelgeving...8 5. Huidige

Nadere informatie

Foech ried/kolleezje: De raad is bevoegd het gemeentelijk reservebeleid aan te passen en vast te stellen.

Foech ried/kolleezje: De raad is bevoegd het gemeentelijk reservebeleid aan te passen en vast te stellen. Riedsútstel Ried : 26 maart 2015 Status : Besluitvormend Eardere behandeling : Opiniërend dd. 19 maart 2015 Agindapunt : niet invullen Portefúljehâlder : Gerda Postma Amtner : W. Kobus Taheakke : Nota

Nadere informatie

RESERVE- EN VOORZIENINGEN BELEID STADSDEEL ZUIDOOST

RESERVE- EN VOORZIENINGEN BELEID STADSDEEL ZUIDOOST RESERVE- EN VOORZIENINGEN BELEID STADSDEEL ZUIDOOST Oktober 2008 INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING...4 2 ALGEMEEN...5 2.1 BESLUIT BEGROTING EN VERANTWOORDING PROVINCIES EN GEMEENTEN... 5 2.2 LEESWIJZER... 5 3

Nadere informatie

Jaarrekening 2013. Gemeente Bunnik. Bunnik, 5 juni 2014 Open Huis gemeenteraad

Jaarrekening 2013. Gemeente Bunnik. Bunnik, 5 juni 2014 Open Huis gemeenteraad Jaarrekening 2013 Gemeente Bunnik Bunnik, 5 juni 2014 Open Huis gemeenteraad Agenda Controle van de jaarrekening De voorschriften voor de jaarrekening Jaarrekeningcontrole 2013 Controle van de jaarrekening

Nadere informatie

Nota Reserves en Voorzieningen Gemeente Ede 2016

Nota Reserves en Voorzieningen Gemeente Ede 2016 Nota Reserves en Voorzieningen Gemeente Ede 2016 Inhoudsopgave 1. Inleiding...3 1.1 Aanleiding...3 1.2 Doelstelling...3 1.3 Leeswijzer...3 2. Begrippen en kaders...4 2.1 Reserves...4 2.2 Voorzieningen...5

Nadere informatie

Beleidsnotitie reserves en voorzieningen (inclusief risicomanagement / weerstandsvermogen)

Beleidsnotitie reserves en voorzieningen (inclusief risicomanagement / weerstandsvermogen) Beleidsnotitie reserves en voorzieningen (inclusief risicomanagement / weerstandsvermogen) 2 januari 2014 2 Beleidsnotitie reserves en voorzieningen (inclusief risicomanagement / weerstandsvermogen) Inhoudsopgave

Nadere informatie

Nota Reserves en voorzieningen gemeente Papendrecht 2015

Nota Reserves en voorzieningen gemeente Papendrecht 2015 Nota Reserves en voorzieningen gemeente Papendrecht 2015 Versie 2.0 2 Inhoud 1. Inleiding... 5 1.1 Aanleiding... 5 1.2 stelling... 5 1.3 Wettelijk kader... 5 1.4 Leeswijzer... 5 2. Begrippen en kaders...

Nadere informatie

Nota Reserves en Voorzieningen. Gemeente Landsmeer

Nota Reserves en Voorzieningen. Gemeente Landsmeer Nota Reserves en Voorzieningen Gemeente Landsmeer Pagina 1 Pagina 2 Inhoudsopgave Samenvatting 5 1. Inleiding 6 2. Ontwikkeling totale omvang reserves en voorzieningen 7 3. Wettelijk kader 8 3.1. Reserves...

Nadere informatie

Nota. Reserves en voorzieningen

Nota. Reserves en voorzieningen ISHW Nota Reserves en voorzieningen ISHW, vastgesteld in de vergadering van het algemeen bestuur d.d. 13-1-14. Januari 2014 2 Voorwoord Ten behoeve van de oprichting van het samenwerkingsverband in de

Nadere informatie

Nota Reserves en Voorzieningen 2006

Nota Reserves en Voorzieningen 2006 Nota Reserves en Voorzieningen 2006 Gemeente Grave, 7 november 2006 Inhoudsopgave 1. Inleiding...3 2. Onderscheid tussen reserves en voorzieningen volgens het BBV...4 2.1. Eigen of vreemd vermogen... 4

Nadere informatie

ADVIES STUKKEN GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN JAARSTUKKEN 2010 GGD

ADVIES STUKKEN GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN JAARSTUKKEN 2010 GGD ADVIES STUKKEN GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN JAARSTUKKEN 2010 GGD Algemeen: Uit bijgevoegde checklist blijkt dat de jaarrekening 2010 GGD, op een detail na, voldoet aan het BBV. Het saldo van baten en

Nadere informatie

TOELICHTING OP DE FUNCTIES RESERVES EN VOORZIENINGEN

TOELICHTING OP DE FUNCTIES RESERVES EN VOORZIENINGEN TOELICHTING OP DE FUNCTIES RESERVES EN VOORZIENINGEN Toelichting op de functies Reserves en voorzieningen bij een gemeente d.d. 31 december 2010 Bladzijde 1 Toelichting op de functies Reserves en voorzieningen

Nadere informatie

Hoe financieel gezond is uw gemeente?

Hoe financieel gezond is uw gemeente? Hoe financieel gezond is uw gemeente? drs. R.M.J.(Rein-Aart) van Vugt RA A.(Arie)Elsenaar RE RA 1 Hoe financieel gezond is uw gemeente? In dit artikel geven de auteurs op hoofdlijnen aan welke indicatoren

Nadere informatie

Nota. reserves en voorzieningen 2014. gemeente Hellendoorn

Nota. reserves en voorzieningen 2014. gemeente Hellendoorn Nota reserves en voorzieningen 2014 gemeente Hellendoorn 14INT04380 Inhoudsopgave 1 Samenvatting 2 2 Inleiding 3 2.1 Leeswijzer 3 2.2 Doelstelling 3 2.3 Uitgangspunten 3 3 Wettelijk kader en begrippen

Nadere informatie

Nota reserves en voorzieningen

Nota reserves en voorzieningen Nota reserves en voorzieningen 2015 2018 september 2015 Nota reserves en voorzieningen 2015-2018 gemeente Dalfsen 2 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 5 2. Begrippen en juridisch kader... 6 2.1. Reserves...

Nadere informatie

NOTA RENTEBELEID GEMEENTE BERGEN OP ZOOM

NOTA RENTEBELEID GEMEENTE BERGEN OP ZOOM l lllllll llll lllll llll llllll 111111111111111111111111111111111 815-023068 NOTA RENTEBELEID 2015 GEMEENTE BERGEN OP ZOOM Bergen op Zoom, oktober 2015 1. INLEIDING.""""""""""""""""""""""""""""""""""

Nadere informatie

Notitie Rentebeleid 2007

Notitie Rentebeleid 2007 Notitie Rentebeleid 2007 Inhoudsopgave Inleiding 3 De positie van de nota rentebeleid 3 De werking van het marktconform percentage 3 Totaalfinanciering versus project- of objectfinanciering 4 Rentetoerekening

Nadere informatie

In hoofdstuk 12 van deze nota zijn de financiële kaders opgenomen voor de grondexploitaties.

In hoofdstuk 12 van deze nota zijn de financiële kaders opgenomen voor de grondexploitaties. Collegevoorstel onder verantwoordelijkheid van Onderwerp Programma : wethouder mw. W.J.F. van der Rijt-van der Kruis : financiële kaders grondexploitaties : Wonen Voorstelnummer : 16.30 Info bij afdelingshoofd

Nadere informatie

xxxx 2012 Beleidskader Reserves en voorzieningen 2012-2015

xxxx 2012 Beleidskader Reserves en voorzieningen 2012-2015 xxxx 2012 Beleidskader Reserves en voorzieningen 2012-2015 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 1. Inleiding... 3 1.1 Doelstelling... 3 1.2 Rol van de raad... 3 1.3 Leeswijzer... 3 2. Wijzigingen en beslispunten...

Nadere informatie

Gemeente Putten Pagina 2 van 36 Nota reserves en voorzieningen 2015 Nota Reserves en voorzieningen 2015

Gemeente Putten Pagina 2 van 36 Nota reserves en voorzieningen 2015 Nota Reserves en voorzieningen 2015 Gemeente Putten Pagina 2 van 36 Nota reserves en voorzieningen 2015 Nota Reserves en voorzieningen 2015 Olst-Wijhe, 13 oktober 2015 Documentnummer: 15.021621 Putten Pagina 6 van 36 Nota reserves en voorzieningen

Nadere informatie

Avalex Verkorte jaarrekening 2011 Balans, Resultatenoverzicht en beknopte toelichting

Avalex Verkorte jaarrekening 2011 Balans, Resultatenoverzicht en beknopte toelichting Avalex Verkorte jaarrekening 2011 Balans, Resultatenoverzicht en beknopte toelichting Den Haag 28 juni 2012 Inleiding Dit document bevat jaarcijfers van Avalex over het boekjaar 2011. Het bevat een balans

Nadere informatie

3. Het meerjarenperspectief op de ontwikkeling van het Eigen Vermogen.

3. Het meerjarenperspectief op de ontwikkeling van het Eigen Vermogen. Memo Toelichting op de Ontwerpbegroting 2016 Deltaschap Aan de deelnemers natuur en recreatieschap Zuidwestelijke Delta Met onze brief 2015510557092 d.d. 28 april 2015 betreffende de ontwerpbegroting 2016

Nadere informatie

Samengevoegd College Hageveld en Hageveld Beheer

Samengevoegd College Hageveld en Hageveld Beheer Jaarrekening Grondslagen Deze jaarrekening is in opdracht van het bestuur van de Stichting Hageveld Beheer en de Onderwijsstichting College Hageveld opgesteld door de Stichting Regionaal Onderwijsbureau

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT NR. 7. Doetinchem, 22 mei 2013. Bijstellen begroting rentekosten met ingang van begrotingsjaar 2014

Aan de raad AGENDAPUNT NR. 7. Doetinchem, 22 mei 2013. Bijstellen begroting rentekosten met ingang van begrotingsjaar 2014 Aan de raad AGENDAPUNT NR. 7 Bijstellen begroting rentekosten met ingang van begrotingsjaar 2014 Voorstel: 1. Met ingang van de programmabegroting 2014-2017 een bijstelling doorvoeren van de wijze van

Nadere informatie

Richtlijnen van de commissie BBV

Richtlijnen van de commissie BBV Richtlijnen van de commissie BBV Stellige uitspraken gelden met ingang van begrotingsjaar T+1, het jaar nadat de uitspraak is gepubliceerd. 1. Notitie Software, mei 2007 1.1 Software (als afzonderlijk

Nadere informatie

Bijlage nota reserves en voorzieningen Reserves

Bijlage nota reserves en voorzieningen Reserves Bijlage nota reserves en voorzieningen Reserves Algemene reserve Stand per eind 2014 1.894.000 Buffer De algemene reserve is gevormd uit rekeningresultaten uit het verleden en is de primaire buffer voor

Nadere informatie

Nota reserves en voorzieningen

Nota reserves en voorzieningen Nota reserves en voorzieningen Versie 1.0 1 1. Inleiding De nota reserves en voorzieningen is opgesteld om het beleid ten aanzien van reserves en voorzieningen aan te geven. Het beleid volgt de voorschriften

Nadere informatie

AB 15 041a. Nota Reserves en voorzieningen. 1. Inleiding

AB 15 041a. Nota Reserves en voorzieningen. 1. Inleiding AB 15 041a Nota Reserves en voorzieningen 1. Inleiding Op 4 december 2014 heeft het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling Gemeentelijke Gezondheidsdienst regio Utrecht (hierna: GGDrU) de

Nadere informatie

Voorstel van het college aan de raad. Raadsvergadering d.d. 7 juli 2016 Onderwerp: Jaarverslag en Jaarrekening 2015.

Voorstel van het college aan de raad. Raadsvergadering d.d. 7 juli 2016 Onderwerp: Jaarverslag en Jaarrekening 2015. GEMEENTE OLDEBROEK Raadsvergadering d.d. 7 juli 2016 Onderwerp: Jaarverslag en Jaarrekening 2015. Voorstel van het college aan de raad Agendapunt Portefeuillehouder: mw. A.A.C. Groot Kenmerk: 247735 /

Nadere informatie

Presentatie voor de gemeenteraad van Haarlem. Jaarverslag en jaarrekening 2013

Presentatie voor de gemeenteraad van Haarlem. Jaarverslag en jaarrekening 2013 Presentatie voor de gemeenteraad van Haarlem Jaarverslag en jaarrekening 2013 Algemeen: P&C cyclus Algemeen: verantwoording Terugkijken Wat hebben we bereikt? Wat hebben we gedaan? Wat heeft het gekost?

Nadere informatie

Notitie financiële positie gemeente Pekela

Notitie financiële positie gemeente Pekela Notitie financiële positie gemeente Pekela De laatste jaren is er sprake van krappe begrotingen en overschotten bij rekeningen vooral als gevolg van het incidenteel zijn van verschillende meevallers. In

Nadere informatie

Schiermonnikoog, 20 december 2005. Voorzien in reserves? 2

Schiermonnikoog, 20 december 2005. Voorzien in reserves? 2 VOORZIEN IN RESERVES? GERESERVEERD VOORZIENINGENBELEID Een notitie over reserves en voorzieningen bij de gemeente Schiermonnikoog VOOOORRWOOOORRDD De gemeente is verplicht jaarlijks een notitie reserves

Nadere informatie

Ontwerp beleidsnota. reserves, voorzieningen en fondsen MRDH 2017

Ontwerp beleidsnota. reserves, voorzieningen en fondsen MRDH 2017 METROPOOLREGIO ROTTERDAM DEN HAAG Ontwerp beleidsnota reserves, voorzieningen en fondsen MRDH 2017 Metropoolregio Rotterdam Den Haag Postbus 66 2501 CB DEN HAAG Telefoon: 088-5445100 e-mail: informatie@mrdh.nl

Nadere informatie

De bij het opstellen van de jaarrekening gehanteerde uitgangspunten hebben betrekking op:

De bij het opstellen van de jaarrekening gehanteerde uitgangspunten hebben betrekking op: ADDENDUM PROGRAMMA- VERANTWOORDING EN REKENING 2005 GEMEENTE HAAREN In het jaarverslag 2005 (bestaande uit de programmaverantwoording en programmarekening) staan enkele onderwerpen vermeld die wij alsnog

Nadere informatie

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad Gemeente Langedijk Raadsvergadering van : Agendanummer : Portefeuillehouder Afdeling Opsteller : drs. J.F.N. Cornelisse : Financiën : F. Ooyevaar Voorstel aan de raad Onderwerp : Jaarrekening 2012 (concept),

Nadere informatie

Addendum jaarverslag en -rekening 2015

Addendum jaarverslag en -rekening 2015 Addendum jaarverslag en -rekening 2015 Aan de gemeenteraad, Wij hebben de jaarstukken, inclusief de jaarrekening, over 2015 op 19 mei 2016 ter bespreking en behandeling in de vergadering van 30 juni 2016

Nadere informatie

1. Inleiding en richtlijnen

1. Inleiding en richtlijnen NOTITIE RENTE 2017 1. Inleiding en richtlijnen 1.1 Inleiding Bij de wijzigingen van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de invoering van de Vennootschapsbelasting (VPB) voor de lagere overheden

Nadere informatie

Eemsmond en nota activabeleid gemeente Eemsmond

Eemsmond en nota activabeleid gemeente Eemsmond Nummer : 11-12.2011 Onderwerp : Wijziging artikel 10, lid 2 van de Financiële verordening gemeente Eemsmond en nota activabeleid gemeente Eemsmond Korte inhoud : Actualisatie nota activabeleid gemeente

Nadere informatie

Aan de Gemeenteraad. Raad. Onderwerp : Beschikbaar stellen krediet en wijze van financiering IBA-project. 5 maart 2009. Status.

Aan de Gemeenteraad. Raad. Onderwerp : Beschikbaar stellen krediet en wijze van financiering IBA-project. 5 maart 2009. Status. Aan de Gemeenteraad Raad Status : : 5 maart 2009 Besluitvormend Onderwerp : Beschikbaar stellen krediet en wijze van financiering IBA-project Punt no. : 12 Korte toelichting Op de agenda voor uw vergadering

Nadere informatie

Nota Reserves en. Voorzieningen

Nota Reserves en. Voorzieningen Nota Reserves en Voorzieningen 2009 1 1. Inleiding Hierbij bieden wij u de Nota Reserves en Voorzieningen 2009 aan. Deze nota is een actualisatie van de Nota Reserves en Voorzieningen zoals die in de raadsvergadering

Nadere informatie

Onderwerp : Beschikbaar stellen krediet IBAproject

Onderwerp : Beschikbaar stellen krediet IBAproject Aan de Gemeenteraad Raad Status 26 maart 2009 Besluitvormend Onderwerp Beschikbaar stellen krediet IBAproject Punt no. 15b Korte toelichting Het voorstel dat voor u ligt is gebaseerd op de uitkomsten van

Nadere informatie

Nota beleid reserves en voorzieningen voor het hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard

Nota beleid reserves en voorzieningen voor het hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard Nota beleid reserves en voorzieningen voor het hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard Inhoudsopgave 1. INLEIDING 4 2. BEGRIPPENKADER 4 3. RESERVES 5 3.1 ALGEMENE RESERVES 5 3.2 BESTEMMINGSRESERVES

Nadere informatie

Erratum bij de rekening 2009

Erratum bij de rekening 2009 Erratum bij de rekening 2009 1 Grondbedrijf 1a Tussentijdse winst-/verliesname Van het nemen van winst is in de voorliggende jaarrekening 2009 afgezien. De lopende exploitatie TPE vertoont weliswaar een

Nadere informatie

Nota reserves en voorzieningen 2011.

Nota reserves en voorzieningen 2011. Nota reserves en voorzieningen 2011. Inleiding Op grond van de Financiële verordening gemeente Giessenlanden stelt de raad eens in de vier jaar een nota reserves en voorzieningen vast. In deze nota worden

Nadere informatie

Bijlagen -Bijlage 1 -Jaarstukken 2013 -Verslag van bevindingen

Bijlagen -Bijlage 1 -Jaarstukken 2013 -Verslag van bevindingen Raadsvoorstel Agendapunt: Onderwerp Vaststelling jaarstukken 2013 Datum voorstel 29 april 2014 Datum raadsvergadering 10 juni 2014 Bijlagen -Bijlage 1 -Jaarstukken 2013 -Verslag van bevindingen Ter inzage

Nadere informatie

Raadsvoorstel 26 juni 2014 AB14.00447 RV2014.030

Raadsvoorstel 26 juni 2014 AB14.00447 RV2014.030 Raadsvergadering d.d. Casenummer Raadsvoorstelnummer Raadsvoorstel 26 juni 2014 AB14.00447 RV2014.030 Gemeente Bussum Vaststellen Perspectiefnota 2015 Brinklaan 35 Postbus 6000 1400 HA Bussum Aan de gemeenteraad.

Nadere informatie

Reserves en voorzieningen Geactualiseerde beleidsnota

Reserves en voorzieningen Geactualiseerde beleidsnota Reserves en voorzieningen Geactualiseerde beleidsnota juni 2009 Uitgave : Team Planning en Control Naam : C.F. Eikelenboom Telefoonnummer : 693025 Mail : cf.eikelenboom@deventer.nl Voorwoord Voor u ligt

Nadere informatie

Paginanummer opnemen! Ja, de jaarstukken 2015 zijn op 14 april 2016 door de gemeenten ontvangen.

Paginanummer opnemen! Ja, de jaarstukken 2015 zijn op 14 april 2016 door de gemeenten ontvangen. JAARREKENING 2015 Tijdigheid Is de jaarrekening op tijd (voor 15 april) ontvangen? Accountantsverklaringen Is de verklaring aanwezig (ja /nee) en welke soort verklaring? Weerstandsvermogen Hoogte algemene

Nadere informatie

Nota reserves en voorzieningen september (definitief)

Nota reserves en voorzieningen september (definitief) Nota reserves en voorzieningen 2017 20 september 2016 1.0 (definitief) Naam opsteller M.T.G. Leenders Datum vaststelling 20 september 2016 Team Financiën Vastgesteld door B&W Datum en versie 20 september

Nadere informatie

B&W-Aanbiedingsformulier

B&W-Aanbiedingsformulier B&W-nr. 07.0667, d.d. 19 juni 2007 B&W-Aanbiedingsformulier Onderwerp Intrekken toetsingskader reserves en voorzieningen BESLUITEN Behoudens advies van de commissie OWZ 1. Het B&W besluit 07.0406 van 24

Nadere informatie

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de Raad

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de Raad Gemeente Langedijk Raadsvergadering van : 31 mei 2016 Agendanummer : 14 Portefeuillehouder Afdeling Opsteller : J. (Jasper) Nieuwenhuizen : Bestuurs- en managementondersteuning : M. (Mark) Prijs Voorstel

Nadere informatie

Gemeente[![tr. Geldermalsen. Aldus besloten in de openbare vergadering van 27 oktober 2015, nummer 1 1,

Gemeente[![tr. Geldermalsen. Aldus besloten in de openbare vergadering van 27 oktober 2015, nummer 1 1, 9 Gemeente[![tr Geldermalsen '11. Voor de vervanging van inventarissen in de gymlokalen een krediet van 26.100 beschikbaar te stellen. 12. Voor het bouw- en woonrijp maken van het perceel ten behoeve van

Nadere informatie

Naam en telefoon. Coen van den Hout (9300) Afdeling. Portefeuillehouder

Naam en telefoon. Coen van den Hout (9300) Afdeling. Portefeuillehouder Onderwerp Invoering nieuwe voorschriften Besluit Begroting & Verantwoording (BBV). Datum 25 mei 2016 Naam en telefoon Coen van den Hout (9300) Afdeling F&C Portefeuillehouder Frank den Brok Waarover wil

Nadere informatie

NOTA WEERSTANDSVERMOGEN RECREATIESCHAP VOORNE-PUTTEN-ROZENBURG

NOTA WEERSTANDSVERMOGEN RECREATIESCHAP VOORNE-PUTTEN-ROZENBURG NOTA WEERSTANDSVERMOGEN RECREATIESCHAP VOORNE-PUTTEN-ROZENBURG Opgesteld door: G.Z-H In opdracht van: Recreatieschap Voorne-Putten-Rozenburg Postbus 341 3100 AH Schiedam Tel.: 010-2981010 Fax: 010-2981020

Nadere informatie

De raad van de gemeente Tholen. Tholen, 31 mei Onderwerp: Jaarstukken gemeente Tholen Geachte raad,

De raad van de gemeente Tholen. Tholen, 31 mei Onderwerp: Jaarstukken gemeente Tholen Geachte raad, No.: Portefeuillehouder: Wethouder Hoek Afdeling: Middelen Behandelaar: A. Moerland De raad van de gemeente Tholen Tholen, 31 mei 2015 Onderwerp: Jaarstukken gemeente Tholen 2015 Geachte raad, Algemeen

Nadere informatie

Nota reserves en voorzieningen Bijlage: Tabellen reserves en voorzieningen

Nota reserves en voorzieningen Bijlage: Tabellen reserves en voorzieningen : Tabellen reserves en voorzieningen Per reserve en voorziening zijn de belangrijkste gegevens vastgelegd in de nu volgende tabellen. Tevens is indien van toepassing een toelichting gegeven en wordt een

Nadere informatie

Financiële begroting 2015 samengevat

Financiële begroting 2015 samengevat Financiële begroting 2015 samengevat Begrotingscyclus Het beleid en de financiën van de provincie komen op een aantal momenten in het jaar provinciebreed aan de orde. Dit wordt ook wel de begrotings- of

Nadere informatie

Voorgenomen besluit De nota reserves en voorzieningen 2013 vaststellen, inclusief de benoemde besluit- en herbevestigingspunten.

Voorgenomen besluit De nota reserves en voorzieningen 2013 vaststellen, inclusief de benoemde besluit- en herbevestigingspunten. No. 2676-1 Emmeloord, 14 februari 2013. Onderwerp Nota reserves en voorzieningen 2013 Voorgenomen besluit De nota reserves en voorzieningen 2013 vaststellen, inclusief de benoemde besluit- en herbevestigingspunten.

Nadere informatie

Jaarrekening 2015 Stichting Bibliotheek De Kempen. versie t.b.v. het voldoen aan publicatieplicht ANBI

Jaarrekening 2015 Stichting Bibliotheek De Kempen. versie t.b.v. het voldoen aan publicatieplicht ANBI Jaarrekening 2015 Stichting Bibliotheek De Kempen versie t.b.v. het voldoen aan publicatieplicht ANBI 16 maart 2016 Balans per 31 december 2015 Activa 31-12-2015 31-12-2014 Vaste activa Materiële vaste

Nadere informatie

Financiële begroting 2016

Financiële begroting 2016 Financiële begroting 2016 113 114 Voor een overzicht van de baten en lasten per programma wordt verwezen naar het overzicht opgenomen onder Begroting van Baten en Lasten in het begin van deze begroting.

Nadere informatie

Provincie Zuid-Holland Beleidsnota kostprijsberekening en rentetoerekening 2017

Provincie Zuid-Holland Beleidsnota kostprijsberekening en rentetoerekening 2017 Provincie Zuid-Holland Beleidsnota kostprijsberekening en rentetoerekening 2017 1 1. Inleiding en achtergrond De Financiële verordening van de provincie Zuid-Holland schrijft voor dat Provinciale Staten

Nadere informatie

Agendapunt. Op grond van artikel 192 van de gemeentewet is de raad het bevoegd orgaan om de begroting tussentijds te wijzigen.

Agendapunt. Op grond van artikel 192 van de gemeentewet is de raad het bevoegd orgaan om de begroting tussentijds te wijzigen. RAADSVOORSTEL Agendapunt Raad 27 oktober 2016 Afdeling Middelen Voorstel nummer 2016.00077 Datum 27 september 2016 Onderwerp Tweede bestuursrapportage 2016 Programma Alle begrotingsprogramma's Inlichtingen

Nadere informatie

Reactienotitie informatieavond Perspectiefnota (19 juni 2014) beantwoording/toelichting

Reactienotitie informatieavond Perspectiefnota (19 juni 2014) beantwoording/toelichting Reactienotitie informatieavond Perspectiefnota (19 juni 2014) beantwoording/toelichting 1. Algemene reserve (gelabeld deel) Het gelabelde deel van de algemene reserve neemt toe van 3.3 miljoen naar 5,2

Nadere informatie

Jaarrekening 2014 Stichting Bibliotheek De Kempen. versie t.b.v. het voldoen aan publicatieplicht ANBI

Jaarrekening 2014 Stichting Bibliotheek De Kempen. versie t.b.v. het voldoen aan publicatieplicht ANBI Jaarrekening 2014 Stichting Bibliotheek De Kempen versie t.b.v. het voldoen aan publicatieplicht ANBI 17 maart 2015 Balans per 31 december 2014 Activa 31-12-2014 31-12-2013 Vaste activa Materiële vaste

Nadere informatie

Advies. Jaarverslag Gemeenschappelijke Regeling Milieusamenwerking Afvalverwerking Regio Nijmegen (MARN)

Advies. Jaarverslag Gemeenschappelijke Regeling Milieusamenwerking Afvalverwerking Regio Nijmegen (MARN) Advies Jaarverslag 2013 Gemeenschappelijke Regeling Milieusamenwerking Afvalverwerking Regio Nijmegen (MARN) Gemeente Nijmegen Adviesfunctie Gemeenschappelijke Regelingen Peggy van Gemert April 2014 1

Nadere informatie

: Voorstel tot het nemen van enkele besluiten in het kader van de financiële rechtmatigheid in relatie tot de jaarrekening 2005

: Voorstel tot het nemen van enkele besluiten in het kader van de financiële rechtmatigheid in relatie tot de jaarrekening 2005 RAADSVOORSTEL Onderwerp : Voorstel tot het nemen van enkele besluiten in het kader van de financiële rechtmatigheid in relatie tot de jaarrekening 2005 Toelichting Bij de interne controles in het kader

Nadere informatie

2e wijziging programmabegroting

2e wijziging programmabegroting 2e wijziging programmabegroting 2014 Datum : 4 augustus 2014 Versie : 1.0 Datum: 4 augustus 2014 Versie: 1.0 Registratienummer: 2014021298 Inhoudsopgave 1 Inhoud wijziging programmabegroting... 3 2 Begrotingswijziging

Nadere informatie

22 april 2015 OPENBAAR LICHAAM CREMATORIA TWENTE

22 april 2015 OPENBAAR LICHAAM CREMATORIA TWENTE 22 april 2015 OPENBAAR LICHAAM CREMATORIA TWENTE ONTWERPBEGROTING 2016 Inhoudsopgave Bladz. 1. Aanbieding begroting 2016 1 2. Beleidsbegroting 2016 3 2.1 Programma 2.2 Paragrafen 3. Financiële begroting

Nadere informatie

Commissie Bestuurlijk Domein. Commissie Ruimtelijk Domein. Commissie Sociaal en Economisch Domein. Informerende Commissie. Bespreken.

Commissie Bestuurlijk Domein. Commissie Ruimtelijk Domein. Commissie Sociaal en Economisch Domein. Informerende Commissie. Bespreken. Raad VOORBLAD Onderwerp Herschikking van de reserves Agendering x Commissie Bestuurlijk Domein x Gemeenteraad Commissie Ruimtelijk Domein Lijst ingekomen stukken Commissie Sociaal en Economisch Domein

Nadere informatie

BELEIDSNOTARESERVESENVOORZIENINGEN2017. Datum:15juni2017 Registratienummer:

BELEIDSNOTARESERVESENVOORZIENINGEN2017. Datum:15juni2017 Registratienummer: BELEIDSNOTARESERVESENVOORZIENINGEN2017 Datum:15juni2017 Registratienummer:1369635 I n h o u d s o p g a v e INLEIDING 4 1 BEGRIPPEN EN KADERS 5 2 SPELREGELS RESERVES 8 3 SPELREGELS VOORZIENINGEN 10 4 WEERSTANDSVERMOGEN

Nadere informatie