Rc=5,0 in de bouwpraktijk

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Rc=5,0 in de bouwpraktijk"

Transcriptie

1 Rc=5,0 in de buwpraktijk Verslag van de sltbijeenkmst Rc 5,0 en andere rbuuste maatregelen De minister gaat de islatiewaarde van nieuwe wningen per 1 januari 2015 verhgen van 3,5 naar 5,0. Het Lente-akkrd riep afgelpen zmer belangstellenden uit de buwsectr bijeen m de gevlgen daarvan te bespreken. Dat leverde uiteenlpende gezichtspunten p, die afgelpen maanden zijn getetst bij zes in uitvering zijnde wningbuwprjecten. De bevindingen van die buwplaatsbezeken werden p 22 nvember pnieuw aan de buwsectr gepresenteerd. Met een paar wezenlijke cnclusies tt gevlg. Op verzek van de Tweede Kamer wrdt in 2015 de islatiewaarde van nieuwe wningen verhgd van Rc 3,5 naar 5. De marktpartijen van het Lente-akkrd Energiezuinige Nieuwbuw willen daarver in januari een advies sturen naar de minister van BZK en de Kamercmmissie. Het advies zal aandacht vragen vr bijvrbeeld buwtechnische kanttekeningen, wisselwerking met andere buwkwaliteiten, marktacceptatie en ksten. Die bijdrage met uiteraard ged zijn nderbuwd. De marktpartijen hebben daarm de buwwereld hierver gecnsulteerd, in vijf bijeenkmsten die tussen augustus en nvember 2012 hebben plaatsgevnden. Daarbij was Nieman Raadgevende Ingenieurs betrkken m de technische begeleiding te verzrgen. Drie van die sessies waren p een buwplaats gerganiseerd waar nu al met een Rc van 5 en hger wrdt gebuwd. Naast een rndgang langs het werk werden in de buwkeet steeds twee buwprjecten nder de lep genmen: die van de gastheer en die van een ander wningbuwprject. In ttaal knden z zes wningbuwprjecten gedetailleerd wrden bestudeerd. De marktpartijen van het Lente-akkrd en Nieman hebben hun best gedaan een dwarsdrsnede te nemen van de meest vrkmende typen buwsystemen en bedrijven. Naast zeer grte buwers werden k kleine buwbedrijven bevraagd, en naast traditinele buwsystemen p basis van betn en baksteen kwamen k systemen van hutskeletbuw aan bd. Bij de buwplaatsbezeken hebben we dankbaar gebruik mgen maken van de penhartige medewerking van de vlgende buwbedrijven: BAM Wningbuw, Heijmans, VDM Wningen, Buwbedrijf Bt, Planhus, en Kpmans met hun pdrachtgever Amvest. De bezeken hebben geleid tt een aantal waardevlle bevindingen, die p dnderdag 22 nvember in Utrecht werden gepresenteerd. Ruim twintig prfessinals uit de islatiebranche, ntwikkelaars, advieswereld en buwbedrijven verzamelden zich in de kantine van Nieman Raadgevende Ingenieurs m ver de resultaten te discussiëren. Glbale uitkmsten en principeplssingen Buwen met een Rc van 5 f hger is in ns land inmiddels geen zeldzaamheid meer. De zes nderzchte lcaties laten zien dat zulke islatiewaarden in het algemeen realiseerbaar zijn. We meten daarbij aantekenen dat de deelnemende buwbedrijven tt de welwillende vrlpers behren, dus de ervaringen in dit nderzek zullen niet hnderd prcent representatief zijn vr de hele branche. 1

2 De 6 bezchte buwbedrijven, ntwikkellcaties en buwsysteem (gevel) BAM Hgvliet Tunnelgietbuw (betn) met baksteen Rc 5 Bt Teteringen Kalkzandsteen en baksteen Rc 5 VDM i.s.m. BAM Rsendaal Hutskeletbuw (geveldelen) Rc 10 Heijmans Nimmerdr Prtherm lijmblkken en baksteen Rc 10 Kpmans i.s.m. Amvest Vleuterweide Kalkzandsteen en baksteen Rc > 6 Planhus Bright Living (Zweeds cncept) Hutskeletbuw Rc > 7 In het algemeen zien we dat het realiseren van daken en vleren met een Rc van 5 geen nemenswaardige prblemen pleveren, maar dat in de gevels hier en daar lastige pgaven zitten. Bij gevels zien we in de praktijk de vlgende veelvrkmende pbuw: Binnenblad: steenachtig materiaal f hutskeletbuw (HSB); Spuwislatie: minerale wl f hardschuim platen; Buitenblad: baksteen f dunne bekleding met uiteenlpende materialen. De islatiewaarde van Rc 5,0 kan zwel met minerale wl als met hardschuim wrden bereikt. De keuze hangt met name af van de vlgende factren: Vr een Rc van 5 is meer islatiedikte ndig, vral bij tepassing van minerale wl. Dat is bij HSB nauwelijks een prbleem, maar bij een traditinele gevel sms wel, mdat daarmee het buitenblad verder naar buiten kmt, wat cnstructief lastige aanpassingen vergt. Daarm wrdt bij steenachtige gevels (betn en/f baksteen) vaker vr hardschuimislatie (met hgere islatiewaarde) gekzen; Bij tepassing van hardschuimislatie wrdt sms een laagje minerale wl van 20 mm tegevegd aan de zijde van het binnenblad. Dit mdat het binnenblad in de buwpraktijk vaak nvldende vlak is afgewerkt. Minerale wl kan zulke neffenheden pvangen; Bij HSB wrdt meestal minerale wl tegepast. Minerale wl is gedkper en eenvudiger m te te passen, vral mdat het enigszins flexibel is, en het huten frame heeft geneg ruimte vr de grtere materiaaldikte; De praktijk leert dat bij gevelsluitende elementen meestal minerale wl wrdt gebruikt, in alle buwsystemen; Nieuwere HSB buwsystemen ( gemdificeerd ) verwerken vaak een tweede (dunne) islatielaag aan de buitenzijde van het frame. Ok wrdt sms aan de binnenzijde een extra leidingspuw tegevegd, waarin (elektra)leidingen kunnen wrden weggewerkt.

3 Veel vrkmende verzwakkingen Bij de buwplaatsbezeken viel p heveel technische vrderingen de buw heeft gemaakt ten pzichte van een paar jaar geleden. Er wrdt nu, tenminste in de bezchte prjecten, zrgvuldiger gebuwd. Desndanks knden we waarnemen dat er p een aantal plekken in de buwschil sms verzwakkingen van de islatiewaarde ptreden. De meest vrtkmende: De ndergrnd (begane grndvler, buitenppervlak van binnenspuwblad) is niet vlak geneg, waardr meilijk te dichten naden ntstaan, f waardr de islatie niet perfect tegen het binnenblad aanligt (gevaar valse spuw). Een mie plssing die we aantrffen was het vlinderen van de cnstructievler, waardr de (huten) geveldelen strak aan knden sluiten p de vler; Islatieplaten wrden slrdig gesneden, waardr naden ntstaan die een thermisch lek vrmen; Prblemen met de details van hekaansluitingen; Ruwe uitsparingen f drveren (meterkast, buitenleiding) met ptentiële warmtelekken en luchtlekken tt gevlg; Om de bakstenen buitengevel bij hgbuw m de paar etages p te vangen wrden vaak stalen geveldragers gebruikt. Qua islatie levert dat twee prblemen p. Ten eerste vrmen ze mgelijke kudebruggen en ten tweede is het nauwelijks mgelijk m daar islatieplaten p een gede manier tussen/mheen/nder aan te brengen ( het is frutten ). Hier ligt een dankbare taak vr innvatie; De phanging en aansluiting van galerijen, balkns en luifels zijn vrijwel altijd verzwakkingen van de islatiewaarde. De Iskrf techniek vermindert het prbleem (er wrdt vldaan aan de BB-eis vr kudebruggen: de f-factr), maar de details blijven lastig; Rnd kzijnen (aansluiting met gevel, ventilatierster, rekjes) treden sms flinke verzwakkingen p. Dit lijken zeer uiteenlpende prblemen, maar in hun essentie samengevat zijn het er eigenlijk drie: 1. Lineaire warmteverliezen; 2. Niet ptimaal ntwrpen f uitgeverde aansluitdetails, waarnder k de kierdichting; 3. Aanbrengen van islatie ( isleren is een vak ) Vr de gede rde, die kwesties waren er vreger k al, maar ten telden ze ng niet z zwaar mee. Bij een slecht geïsleerde wning maakt een wat mindere kierdichting, f wat extra warmteverlies in een aansluiting, immers niet zveel uit. Maar bij energiezuinige wningen gaat elke nvlkmenheid steeds zwaarder meetellen. Buwen wrdt dus een hightech aangelegenheid, die steeds meer prefab precisienderdelen gebruikt, gemnteerd dr gespecialiseerde vaklieden. We zien hier een tweedeling pduiken tussen traditineel buwen p de buwplaats en prefab buwmethdieken. Maar k binnen die tweede categrie lijkt er sprake te zijn van bledgrepen: 1. Bedrijven die traditineel (maar wel prefab) buwen met betn, kalkzandsteen en baksteen; 2. Bedrijven die met prefab hutskeletbuwsystemen (HSB) werken; 3. Bedrijven die inzetten p buwmethden vr extra zwaar geïsleerde huizen (bijvrbeeld passiefhuizen), vlgens methde 1 f 2.

4 De grte grep van traditinele buwers hebben dr de bank genmen de meeste weerstand tegen hgere Rc-waarden, en zij ervaren k de meeste praktijkprblemen met de eerdergenemde verzwakkingen. De HSB buwers halen hun schuders p ver een Rc-waarde van 5. Zij beweren dat het HSB frame, en de gecntrleerde fabrieksmstandigheden waarnder prefab buwdelen wrden gemaakt, gemakkelijk een Rc van 5 á 8 kan pleveren. 1 Tt slt is er ng de bledgrep van passiefbuwers. Zij vinden een Rc-waarde van 5 ng veel te laag en pleiten vr Rc-waarden van rnd de 10, met aangepaste detailleringen, waar ndig geavanceerde islatiematerialen, specifieke kzijnen en ventilatiesystemen. Lineaire warmteverliezen: van bijzaak naar hfdzaak Als we het ver de integrale energieprestatie van de buwschil hebben is de islatiewaarde (Rc) maar één factr van betekenis. Zals bekend heeft k de U-waarde van vensterglas een grte invled p de energieprestatie. Minder bekend is de invled van lineaire warmteverliezen. Die vinden we vral bij de aansluitingen van gevel en dak, gevel en vler, rnd kzijnen en deuren. Deze lineaire warmteverliezen wrden uitgedrukt in de Psiwaarde ψ. Vlgens Nieman adviseur Harm Valk zijn de werkelijke lineaire verliezen in de buwpraktijk veel grter dan je p grnd van standaard buwdetails zu verwachten (bijvrbeeld rnd een kzijn, bven een kzijn, balknvler, luifel). De ψ speelt geen directe rl in de Rc-waarde, maar in de EPC-berekening wrden deze verliezen wel degelijk meegerekend dr middel van een frfaitaire waarde (een srt standaard bete ) die de uiteindelijke EPC scre ngunstig beïnvledt. Hij drukt buwbedrijven daarm p het hart m beter naar die ψ te kijken. Vreger was die ψ geen prbleem. Je nam die gewn als frfaitaire waarde mee in de EPC. Maar naarmate de EPC strenger wrdt, en de Rc hger, gaat de ψ rekenkundig zwaarder meetellen. Daarm adviseer ik m niet langer genegen te nemen met de frfaitaire waarde, maar de werkelijke ψ vr buwdetails te laten uitrekenen. Als je gede details gebruikt kan dat namelijk in je vrdeel werken! Nieman is verigens ng aan het uitrekenen wat die lineaire warmteverliezen in de dagelijkse praktijk betekenen. Met vragen als: hebben gangbare ψ waarden een meetbaar effect p bijvrbeeld het wncmfrt, p het jaarlijks verbruik van energie, schimmel dr kudebruggen? Of ng scherper gesteld: zijn die lineaire warmteverliezen alleen p papier alarmerend, f zijn ze z grt dat zij de Rc-aanscherping van 3,5 naar 5 teniet kunnen den? 1 ) Vlgens de HSB buwers hebben zij met hun buwsysteem nauwelijks last van lineaire warmteverliezen (ψ).

5 Natuurlijke ventilatie stuit p zijn grenzen Een andere bevinding heeft betrekking p de wijze van ventileren. Ng steeds veel ntwikkelaars en bewners hebben een vrkeur vr natuurlijke ventilatie, meestal met rsters bven de ramen. Met de steeds scherpere EPC, en hgere Rc, kmt die wijze van ventileren echter in de prblemen. In zulke energiezuinige wningen slaat de CV immers minder vaak aan, velen de radiatren nder de ramen zelden meer flink warm aan, en het gevlg is dat de kude ventilatielucht ncmfrtabel uit de rsters valt, znder pgewarmd te wrden dr een paar hete radiatren. Vlgens The Smits van Heijmans leidt dat echter ng nauwelijks tt klachten van bewners, terwijl ze meer klachten ver balansventilatie krijgen. Onder de aanwezigen van de sltbijeenkmst in Utrecht bleken dezelfde (uiteenlpende) pvattingen ver balansventilatie te leven als die we al jaren kennen uit landelijke discussies tussen vr- en tegenstanders. Opdrachtgevers als Amvest en ntwikkelaars als Heijmans zijn er in elk geval niet enthusiast ver. Maar Rien van Rij (Amvest) erkende dat natuurlijke ventilatie de eerdergenemde nadelen heeft: Wij denken dat het bij een Rc van 5 ng ged gaat, maar bij hgere islatiewaarden zullen k wij verstappen p balansventilatie. Kstendiscussie Gedurende het hele cnsultatietraject is eigenlijk niet bven water gekmen wat de meerksten zijn van buwen met een Rc van 5. Het is wel aannemelijk dat er sprake met zijn van meerksten, mdat: Dikkere (steenwl) f duurdere (hardschuim) islatieplaten meten wrden tegepast; Het aanbrengen van islatie en ged afdichten van naden meer materiaal, tijd, cntrle en vakmanschap vergt. Tch meten we die meerksten k niet verdrijven. Chris Zijdeveld, vrzitter van Passief Buwen, verde aan: Als je de wning vanaf de allereerste schets met een Rc van 5 ntwerpt, dan zijn meerksten nauwelijks aan de rde. Het wrdt pas een prbleem als je een ntwerp met Rc 2,5 gaat aanpassen. Ok in hutskeletbuw lijken de meerksten geen prbleem. Het zijn met name traditinele buwprjecten (stenen binnen- en buitenblad) die er last van hebben. Dat lijkt vral p te treden bij hgbuw, waar buwbedrijven wrstelen met de keuze tussen de dunne (is duurdere) harde persing islatieplaten f duurdere plssingen vr geveldragers.

6 He dan k, het is evident dat de ksten van buwen met een Rc van 5 inzichtelijk meten wrden. Tijdens de sltbijeenkmst werd er daarm vr gepleit m betere standaard buwdetails (passend bij een Rc van 5) te ntwikkelen en die in de veelgebruikte 3D-BIM buwsftware te integreren. Z wrden de gevlgen van de hgere islatiewaarde beter zichtbaar vr calculatren. Del versus middelen Een verbeterde gebuwschil impliceert dat naast een Rc-waarde van 5 (f hger) k de kierdichtheid, lineaire warmteverliezen, de U-waarde van glas en ventilatiesystemen p een behrlijk niveau zijn gebracht. De verleiding is grt m daarm niet alleen een Rc-waarde in het Buwbesluit p te nemen, maar k gedetailleerde vrschriften ver lineaire warmteverliezen en kierdichting. Sterker ng, waarm niet één integrale nrm vr al die thermische buwschil parameters? The Smits van Heijmans kwam daartegen in het geweer: Ik ben daar fel p tegen en vlgens mij spreek ik dan k namens veel van mijn cllega s. We meten del en middelen uit elkaar prberen te huden. Een flinke CO 2 reductie bij wningen is hier denk ik het eigenlijke del. Dat kun je best stimuleren dr lage EPC nrmen p te leggen, maar geef de ntwikkelaars en buwers de vrijheid m zelf te bedenken he ze dat willen den. Desnds met een dak vl znnepanelen. Ik vind die Rc van 5 eigenlijk al een inbreuk maken p die vrijheid. Met je dan k al die details gaan vrschrijven? Verder dr filsferend ver die vrijheid m een bepaald del te bereiken kwam het idee p tafel m in het Buwbesluit een gemiddelde Rc-waarde van 5 vr wningen vast te leggen. Z n eis maakt het mgelijk m bijvrbeeld wat meer ntspannen m te springen met de Rc-waarde van een gevel, maar dat weer terug te winnen dr de vler f het dak zwaarder te isleren. Samenvattende cnclusies Buwen met een Rc van 5 is technisch gesprken znder meer mgelijk, vr alle veelvrkmende buwsystemen, maar met de vlgende kanttekeningen: Tepassing bij daken en vleren is inderdaad geen enkel prbleem; In de gevel is een Rc van 5 lastiger te realiseren vanwege de vele aansluitdetails; Tepassing bij laagbuw is eenvudiger dan bij hgbuw. Bij hgbuw zijn met name de stalen geveldragers bij metselwerk een knelpunt. Op dat gebied is innvatie dringend gewenst; Een Rc van 5 is eenvudiger bij hutskeletbuw dan bij steenachtige binnen- en buitenbladen; Buwen met een Rc van 5 is kstenefficiënt te realiseren in vler en dak. Bij gevels en bijzndere elementen (erkers, dakkapellen etc.) lpen de meningen uiteen. Met name traditinele gebuwen in baksteen wrden vr aanzienlijke meerksten geplaatst, waarbij je kunt twijfelen aan de kstenefficiëntie ervan. Bij een Rc van 5 is het zinvl m k lineaire warmteverliezen en kierdichtheid p een passende manier mee te verbeteren; Natuurlijke ventilatie is bij een Rc van 5 ng net wel (f niet, hierver verschillen de meningen) cmfrtabel vr bewners. Bij hgere Rc-waarden (in cmbinatie met vlerverwarming) is een verstap naar balansventilatie echter nvermijdelijk;

7 Raampartijen zijn uiteindelijk de zwakste schakel. Zij blijven ndanks de technische verbeteringen (edelgas gevuld dubbel en drielaags glas) meer warmte drlaten dan dichte geveldelen. Daarm met de wetgever zich niet blindstaren p steeds hgere Rc-waarden, temeer mdat een flink deel van mderne gevels uit glas bestaat; Het geheel verziend zijn er geen grte belemmeringen m de Rc van 5 vr dak en begane grndvler p te nemen in het Buwbesluit. Vr de gevel zijn er in de praktijk ng wel een aantal knelpunten p te lssen, waarnder de buwksten vr steenachtige gevels. He verder In december 2012 verwerkt Nieman Raadgevende Ingenieurs alle bevindingen en discussiepunten uit de cnsultatiernde in een eindrapprt. De deelnemers van de sltbijeenkmst van 22 nvember, en de buwbedrijven van de zes nderzchte buwlcaties, krijgen eerst het cnceptrapprt ter cmmentaar. Daarna zal het Lente-akkrd een adviesbrief pstellen aan de minister en de Kamercmmissie. In januari verschijnt bvendien een publieksbrchure in lekentaal.

EEN ADEQUAAT VERWARMINGSLICHAAM KIEZEN

EEN ADEQUAAT VERWARMINGSLICHAAM KIEZEN - - EEN ADEQUAAT VERWARMINGSLICHAAM KIEZEN PRINCIPES BENADERING Een efficiënt en vrdelig systeem kiezen m warmte uit te stralen Naast de prductiewijze, een kwaliteitsvlle verdeling en een efficiënte regeling,

Nadere informatie

KOUDEBRUGGEN BEPERKEN

KOUDEBRUGGEN BEPERKEN KOUDEBRUGGEN BEPERKEN Details ntwerpen die de cntinuïteit van de thermische islatie garanderen, een crrecte tepassing p de werf garanderen en de bestaande kudebruggen pheffen PRINCIPES BENADERING Kudebruggen

Nadere informatie

Fabels in isolatieland Wat waar is of niet waar

Fabels in isolatieland Wat waar is of niet waar Fabels in islatieland Wat waar is f niet waar Fabels verleven de tijden. Sms is dat ged. Maar het kan k verkeerd uitpakken. Eind jaren '70 bracht Sven (Stichting vrlichting energiebesparing nederland)

Nadere informatie

EEN WARMTESTRATEGIE ONTWIKKELEN

EEN WARMTESTRATEGIE ONTWIKKELEN EEN WARMTESTRATEGIE ONTWIKKELEN PRINCIPES BENADERING Wintercmfrt gegarandeerd tegen een z laag mgelijk energieverbruik Als je een gebuw buwt f renveert, wil je cmfrt bieden, zwel tijdens de winter als

Nadere informatie

De voorraad fossiele brandstoffen is eindig. Op termijn zullen we andere bronnen voor onze energievoorziening moeten gebruiken.

De voorraad fossiele brandstoffen is eindig. Op termijn zullen we andere bronnen voor onze energievoorziening moeten gebruiken. 5.2.7 Energie Wat is het thema en waarm is het belangrijk? Het thema energie gaat ver het gebruik van energie in de gebuwde mgeving vr verwarming, keling, verlichting en industriële en agrarische prcessen.

Nadere informatie

ZORGEN VOOR THERMISCHE INERTIE

ZORGEN VOOR THERMISCHE INERTIE ZORGEN VOOR THERMISCHE INERTIE Zware materialen kiezen en ze in rechtstreeks cntact laten met de mgeving van het lkaal, m te beschikken ver een gede thermische buffer PRINCIPES BENADERING Om tijdens de

Nadere informatie

Samenvatting Deelprojecten Ouderen Samen

Samenvatting Deelprojecten Ouderen Samen Samenvatting Deelprjecten Ouderen Samen Vughtse Ouderen aan het Wrd In januari 2007 zijn dr het Prject Ouderen Samen vier bijeenkmsten gerganiseerd waarvr alle Vughtse inwners van 55 jaar en uder waren

Nadere informatie

Maak van 2015 jouw persoonlijk professionaliseringsjaar

Maak van 2015 jouw persoonlijk professionaliseringsjaar Maak van 2015 juw persnlijk prfessinaliseringsjaar en wrd Nlc erkend Register Lpbaanprfessinal (RL) Nlc erkend Register Lpbaanprfessinal (RL) Deze status wrdt bereikt na certificering dr het nafhankelijke

Nadere informatie

IWI. De Gemeenteraad Postbus 11563

IWI. De Gemeenteraad Postbus 11563 Inspectie Werk en Inkmen Tezicht Gemeentelijk Dmein De Gemeenteraad Pstbus 11563 2502 AN Den Haag Prinses Beatrixlaan 82 2595 AL Den Haag Telefn (070) 304 44 44 Fax (070) 304 44 45 www.lwiweb.nl Cntactpersn

Nadere informatie

Wat zijn de specifieke omstandigheden van deze locatie waar, bij inpassing van de voorziening, rekening mee gehouden moet worden?

Wat zijn de specifieke omstandigheden van deze locatie waar, bij inpassing van de voorziening, rekening mee gehouden moet worden? Omgevingsscan Achtergrnd prject De gemeente Drdrecht heeft het plan pgevat de prblematiek rndm (merendeels verslaafde) dak- en thuislze mensen in haar stad aan te pakken. In dit kader heeft de gemeente

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hoera? De rol van de OR bij de invoering van Het Nieuwe Werken

Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hoera? De rol van de OR bij de invoering van Het Nieuwe Werken Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hera? De rl van de OR bij de invering van Het Nieuwe Werken De kans is grt dat er in uw rganisatie al wrdt gesprken ver de invering van Het Nieuwe Werken. En z niet, dan

Nadere informatie

Veel gestelde vragen huurbeleid 18 oktober 2012

Veel gestelde vragen huurbeleid 18 oktober 2012 Veel gestelde vragen huurbeleid 18 ktber 2012 Algemeen: 1. Waarm kmt er een nieuw huurbeleid? Een aantal ntwikkelingen heeft ervr gezrgd dat wij ns huurbeleid hebben aangepast. Deze ntwikkelingen zijn:

Nadere informatie

EVALUATIE TER STATE. Marion Matthijssen, Marn van Rhee. Centrum voor Onderzoek en Statistiek (COS) juli 2005. In opdracht van Raad van State

EVALUATIE TER STATE. Marion Matthijssen, Marn van Rhee. Centrum voor Onderzoek en Statistiek (COS) juli 2005. In opdracht van Raad van State EVALUATIE TER STATE Marin Matthijssen, Marn van Rhee Centrum vr Onderzek en Statistiek (COS) juli 2005 In pdracht van Raad van State Centrum vr Onderzek en Statistiek (COS) Auteur: Marin Matthijssen en

Nadere informatie

Bouwbedrijf Beneens. Stadsestraat 43 2250 Olen

Bouwbedrijf Beneens. Stadsestraat 43 2250 Olen Buwbedrijf Beneens Stadsestraat 43 2250 Olen 1 Alles heeft een levensduur. Alles dient vervangen te wrden. Bill McDnnuch C2C Livespan f Materials 2 3 Renvatie in de Praktijk 4 Renvatie in de Praktijk 5

Nadere informatie

Waterbeheer, kan jij het aan?

Waterbeheer, kan jij het aan? Waterbeheer, kan jij het aan? Een rllenspel ver waterbeheer in het beheergebied van een waterschap Vakgebied: Aardrijkskunde, Bilgie, Maatschappijleer Niveau: klas 3 HAVO en VWO Tijdsduur: 60 minuten Waterbeheer

Nadere informatie

Huiswerk Informatie voor alle ouders

Huiswerk Informatie voor alle ouders Nummer 6 mei 2010 Huiswerk Infrmatie vr alle uders Huiswerk en efening Ged leren lezen en rekenen is belangrijk, want je hebt deze vaardigheden in het dagelijks leven veral ndig. Kinderen ged leren lezen

Nadere informatie

Nieuwsbrief 3: Special De Wet werk en zekerheid en het inrichten van regionale vervangingscentra.

Nieuwsbrief 3: Special De Wet werk en zekerheid en het inrichten van regionale vervangingscentra. Nieuwsbrief 3: Special De Wet werk en zekerheid en het inrichten van reginale vervangingscentra. Frans Thmassen, directeur Onderwijs & Jeugd en EduStaf www.bmcimplementatie.nl De Wet werk en zekerheid

Nadere informatie

Aanvraagformulier subsidieregeling isolatiemaatregelen woningen 2015

Aanvraagformulier subsidieregeling isolatiemaatregelen woningen 2015 Aanvraagfrmulier subsidieregeling islatiemaatregelen wningen 2015 Raadhuisplein 2 Pstbus 500 3850 AM Ermel t 0341 56 73 21 Vul dit frmulier in, zet uw handtekening en stuur het p naar de Gemeente Ermel,

Nadere informatie

Zwartsluis Verlengde Sportlaan 16. Ons kantoor. Vraagprijs: 229.000,- k.k. Aanvaarding: in overleg

Zwartsluis Verlengde Sportlaan 16. Ons kantoor. Vraagprijs: 229.000,- k.k. Aanvaarding: in overleg Zwartsluis Verlengde Sprtlaan 16 Vraagprijs: 229.000,- k.k. Aanvaarding: in verleg Ons kantr Hasselt Nieuwstraat 4 Tel. 038-4772040 Fax 038-4772118 E-mail inf@bertleistra.nl Internet www.bertleistra.nl

Nadere informatie

Start duurzame inzetbaarheid

Start duurzame inzetbaarheid Start duurzame inzetbaarheid Een praktijkcasus Dr: Rlf Weijers, Pauline Miedema Hewel duurzame inzetbaarheid een veelbesprken thema is, blijft het lastig m het cncreet te maken en er handen aan veten aan

Nadere informatie

Beschermd Wonen met een pgb onder verantwoordelijkheid van gemeenten

Beschermd Wonen met een pgb onder verantwoordelijkheid van gemeenten Beschermd Wnen met een pgb nder verantwrdelijkheid van gemeenten Een factsheet vr cliënten, cliëntvertegenwrdigers en familievertegenwrdigers 1 februari 2016 Sinds 1 januari 2015 valt Beschermd Wnen (vrheen

Nadere informatie

Kenneth Smit Consulting -1-

Kenneth Smit Consulting -1- Versneld en cntinu verbeteren van de perfrmance en de resultaten van uw medewerkers en rganisatie. Perfrmance en rendementsverbetering van uw rganisatie is de fcus waarp de activiteiten van Kenneth Smit

Nadere informatie

EFFICIENTE REGELING VAN DE VERWARMINGSINSTALLATIE

EFFICIENTE REGELING VAN DE VERWARMINGSINSTALLATIE - - EFFICIENTE REGELING VAN DE VERWARMINGSINSTALLATIE Een ged geregeld verwarmingssysteem zrgt vr een ideaal evenwicht tussen de behefte aan energie en de werkelijk geprduceerde heveelheid warmte PRINCIPES

Nadere informatie

Procesdocument Klankbordgroep Schakenbosch

Procesdocument Klankbordgroep Schakenbosch Prcesdcument Klankbrdgrep Schakenbsch Tijdens de klankbrdgrepvergadering van 23 juni 2010 is de afspraak gemaakt met de leden van de klankbrdgrep m duidelijkheid te geven ver het prces, de kaders, de verschillende

Nadere informatie

Beheerplan voor bouwhistorische objecten

Beheerplan voor bouwhistorische objecten Beheerplan vr buwhistrische bjecten 2.7.1 Inleiding Met een beschermd stadsgezicht, ngeveer 1500 mnumenten en een uniek laatmiddeleeuws bdemarchief heeft Drdrecht een mvangrijke bven- en ndergrndse cultuurhistrische

Nadere informatie

Resultaten Enquête Bedrijven 2008

Resultaten Enquête Bedrijven 2008 Resultaten Enquête Bedrijven 2008 Gedrag & ervaringen van bedrijven p de vrijgemaakte Vlaamse energiemarkt resultaten met betrekking tt slimme meters Rapprt vr de Vlaamse Reguleringsinstantie vr de Elektriciteits-

Nadere informatie

GEZINSWONING. Huybregts Systeembouw Concept; Mede mogelijk gemaakt door; diederendirrix; Raadgevende ingenieurs Nieman; Opdrachtgever: Brabant Wonen;

GEZINSWONING. Huybregts Systeembouw Concept; Mede mogelijk gemaakt door; diederendirrix; Raadgevende ingenieurs Nieman; Opdrachtgever: Brabant Wonen; HSC Huybregts Systeembuw Cncept; GEZINSWONING Mede mgelijk gemaakt dr; diederendirrix; Raadgevende ingenieurs Nieman; Opdrachtgever: Brabant Wnen; Prijsvraag De Vrsprng I d.d. 24-10-2011 I HSC Gezinswning

Nadere informatie

Het Grote Geldonderzoek: hoe ga je met je geld om?

Het Grote Geldonderzoek: hoe ga je met je geld om? Het Grte Geldnderzek: he ga je met je geld m? Natinaal Instituut vr Budgetvrlichting (Nibud) Tijdsduur: één les Werkvrm: individueel met een discussie in de klas Niveau: bedeld vr alle leerlingen van klas

Nadere informatie

Getallen 1 is een programma voor het aanleren van de basis rekenvaardigheden (getalbegrip).

Getallen 1 is een programma voor het aanleren van de basis rekenvaardigheden (getalbegrip). Getallen 1 Getallen 1 is een prgramma vr het aanleren van de basis rekenvaardigheden (getalbegrip). Delgrep Rekenen en Wiskunde Getallen 1 Getallen 1 is geschikt vr grep 7 en 8 van de basisschl en de eerste

Nadere informatie

Voorbeeldvragen Methodiek NEN 2767

Voorbeeldvragen Methodiek NEN 2767 Nb. Per vraag kunnen er meerdere gede antwrden zijn 1. Welke van de nderstaande bewering is juist? NEN 2767 is een: methdiek vr de bepaling van achterstallig nderhud bjectieve methdiek vr de bepaling van

Nadere informatie

Rollenspel Jezus redt

Rollenspel Jezus redt Rllenspel Jezus redt Krte mschrijving prgrammanderdeel De leerlingen spelen samen een bestuursrechtzaak bij de Raad van State na. De Raad van State is de hgste bestuursrechter van Nederland. In deze rechtszaak

Nadere informatie

Beeldkwaliteitplan Herontwikkeling woningbouw Van Dekemalaan evennr. 6-20

Beeldkwaliteitplan Herontwikkeling woningbouw Van Dekemalaan evennr. 6-20 Beeldkwaliteitplan Herntwikkeling wningbuw Van Dekemalaan evennr. 6-20 Team stedenbuw ntwerp 07062013 Inleiding Het prject betreft de herntwikkeling van de huurwningen aan de Van Dekemalaan westzijde evennummers

Nadere informatie

Voorstel aan de Gemeenteraad

Voorstel aan de Gemeenteraad Vrstel aan de Gemeenteraad 13-04-2012 DSO/2012/2302451svdz Onderwerp Regiplan Windenergie en Beleidsvisie tijdelijke windenergie Almere Beleidsveld Duurzame Ruimtelijke Ontwikkeling Prtefeuillehuder H.

Nadere informatie

Begeleidende tekst bij de presentatie Ieder kind heeft recht op Gedifferentieerd RekenOnderwijs.

Begeleidende tekst bij de presentatie Ieder kind heeft recht op Gedifferentieerd RekenOnderwijs. Begeleidende tekst bij de presentatie Ieder kind heeft recht p Gedifferentieerd RekenOnderwijs. Dia 1 Opmerking vr de presentatr: in het geval u tijd te krt kmt, kunt u de blauwe tekst als ptineel beschuwen

Nadere informatie

Project Claes Luc - BPC

Project Claes Luc - BPC X-ECO Ing. Gert Vanden Ber Lenard Meesstraat 16 3970 Lepldsburg 0472-32.20.98 www.x-ec.net Prject Claes Luc - BPC EPB ENERGIE PRESTATIE EN BINNENKLIMAAT Nieuwbuwwning Ligging: Steenweg 273, 3570 Alken

Nadere informatie

Management review. CO2-reductiesysteem. Rapportage juli 2015 (referentiejaar = 2010) I. Bangma O. Van der Ende

Management review. CO2-reductiesysteem. Rapportage juli 2015 (referentiejaar = 2010) I. Bangma O. Van der Ende Management review CO2-reductiesysteem Rapprtage juli 2015 (referentiejaar = 2010) Opgesteld dr: Akkrd: I. Bangma O. Van der Ende 1. Inleiding Op 28 juli is een management review gehuden waarin de energieprestaties

Nadere informatie

Verandertrajecten voor individuele medewerkers

Verandertrajecten voor individuele medewerkers Het Sandelhut Meditatietechnieken, Caching en Training Verandertrajecten vr individuele medewerkers Lcatie: Het Beekse Bshuis Girlesedijk ngenummerd Hilvarenbeek Pst: Gildelaan 41 5081 PJ Hilvarenbeek

Nadere informatie

Criteria Plusklassen Samenwerkingsverband WSNS Kop van Noord-Holland

Criteria Plusklassen Samenwerkingsverband WSNS Kop van Noord-Holland Criteria Plusklassen Samenwerkingsverband WSNS Kp van Nrd-Hlland Er is sprake van hgbegaafdheid, blijkens uit: Een ttale intelligentie gelijk f hger dan 130 N.B.: bij een intelligentienderzek wrdt nrmaliter

Nadere informatie

Boschveld on Tour. Herijking Sociale Visie Boschveld 2015-2019

Boschveld on Tour. Herijking Sociale Visie Boschveld 2015-2019 Bschveld n Tur Herijking Sciale Visie Bschveld 2015-2019 Inleiding Vr u ligt het verslag van de herijking van de sciale visie van Bschveld vr de peride 2015 2019. In 2007 is de sciale visie van Bschveld

Nadere informatie

Programma Welzijn en Zorg. Nieuwe Zorg en Domotica

Programma Welzijn en Zorg. Nieuwe Zorg en Domotica Prgramma Welzijn en Zrg Nieuwe Zrg en Dmtica Aanleiding De mgelijkheden vr het langer zelfstandig thuis blijven wnen, meten wrden verbreed. Technlgische ntwikkelingen die zrg p afstand en het participeren

Nadere informatie

Verbanden 3. Doelgroep Verbanden 3. Omschrijving Verbanden 3

Verbanden 3. Doelgroep Verbanden 3. Omschrijving Verbanden 3 Verbanden 3 Verbanden 3 besteedt aandacht aan het pstellen van tabellen, frmules en grafieken. Er zijn k uitbreidingen van de subdmeinen statistiek en rijen en reeksen. Delgrep Verbanden 3 Verbanden 3

Nadere informatie

1 november 2005 Nr. 2005-19.670, FZ Nummer 31/2005

1 november 2005 Nr. 2005-19.670, FZ Nummer 31/2005 1 nvember 2005 Nr. 2005-19.670, FZ Nummer 31/2005 Vrdracht van Gedeputeerde Staten aan Prvinciale Staten van Grningen inzake een vrstel m het dak van het St. Jansstraat cmplex van znnepanelen te vrzien

Nadere informatie

Schade protocol Zuiderpark Stadswalzone

Schade protocol Zuiderpark Stadswalzone Schade prtcl Zuiderpark Stadswalzne Gemeente s-hertgenbsch december 2012 Schadeprtcl Zuiderpark - Stadswalzne In dit dcument staat he de gemeente s-hertgenbsch mgaat met schadeclaims. Het is er p gericht

Nadere informatie

Kwaliteit van de arbeid van kamermeisjes

Kwaliteit van de arbeid van kamermeisjes HIER FOTO INVOEGEN BREEDTE 210mm x HOOGTE 99mm Kwaliteit van de arbeid van kamermeisjes Samengevat 2011 Guidea - Kenniscentrum vr Terisme en Hreca vzw Deze infrmatie werd met de grtste zrg samengesteld.

Nadere informatie

Plaatsingsrichtlijnen Dr. Nassau College

Plaatsingsrichtlijnen Dr. Nassau College Plaatsingsrichtlijnen Dr. Nassau Cllege vr schljaar 2014-2015 Plaatsingsrichtlijnen p het Dr. Nassau Cllege In de kmende jaren zal de Cit eindtets in het basisnderwijs niet meer afgenmen wrden in februari,

Nadere informatie

Alverman Bulletin HRC 27 TVA PSV. Agenda: Het toekomstige sportcomplex. Deze brief ook ontvangen? mailadres door op:

Alverman Bulletin HRC 27 TVA PSV. Agenda: Het toekomstige sportcomplex. Deze brief ook ontvangen? mailadres door op: HRC 27 TVA PSV Alverman Bulletin IN DEZE NIEUWSMAIL VIND JE: De buw 2 Lterij 3 Clumn 3 Ingeznden stuk 4 Beste leden en andere geïnteresseerden, De Alverman zal een lterij gaan rganiseren waar heel Afferden

Nadere informatie

Een goede toekomst voor uw administratie

Een goede toekomst voor uw administratie Een gede tekmst vr uw administratie Is dit uw situatie nu? Is dit uw situatie straks? De praktijk Bij het gebruik maken van nline- bekhuden, wrdt het vr u mgelijk m 24 uur per dag, 7 dagen in de week infrmatie

Nadere informatie

Training Faciliteren door middel van de moderatiemethode

Training Faciliteren door middel van de moderatiemethode samen beslist beter besluiten Training Faciliteren dr middel van de mderatiemethde Training Techniek Resultaat Tepasbaar. Dynamisch. Interactief. Visueel. Zelfdcumenterend. Overzichtelijk. Betrkkenheid.

Nadere informatie

Subsidieverordening isolatiemaatregelen bestaande eigen woningen

Subsidieverordening isolatiemaatregelen bestaande eigen woningen Raadsvrstel AGENDAPUNT: 6 VERGADERDATUM: 16 FEBRUARI 2012 Onderwerp Datum cllegebesluit Subsidieverrdening islatiemaatregelen bestaande eigen wningen Cmmissie Vlkshuisvesting, Datum vergadering 08-02-2012

Nadere informatie

Stap 1. Wat wil jij?

Stap 1. Wat wil jij? Stap 1. Hi Iemand heeft het idee dat jij wel wat supprt kunt gebruiken. Dat kunnen je uders zijn, een vriend/vriendin een therapeut f iemand anders die ju ged kent. Die iemand wil graag dat jij hulp krijgt

Nadere informatie

HET VERDEELNETWERK VOOR DE VERWARMING OPTIMALISEREN

HET VERDEELNETWERK VOOR DE VERWARMING OPTIMALISEREN - - HET VERDEELNETWERK VOOR DE VERWARMING OPTIMALISEREN Het algemeen rendement van de verwarmingsinstallatie verbeteren dr te zrgen vr een efficiënte verdeling van de energie PRINCIPES BENADERING Naast

Nadere informatie

De denkstijltest. CompetenZa info@competenza.nu www.competenza.nu

De denkstijltest. CompetenZa info@competenza.nu www.competenza.nu De denkstijltest Wat is het? Uw manier van denken bepaalt in sterke mate he u zich velt en he u handelt. Dat geldt vr individuen, maar k vr teams en rganisaties. MindSnar is een methde waarmee denkstijlen

Nadere informatie

stichting bouwresearch Aansluit ails van e gevelisolatiesystemen op kozijnen Copyright SBR, Rotterdam

stichting bouwresearch Aansluit ails van e gevelisolatiesystemen op kozijnen Copyright SBR, Rotterdam stichting buwresearch Aansluit ails van e gevelislatiesystemen p kzijnen Auteur: N.W. Schellingerhut, Intr, Amsterdam Vrmgeving: Vincent Schepman, Zetermeer Illustraties: GRID Design, Hfddrp Druk: W.D.

Nadere informatie

Alterim Arbeidsmarktindex Publicatie voorjaar 2015

Alterim Arbeidsmarktindex Publicatie voorjaar 2015 Alterim Arbeidsmarktindex Publicatie vrjaar 2015 1 Publicatie vrjaar 2015 Alterim presenteert de uitkmsten van nze peridieke Alterim Arbeidsmarkt Index. Gericht nderzek nder 716 hg pgeleide financiële

Nadere informatie

Zelfbouw van een M-klasse Cumulus of Astra naar ontwerpen van Graham Bantock.

Zelfbouw van een M-klasse Cumulus of Astra naar ontwerpen van Graham Bantock. Zelfbuw van een M-klasse Cumulus f Astra naar ntwerpen van Graham Bantck. Dr Chris Vaes. Graham Bantck is een gerenmmeerd zeiler en ntwerper van a. M-klasse bten. Hij is Wereldkampien geweest in 1992,

Nadere informatie

BELANGENVERENIGING PENSIOENGERECHTIGDEN PFZW KEUZEMOGELIJKHEID TUSSEN LAAG-PENSIOEN

BELANGENVERENIGING PENSIOENGERECHTIGDEN PFZW KEUZEMOGELIJKHEID TUSSEN LAAG-PENSIOEN BELANGENVERENIGING PENSIOENGERECHTIGDEN PFZW KEUZEMOGELIJKHEID TUSSEN HOOG-LAAG LAAG-PENSIOEN f f LAAG -HOOG HOOG-PENSIOEN Vr pensiengerechtigden die de 65-jarige leeftijd ng niet bereikt hebben U kunt

Nadere informatie

Eenzaamheid. 1. Ter inleiding 2. 2. Wat is eenzaamheid? 2

Eenzaamheid. 1. Ter inleiding 2. 2. Wat is eenzaamheid? 2 Eenzaamheid Idske de Haan- de Jng> 1. Ter inleiding 2 2. Wat is eenzaamheid? 2 3. He ntstaat eenzaamheid 3 a. Externe factren 3 b. Persnlijkheidskenmerken f karakter 4 c. Gedragspatrnen

Nadere informatie

Preventie tegen chemische risico s in carrosseriebedrijven

Preventie tegen chemische risico s in carrosseriebedrijven Preventie tegen chemische risic s in carrsseriebedrijven Eind 2010 werd k een inspectiecampagne gehuden bij de carrsseriebedrijven. De campagne kaderde in een Eurpese SLIC-campagne Chemische agentia p

Nadere informatie

Artikel IDE442 MATERIALISEREN 2001 DE BROODROOSTER. Wouter van Dillen, Rogier Hartgring, Bart Ruijpers, Remko Waanders & Guido Zwanenburg

Artikel IDE442 MATERIALISEREN 2001 DE BROODROOSTER. Wouter van Dillen, Rogier Hartgring, Bart Ruijpers, Remko Waanders & Guido Zwanenburg DE BROODROOSTER Wuter van Dillen, Rgier Hartgring, Bart Ruijpers, Remk Waanders & Guid Zwanenburg Z n 75% van de Nederlandse huishudens is in het bezit van een brdrster. Hierdr is het een behrlijk drntwikkeld

Nadere informatie

KOUDEBRUGGEN BEPERKEN

KOUDEBRUGGEN BEPERKEN KOUDEBRUGGEN BEPERKEN Details ntwerpen die de cntinuïteit van de thermische islatie garanderen, een crrecte tepassing p de werf garanderen en de bestaande kudebruggen pheffen PRINCIPES BENADERING Kudebruggen

Nadere informatie

BLADERDEEG/KORSTDEEG

BLADERDEEG/KORSTDEEG BLADERDEEG/KORSTDEEG Brn: www.passie.hreca.nl - 2009 DE GRONDSTOFFEN Om de werking en de mgelijke afwijkingen van bladerdeeg te kunnen begrijpen, is het ndzakelijk iets te weten ver de rl die de verschillende

Nadere informatie

ONTWERPBESLUIT. Omgevingsvergunning. Besluit

ONTWERPBESLUIT. Omgevingsvergunning. Besluit ONTWERPBESLUIT Datum : Ons kenmerk : 2013.0. Zaaknummer : 130201236 Cntactpersn : mw. J. Elbrecht Telefnnummer : (026) 377 31 39 Omgevingsvergunning Burgemeester en wethuders hebben p 18 februari 2013

Nadere informatie

Wie verkoopt uw huis?

Wie verkoopt uw huis? Wie verkpt uw huis? Accuntnet Verkp Vertruwens Persn Service Accuntnet V V P Service Wie verkpt uw huis? Als u uw huis wilt verkpen, schakelt u k in Spanje een makelaar in. Echter in Spanje geeft men nrmaal

Nadere informatie

BedrijfsOpvolgingsRegeling (BOR)

BedrijfsOpvolgingsRegeling (BOR) BedrijfsOpvlgingsRegeling (BOR) Dit krte memrandum behandelt p een praktische wijze de BOR tegen de achtergrnd van de inkmstenbelasting, de erfbelasting en enkele structureren. Het is bedeld als een krte

Nadere informatie

Handreiking functionerings- en beoordelingsgesprekken griffiers

Handreiking functionerings- en beoordelingsgesprekken griffiers Handreiking functinerings- en berdelingsgesprekken griffiers September 2014 Functineringsgesprek Als de griffier is aangesteld, is het verstandig m met elkaar te blijven reflecteren p het functineren.

Nadere informatie

Communicatie voor beleid Interactie (raadplegen, dialoog, participatie) en procescommunicatie; betrokkenheid, betere besluiten en beleid

Communicatie voor beleid Interactie (raadplegen, dialoog, participatie) en procescommunicatie; betrokkenheid, betere besluiten en beleid Samenvatting BEELDEN OVER COMMUNICATIE TEYLINGEN Bevindingen gesprekken ver Cmmunicatie, raad- en cllegeleden, rganisatie en samenleving In deze ntitie zijn de resultaten van zwel de gesprekken van 9 ktber

Nadere informatie

DE "MANUELE VENTILATIE" OPTIMAAL ORGANISEREN

DE MANUELE VENTILATIE OPTIMAAL ORGANISEREN - - DE "MANUELE VENTILATIE" OPTIMAAL ORGANISEREN Wanneer en he lang meten kamers verlucht wrden wanneer er geen installatie vr hygiënische ventilatie aanwezig is? PRINCIPES CONTEXT De luchtkwaliteit hangt

Nadere informatie

Protocol bij het overlijden van een gezinslid van een leerling

Protocol bij het overlijden van een gezinslid van een leerling Prtcl bij het verlijden van een gezinslid van een leerling Algemeen: Er wrden geen mededelingen aan de pers gedaan. Het lcatie aanspreekpunt f de directeur meldt alleen dat nze 1 ste zrg de nabestaanden

Nadere informatie

Onze school gebruikt hierbij naast het SPCO veiligheidplan, in ieder geval de volgende hulpmiddelen:

Onze school gebruikt hierbij naast het SPCO veiligheidplan, in ieder geval de volgende hulpmiddelen: Graaf Jan van Mntfrtschl Beleid ter vrkming en/f regulering van pestgedrag 1. 1 Inleiding: Iedere schl heeft een veilig schlklimaat ndig. Op de Graaf Jan van Mntfrtschl zijn wij ns ervan bewust dat veiligheid

Nadere informatie

Hebben woningcorporaties de plicht om maatschappelijk vastgoed boven een bepaalde drempel Europees aan te besteden?

Hebben woningcorporaties de plicht om maatschappelijk vastgoed boven een bepaalde drempel Europees aan te besteden? Tijdelijke regeling diensten van algemeen ecnmisch belang tegelaten instellingen vlkshuisvesting Q and A s: update d.d. December 2011 Aanbesteding Hebben wningcrpraties de plicht m maatschappelijk vastged

Nadere informatie

VOORSTEL AB AGENDAPUNT :

VOORSTEL AB AGENDAPUNT : VOORSTEL AB AGENDAPUNT : PORTEFEUILLEHOUDER : F.K.L. Spijkervet DB CATEGORIE : B-STUK (Beleidsstuk) VERGADERING D.D. : 30 september 2014 NUMMER : WM/MIW/SSl/8372 OPSTELLER : J.M.U. Geerse, 0522-276864

Nadere informatie

Niet meer manueel hanteren van lasten

Niet meer manueel hanteren van lasten Niet meer manueel hanteren van lasten Vrbeeld van een Gede Pratij Jeren van de Giessen Lelystad, 23-10-2008 Prgramma: Intrductie Het rbleem Nadere RI&E Fysiee belasting De lssing Onze winst Jury rdeel

Nadere informatie

U heeft ons verzocht, om gezamenlijk, een gedegen voorstel ten aanzien van uw hypotheek uit te brengen.

U heeft ons verzocht, om gezamenlijk, een gedegen voorstel ten aanzien van uw hypotheek uit te brengen. Vragenfrmulier Klant Beeld U heeft ns verzcht, m gezamenlijk, een gedegen vrstel ten aanzien van uw hyptheek uit te brengen. Onze bedrijfsfilsfie is, m samen met nze relaties, een inventarisatie te maken

Nadere informatie

Hasselt Het Kerspel 14. Ons kantoor. Vraagprijs: 145.000,- k.k. Aanvaarding: in overleg

Hasselt Het Kerspel 14. Ons kantoor. Vraagprijs: 145.000,- k.k. Aanvaarding: in overleg Hasselt Het Kerspel 14 Vraagprijs: 145.000,- k.k. Aanvaarding: in verleg Ons kantr Hasselt Nieuwstraat 4 Tel. 038-4772040 Fax 038-4772118 E-mail inf@bertleistra.nl Internet www.bertleistra.nl Het Kerspel

Nadere informatie

Projectomschrijvingen van het Uitvoeringsprogramma 2012-2015 Visie Openbaar Vervoer 2020

Projectomschrijvingen van het Uitvoeringsprogramma 2012-2015 Visie Openbaar Vervoer 2020 Vrdracht Prvinciale Staten van Nrd-Hlland Vrdracht Haarlem, juli 2012 Onderwerp: Uitveringsprgramma 2012-2015 Visie Openbaar Verver 2020 Bijlage: Prjectmschrijvingen van het Uitveringsprgramma 2012-2015

Nadere informatie

Resultaten Enquête Particulieren 2008

Resultaten Enquête Particulieren 2008 Resultaten Enquête Particulieren 2008 Gedrag & ervaringen van huishudelijke afnemers p de vrijgemaakte Vlaamse energiemarkt resultaten met betrekking tt slimme meters Deelrapprt vr de Vlaamse Reguleringsinstantie

Nadere informatie

Literatuurstudie. Zes energie neutrale woningen te Varsseveld. Is het gras bij de buren echt groener? Energieneutraal Bouwen

Literatuurstudie. Zes energie neutrale woningen te Varsseveld. Is het gras bij de buren echt groener? Energieneutraal Bouwen Literatuurstudie Zes energie neutrale wningen te Varsseveld Is het gras bij de buren echt grener? Opdrachtgever Cntactpersn Datum en Plaats Prjectleden Afstudeerbegeleiders : Expertisecentrum Energieneutraal

Nadere informatie

Zijn in de aanvraag bijlagen genoemd en zijn die bijgevoegd? Zo ja, welke? Nummer desgewenst de bijlagen.

Zijn in de aanvraag bijlagen genoemd en zijn die bijgevoegd? Zo ja, welke? Nummer desgewenst de bijlagen. Checklist berdeling adviesaanvraag 1. De adviesaanvraag Heeft de r een adviesaanvraag gehad? Let p: een rapprt is in principe geen adviesaanvraag. Met een adviesaanvraag wrdt bedeld: het dr de ndernemer

Nadere informatie

Aanvraagformulier vergoeding individueel gedupeerden

Aanvraagformulier vergoeding individueel gedupeerden Aanvraagfrmulier vergeding individueel gedupeerden Aanvraag vergeding in natura Met dit aanvraagfrmulier verzekt u de Stichting Bevrdering Kwaliteit Leefmgeving Schiphlregi (afgekrt: Stichting Leefmgeving

Nadere informatie

Hoe zet ik een tent op?

Hoe zet ik een tent op? He zet ik een tent p? 1. Een Gede plek vinden en vrbereiden Zek een plek die hger ligt dan de rest Ga als het mgelijk is niet nder lfbmen staan. Bij regen druppelen deze namelijk lang na. Hud rekening

Nadere informatie

Technische omschrijving huurappartementen De Eeuwsels te Helmond

Technische omschrijving huurappartementen De Eeuwsels te Helmond Technische mschrijving huurappartementen De Eeuwsels te Helmnd 1. Algemeen Deze technische mschrijving is nauwkeurig en met zrg samengesteld aan de hand van gegevens en tekeningen verstrekt dr architect

Nadere informatie

Introductie. Introductie

Introductie. Introductie Intrductie Intrductie Op het industrieterrein De Hemmen in Sneek wrden een 9 tal hagelnieuwe, nder architectuur ntwrpen, multifunctinele bedrijfsunits gerealiseerd. Alle units zijn gelegen p uitstekende

Nadere informatie

Bijlage 4. Toetsingskader ontwerp levensloopbestendig Zeist-Oost

Bijlage 4. Toetsingskader ontwerp levensloopbestendig Zeist-Oost Bijlage 4 Tetsingskader ntwerp levenslpbestendig Zeist-Ost 1. Opzet Het tetsingskader Levenslpbestendig Zeist-Ost bestaat uit een aantel nderdelen. Een algemeen deel gaat ver de levenslpbestendige wijk:

Nadere informatie

De Tijdlijn Methode. Het oogsten van collectieve ervaring. De Tijdlijn vertelt het verhaal van de deelnemers

De Tijdlijn Methode. Het oogsten van collectieve ervaring. De Tijdlijn vertelt het verhaal van de deelnemers De Tijdlijn Methde Het gsten van cllectieve ervaring De Tijdlijn vertelt het verhaal van de deelnemers De Tijdlijn is een methde vr participatieve mnitring en evaluatie van samenwerking in netwerkverband.

Nadere informatie

Les Hernieuwbare energie

Les Hernieuwbare energie LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Les Hernieuwbare energie Werkblad Les Hernieuwbare energie Werkblad "100% duurzaam", "Hllandse wind", "Kies bigas!": wie de reclames van energiebedrijven bekijkt zu bijna denken

Nadere informatie

Beslissingsondersteunende instrumenten. Criteria 2016. September 2015 Stichting Kwaliteit in Basis GGZ

Beslissingsondersteunende instrumenten. Criteria 2016. September 2015 Stichting Kwaliteit in Basis GGZ Beslissingsndersteunende instrumenten September 2015 Stichting Kwaliteit in Basis GGZ Beslissingsndersteunende instrumenten Inleiding Stichting Kwaliteit in Basis GGZ gelft dat de mentale zrg in Nederland

Nadere informatie

Ruimtelijke toekomstvisie dorp (discussiestuk)

Ruimtelijke toekomstvisie dorp (discussiestuk) Ruimtelijke tekmstvisie drp (discussiestuk) Waarm dit vrstel De behefte aan een tekmstvisie vr de verdere ruimtelijke ntwikkeling van ns drp is ntstaan naar aanleiding van de bijeenkmsten met bewners ver

Nadere informatie

Beleidsregels verrekenen inkomsten uit commerciële (onder) verhuur en commerciële kostgeverschap 2015

Beleidsregels verrekenen inkomsten uit commerciële (onder) verhuur en commerciële kostgeverschap 2015 Beleidsregels verrekenen inkmsten uit cmmerciële (nder) verhuur en cmmerciële kstgeverschap 2015 Inhud Beleidsregels verrekenen inkmsten uit cmmerciële (nder) verhuur en cmmerciële kstgeverschap 2015...

Nadere informatie

Succesvol samenwerken met ouders. Onderzoek Ouderbetrokkenheid. Bundel in te kijken in de leraarskamer. http://flob.sint-niklaas.

Succesvol samenwerken met ouders. Onderzoek Ouderbetrokkenheid. Bundel in te kijken in de leraarskamer. http://flob.sint-niklaas. Onderzek Ouderbetrkkenheid V.U. : Lieve Van Daele, Grte Markt 1, 9100 Sint-Niklaas Succesvl samenwerken met uders Bundel in te kijken in de leraarskamer http://flb.sint-niklaas.be ONDERZOEK GOK-PROJECT

Nadere informatie

Waarom en hoe accountants hun verdienmodel moeten aanpassen. Van uren factureren naar value added pricing

Waarom en hoe accountants hun verdienmodel moeten aanpassen. Van uren factureren naar value added pricing Waarm en he accuntants hun verdienmdel meten aanpassen Van uren factureren naar value added pricing Waarm en he accuntants hun verdienmdel meten aanpassen 2 Inhud Inleiding 3 De ntwikkelingen 4 Blijvende

Nadere informatie

WAARDEVOLLE VOORWERPEN

WAARDEVOLLE VOORWERPEN WAARDEVOLLE VOORWERPEN Elk huis bevat wel interessante spullen: tv, dvd-speler, juwelen, spelcnsle, mp3-speler,... Hiernder vind je een aantal tips die je de burgers kunt geven m hun waardevlle spullen

Nadere informatie

Meldcode bij een vermoeden van kindermishandeling voor scheidingsbegeleiders [versie 28-04-2009]

Meldcode bij een vermoeden van kindermishandeling voor scheidingsbegeleiders [versie 28-04-2009] 1 Algemeen Meldcde bij een vermeden van kindermishandeling vr scheidingsbegeleiders [versie 28-04-2009] 1.1 Iedere ScS Scheidingsspecialist, ScS Zandkasteelcach, ScS OKEE-cach, hierna te nemen scheidingsbegeleider,

Nadere informatie

De huidige wijze waarop de subsidiegelden worden uitgegeven is een verdeling van de subsidie ten behoeve van:

De huidige wijze waarop de subsidiegelden worden uitgegeven is een verdeling van de subsidie ten behoeve van: Stichting Ontwikkelingssamenwerking Lingewaard Inhudelijk en financieel jaarverslag ver 2012 Was het jaar 2011 een jaar van nzekerheid en verleg met de gemeente he in de tekmst met ntwikkelingssamenwerking

Nadere informatie

D i e n s t v e r l e n i n g s d o c u m e n t

D i e n s t v e r l e n i n g s d o c u m e n t D i e n s t v e r l e n i n g s d c u m e n t Ons kantr hudt zich bezig met financiële dienstverlening en heeft zich gespecialiseerd in schade- en levensverzekeringen en is daarbij actief p de zakelijkeen

Nadere informatie

Veelgestelde vragen over goodwill

Veelgestelde vragen over goodwill Veelgestelde vragen ver gdwill Geschiedenis van gdwill 1. Waarm wrdt dit nderwerp nu ter sprake gebracht? Gdwill bestaat tch al heel lang? Al enige jaren hrt de LOVAH het geluid dat gdwill weer terug is.

Nadere informatie

De volgende kenmerken die betrekking hebben op de algemene ontwikkeling kunnen wijzen op een ontwikkelingsvoorsprong.

De volgende kenmerken die betrekking hebben op de algemene ontwikkeling kunnen wijzen op een ontwikkelingsvoorsprong. 1 Checklist kinderen met een ntwikkelingsvrsprng (grep 1 en 2). De vlgende kenmerken die betrekking hebben p de algemene ntwikkeling kunnen wijzen p een ntwikkelingsvrsprng. mndelinge taalvaardigheid gede

Nadere informatie

Accountmanagers laten veel kansen liggen

Accountmanagers laten veel kansen liggen Vndelstraat 35e Accuntmanagers laten veel kansen liggen Sinds de crisis zijn de financiële markten structureel veranderd. Vr de crisis kregen de banken veel aanvragen, was het kapitaal veel gedkper en

Nadere informatie