Kadernota reserves en voorzieningen

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kadernota reserves en voorzieningen"

Transcriptie

1 Gemeente Almere 11 januari 2017 Kadernota reserves en voorzieningen

2 INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING UITGANGSPUNTEN RESERVES EN VOORZIENINGEN Onderscheid reserves en voorzieningen... 4 Reserves... 4 Voorzieningen HET INSTELLEN VAN RESERVES EN VOORZIENINGEN Reserves... 7 Voorzieningen... 8 Beheer en administratie van reserves en voorzieningen KADERS VOOR RESERVES EN VOORZIENINGEN Reserves Voorzieningen BIJLAGEN Tekst uit Besluit Begroting en Verantwoording... 15

3 1 Inleiding Aanleiding In deze kadernota wordt het beleid uiteengezet omtrent de reserves en voorzieningen van de gemeente Almere. Hiermee wordt invulling gegeven aan de bepalingen uit artikel 212 van de Gemeentewet. In dit artikel wordt gesteld dat de gemeenteraad een verordening met financiële kaders vaststelt (in casu de verordening bedrijfsvoering). In de verordening bedrijfsvoering is bepaald dat er kaders worden vastgesteld voor de vorming, voeding en besteding van de reserves en voorzieningen (artikel 2b). Deze kadernota is een actualisatie van de in 2005 vastgestelde kaders. De noodzaak van deze actualisatie komt voort uit gewijzigde regelgeving. Verder zijn de kaders zo goed mogelijk afgestemd op de dagelijkse praktijk en aangesloten met de kadernota vaste activabeleid en kadernota integraal risicomanagement en weerstandsvermogen. Deze kadernota rust voor een belangrijk deel op het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV), waarin de financiële verslaggevingsregels voor gemeenten en provincies zijn vastgelegd. Het BBV is in 2016 en 2017 ingrijpend gewijzigd. Deze wijzigingen zijn meegenomen bij het actualiseren van deze kadernota. Als uitwerking van het BBV is voor specifieke onderwerpen een aantal notities gepubliceerd door de Commissie BBV. Deze groep deskundigen heeft tot taak om te zorgen voor een eenduidige interpretatie en toepassing van de regelgeving. Het BBV, de notities van de commissie BBV en de Verordening bedrijfsvoering worden gezien als hogere regelgeving ten opzichte van deze kadernota. De kaders dienen ter waarborging van: 1. de versterking van de afwegingsfunctie op het juiste niveau (primaat ligt bij de raad) 2. de uniformiteit in de toepassingen van het beleid 3. een duidelijke afbakening van de bevoegdheden van de raad en van het college. Leeswijzer Hoofdstuk 2 bevat de uitgangspunten met betrekking tot reserves en voorzieningen. Het derde hoofdstuk gaat in op het moment waarop een reserve of voorziening wordt ingesteld. In het vierde hoofdstuk wordt ingegaan op het gebruik van reserves en voorzieningen. Uiteindelijk worden er kaders geformuleerd het vijfde hoofdstuk die ter besluitvorming aan de raad worden voorgelegd. De bijlage bevat de artikelen uit het Besluit Begroting en Verantwoording die voor reserves en voorzieningen relevant zijn. pag.3

4 2 Uitgangspunten reserves en voorzieningen 2.1 Onderscheid reserves en voorzieningen Reserves en voorzieningen kennen elk hun eigen specifieke wettelijke regelgeving. In onderstaande tabel worden de belangrijkste verschillen inzichtelijk gemaakt: Tabel 2-1 Omschrijving Reserves Voorzieningen vermogensvorm eigen vermogen vreemd vermogen wanneer vormen? resultaatbestemming resultaatbepaling beïnvloedbaarheid vrij aanwendbaar verplichting termijn onbeperkt gelimiteerd bevoegdheid gemeenteraad college Hieronder gaan we hier nader op in. 2.2 Reserves Onder eigen vermogen wordt verstaan: algemene reserves, bestemmingsreserves en het gerealiseerde resultaat in de jaarrekening. Een belangrijk kenmerk van eigen vermogen is dat er door de raad vrij over beschikt kan worden. Dit betekent overigens niet dat beschikking over het eigen vermogen geen gevolgen heeft voor toekomstige resultaten. Het eigen vermogen vormt namelijk een financiële buffer om tegenvallers in de toekomst op te kunnen vangen. Dit wordt onder meer vormgegeven in het weerstandsvermogen van de algemene dienst en het grondbedrijf. Belangrijkste wijzigingen ten opzichte van vorige kadernota Het onderscheid tussen reserves in de BBV is teruggebracht naar de algemene reserve en bestemmingsreserves. De tariefegalisatiereserve wordt niet meer separaat benoemd. Deze reserve wordt in Almere ook niet meer gebruikt. Daarnaast adviseert de commissie BBV 1 om geen rente meer toe te rekenen aan reserves en voorzieningen. In Almere is ervoor gekozen dit advies zoveel mogelijk op te volgen, met uitzondering van de reserve afschrijving investeringen, de reserve ondergronds afvaltransportsysteem en de reserve afschrijving investeringen openbare ruimte. Voor voorzieningen is het alleen nog mogelijk rente toe te voegen indien deze tegen contante waarde zijn gewaardeerd. Voor een aantal arbeidskosten gerelateerde voorzieningen en voorzieningen die zijn gevoed met middelen van derden wordt wel een inflatiecorrectie toegerekend. 1 Notitie rente 2017 juli 2016 pagina 8/9 commissie BBV pag.4

5 Algemene reserve Het eigen vermogen dat geen specifieke bestemming heeft wordt als algemene reserve betiteld. Dat betreft voor de gemeente Almere de saldireserve voor de algemene dienst en de reserve gerealiseerd weerstandsvermogen en de reserve voorlopige resultaten (excl. Poort) voor de grondexploitaties. Doel van deze reserves is het vormen van een buffer voor de gemeente om toekomstige negatieve financiele resultaten af te dekken. Dit kan het geval zijn als zich risico s voordoen binnen de algemene dienst of grondexploitatie. De reserves moeten toereikend zijn om de risico s van de gemeente volledig af te dekken. Indien de reserves niet toereikend zijn dienen deze te worden aangevuld. Mocht er sprake zijn van een overschot in de algemene reserves kan besloten worden deze te laten vrijvallen. De algemene reserves zijn niet bedoeld voor het afdekken van structurele begrotingstekorten. De risico s worden jaarlijks geactualiseerd en toegelicht in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. De voorwaarden die worden gesteld aan de algemene reserves en de benodigde weerstandscapaciteit worden nader toegelicht in de kadernota integraal risicomanagement en weerstandsvermogen. Bestemmingsreserves Lid 2 van artikel 43 BBV bepaalt dat een bestemmingsreserve een reserve is waaraan de raad een bepaalde bestemming heeft gegeven. Essentieel is dat de bestemming in de loop van de tijd alleen door de gemeenteraad gewijzigd kan worden. Zodra deze bestemming is komen te vervallen of is behaald, vallen de niet aangewende middelen van de reserve vrij in het resultaat. De raad kan dan besluiten de reserve op te heffen. Waarom een reserve? De belangrijkste functies voor het aanhouden van reserves zijn: 1. bufferfunctie voor calamiteiten (algemene reserve); 2. het sparen voor toekomstige lasten (bestedingsfunctie); 3. het egaliseren van jaarlijks fluctuerende lasten; 4. reserveren van ontvangen bijdrages van derden (niet overheid), voor zover deze niet besteed zijn. Indien er sprake is van een terugbetalingsverplichting dient echter een voorziening te worden getroffen. Voordelen De belangrijkste voordelen voor het instellen van reserves zijn: het gelijkmatig opvangen van incidentele schommelingen in uitgaven over meerdere begrotingsjaren; het geheel of gedeeltelijk waarborgen van (on)voorziene risico s via de saldireserve en de reserve van het grondbedrijf; de mogelijkheid om te sparen voor toekomstige financiële verplichtingen; transparante besteding van middelen die incidenteel beschikbaar zijn gesteld door de raad. Het onttrekken van middelen is immers een bevoegdheid van de raad. Nadelen De belangrijkste nadelen voor het instellen van reserves zijn: geen integrale afweging: eenmaal geoormerkte bestedingen ten laste van reserves worden in principe niet meer afgewogen tegen andere uitgaven; oppotting: voordelen die ontstaan op de besteding van reserves leiden niet automatisch tot vrijval van deze middelen. Hierdoor ontstaat ruimte in de reserve. Dit maakt het noodzakelijk de bestedingsplannen van de reserves frequent te toetsen aan de omvang van de reserve; horizonfinanciering: het inzetten van een reserve is een tijdelijke oplossing voor uitgaven met een incidenteel karakter; zodra de reserve op is kan er een probleem ontstaan indien de uitgaven zich structureel blijken voor te doen; stille lasten: inzet van reserves ter dekking van investeringen kan op termijn tot problemen leiden als vervanging of renovatie aan de orde is. Bij het instellen van een reserve is het verstandig altijd een goed afweging tussen deze voor- en nadelen te maken. pag.5

6 2.3 Voorzieningen Ten aanzien van vreemd vermogen geldt dat er een verplichting naar derden bestaat. Dit is ook van toepassing op de voorzieningen. We maken hierbij onderscheid tussen de volgende voorzieningen: onderhoudsvoorzieningen; arbeidskosten gerelateerde voorzieningen; voorzieningen voor verplichtingen, risico s en bijdragen van derden. Daarnaast zijn er voorzieningen die een waarde correctie vormen op de activa. Deze worden in mindering gebracht op de boekwaarde van een activum. pag.6

7 3 Het instellen van reserves en voorzieningen 3.1 Reserves Het besluit tot instelling van een reserve wordt genomen door de raad. Ook het beschikkingsrecht van de reserves ligt bij de gemeenteraad. Dit betekent dat het doen van uitgaven ten laste van de reserves behoort tot het uitdrukkelijke primaat van de raad. Het instellen van een reserve kan op de volgende momenten: bij het vaststellen van de programmabegroting. Dit moment heeft de voorkeur, maar is niet altijd te realiseren omdat enkele maanden voor aanvang van het nieuwe begrotingsjaar mogelijk nog niet alle relevante informatie beschikbaar is; tussentijds via een afzonderlijk raadsvoorstel met bijbehorende begrotingswijziging; bij het vaststellen van de jaarrekening. In het voorstel tot vorming van een reserve op te nemen gegevens: de naam van de reserve; doel van de reserve; maximale noodzakelijke omvang (plafond); geprognosticeerd bestedings-/stortingspatroon; meerjarenraming bestedingen. Een bestemmingsreserve moet bij instelling een minimale omvang hebben van Indien het benodigde bedrag lager is wordt dit binnen de reserve voor incidenteel beleid opgenomen. Uitzonderingen hierop zijn: reserves die worden gevoed vanuit bijdragen van derden (niet overheid); reserves van de raadsgriffie. Naast bovenstaande moet een expliciet besluit tot instelling aan de raad worden voorgelegd (ook bij opheffing van de reserve) onder vermelding van het doel, de looptijd, een beschrijving op hoofdlijnen van het onderliggende programma en de financiële gevolgen. Algemene reserve (saldireserve) Het doel van de saldireserve is het vormen van een buffer voor toekomstige financiële nadelen. Een optimale afweging van de gemeentebrede risico s vindt centraal plaats. Het beleid over de omvang van de saldireserve is vastgelegd in de kadernota integraal risicomanagement en weerstandsvermogen. De saldireserve moet tenminste toereikend zijn om de risico s af te dekken. Daarnaast is er een ondergrens. Deze is bepaald op 3% van de omzet van het lopende begrotingsjaar. Het bedrag van 90 per inwoner geldt als absolute ondergrens. In de vorige kadernota werd de omzet nog niet gebruikt om de omvang van de saldireserve te bepalen. Omdat de omzet de afgelopen jaren fors is toegenomen door de toevoeging van het sociaal domein is dit een goede graadmeter. Het inwonersaantal is daarentegen al enkele jaren stabiel. Hierbij wordt opgemerkt dat er geen wettelijke normering is voor de minimale omvang van de saldireserve. Het vermogen van een gemeente om financiële tegenvallers op te kunnen vangen wordt, naast de omvang van de saldireserve, ook bepaald door de vrije belastingcapaciteit, begrotingspositie en aanwezigheid van andere vrij besteedbare reserves. De saldireserve is dus een belangrijk instrument om een gezonde financiële positie van de gemeente te kunnen waarborgen. Jaarlijks wordt daarom in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing van de programmabegroting aandacht besteed aan de noodzakelijke omvang van de saldireserve, in samen- pag.7

8 hang met de overige onderwerpen die in deze paragraaf aan de orde komen (kritische analyse van de financiële positie van de gemeente en een risicoanalyse). Geen reserves voor overheveling van budgetten / geen bedrijfsreserves Het uitgangspunt is dat er één algemene reserve is binnen de gemeente voor het opvangen van voor- en nadelen in de exploitatie. Er worden in principe geen aparte algemene reserves gevormd per beleidsterrein. Dit voorkomt ook ongewenste / ondoelmatige versnippering van reserves en bevordert de integrale afweging over instelling en aanwending van reserves. 3.2 Voorzieningen Omdat voorzieningen een verplichtend karakter hebben (vergelijkbaar met een reguliere schuld aan een derde), heeft de raad vrijwel geen beleidsvrijheid bij het instellen hiervan. Voorzieningen maken daarom onderdeel uit van het vreemd vermogen van de gemeente. Het college besluit tot het instellen van een voorziening. Het college maakt jaarlijks bij de programmarekening inzichtelijk welke (nieuw gevormde voorzieningen) in de rekening zijn opgenomen. Daarin worden per voorziening de volgende gegevens verstrekt: naam van de voorziening; reden en doel van de voorziening; het in de voorziening gestorte bedrag; de wijze waarop de noodzakelijke omvang van de voorziening is berekend, de looptijd/het tijdvak waarin de voorziening wordt aangewend, evenals de eventueel in volgende jaren nog te verrichten stortingen; indien van toepassing: een overzicht van het verwachte verloop van de besteding van de voorziening, mede in relatie tot de uit te voeren activiteiten; voor onderhoudsvoorzieningen worden meerjaren onderhoudsplannen vervaardigd voor een periode van minimaal 4 opvolgende jaren. Deze dienen jaarlijks te worden geactualiseerd bij de jaarrekening Onderhoudsvoorzieningen Een uitzondering zijn de onderhoudsvoorzieningen voor groot onderhoud van gemeentelijk vastgoed en riolering. De omvang is afhankelijk van het door de raad noodzakelijk geachte kwaliteitsniveau. In een meerjarenplanning wordt het niveau en de kwaliteit aangegeven met daaraan gekoppeld de (meerjarige) financiële lasten. Daarbij wordt beschreven wat de aard van het onderhoud is, welke objecten het betreft, gedurende welke periode dit onderhoud zal plaats vinden, wat dit per object kost en wat de jaarlijkse financiële gevolgen zijn. Voorzieningen voor waardecorrectie activa In een aantal gevallen treft de gemeente voorzieningen die dienen als een waardecorrectie op activa. Hierdoor blijft de oorspronkelijke boekwaarde of vordering intact maar is er een voorziening beschikbaar om reële tegenvallers bij het innen van vorderingen of verkopen van activa op te kunnen vangen. Het kan hierbij bijvoorbeeld gaan om dubieuze debiteuren of een waarde correctie op commercieel vastgoed of gronden. Algemene uitgangspunten voor voorzieningen Bij het vormen van voorzieningen dienen de volgende uitgangspunten te worden gehanteerd: Van verplichtingen wordt een voorziening gevormd als sprake is van een gebeurtenis in het verleden (vóór balansdatum). De gebeurtenis leidt tot een onvermijdbare betalingsverplichting in de toekomst. Dit zal o.m. het geval zijn als afwikkeling van de verplichting juridisch kan worden afgedwongen maar ook als bij betrokkenen gerechtvaardigde verwachtingen zijn gewekt. De identiteit van de partij tegenover wie een verplichting bestaat hoeft niet altijd concreet bekend te zijn. Een verplichting tegenover het maatschappelijke verkeer kan ook aanleiding zijn tot het vormen van een voorziening. Als de omvang van een verplichting niet redelijkerwijze te schatten is, wordt géén voorziening gevormd. In dat geval dient een uiteenzetting te worden gegeven onder de niet uit de balans blijkende verplich- pag.8

9 tingen. Ook in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing zullen de betreffende risico s worden besproken. In de kadernota integraal risicomanagement en weerstandsvermogen is tevens bepaald dat een voorziening moet worden gevormd voor risico s met een kans hoger dan 70%. Risico s tot 70% worden als risico opgenomen in het weerstandsvermogen. Uitgaven worden rechtstreeks ten laste van de voorzieningen gebracht. Voorzieningen mogen geen negatief saldo hebben. Dit houdt dus tevens in dat er nooit meer lasten aan de voorzieningen kunnen worden toegerekend dan er middelen in de voorziening beschikbaar zijn. pag.9

10 4 Gebruik van reserves en voorzieningen 4.1 Reserves Reserves kunnen uitsluitend muteren op basis van resultaatbestemming. Zowel in de begroting als de jaarrekening moeten mutaties altijd als resultaatbestemming, dus na resultaatbepaling, worden verantwoord. Het is dan ook niet toegestaan lasten en investeringen rechtstreeks ten laste van reserves te brengen. Ook is het niet toegestaan reserves in mindering te brengen op geactiveerde investeringskosten. Hierdoor blijft voor de raad zichtbaar welke uitgaven in het boekjaar hebben plaatsgevonden en vindt aparte verantwoording plaats over de stortingen en onttrekkingen aan reserves. Investeringen in de openbare ruimte met maatschappelijk nut Een belangrijke wijziging in de BBV is de activering van investeringen in de openbare ruimte met maatschappelijk nut. Voorheen werden alleen investeringen met economisch nut geactiveerd. Nu geldt dit ook voor investeringen in de openbare ruimte met maatschappelijk nut. Een uitzondering hierop betreft investeringen in de openbare ruimte binnen een grondexploitatie. Deze maken onderdeel uit van de vervaardigingskosten. Voor een groot deel van investeringen in de openbare ruimte is structureel budget beschikbaar binnen de exploitatiebegroting in het kader van beheer en onderhoud. Er zijn ook investeringen die uit reserves worden afgedekt zoals het MIPA of de Verbeterde Stedelijke Bereikbaarheid Almere. De raad stelt jaarlijks het benodigde investeringskrediet beschikbaar. Als dekking plaatsvindt uit de gewone dienst dan worden deze middelen gestort in een bestemmingsreserve. Aan het eind van het boekjaar wordt de dekking van de investeringskosten overgeheveld vanuit de bestemmingsreserve naar de reserve afschrijvingen investeringen openbare ruimte. Vanuit deze reserve worden de meerjarige kapitaallasten afgedekt. Er is dus een aparte reserve beschikbaar voor het benodigde investeringskrediet en een aparte afschrijvingsreserve ter dekking van de kapitaallasten. Hierdoor is voor de raad de werkelijke besteding van de kredieten goed te volgen. Resultaatbestemming In de jaarrekening mogen alleen de werkelijke lasten en baten worden opgenomen. Middelen die eind van het jaar niet zijn besteed vallen in principe vrij in het rekeningresultaat en komen opnieuw beschikbaar voor integrale afweging; anders zou dit een onjuist beeld van de uitvoering van de begroting geven. Het gaat immers om jaarlijks terugkerende activiteiten. Hiervoor worden elk jaar opnieuw middelen beschikbaar gesteld (structureel budget). Hierop wordt één uitzondering toegestaan, te weten voor uit eenmalige middelen afgedekte activiteiten waarvan de uitvoering door onvermijdbare oorzaken nog in het volgende begrotingsjaar doorloopt. Reguliere procedure Het is wel mogelijk een voorstel voor resultaat bestemming te doen. Voorwaarde is dat het gaat om een project wat met incidentele middelen is afgedekt en wat nog niet is afgerond. Besluitvorming vindt plaats door de gemeenteraad, bij de vaststelling van de jaarrekening. Spoedprocedure In sommige gevallen zal deze procedure niet kunnen worden afgewacht. Dit zou namelijk kunnen betekenen dat activiteiten voor enkele maanden moeten worden stilgelegd. Voor zaken die geen uitstel dulden geldt het volgende. Het college is gemachtigd om, vooruitlopend op de formele vaststelling van de jaarrekening uitgaven te doen in het volgende begrotingsjaar, mits voldaan wordt aan de volgende drie randvoorwaarden: het betreft eenmalige budgetten, terwijl er geen sprake van is dat ook in een volgend jaar middelen zijn opgenomen voor dezelfde activiteit; er moet sprake zijn van vergevorderde uitwerking van de activiteiten; pag.10

11 uitstel dan wel afstel zou onaanvaardbare politieke of financiële consequenties hebben c.q. de betrouwbaarheid van de gemeente schaden. Hiermee wordt geen inbreuk op het budgetrecht van de raad gedaan. Immers, de raad heeft bij integrale afweging de middelen voor dit doel beschikbaar gesteld. Voor de uitgaven die onder deze machtigingsbepaling vallen wordt toestemming gegeven om de budgetten mee te nemen in het volgende boekjaar. De formele vaststelling vindt uiteraard plaats door de gemeenteraad bij de vaststelling van de programmarekening. Bijschrijving van rente over reserves Door wijziging van de BBV inzake de rentetoerekening aan grondexploitaties is besloten vanaf 1 januari 2016 geen rente meer toe te rekenen aan reserves. Uitzondering hierop zijn de reserves die worden gebruikt voor de afschrijving van activa. Omdat rentekosten wordt toegerekend aan de activa is het noodzakelijk ook de rente aan de reserve toe te rekenen ter dekking van de kapitaallasten die worden onttrokken. Voortgangsrapportages reserves Jaarlijks wordt via de programmarekening verantwoording afgelegd over het gevoerde beheer van de reserves mede in relatie tot wat is opgenomen in de programmabegroting en eventuele afzonderlijke raadsbesluiten met bijbehorende begrotingswijzigingen. Daarbij wordt inzicht gegeven in de stand van zaken met betrekking tot de reserves. Per reserve wordt ten minste de volgende informatie verstrekt: naam reserve; doel van de reserve; totale looptijd/tijdvak; de in het lopende boekjaar gedane stortingen resp. onttrekkingen; de in het lopende boekjaar verrichte activiteiten, mede in relatie tot de bij de instelling van de reserve voorgenomen activiteiten; een actueel beeld van de in de volgende jaren nog te verrichten stortingen resp. onttrekkingen, mede in relatie tot de nog uit te voeren activiteiten; de omvang van de reserve ultimo het lopende boekjaar. 4.2 Voorzieningen Met betrekking tot voorzieningen moet met de volgende bepalingen van de BBV rekening worden gehouden: Dotaties aan voorzieningen vormen een last in de rekening van baten en lasten. De vrijval van een voorziening komt als een baat ten gunste van de rekening van baten en lasten. Uitgaven die betrekking hebben op de voorziening moeten rechtstreeks ten laste van de voorziening worden geboekt. Een voorziening kan niet negatief zijn, deze moet dan alsnog worden aangevuld. De financiële administratie is zodanig ingericht dat het inzicht in de stand van zaken met betrekking tot de reserves en voorzieningen snel en efficiënt vervaardigd kan worden Waardering voorzieningen Voorzieningen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Dit betekent dat de voorziening toereikend moet zijn om de te voldoen aan de toekomstige betaling. Hierbij wordt op voorhand een inschatting gemaakt van eventuele prijsstijgingen. Alleen wanneer de eindwaarde van een voorziening moeilijk is te bepalen wordt deze tegen contante waarde gewaardeerd. Het gaat hierbij om een aantal personeelsvoorzieningen en voorzieningen die zijn gevormd vanuit een bijdrage van derden. Voortgangsrapportages voorzieningen Bij de programmabegroting worden jaarlijks de ramingen opgenomen van de bedragen die in de loop van het begrotingsjaar moeten worden toegevoegd om ervoor te zorgen dat de bestaande voorzieningen vol- pag.11

12 doende omvang houden om aan de onderliggende verplichtingen te kunnen blijven voldoen c.q. het onderliggende bestedingsplan kan worden uitgevoerd. Deze worden in een afzonderlijk overzicht toegelicht. Bij de programmarekening wordt jaarlijks inzicht verschaft in het verloop van de reeds bij aanvang van het rekeningjaar bestaande voorzieningen. Per voorziening wordt in dit overzicht informatie verstrekt over: naam van de voorziening; doel van de voorziening; totale looptijd/tijdvak; de toevoegingen in het lopende boekjaar resp. de ten laste van de voorziening gebrachte uitgaven, alsmede de wijze waarop de noodzakelijke omvang van de voorziening is berekend; de in het lopende boekjaar verrichte activiteiten, mede in relatie tot de bij de instelling van de voorziening voorziene activiteiten dan wel de stand van zaken m.b.t. de uitvoering van de meerjaren onderhoudsplannen; de in de volgende jaren nog te verrichten stortingen resp. uitgaven, mede in relatie tot de nog uit te voeren activiteiten; de omvang van de voorziening ultimo het lopende boekjaar. pag.12

13 5 Kaders voor reserves en voorzieningen In deze kadernota worden de volgende kaders voor het beleid ten aanzien van reserves en voorzieningen vastgelegd. Deze kaders zijn aanvullend op de kaders die in de wetgeving BBV zijn vastgelegd: 5.1 Reserves Kader 1: Vorming van reserves Reserves worden ingesteld door de raad. Voorstellen voor het vormen van reserves worden gedaan bij de bij de programmabegroting, bij afzonderlijk raadsvoorstel en bij de programmarekening als onderdeel van het voorstel aan de raad voor resultaatbestemming. In het voorstel wordt alle relevante informatie opgenomen die nodig is voor het vormen van een reserve. Kader 2: Uitzonderingen Er kunnen geen reserves worden ingesteld voor: a. het overhevelen van jaarlijks terugkerende budgetten naar een volgend boekjaar; b. de afdekking van eventuele nadelige resultaten van diensten. Kader 3: Voorstel tot resultaatbestemming a. Het college is gemachtigd om, vooruitlopend op het formele besluit van de raad, reserves te vormen voor de reservering van eenmalige middelen die niet in het betreffende begrotingsjaar zijn uitgegeven, mits hiervoor een concreet bestedingsplan is opgesteld, voorzien van een planning b. Het college legt het onder 3.a bedoelde bestedingsplan bij de programmarekening ter vaststelling aan de raad voor. Kader 4: Algemene reserve (saldireserve) a. De saldireserve dient van voldoende omvang te zijn om onvoorziene tegenvallers en risico s op te kunnen vangen. De ondergrens van de saldireserve is vastgelegd in de kadernota integraal risicomanagement en weerstandsvermogen. b. Jaarlijks bij de programmabegroting en rekening wordt in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing een analyse opgenomen, waarin aandacht wordt besteed aan de omvang van de saldireserve in relatie tot de financiële ontwikkelingen en de ontwikkelingen van de risico s Kader 5: Bestemmingsreserves a. Er worden, behalve de algemene reserve, geen egalisatiereserves gevormd. Indien de exploitatie uitgaven jaarlijks fluctueren wordt het resultaat bij de jaarrekening toegelicht en beoordeeld of dit een incidenteel of structureel karakter heeft. b. Een bestemmingsreserve moet bij instelling een minimale omvang hebben van Indien het benodigde bedrag lager is wordt dit binnen de reserve voor incidenteel beleid opgenomen. Uitzonderingen hierop zijn reserves die worden gevoed vanuit bijdragen van derden (niet overheid) en van de raadsgriffie. pag.13

14 Kader 6: Voortgangsrapportages reserves Jaarlijks bij de programmarekening geeft het college aan de raad inzicht in de stand van zaken met betrekking tot de reserves. Per reserve wordt alle relevante informatie verstrekt die de raad nodig heeft om een oordeel te vormen over de voortgang van de uit de reserve bekostigde activiteiten en de financiële afloop van de reserve. 5.2 Voorzieningen Kader 7: Vorming van voorzieningen Het college maakt jaarlijks bij de programmarekening inzichtelijk welke (nieuw gevormde voorzieningen) in de rekening zijn opgenomen. Hierbij wordt alle relevante informatie opgenomen die nodig is voor het vormen van een voorziening. Kader 8: Toevoegingen aan voorzieningen Jaarlijks bij de programmabegroting worden ramingen opgenomen van de bedragen die in de loop van het begrotingsjaar moeten worden toegevoegd om ervoor te zorgen dat de bestaande voorzieningen voldoende omvang houden om aan de onderliggende verplichtingen te kunnen blijven voldoen c.q. het onderliggende bestedingsplan kan worden uitgevoerd. Deze worden in een afzonderlijk overzicht toegelicht. Kader 9: Voortgangsrapportages voorzieningen Jaarlijks bij de programmarekening wordt inzicht verschaft in het verloop van de reeds bij aanvang van het rekeningjaar bestaande voorzieningen. Per voorziening wordt alle relevante informatie verstrekt die de raad nodig heeft om een oordeel te vormen over de voortgang van de uit de voorziening bekostigde activiteiten en de financiële afloop van de voorziening. Kader 10: Niet kwantificeerbare risico s Indien er geen betrouwbare schattingen van de omvang van verplichtingen gemaakt kunnen worden, kan er geen voorziening worden gevormd. In dat geval wordt een uiteenzetting opgenomen van de verplichtingen in de risicoparagraaf en onder "niet uit de balans blijkende verplichtingen. pag.14

15 6 Bijlage 6.1 Besluit Begroting en Verantwoording Uit paragraaf 4.5.5: Vaste Passiva Artikel 41 Onder de vaste passiva worden afzonderlijk opgenomen het eigen vermogen, de voorzieningen en de vaste schulden, met een rente typische looptijd van één jaar of langer. Artikel Het eigen vermogen bestaat uit de reserves en het gerealiseerde resultaat volgend uit het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening. 2. Het in het eerste lid bedoelde resultaat wordt afzonderlijk opgenomen als onderdeel van het eigen vermogen. Artikel In de balans worden de reserves onderscheiden naar: a. de algemene reserve; b. de bestemmingsreserves. 2. Een bestemmingsreserve is een reserve waaraan provinciale staten respectievelijk de raad een bepaalde bestemming heeft gegeven. Artikel Voorzieningen worden gevormd wegens: a. verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs te schatten; b. op de balansdatum bestaande risico s ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten; c. kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren. d. De bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen, waarvoor een heffing wordt geheven als bedoeld in artikel 35, eerste lid, onder b. 2. Tot de voorzieningen worden ook gerekend van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden, met uitzondering van de voorschotbedragen, bedoeld in artikel 49, onderdeel b. 3. Voorzieningen worden niet gevormd voor jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume. Artikel 45 Rentetoevoegingen aan voorzieningen zijn niet toegestaan. pag.15

16 Uit paragraaf 4.5.7: Toelichting op de balans Artikel 53 In de toelichting op de balans wordt vermeld: a. de niet in de balans opgenomen belangrijke financiële verplichtingen vermeld waaraan de provincie of de gemeente voor toekomstige jaren is verbonden., en b. indien de provincie of de gemeente financiële derivaten hanteert, per derivaat: 1. de naam en rating van de financiële onderneming waarbij het derivaat is afgesloten; 2. het type en de belangrijkste kenmerken van het derivaat en de hoogte en de looptijd van de financieringsbehoefte waaraan het derivaat kan worden toegerekend, en 3. in het geval van een niet-effectieve positie, als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onderdeel k, in welk opzicht daarvan sprake is, de maatregelen die zijn genomen om die positie ongedaan te maken en de termijn die daarvoor naar verwachting nodig is. Artikel In de toelichting op de balans worden de aard en reden van elke reserve en de toevoegingen en onttrekkingen daaraan toegelicht. 2. Per reserve wordt het verloop gedurende het jaar in een overzicht weergegeven. Daaruit blijken: a. het saldo aan het begin van het begrotingsjaar; b. de toevoegingen of onttrekkingen uit hoofde van het voorgaande boekjaar; c. de toevoegingen of onttrekkingen bij het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening; d. de verminderingen in verband met afschrijvingen op activa waarvoor een specifieke bestemmingsreserve is gevormd; e. het saldo aan het einde van het begrotingsjaar. Artikel In de toelichting op de balans worden de aard en reden van elke voorzieningen, bedoeld in artikel 44 en de wijzigingen daarin toegelicht. 2. Per voorziening wordt het verloop gedurende het jaar in een overzicht weergegeven. Daaruit blijken: a. het saldo aan het begin van het begrotingsjaar; b. de toevoegingen; c. ten gunste van de rekening van baten en lasten vrijgevallen bedragen; d. de aanwendingen; e. saldo aan het einde van het begrotingsjaar. Uit hoofdstuk V: Waardering, activeren en afschrijven Artikel Passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde, met uitzondering van voorzieningen die tegen contante waarde zijn gewaardeerd. 8. Eventuele voorzieningen wegens oninbaarheid worden met de nominale waarde van leningen en vorderingen verrekend. pag.16

Nota Reserves en Voorzieningen

Nota Reserves en Voorzieningen Nota Reserves en Voorzieningen 1 2 Inhoud 1 Visie en wettelijke kaders 5 1.1 1.2 Visie Wettelijke kaders 2 Reserves 7 2.1 Soorten reserves 8 2.1.1 Algemene reserves 2.2 2.3 2.4 3 Voorzieningen 11 3.1 3.2

Nadere informatie

Nota reserves en voorzieningen 2015-2018

Nota reserves en voorzieningen 2015-2018 Nota reserves en voorzieningen 2015-2018 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Beleidslijnen reserves en voorzieningen... 4 2.1 Definities en regelgeving... 4 2.2 Toerekening van rente... 5 3. Huidige standen

Nadere informatie

Nota Reserves en Voorzieningen 2014 Gemeente Zundert

Nota Reserves en Voorzieningen 2014 Gemeente Zundert Nota Reserves en Voorzieningen 2014 Gemeente Zundert Intern document 2014/10084 behorende bij B&W nota 2014/10024 Colofon Uitgave Mei 2014 Gemeente Zundert Markt 1 4881 CN Zundert Postbus 10.001 4880 CA

Nadere informatie

NOTA RESERVES & VOORZIENINGEN RECREATIESCHAP ROTTEMEREN

NOTA RESERVES & VOORZIENINGEN RECREATIESCHAP ROTTEMEREN NOTA RESERVES & VOORZIENINGEN RECREATIESCHAP ROTTEMEREN Opgesteld door: G.Z-H In opdracht van: Recreatieschap Rottemeren Postbus 341 3100 AH Schiedam Tel.: 010-2981010 Fax: 010-2981020 September 2014 1.

Nadere informatie

Provincie Zuid Holland. Beleidsnota reserves en voorzieningen 2015

Provincie Zuid Holland. Beleidsnota reserves en voorzieningen 2015 Provincie Zuid Holland Beleidsnota reserves en voorzieningen 2015 Versie GS 26 mei 1 1. Inleiding en achtergrond Deze nota gaat in op het beleid ten aanzien van reserves en voorzieningen van de provincie

Nadere informatie

Nota Reserves en Voorzieningen Gemeente Bergen (N-H)

Nota Reserves en Voorzieningen Gemeente Bergen (N-H) Nota Reserves en Voorzieningen Gemeente Bergen (N-H) INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE... 1 1. INLEIDING... 2 1.1 Waarom een nota reserves en voorzieningen?... 2 1.2 Inhoud van de nota... 2 2 Regelgeving en

Nadere informatie

Nota reserves en voorzieningen Gemeente Oost Gelre 2010

Nota reserves en voorzieningen Gemeente Oost Gelre 2010 Nota reserves en voorzieningen Gemeente Oost Gelre 2010 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2 Inleiding 2 2. Overzicht van reserves en voorzieningen resultaatsbestemming 2009 3 3. Besluit Begroting en Verantwoording

Nadere informatie

Nota. Reserves en voorzieningen. Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland

Nota. Reserves en voorzieningen. Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland Nota Reserves en voorzieningen Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland 2015 Inhoud Hoofdstuk 1 Inleiding... 3 1.1 Algemeen... 3 1.2 Leeswijzer... 3 Hoofdstuk 2 Begripsbepalingen... 4 2.1 Algemeen... 4 2.2

Nadere informatie

Versie Deelraad April 2012. Beleidsnotitie Reserves en Voorzieningen

Versie Deelraad April 2012. Beleidsnotitie Reserves en Voorzieningen Versie Deelraad April 2012 Beleidsnotitie Reserves en Voorzieningen Inhoud 1. Inleiding 4 2. Begripsbepaling 5 2.1 Reserves 5 2.2 Voorzieningen 7 2.3 Verschil tussen een bestemmingsreserve en een voorziening

Nadere informatie

Beleidsnota reserves en voorzieningen

Beleidsnota reserves en voorzieningen Beleidsnota reserves en voorzieningen 2015 Gemeente Cuijk Datum vaststelling: 14 december 2015 Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 1.1 Aanleiding herziening beleidsnota reserves en voorzieningen 2 1.2 Doel van

Nadere informatie

Nota Reserves (en Voorzieningen) 2015-2018. Gemeente Dinkelland

Nota Reserves (en Voorzieningen) 2015-2018. Gemeente Dinkelland Nota Reserves (en Voorzieningen) 2015-2018 Gemeente Dinkelland Nota Reserves (en Voorzieningen) 2015-2018 gemeente Dinkelland Raad 21 april 2015 pagina 1 1 Inhoud 1 Inleiding... 3 1.1 Doel van de nota...

Nadere informatie

NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN OPENBAAR LICHAAM NOABERKRACHT DINKELLAND TUBBERGEN

NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN OPENBAAR LICHAAM NOABERKRACHT DINKELLAND TUBBERGEN NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2014 OPENBAAR LICHAAM NOABERKRACHT DINKELLAND TUBBERGEN Nota reserves en voorzieningen 2014 GR - pagina 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Besluit Begroting en Verantwoording

Nadere informatie

Doorkiesnummer : (0495) 57 50 00 Agendapunt: - ONDERWERP VOORSTEL COLLEGE

Doorkiesnummer : (0495) 57 50 00 Agendapunt: - ONDERWERP VOORSTEL COLLEGE Meijer, Jacco FIN S3 RAD: RAD150701 woensdag 1 juli 2015 BW: BW150526 voorstel gemeenteraad Vergadering van de gemeenteraad van 1 juli 2015 Portefeuillehouder : H.A. Litjens Behandelend ambtenaar : Jacco

Nadere informatie

Voorzien in reserves? Een geactualiseerde nota over reserves en voorzieningen bij de gemeente Schiermonnikoog

Voorzien in reserves? Een geactualiseerde nota over reserves en voorzieningen bij de gemeente Schiermonnikoog Voorzien in reserves? Een geactualiseerde nota over reserves en voorzieningen bij de gemeente Schiermonnikoog Voorwoord De gemeente is verplicht om één keer per vier jaar een nota reserves en voorzieningen

Nadere informatie

Richtlijnen van de commissie BBV

Richtlijnen van de commissie BBV Richtlijnen van de commissie BBV Stellige uitspraken gelden met ingang van begrotingsjaar T+1, het jaar nadat de uitspraak is gepubliceerd. 1. Notitie Software, mei 2007 1.1 Software (als afzonderlijk

Nadere informatie

NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN

NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN GEMEENTE WAALWIJK NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2015 1 Inhoud 1 Inleiding... 3 2. Begripsbepaling... 4 2.1 Reserves... 4 2.2 Voorzieningen... 7 3 Beleid en beheer van reserves... 9 3.1 De instellingscriteria...

Nadere informatie

Nota reserves en voorzieningen. Concept, oktober 2014

Nota reserves en voorzieningen. Concept, oktober 2014 Nota reserves en voorzieningen Concept, oktober 2014 Autorisatie OPSTELLERS: Dennis Ellenbroek FUNCTIONARIS Financieel specialist Versiegegevens VERSIE: DATUM: OMSCHRIJVING: 0.1 20 oktober Definitief concept

Nadere informatie

Nota reserve- en voorzieningenbeleid 2016-2019

Nota reserve- en voorzieningenbeleid 2016-2019 Nota reserve- en voorzieningenbeleid 2016-2019 Nota reserve- en voorzieningenbeleid 2016-2019 Inhoud Inleiding... 2 1. Vorming van reserves en voorzieningen... 3 1.1. Vorming van reserves... 3 1.2. Vorming

Nadere informatie

Beleidsnotitie reserves en voorzieningen (inclusief risicomanagement / weerstandsvermogen)

Beleidsnotitie reserves en voorzieningen (inclusief risicomanagement / weerstandsvermogen) Beleidsnotitie reserves en voorzieningen (inclusief risicomanagement / weerstandsvermogen) 2 januari 2014 2 Beleidsnotitie reserves en voorzieningen (inclusief risicomanagement / weerstandsvermogen) Inhoudsopgave

Nadere informatie

Voorstel: Wij stellen uw raad voor bijgaande Nota Reserves en Voorzieningen 2013 vast te stellen. Burgemeester en wethouders van Ferwerderadiel,

Voorstel: Wij stellen uw raad voor bijgaande Nota Reserves en Voorzieningen 2013 vast te stellen. Burgemeester en wethouders van Ferwerderadiel, AAN: De raad van de gemeente Ferwerderadiel. Sector : II Nr. : 06/52.13 Onderwerp : Vaststelling Nota Reserves en Voorzieningen 2013. Ferwert, 9 september 2013. Inleiding: Normaliter wordt de Nota Reserves

Nadere informatie

Eemsmond en nota activabeleid gemeente Eemsmond

Eemsmond en nota activabeleid gemeente Eemsmond Nummer : 11-12.2011 Onderwerp : Wijziging artikel 10, lid 2 van de Financiële verordening gemeente Eemsmond en nota activabeleid gemeente Eemsmond Korte inhoud : Actualisatie nota activabeleid gemeente

Nadere informatie

NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN

NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2014 Januari 2014 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Begripsbepaling... 5 2.1 Reserves... 5 2.2 Voorzieningen... 8 3 Beleid en beheer van reserves... 11 3.1 De instellingscriteria... 11 3.2 De wijze van

Nadere informatie

NOTA RESERVES VOORZIENINGEN

NOTA RESERVES VOORZIENINGEN NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 1. Inleiding Reserves maken een onderdeel uit van de vermogenspositie van een organisatie. Sinds de start van de Omgevingsdienst zijn een beperkt aantal reserves gevormd.

Nadere informatie

Nota Reserves en Voorzieningen RMH

Nota Reserves en Voorzieningen RMH Nota Reserves en Voorzieningen RMH 1. Inleiding De reserves en voorzieningen vormen een belangrijk onderdeel van de vermogenspositie van de Regio Midden Holland (RMH). Zowel vanuit bestuurlijk als bedrijfseconomisch

Nadere informatie

NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2015-2018

NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2015-2018 NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2015-2018 NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2015-2018 2 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 4 2. Algemene regels met betrekking tot het reserve- en voorzieningenbeleid... 5 2.1. Inleiding...

Nadere informatie

Nota reserves en voorzieningen 2014 Gemeente Korendijk

Nota reserves en voorzieningen 2014 Gemeente Korendijk *0010100120132873* KNDK/2013/2873 Nota reserves en voorzieningen 2014 Gemeente Korendijk Concept 19-10-2013 1 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 3 2. Begrippen 3 3. Beleidsuitgangspunten en kaderstelling 5 4.

Nadere informatie

GEMEENTE TERSCHELLING NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2016-2020

GEMEENTE TERSCHELLING NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2016-2020 GEMEENTE TERSCHELLING NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2016-2020 Inhoudsopgave 1 Inleiding en doelstelling Blz. 2 2 Begrippen en kaders 3 3 Uitgangspunten van beleid 5 4 Weerstandsvermogen 8 5 Voorstellen

Nadere informatie

Financiële begroting 2015 samengevat

Financiële begroting 2015 samengevat Financiële begroting 2015 samengevat Begrotingscyclus Het beleid en de financiën van de provincie komen op een aantal momenten in het jaar provinciebreed aan de orde. Dit wordt ook wel de begrotings- of

Nadere informatie

De taak van de commissie Besluit begroting en verantwoording (hierna: BBV) is om een eenduidige toepassing van het BBV te bevorderen.

De taak van de commissie Besluit begroting en verantwoording (hierna: BBV) is om een eenduidige toepassing van het BBV te bevorderen. januari 2012 Notitie incidentele en structurele baten en lasten Algemeen De taak van de commissie Besluit begroting en verantwoording (hierna: BBV) is om een eenduidige toepassing van het BBV te bevorderen.

Nadere informatie

Jaarrekening 2013. Gemeente Bunnik. Bunnik, 5 juni 2014 Open Huis gemeenteraad

Jaarrekening 2013. Gemeente Bunnik. Bunnik, 5 juni 2014 Open Huis gemeenteraad Jaarrekening 2013 Gemeente Bunnik Bunnik, 5 juni 2014 Open Huis gemeenteraad Agenda Controle van de jaarrekening De voorschriften voor de jaarrekening Jaarrekeningcontrole 2013 Controle van de jaarrekening

Nadere informatie

De bij het opstellen van de jaarrekening gehanteerde uitgangspunten hebben betrekking op:

De bij het opstellen van de jaarrekening gehanteerde uitgangspunten hebben betrekking op: ADDENDUM PROGRAMMA- VERANTWOORDING EN REKENING 2005 GEMEENTE HAAREN In het jaarverslag 2005 (bestaande uit de programmaverantwoording en programmarekening) staan enkele onderwerpen vermeld die wij alsnog

Nadere informatie

Nota Reserves en voorzieningen gemeente Papendrecht 2015

Nota Reserves en voorzieningen gemeente Papendrecht 2015 Nota Reserves en voorzieningen gemeente Papendrecht 2015 Versie 2.0 2 Inhoud 1. Inleiding... 5 1.1 Aanleiding... 5 1.2 stelling... 5 1.3 Wettelijk kader... 5 1.4 Leeswijzer... 5 2. Begrippen en kaders...

Nadere informatie

Raadsvergadering van 1 november 2012 Agendanummer: 5

Raadsvergadering van 1 november 2012 Agendanummer: 5 RAADSVOORSTEL Verseon kenmerk: 368891 Raadsvergadering van 1 november 2012 Agendanummer: 5 Onderwerp: Beleidsbegroting 2013-2016 Verantwoordelijk portefeuillehouder: Drs. F.P. Fakkers SAMENVATTING Vanuit

Nadere informatie

Financiële verordening RUD Zuid-Limburg

Financiële verordening RUD Zuid-Limburg Financiële verordening RUD Zuid-Limburg 1 Inhoud Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen... 3 Artikel 1 Begrippenkader... 3 Hoofdstuk 2 Begroting en verantwoording... 4 Artikel 2 Opstellen begroting en verantwoording...

Nadere informatie

Raadsvoorstel 26 juni 2014 AB14.00447 RV2014.030

Raadsvoorstel 26 juni 2014 AB14.00447 RV2014.030 Raadsvergadering d.d. Casenummer Raadsvoorstelnummer Raadsvoorstel 26 juni 2014 AB14.00447 RV2014.030 Gemeente Bussum Vaststellen Perspectiefnota 2015 Brinklaan 35 Postbus 6000 1400 HA Bussum Aan de gemeenteraad.

Nadere informatie

Jaarrekening Stichting De Bibliotheek

Jaarrekening Stichting De Bibliotheek Jaarrekening 2015 Stichting De Bibliotheek Weesp, mei 2016 Inhoudsopgave Bladzijde JAARREKENING Balans 31 december 2015 Staat van baten en lasten 2015 Toelichting grondslagen 1 2 3 Opgesteld door ProBiblio

Nadere informatie

Jaarrekening Stichting Openbare Bibliotheek Zoetermeer

Jaarrekening Stichting Openbare Bibliotheek Zoetermeer Jaarrekening 2015 Stichting Openbare Bibliotheek Zoetermeer Zoetermeer, juni 2016 Inhoudsopgave Bladzijde JAARREKENING Balans 31 december 2015 Staat van baten en lasten 2015 Toelichting grondslagen 1 2

Nadere informatie

NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN GEMEENTE BERGEN OP ZOOM

NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN GEMEENTE BERGEN OP ZOOM NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2015 GEMEENTE BERGEN OP ZOOM "Maximale eenvoud en transparantie" Bergen op Zoom, oktober 2015 I. INLEIDING 3 Doelstelling van de nota 3 Wat is nieuw in deze Nota Reserves

Nadere informatie

Notitie Grondexploitaties 2016 Commissie BBV

Notitie Grondexploitaties 2016 Commissie BBV 1 Notitie Grondexploitaties 2016 Commissie BBV In de volgorde zoals deze ook in gehanteerd in de notitie staan hieronder de stellige uitspreken en aanbevelingen. Omdat sommige aanbevelingen samenhangen

Nadere informatie

NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN GEMEENTE DIEMEN 2009

NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN GEMEENTE DIEMEN 2009 NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN GEMEENTE DIEMEN 2009 Inhoudsopgave 1. Inleiding...1 2. Algemene theorie over reserves en voorzieningen...2 3. Rente en reserves...5 4. Wijzigingen in regelgeving...8 5. Huidige

Nadere informatie

xxxx 2012 Beleidskader Reserves en voorzieningen 2012-2015

xxxx 2012 Beleidskader Reserves en voorzieningen 2012-2015 xxxx 2012 Beleidskader Reserves en voorzieningen 2012-2015 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 1. Inleiding... 3 1.1 Doelstelling... 3 1.2 Rol van de raad... 3 1.3 Leeswijzer... 3 2. Wijzigingen en beslispunten...

Nadere informatie

Gemeente Breda ~Q~ ~,,~ Registratienr: [ 40523] Raadsvoorstel

Gemeente Breda ~Q~ ~,,~ Registratienr: [ 40523] Raadsvoorstel ~,,~ Raadsvoorstel Agendapuntnummer: Registratienr: [ 40523] Onderwerp Instemmen met het doonoeren van een stelselwijziging voor de verantwoording- en dekkingswijze van investeringen met maatschappelijk

Nadere informatie

Nota Reserves en Voorzieningen. Gemeente Landsmeer

Nota Reserves en Voorzieningen. Gemeente Landsmeer Nota Reserves en Voorzieningen Gemeente Landsmeer Pagina 1 Pagina 2 Inhoudsopgave Samenvatting 5 1. Inleiding 6 2. Ontwikkeling totale omvang reserves en voorzieningen 7 3. Wettelijk kader 8 3.1. Reserves...

Nadere informatie

Jaarrekening Stichting KopGroep Bibliotheken

Jaarrekening Stichting KopGroep Bibliotheken Jaarrekening 2015 Stichting KopGroep Bibliotheken Den Helder, juli 2016 Inhoudsopgave Bladzijde JAARREKENING Balans 31 december 2015 Staat van baten en lasten 2015 Toelichting grondslagen 1 2 3 Opgesteld

Nadere informatie

Nota Reserves en. Voorzieningen

Nota Reserves en. Voorzieningen Nota Reserves en Voorzieningen 2009 1 1. Inleiding Hierbij bieden wij u de Nota Reserves en Voorzieningen 2009 aan. Deze nota is een actualisatie van de Nota Reserves en Voorzieningen zoals die in de raadsvergadering

Nadere informatie

Hoe financieel gezond is uw gemeente?

Hoe financieel gezond is uw gemeente? Hoe financieel gezond is uw gemeente? drs. R.M.J.(Rein-Aart) van Vugt RA A.(Arie)Elsenaar RE RA 1 Hoe financieel gezond is uw gemeente? In dit artikel geven de auteurs op hoofdlijnen aan welke indicatoren

Nadere informatie

januari 2012 BBV Notitie Investeringen/Kredieten 1. Inleiding.

januari 2012 BBV Notitie Investeringen/Kredieten 1. Inleiding. BBV Notitie Investeringen/Kredieten 1. Inleiding. In de praktijk blijkt het moeilijk te zijn investeringskredieten te beheersen. Het is weerbarstiger dan de regelgeving doet vermoeden. Investeringskredieten

Nadere informatie

Nota. reserves en voorzieningen 2014. gemeente Hellendoorn

Nota. reserves en voorzieningen 2014. gemeente Hellendoorn Nota reserves en voorzieningen 2014 gemeente Hellendoorn 14INT04380 Inhoudsopgave 1 Samenvatting 2 2 Inleiding 3 2.1 Leeswijzer 3 2.2 Doelstelling 3 2.3 Uitgangspunten 3 3 Wettelijk kader en begrippen

Nadere informatie

RESERVE- EN VOORZIENINGEN BELEID STADSDEEL ZUIDOOST

RESERVE- EN VOORZIENINGEN BELEID STADSDEEL ZUIDOOST RESERVE- EN VOORZIENINGEN BELEID STADSDEEL ZUIDOOST Oktober 2008 INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING...4 2 ALGEMEEN...5 2.1 BESLUIT BEGROTING EN VERANTWOORDING PROVINCIES EN GEMEENTEN... 5 2.2 LEESWIJZER... 5 3

Nadere informatie

Foech ried/kolleezje: De raad is bevoegd het gemeentelijk reservebeleid aan te passen en vast te stellen.

Foech ried/kolleezje: De raad is bevoegd het gemeentelijk reservebeleid aan te passen en vast te stellen. Riedsútstel Ried : 26 maart 2015 Status : Besluitvormend Eardere behandeling : Opiniërend dd. 19 maart 2015 Agindapunt : niet invullen Portefúljehâlder : Gerda Postma Amtner : W. Kobus Taheakke : Nota

Nadere informatie

Nota reserves. en voorzieningen

Nota reserves. en voorzieningen Nota reserves en voorzieningen Inhoudsopgave Samenvatting... 3 Inleiding... 4 Het regelgevend kader... 4 Algemene reserves... 4 Bestemmingsreserve... 5 Stille reserve... 5 Voorzieningen... 6 Bevoegdheden...

Nadere informatie

Notitie software Mei 2007

Notitie software Mei 2007 Notitie software Mei 2007 2 1 Inleiding 1.1 Algemeen De taak van de commissie Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (hierna: BBV) is om een eenduidige toepassing van het BBV te bevorderen.

Nadere informatie

Kadernota Risicomanagement provincie Groningen

Kadernota Risicomanagement provincie Groningen Kadernota Risicomanagement provincie Groningen Provincie Groningen December 2014 1. Inleiding Op basis van de Financiële Verordening Provincie Groningen dienen Gedeputeerden Staten (GS) ten minste eenmaal

Nadere informatie

Samengevoegd College Hageveld en Hageveld Beheer

Samengevoegd College Hageveld en Hageveld Beheer Jaarrekening Grondslagen Deze jaarrekening is in opdracht van het bestuur van de Stichting Hageveld Beheer en de Onderwijsstichting College Hageveld opgesteld door de Stichting Regionaal Onderwijsbureau

Nadere informatie

Nota. Reserves en voorzieningen

Nota. Reserves en voorzieningen ISHW Nota Reserves en voorzieningen ISHW, vastgesteld in de vergadering van het algemeen bestuur d.d. 13-1-14. Januari 2014 2 Voorwoord Ten behoeve van de oprichting van het samenwerkingsverband in de

Nadere informatie

Nota Reserves en Voorzieningen 2006

Nota Reserves en Voorzieningen 2006 Nota Reserves en Voorzieningen 2006 Gemeente Grave, 7 november 2006 Inhoudsopgave 1. Inleiding...3 2. Onderscheid tussen reserves en voorzieningen volgens het BBV...4 2.1. Eigen of vreemd vermogen... 4

Nadere informatie

Vorderingen en overlopende activa 20.228 31.329. Effecten 1.108.457 928.382. Liquide middelen 13.662 72.061

Vorderingen en overlopende activa 20.228 31.329. Effecten 1.108.457 928.382. Liquide middelen 13.662 72.061 III JAARREKENING 1. Balans per 31 december 2012 (na resultaatbestemming) ACTIEF FINANCIËLE VASTE ACTIVA Lening u/g 500.000 500.000 500.000 500.000 VLOTTENDE ACTIVA Vorderingen en overlopende activa 20.228

Nadere informatie

Financiële verordening gemeente Achtkarspelen

Financiële verordening gemeente Achtkarspelen Financiële verordening gemeente Achtkarspelen De raad van de gemeente Achtkarspelen; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van @; gelet op artikel 212 van de gemeentewet en

Nadere informatie

ADVIES STUKKEN GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN JAARSTUKKEN 2010 GGD

ADVIES STUKKEN GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN JAARSTUKKEN 2010 GGD ADVIES STUKKEN GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN JAARSTUKKEN 2010 GGD Algemeen: Uit bijgevoegde checklist blijkt dat de jaarrekening 2010 GGD, op een detail na, voldoet aan het BBV. Het saldo van baten en

Nadere informatie

Schiermonnikoog, 20 december 2005. Voorzien in reserves? 2

Schiermonnikoog, 20 december 2005. Voorzien in reserves? 2 VOORZIEN IN RESERVES? GERESERVEERD VOORZIENINGENBELEID Een notitie over reserves en voorzieningen bij de gemeente Schiermonnikoog VOOOORRWOOOORRDD De gemeente is verplicht jaarlijks een notitie reserves

Nadere informatie

Jaarrekening 2014 Stichting Bibliotheek De Kempen. versie t.b.v. het voldoen aan publicatieplicht ANBI

Jaarrekening 2014 Stichting Bibliotheek De Kempen. versie t.b.v. het voldoen aan publicatieplicht ANBI Jaarrekening 2014 Stichting Bibliotheek De Kempen versie t.b.v. het voldoen aan publicatieplicht ANBI 17 maart 2015 Balans per 31 december 2014 Activa 31-12-2014 31-12-2013 Vaste activa Materiële vaste

Nadere informatie

Jaarrekening 2014. Stichting Bibliotheek De Groene Venen

Jaarrekening 2014. Stichting Bibliotheek De Groene Venen Jaarrekening 2014 Stichting Bibliotheek De Groene Venen Moordrecht, juni 2015 Inhoudsopgave Bladzijde JAARREKENING Balans 31 december 2014 Staat van baten en lasten 2014 Algemene toelichting 1 2 3 Opgesteld

Nadere informatie

TOELICHTING OP DE FUNCTIES RESERVES EN VOORZIENINGEN

TOELICHTING OP DE FUNCTIES RESERVES EN VOORZIENINGEN TOELICHTING OP DE FUNCTIES RESERVES EN VOORZIENINGEN Toelichting op de functies Reserves en voorzieningen bij een gemeente d.d. 31 december 2010 Bladzijde 1 Toelichting op de functies Reserves en voorzieningen

Nadere informatie

Nota reserves en voorzieningen, weerstandsvermogen, activering, waardering en afschrijving van activa, en rente van de gemeente Heusden

Nota reserves en voorzieningen, weerstandsvermogen, activering, waardering en afschrijving van activa, en rente van de gemeente Heusden Nota reserves en voorzieningen, weerstandsvermogen, activering, waardering en afschrijving van activa, en rente Inhoudsopgave 1 Samenvatting 3 2 Inleiding 5 2.1 Aanleiding 5 2.2 Doel van de nota 6 2.3

Nadere informatie

gezien het voorstel van de Tijdelijke Commissie ingesteld door de Drechtraad van 21 augustus 2006 en 13 november 2006; b e s l u i t :

gezien het voorstel van de Tijdelijke Commissie ingesteld door de Drechtraad van 21 augustus 2006 en 13 november 2006; b e s l u i t : De Drechtraad gezien het voorstel van de Tijdelijke Commissie ingesteld door de Drechtraad van 21 augustus 2006 en 13 november 2006; gelet op artikel 212 van de Gemeentewet, alsmede artikel 30, eerste

Nadere informatie

Notitie weerstandsvermogen gemeente Ten Boer

Notitie weerstandsvermogen gemeente Ten Boer Notitie weerstandsvermogen gemeente Ten Boer 1. Inleiding In 2008 heeft Aniek Geerts, student Master of Business Administration met begeleiding vanuit de Rijksuniversiteit Groningen door de heer B.J.W.Pennink

Nadere informatie

Voorstel van het college aan de raad. Raadsvergadering d.d. 7 juli 2016 Onderwerp: Jaarverslag en Jaarrekening 2015.

Voorstel van het college aan de raad. Raadsvergadering d.d. 7 juli 2016 Onderwerp: Jaarverslag en Jaarrekening 2015. GEMEENTE OLDEBROEK Raadsvergadering d.d. 7 juli 2016 Onderwerp: Jaarverslag en Jaarrekening 2015. Voorstel van het college aan de raad Agendapunt Portefeuillehouder: mw. A.A.C. Groot Kenmerk: 247735 /

Nadere informatie

Bijlage: 3 Bij welk oorspronkelijk stuk hoort de bijlage: 2009i00970 discussiememo p&c cyclus

Bijlage: 3 Bij welk oorspronkelijk stuk hoort de bijlage: 2009i00970 discussiememo p&c cyclus Postregistratienummer: 2009i01003 Bijlage: 3 Bij welk oorspronkelijk stuk hoort de bijlage: 2009i00970 Onderwerp: discussiememo p&c cyclus Naam auteur: Yvonne van Halem Memo Postregistratienummer: 2009i00628

Nadere informatie

Volgens artikel 11 van het besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) bestaat het weerstandsvermogen uit de relatie tussen:

Volgens artikel 11 van het besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) bestaat het weerstandsvermogen uit de relatie tussen: Meent 94 Postbus 70012 info@rekenkamer.rotterdam.nl t 010 267 22 42 3000 KP Rotterdam www.rekenkamer.rotterdam.nl Gemeente Rotterdam Gemeenteraad d.t.k.v. de griffie Coolsingel 40 3011 AD ROTTERDAM ons

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT NR. 7. Doetinchem, 22 mei 2013. Bijstellen begroting rentekosten met ingang van begrotingsjaar 2014

Aan de raad AGENDAPUNT NR. 7. Doetinchem, 22 mei 2013. Bijstellen begroting rentekosten met ingang van begrotingsjaar 2014 Aan de raad AGENDAPUNT NR. 7 Bijstellen begroting rentekosten met ingang van begrotingsjaar 2014 Voorstel: 1. Met ingang van de programmabegroting 2014-2017 een bijstelling doorvoeren van de wijze van

Nadere informatie

De raad van de gemeente Tholen. Tholen, 31 mei Onderwerp: Jaarstukken gemeente Tholen Geachte raad,

De raad van de gemeente Tholen. Tholen, 31 mei Onderwerp: Jaarstukken gemeente Tholen Geachte raad, No.: Portefeuillehouder: Wethouder Hoek Afdeling: Middelen Behandelaar: A. Moerland De raad van de gemeente Tholen Tholen, 31 mei 2015 Onderwerp: Jaarstukken gemeente Tholen 2015 Geachte raad, Algemeen

Nadere informatie

Nota reserves en voorzieningen Bijlage: Tabellen reserves en voorzieningen

Nota reserves en voorzieningen Bijlage: Tabellen reserves en voorzieningen : Tabellen reserves en voorzieningen Per reserve en voorziening zijn de belangrijkste gegevens vastgelegd in de nu volgende tabellen. Tevens is indien van toepassing een toelichting gegeven en wordt een

Nadere informatie

NOTA RENTEBELEID GEMEENTE BERGEN OP ZOOM

NOTA RENTEBELEID GEMEENTE BERGEN OP ZOOM l lllllll llll lllll llll llllll 111111111111111111111111111111111 815-023068 NOTA RENTEBELEID 2015 GEMEENTE BERGEN OP ZOOM Bergen op Zoom, oktober 2015 1. INLEIDING.""""""""""""""""""""""""""""""""""

Nadere informatie

Verordening op het financiële beleid en beheer van de gemeente Hengelo

Verordening op het financiële beleid en beheer van de gemeente Hengelo Verordening op het financiële beleid en beheer van de gemeente Hengelo Hoofdstuk I Artikel 1 Hoofdstuk II Artikel 2 Artikel 3 Artikel 3 Artikel 4 Artikel 5 Artikel 6 Artikel 7 Hoofdstuk III Artikel 8 Artikel

Nadere informatie

Erratum bij de rekening 2009

Erratum bij de rekening 2009 Erratum bij de rekening 2009 1 Grondbedrijf 1a Tussentijdse winst-/verliesname Van het nemen van winst is in de voorliggende jaarrekening 2009 afgezien. De lopende exploitatie TPE vertoont weliswaar een

Nadere informatie

Avalex Verkorte jaarrekening 2011 Balans, Resultatenoverzicht en beknopte toelichting

Avalex Verkorte jaarrekening 2011 Balans, Resultatenoverzicht en beknopte toelichting Avalex Verkorte jaarrekening 2011 Balans, Resultatenoverzicht en beknopte toelichting Den Haag 28 juni 2012 Inleiding Dit document bevat jaarcijfers van Avalex over het boekjaar 2011. Het bevat een balans

Nadere informatie

Jaarrekening 2014 Stichting Openbare Bibliotheek Gouda

Jaarrekening 2014 Stichting Openbare Bibliotheek Gouda Jaarrekening 2014 Stichting Openbare Bibliotheek Gouda Datum: 17-03-2015 Balans per 31 december 2014 Vaste activa 31 december 2014 31 december 2013 Materiële vaste activa Inventaris en inrichting 753.767

Nadere informatie

Jaarrekening 2015 Stichting Bibliotheek De Kempen. versie t.b.v. het voldoen aan publicatieplicht ANBI

Jaarrekening 2015 Stichting Bibliotheek De Kempen. versie t.b.v. het voldoen aan publicatieplicht ANBI Jaarrekening 2015 Stichting Bibliotheek De Kempen versie t.b.v. het voldoen aan publicatieplicht ANBI 16 maart 2016 Balans per 31 december 2015 Activa 31-12-2015 31-12-2014 Vaste activa Materiële vaste

Nadere informatie

Reserve Ontwikkelingsprojecten Spelregels. Gemeente Albrandswaard

Reserve Ontwikkelingsprojecten Spelregels. Gemeente Albrandswaard Reserve Ontwikkelingsprojecten Spelregels Gemeente Albrandswaard Reserve Ontwikkelingsprojecten Spelregels Gemeente Albrandswaard Datum: 18 mei 2012 Afdeling: Bestuur, team ontwikkeling Afdelingshoofd:

Nadere informatie

Regeling Financieel Beheer Belastingsamenwerking Gouwe- Rijnland

Regeling Financieel Beheer Belastingsamenwerking Gouwe- Rijnland Regeling Financieel Beheer Belastingsamenwerking Gouwe- Rijnland Het Algemeen Bestuur van de Gemeenschappelijke regeling Gouwe-Rijnland (BSGR), gelet op: Artikel 212 van de Gemeentewet; Het Waterschapsbesluit;

Nadere informatie

Gemeente Putten Pagina 2 van 36 Nota reserves en voorzieningen 2015 Nota Reserves en voorzieningen 2015

Gemeente Putten Pagina 2 van 36 Nota reserves en voorzieningen 2015 Nota Reserves en voorzieningen 2015 Gemeente Putten Pagina 2 van 36 Nota reserves en voorzieningen 2015 Nota Reserves en voorzieningen 2015 Olst-Wijhe, 13 oktober 2015 Documentnummer: 15.021621 Putten Pagina 6 van 36 Nota reserves en voorzieningen

Nadere informatie

JAARREKENING 2014 STICHTING OPENBARE BIBLIOTHEEK OLST-WIJHE

JAARREKENING 2014 STICHTING OPENBARE BIBLIOTHEEK OLST-WIJHE JAARREKENING 2014 STICHTING OPENBARE BIBLIOTHEEK OLST-WIJHE Balans per 31 december (na resultaatbestemming) ACTIVA 2014 2013 1. Vaste activa 1.1 inventaris 7.948 10.358 1.2 machines 738 1.355 1.3 automatisering

Nadere informatie

Financiële Verordening 2015 gemeente Papendrecht

Financiële Verordening 2015 gemeente Papendrecht Financiële Verordening 2015 gemeente Papendrecht Verordening op de uitgangspunten voor het financieel beleid, alsmede voor het financieel beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie van

Nadere informatie

JAARREKENING 2014 STICHTING OPENBARE BIBLIOTHEEK RAALTE

JAARREKENING 2014 STICHTING OPENBARE BIBLIOTHEEK RAALTE JAARREKENING 2014 STICHTING OPENBARE BIBLIOTHEEK RAALTE Balans per 31 december (na resultaatbestemming) ACTIVA 2014 2013 1. Vaste activa 1.1 terreinen 13.317 13.317 1.2 inventaris 153.507 157.886 1.3 automatisering

Nadere informatie

Jaarrekening: Overige gegevens: Jaarrekening 2010 van Permar Energiek BV I N H O U D S O P G A V E : -Balans per 31 december 2010 3

Jaarrekening: Overige gegevens: Jaarrekening 2010 van Permar Energiek BV I N H O U D S O P G A V E : -Balans per 31 december 2010 3 I N H O U D S O P G A V E : PAGINA Jaarrekening: -Balans per 31 december 2010 3 -Resultatenrekening 2010 5 -Kasstroomoverzicht per 31 december 2010 6 -Toelichting op de Balans per 31 december 2010 7-13

Nadere informatie

In hoofdstuk 12 van deze nota zijn de financiële kaders opgenomen voor de grondexploitaties.

In hoofdstuk 12 van deze nota zijn de financiële kaders opgenomen voor de grondexploitaties. Collegevoorstel onder verantwoordelijkheid van Onderwerp Programma : wethouder mw. W.J.F. van der Rijt-van der Kruis : financiële kaders grondexploitaties : Wonen Voorstelnummer : 16.30 Info bij afdelingshoofd

Nadere informatie

Datum: 4 juli 2014 Agendapunt: 4 Betreft: Jaarstukken 2013

Datum: 4 juli 2014 Agendapunt: 4 Betreft: Jaarstukken 2013 VERGADERING ALGEMEEN BESTUUR OMGEVINGSDIENST MIDDEN- EN WEST-BRABANT Datum: 4 juli 2014 Agendapunt: 4 Betreft: Jaarstukken 2013 Aanleiding Ter uitvoering van de artikelen 197 en 198 van de Gemeentewet

Nadere informatie

BBV ACTUALITEITEN 2013. Willem Wijntjes / voorzitter commissie Melchior Kerklaan/ secretaris commissie

BBV ACTUALITEITEN 2013. Willem Wijntjes / voorzitter commissie Melchior Kerklaan/ secretaris commissie BBV ACTUALITEITEN 2013 Willem Wijntjes / voorzitter commissie Melchior Kerklaan/ secretaris commissie ACTUALITEITEN BBV Commissie BBV Gepubliceerd in 2013 Wijzigingen in BBV BBV onder de loep Uw mening

Nadere informatie

Nota reserves en voorzieningen

Nota reserves en voorzieningen Nota reserves en voorzieningen Versie 1.0 1 1. Inleiding De nota reserves en voorzieningen is opgesteld om het beleid ten aanzien van reserves en voorzieningen aan te geven. Het beleid volgt de voorschriften

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STTSCOURNT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 20619 17 juli 2015 Regeling van de Minister van innenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 9 juli 2015, nr. 2015-0000387198,

Nadere informatie

Nota beleid reserves en voorzieningen voor het hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard

Nota beleid reserves en voorzieningen voor het hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard Nota beleid reserves en voorzieningen voor het hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard Inhoudsopgave 1. INLEIDING 4 2. BEGRIPPENKADER 4 3. RESERVES 5 3.1 ALGEMENE RESERVES 5 3.2 BESTEMMINGSRESERVES

Nadere informatie

Bijlage nota reserves en voorzieningen Reserves

Bijlage nota reserves en voorzieningen Reserves Bijlage nota reserves en voorzieningen Reserves Algemene reserve Stand per eind 2014 1.894.000 Buffer De algemene reserve is gevormd uit rekeningresultaten uit het verleden en is de primaire buffer voor

Nadere informatie

Jaarrekening 2013 Stichting Bibliotheek De Kempen. versie t.b.v. het voldoen aan publicatieplicht ANBI

Jaarrekening 2013 Stichting Bibliotheek De Kempen. versie t.b.v. het voldoen aan publicatieplicht ANBI Jaarrekening 2013 Stichting Bibliotheek De Kempen versie t.b.v. het voldoen aan publicatieplicht ANBI 17 maart 2014 Balans per 31 december 2013 Activa 31-12-2013 31-12-2012 Vaste activa Materiële vaste

Nadere informatie

1. Inleiding en richtlijnen

1. Inleiding en richtlijnen NOTITIE RENTE 2017 1. Inleiding en richtlijnen 1.1 Inleiding Bij de wijzigingen van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de invoering van de Vennootschapsbelasting (VPB) voor de lagere overheden

Nadere informatie

Jaarrekening Stichting Bibliotheek Krimpenerwaard

Jaarrekening Stichting Bibliotheek Krimpenerwaard Jaarrekening 2014 Stichting Bibliotheek Krimpenerwaard Schoonhoven, juni 2015 Inhoudsopgave Bladzijde JAARREKENING Balans 31 december 2014 Staat van baten en lasten 2014 Algemene toelichting 1 2 3 Opgesteld

Nadere informatie

Stichting CHAVAH. Jaarrekening. Stichting CHAVAH

Stichting CHAVAH. Jaarrekening. Stichting CHAVAH Jaarrekening Stichting CHAVAH 2015 1 Inhoudsopgave BESTUURSVERSLAG 3 JAARREKENING 2015 6 BALANS PER 31 DECEMBER 2015 7 STAAT VAN BATEN EN LASTEN 2014-15 8 TOELICHTING BEHORENDE TOT DE JAARREKENING 2015

Nadere informatie

Vaste activa Materiële vaste activa 4 Inventaris 585.400 Transportmiddelen 4 99.600 3 Apparatuur 4 342.500 4 1.027.500 7

Vaste activa Materiële vaste activa 4 Inventaris 585.400 Transportmiddelen 4 99.600 3 Apparatuur 4 342.500 4 1.027.500 7 Balans per 31 december 2012 (na voorgestelde resultaatbestemming) Activa 31 december 2012 31 december 2011 Ref Vaste activa Materiële vaste activa 4 Inventaris 585.400 Transportmiddelen 4 99.600 3 Apparatuur

Nadere informatie

J A A R STUKKEN 2014. Pertax BV Ede

J A A R STUKKEN 2014. Pertax BV Ede J A A R STUKKEN 2014 Pertax BV Ede Opmaakdatum: 21 mei 2015 Jaarstukken 2014 - Jaarrekening - Overige gegevens Opmaakdatum: 21 mei 2015 1 Jaarrekening - Balans - Winst-en-verliesrekening - Toelichting

Nadere informatie

Jaarrekening Stichting Bibliotheek Hoeksche Waard

Jaarrekening Stichting Bibliotheek Hoeksche Waard Jaarrekening 2014 Stichting Bibliotheek Hoeksche Waard Oud Beijerland, juni 2015 Inhoudsopgave Bladzijde JAARREKENING Balans 31 december 2014 Staat van baten en lasten 2014 Algemene toelichting 1 2 3 Opgesteld

Nadere informatie

B&W-Aanbiedingsformulier

B&W-Aanbiedingsformulier B&W-nr. 07.0667, d.d. 19 juni 2007 B&W-Aanbiedingsformulier Onderwerp Intrekken toetsingskader reserves en voorzieningen BESLUITEN Behoudens advies van de commissie OWZ 1. Het B&W besluit 07.0406 van 24

Nadere informatie