Samenvatting Het effect van Loving me, loving you

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Samenvatting Het effect van Loving me, loving you"

Transcriptie

1 Samenvatting Het effect van Loving me, loving you

2

3 Deel V Gezondheidsprofiel regio Nieuwe Waterweg Noord, Samenvatting rapport Het effect van Loving me, loving you Een programma ter preventie van relatiegeweld bij jongeren van de 2e en 3e klas op het VMBO ISBN-10: Uitgever: GGD Nieuwe Waterweg Noord*, Vlaardingen Datum: December, 2006 Auteurs: Ir. B.E. Stam (epidemioloog) Ir. E.A. van Lier (epidemioloog) Drs. J.M. Bakker (preventiemedewerker GGZ) Dr. ir. F.G. de Waart (epidemioloog) Afdeling Gezondheidsbevordering GGD Nieuwe Waterweg Noord*, Vlaardingen Met dank aan: L. Tanghe (medewerker afdeling gezondheidsbevordering GGD NWN) Drs. C. van der Veen (Trimbos-instituut) * Vanaf 1 januari 2007 GGD Rotterdam-Rijnmond

4

5 VOORWOORD Relatiegeweld is de meest voorkomende vorm van geweld. De adolescentiefase is een belangrijke risicofactor bij het ontstaan van relatiegeweld. Gezien de omvang en de ernstige gevolgen van dit probleem is preventie belangrijk. De huidige preventie richt zich vooral op de voorkomen van herhaling en het voorkomen van nog ergere mishandeling. Projecten die zich richten op het voorkomen van relatiegeweld zijn schaars, daarom is het project Loving me, loving you ontwikkeld. Loving me, loving you is een samenwerkingsproject van de GGD Nieuwe Waterweg Noord, Bureau Jeugdzorg stadsregio Rotterdam en Riagg Rijnmond Noord West. Doel van het project Loving me, loving you is het ontwikkelen, uittesten en (regionaal) implementeren van een universeel preventieaanbod voor jongeren uit de tweede of derde klas van het VMBO gericht op het voorkomen van relatiegeweld onder jongeren. Daarnaast is het gelukt om het project voor één jaar landelijk beschikbaar te stellen aan alle VMBO-scholen in Nederland. Subsidie van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid maakt het mogelijk om de grootte van het effect van het project Loving me, loving you te meten en na te gaan in hoeverre de doelstellingen zijn behaald. Deze effectevaluatie is omschreven in het rapport Het effect van Loving me, loving you. Een programma ter preventie van relatiegeweld bij jongeren van de 2e en 3e klas op het VMBO. Dit is een beknopte samenvatting van het rapport. Voor gedetailleerde informatie wordt u verwezen naar het rapport zelf. 3

6 SAMENVATTING Relatiegeweld is de meest voorkomende vorm van huiselijk geweld. Gezien de omvang en de gevolgen van het probleem is preventie van relatiegeweld belangrijk. De huidige preventie richt zich met name op het voorkomen van herhaling en het voorkomen van nog ergere mishandeling. Preventieprojecten gericht op het voorkomen van relatiegeweld zijn schaars. Ongeveer 20% van de jongeren heeft ervaring met geweld in een relatie. Uit onderzoek onder vrouwelijke slachtoffers blijkt dat driekwart van de vrouwen aan het begin van de (later) gewelddadige relatie tiener was. In de begintijd van een relatie kunnen voortekenen aanwezig zijn die kunnen wijzen op het problematische verloop van de relatie en het latere gewelddadige gedrag van de partner. Door op de hoogte te raken van het verloop van de begintijd van relaties waarin de partner later (ernstig) gewelddadig wordt, kunnen jongeren eerder risicovolle gedragingen van hun partner of risicovolle situaties herkennen. Het project Loving me, loving you is een samenwerkingproject dat zich richt op het ontwikkelen van een universeel preventieaanbod ter voorkoming van relatiegeweld bij jongeren. Het doel van het project het ontwikkelen, uittesten en (regionaal) implementeren van een universeel preventieaanbod voor jongeren uit de 2 e of 3 e klas van het VMBO gericht op het voorkomen van relatiegeweld onder jongeren. Subsidie van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid maakte het mogelijk om een effectevaluatie uit te voeren. De doelstellingen van deze effectevaluatie zijn: Het meten van het effect van het preventieproject Loving me, loving you op de houdingen en gedragsintenties met betrekking tot bepaalde risicofactoren die kunnen leiden tot partnergeweld van de jongeren. Het meten in hoeverre de vorm en inhoud van de interventie de jongeren aanspreekt. Doelgroep van het project Loving me, loving you zijn jongeren van jaar in de 2 e of 3 e klas van het VMBO. In het schooljaar kwamen 10 VMBO-scholen in de regio Nieuwe Waterweg Noord in aanmerking voor deelname aan het project Loving me, loving you. Hiervan hebben 9 scholen meegedaan met de effectevaluatie. Het onderzoek bestond uit een interventiegroep (5 scholen, 557 jongeren) en een controlegroep (4 scholen, 435 jongeren). De interventiegroepen kregen het complete programma Loving me, loving you aangeboden en de controlegroepen hebben alleen vragenlijsten ingevuld. Het programma bestaat uit een interactief theater, een workshop en preventielessen voor jongeren. Het programma wordt ondersteund door een website. Het effect van de interventie op de houdingen en gedragsintenties met betrekking tot risicofactoren die kunnen leiden tot partnergeweld van jongeren is gemeten met behulp van een schriftelijke vragenlijst. Als basis voor deze vragenlijst is een vragenlijst van het Trimbos-instituut gebruikt. In de vragenlijst staan tien situatieschetsen waarmee wordt gemeten in hoeverre 4

7 jongeren de risicofactoren controle, jaloezie, isoleren, toelaatbaarheid van ruzie met verbaal geweld, alcoholmisbruik, vernedering in het openbaar, seksueel grensoverschrijdend gedrag (zowel door partner als eigen gedrag), hulpbehoevend gedrag, en de partner proberen te veranderen (on)toelaatbaar vinden. Bij iedere situatieschets staan vier stellingen; twee stellingen over de houding van de jongeren en twee stellingen over de gedragsintenties. Naast deze vragen zijn ook een aantal vragen opgenomen over ervaringen met relaties. Tevens kregen de interventiegroepen vragen over het programma Loving me, loving you. Om het effect van het project te kunnen meten is de interventiegroep opgedeeld in 2 groepen. Bij de 1 e groep is de vragenlijst zowel voor als na de interventie afgenomen (I+) en bij de 2 e groep is de vragenlijst alleen na de interventie afgenomen (I-). Op dezelfde wijze is ook de controlegroep ingedeeld in 2 groepen (groep C+ en C-). Met deze onderzoeksopzet kan worden bepaald of de voormeting invloed heeft op het effect van de interventie. De effecten van de interventie op de houdingen en gedragsintenties ten aanzien van relatiegeweld zijn met behulp van opeenvolgende variantieanalysen bepaald. Eerst is gekeken of de voormeting invloed heeft op het effect van de interventie. Indien dit het geval was, is er gekeken naar het verschil in de resultaten van de nameting van de interventiegroep die geen voormeting heeft gehad (I-) en de controlegroep die geen voormeting heeft gehad (C-). Als de voormeting geen invloed heeft op het effect van de interventie, wordt het verschil tussen de vooren nameting van de groepen I+ en C+ vergeleken. De analyses gecorrigeerd voor leeftijd, geslacht, etniciteit, school en verkeringservaring. Subgroepanalyses zijn uitgevoerd voor jongeren met verkeringservaring en voor jongens en meisjes. In alle onderzoeksgroepen zitten ongeveer evenveel jongens als meisjes. De gemiddelde leeftijd van de jongeren is 14 jaar. Het grootste deel van de jongeren volgt een theoretische VMBOopleiding. De etniciteit van de meeste jongeren is Nederlands, gevolgd door Turks. Het grootste deel van de jongeren geeft aan niet gelovig te zijn (58%) en bijna een kwart van de jongeren is islamitisch. Zesentachtig procent van de jongeren had ervaring met verkering, 21% van hen had op het moment van het onderzoek verkering. Meisjes gaven vaker aan nooit verkering gehad te hebben dan jongens. Bij aanvang van het onderzoek gaf 89% van de jongeren aan nog nooit te maken gehad met mishandeling in een relatie. Drie procent was wel eens lichamelijk, geestelijk of seksueel mishandeld door zijn of haar vriend(in) en 1% had zijn of haar vriend(in) wel eens mishandeld. Zeven procent kende iemand die te maken heeft met mishandeling. In onderstaande tabel staan de effecten van de interventie op de houdingen en de gedragsintenties met betrekking tot de risicofactoren voor relatiegeweld bij jongeren. De interventie heeft wat betreft de houding van de jongeren een effect bereikt op vier van de tien risicofactoren. Een positief effect werd bereikt voor de risicofactoren seksueel overschrijdend 5

8 gedrag door jezelf en isolerend gedrag door de partner. Op controlerend gedrag van de partner is een negatief effect gevonden. Bij toelaatbaarheid van ruzie met verbaal geweld werd een opvallend resultaat gevonden. Bij de jongeren uit de interventiegroep blijft de houding hetzelfde, terwijl de houding van jongeren uit de controlegroep negatief verandert. Op isolerend gedrag zijn tegenstrijdige effecten op de houding gevonden. Enerzijds vinden de jongeren dat hun vriend(in) hun voor zichzelf probeert te houden en anderzijds vinden zij dat hun vriend(in) mag eisen om naar hem/ haar te gaan. Bij jongeren met ervaring met verkering is de houding van drie van de tien risicofactoren veranderd. Bij isolerend gedrag van de partner zijn net als bij de gehele groep tegenstrijdige effecten gevonden. Bij toelaatbaarheid van ruzie met verbaal geweld is weer hetzelfde resultaat gevonden als bij de totale groep. Negatieve effecten zijn gevonden voor controlerend gedrag van de partner. Bij jongens had de interventie een positief effect op vier van de tien risicofactoren. Positieve effecten zijn gevonden voor jaloers gedrag van de partner, vernedering in het openbaar door de partner, hulpbehoevend gedrag en seksueel overschrijdend gedrag door jezelf. Bij meisjes had de interventie een effect op twee van de tien risicofactoren. Op toelaatbaarheid van ruzie met verbaal geweld had de interventie een positief effect en op isolerend gedrag van de partner had de interventie een negatief effect. Effecten van Loving me, loving you op houdingen en gedragsintenties van de jongeren Heeft Loving me, loving you het gewenste effect # bereikt op de houdingen t.a.v. Totale groep Jongeren met verkeringservaring Jongens Meisjes Controlerend gedrag van de partner Nee Nee loers gedrag van de partner Isolerend gedrag van de partner Tegenstrijdig* Tegenstrijdig* Nee Toelaatbaarheid van ruzie met verbaal geweld ~ ~ Alcoholgebruik Vernedering in het openbaar door partner Seksueel overschrijdend gedrag door partner Hulpbehoevend gedrag Seksueel overschrijdend gedrag door jezelf Partner proberen te veranderen Heeft Loving me, loving you het gewenste effect # bereikt op de gedragsintenties t.a.v. Totale groep Jongeren met verkeringservaring Jongens Controlerend gedrag van de partner Nee loers gedrag van de partner Tegenstrijdig* Isolerend gedrag van de partner Nee Toelaatbaarheid van ruzie met verbaal geweld Alcoholgebruik Vernedering in het openbaar door partner Seksueel overschrijdend gedrag door partner Hulpbehoevend gedrag Seksueel overschrijdend gedrag door jezelf Nee Nee Partner proberen te veranderen # Gecorrigeerd voor leeftijd, (geslacht,) etniciteit, school (en verkeringservaring) * Op één van de stellingen een positief effect en op één van de stellingen een negatief effect ~ Interventiegroep geen verandering; controlegroep negatieve verandering Meisjes 6

9 Wat betreft de gedragsintenties van de jongeren heeft de interventie een effect bereikt op twee van de tien risicofactoren. Op toelaatbaarheid van ruzie met verbaal geweld had de interventie een positief effect en op seksueel overschrijdend gedrag door jezelf had de interventie een negatief effect. Op de groep jongeren met ervaring met verkering had de interventie effect op de gedragsintenties van drie van de tien risicofactoren. De interventie had een positief effect op toelaatbaarheid van ruzie met verbaal geweld en seksueel overschrijdend gedrag door jezelf. Het effect op isolerend gedrag van de partner was negatief. Bij jongens had de interventie effect op vijf van de tien risicofactoren. Het effect op isolerend gedrag van de partner en alcoholgebruik was positief. Het effect op controlerend gedrag van de partner en seksueel overschrijdend gedrag door jezelf was negatief. Bij jaloers gedrag van de partner werden tegenstrijdige effecten gevonden. Enerzijds vinden de jongens dat hun vriend(in) gelijk heeft en zijn ze van plan om hun excuses aan te bieden, anderzijds vinden ze dat ze effe relaxed moet doen en hun moet laten uitpraten. Bij meisjes had de interventie effect op de gedragsintenties behorende bij twee van de tien risicofactoren. Er werden positieve effecten gevonden voor seksueel overschrijdend gedrag door de partner en hulpbehoevend gedrag. De jongeren uit de interventiegroepen hebben ook het programma Loving me, loving you beoordeeld. Zij konden aangeven in hoeverre ze het theaterstuk, de workshop en de lessen boeiend, leerzaam en zinvol vonden. Alle drie de onderdelen werden door de meeste jongeren voldoende beoordeeld. Het theaterstuk werd het beste beoordeeld. Tweeënzestig procent van de jongeren is na het volgen van het programma Loving me, loving you anders gaan denken over relatiegeweld, 28% van hen is hierover zelfs heel anders gaan denken. Ook over het verschil tussen jaloersheid en bezitterigheid, tussen interesse tonen en bemoeien en tussen aandacht en controle in een relatie is het grootste deel van de jongeren (tussen de 62 en 64%) anders gaan denken. De uitkomsten van de effectevaluatie kunnen door de volgende factoren zijn verstoord. Hoewel bij de indeling van interventie- en controlegroepen zoveel mogelijk rekening is gehouden met vergelijkbare grootte, de verdeling van jongens en meisjes en de verdeling van jongeren met de Nederlandse en niet-westerse etniciteit, waren wat betreft de etniciteit de groepen toch ongelijk verdeeld. Vanwege deze ongelijke verdeling zijn de analyses gecorrigeerd voor etniciteit. De vragenlijsten waren vanwege de koppeling van de voor- en de nameting niet anoniem. Hoewel dit tijdens de instructie duidelijk is uitgelegd aan de jongeren, kan het toch zijn voorgekomen dat er sociaal wenselijke antwoorden gegeven zijn. Het programma Loving me, loving you is niet op iedere school op exact dezelfde wijze uitgevoerd. Om de uitvoering zo gelijk mogelijk te maken, hebben alle docenten vooraf een docententraining gevolgd. 7

10 Verder meet de vragenlijst de houdingen en gedragsintenties van de jongeren; dit is niet hetzelfde als het werkelijke gedrag. Ook de tijdsperiode tussen deelname aan het programma en het invullen van de vragenlijsten was klein. De uitkomsten zeggen dus alleen iets over de korte termijn resultaten. Het zou daarom erg interessant zijn om over een aantal jaar te bekijken wat de lange termijn effecten van de interventie op het werkelijke gedrag van de jongeren zijn. In Canada is een vergelijkbaar project gedaan waar wel naar de lange termijn effecten is gekeken. Zij vonden vier jaar na de interventie minder daderschap van (ernstig) fysiek en seksueel geweld en minder slachtofferschap van seksueel geweld. Ook in Nederland is een vergelijkbare project gedaan; Stay in Love. Ook dit project vond positieve effecten op houding en gedragsintenties van jongeren. Jongeren die meededen aan Stay in Love gaan bewuster om met hun relatie en hebben meer inzicht gekregen in hoe ze in hun relatie staan. Op basis van de uitkomsten van de effectevaluatie, de mate en de ernst van het probleem en de uitkomsten van bovengenoemd Canadees onderzoek adviseren wij landelijke implementatie van het programma Loving me, loving you. 8

Samenvatting Valongevallen en eenzaamheid bij ouderen

Samenvatting Valongevallen en eenzaamheid bij ouderen Samenvatting Valongevallen en eenzaamheid bij ouderen Deel I Gezondheidsprofiel regio Nieuwe Waterweg Noord, 2005-2008 Samenvatting rapport Valongevallen en eenzaamheid bij ouderen Regio Nieuwe Waterweg

Nadere informatie

Samenvatting Jong; dus gezond!?

Samenvatting Jong; dus gezond!? Samenvatting Jong; dus gezond!? Deel III Gezondheidsprofiel regio Nieuwe Waterweg Noord, 2005-2008 Samenvatting rapport Jong; dus gezond!? Gezondheidssituatie van de Jeugd (2004-2006) Regio Nieuwe Waterweg

Nadere informatie

Jongeren & hun financiële verwachtingen

Jongeren & hun financiële verwachtingen Nibud, februari Jongeren & hun financiële verwachtingen Anna van der Schors Daisy van der Burg Nibud in samenwerking met het 1V Jongerenpanel van EenVandaag Inhoudsopgave 1 Onderzoeksopzet Het Nibud doet

Nadere informatie

Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011

Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011 Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011 Zeeuwse jongeren en alcohol In 2010 is de Zeeuwse campagne Laat ze niet (ver)zuipen! van start

Nadere informatie

Huiselijk geweld in Limburg

Huiselijk geweld in Limburg Huiselijk geweld in Limburg De Limburgse Gezondheidsenquête Inleiding In het kader van het landelijke pilot-project Vrouwenveiligheidsindex (VVI) hebben de gezamenlijke Limburgse GGD en een extra rapportage

Nadere informatie

Fort van de Democratie

Fort van de Democratie Fort van de Democratie Stichting Vredeseducatie / peace education projects Het Fort van de Democratie WERKT! Samenvatting van een onderzoek door de Universiteit van Amsterdam naar de effecten van de interactieve

Nadere informatie

DOORDRINKEN DOORDRINGEN. Effectevaluatie Halt-straf Alcohol Samenvatting. Jos Kuppens Henk Ferwerda

DOORDRINKEN DOORDRINGEN. Effectevaluatie Halt-straf Alcohol Samenvatting. Jos Kuppens Henk Ferwerda DOORDRINGEN of Effectevaluatie Halt-straf Alcohol Samenvatting DOORDRINKEN Jos Kuppens Henk Ferwerda In opdracht van Ministerie van Veiligheid en Justitie, Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum,

Nadere informatie

B&B + Ik hou van mij Jongens Be A Man! Kennisoverdracht Jongeren weten wanneer seksueel gedrag V V V V grensoverschrijdend is en wanneer niet.

B&B + Ik hou van mij Jongens Be A Man! Kennisoverdracht Jongeren weten wanneer seksueel gedrag V V V V grensoverschrijdend is en wanneer niet. Checklist VIMP4Youth Aan de slag met preventie van seksueel grensoverschrijdend gedrag onder jongeren: welke interventie is geschikt? In deze checklist zijn drie interventies opgenomen: de theatervoorstelling

Nadere informatie

Rotterdam Lekker Fit! Gezinsaanpak draagt bij aan vermindering consumptie gezoete dranken door kinderen.

Rotterdam Lekker Fit! Gezinsaanpak draagt bij aan vermindering consumptie gezoete dranken door kinderen. Februari 2013 Rotterdam Lekker Fit! Gezinsaanpak draagt bij aan vermindering consumptie gezoete dranken door kinderen. In Rotterdam heeft een kwart van de basisschoolkinderen overgewicht, met alle gezondheidsrisico

Nadere informatie

PSYCHOSOCIALE GEZONDHEID

PSYCHOSOCIALE GEZONDHEID IJsselland PSYCHOSOCIALE GEZONDHEID Jongerenmonitor 20 92% normaal risico op psychosociale problemen.3 jongeren School Klas 2 13-1 jaar Klas - jaar 86% goede ervaren gezondheid %* is op school gepest *van

Nadere informatie

Keuzekaart Loverboyspreventie Zwolle 2015

Keuzekaart Loverboyspreventie Zwolle 2015 Keuzekaart Loverboyspreventie Zwolle 2015 Overzicht van preventieactiviteiten op het gebied van loverboyproblematiek, weerbaarheid en seksueel grensoverschrijdend gedrag Samen werken aan gezondheid Voorwoord

Nadere informatie

Scholierenonderzoek Kindermishandeling 2016

Scholierenonderzoek Kindermishandeling 2016 Het ITS maakt deel uit van de Radboud Universiteit Scholierenonderzoek Kindermishandeling 2016 Samenvatting Roelof Schellingerhout Clarie Ramakers Scholierenonderzoek Kindermishandeling 2016 Samenvatting

Nadere informatie

Presentatie Huiselijk Geweld

Presentatie Huiselijk Geweld Definitie: Huiselijk geweld is geweld dat door iemand uit de huiselijke- of familiekring van het slachtoffer wordt gepleegd. Hieronder vallen lichamelijke en seksuele geweldpleging, belaging en bedreiging

Nadere informatie

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R PSYCHOSOCIALE GEZONDHEID Jeugd 2010 4 K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R Kinderenonderzoek 2010 Om inzicht te krijgen in de gezondheid van de inwoners in haar werkgebied, heeft de GGD Zuid-Holland

Nadere informatie

E-health4Uth: extra contactmoment vanuit de Jeugdgezondheidszorg voor 15/16 jarigen

E-health4Uth: extra contactmoment vanuit de Jeugdgezondheidszorg voor 15/16 jarigen E-health4Uth: extra contactmoment vanuit de Jeugdgezondheidszorg voor 15/16 jarigen Effectevaluatie Door: Rienke Bannink (Erasmus MC) E-mail r.bannink@erasmusmc.nl i.s.m. Els van As (consortium Rivas-Careyn),

Nadere informatie

Hoe gaat het met de leerlingen van Openbare scholengemeenschap Willem Blaeu? Schoolrapportage Emovo 2014/2015

Hoe gaat het met de leerlingen van Openbare scholengemeenschap Willem Blaeu? Schoolrapportage Emovo 2014/2015 Hoe gaat het met de leerlingen van Openbare scholengemeenschap Willem Blaeu? Schoolrapportage Emovo 2014/2015 Inleiding In het schooljaar 2014/2015 is voor de 4 e keer Emovo uitgevoerd onder 2 e en 4 e

Nadere informatie

Gemeente Roosendaal. Cliëntervaringsonderzoek Wmo over Onderzoeksrapportage. 26 juni 2017

Gemeente Roosendaal. Cliëntervaringsonderzoek Wmo over Onderzoeksrapportage. 26 juni 2017 Gemeente Cliëntervaringsonderzoek Wmo over 2016 Onderzoeksrapportage 26 juni 2017 DATUM 26 juni 2017 Dimensus Beleidsonderzoek Wilhelminasingel 1a 4818 AA Breda info@dimensus.nl www.dimensus.nl (076) 515

Nadere informatie

Draaiboeken. Docententraining Ouderavond. Project Loving me, loving you, preventie van relatiegeweld bij jongeren

Draaiboeken. Docententraining Ouderavond. Project Loving me, loving you, preventie van relatiegeweld bij jongeren Draaiboeken Docententraining Ouderavond Project Loving me, loving you, preventie van relatiegeweld bij jongeren Draaiboeken Docententraining en Ouderavond Tekst: Drs. J.M. (Anja) Bakker Uitgave: GGD Nieuwe

Nadere informatie

VOEDING, BEWEGEN EN GEWICHT

VOEDING, BEWEGEN EN GEWICHT IJsselland VOEDING, BEWEGEN EN GEWICHT Jongerenmonitor 2015 77% ontbijt dagelijks 10.3 jongeren School 13-14 jaar 15- jaar 76% een gezond gewicht 15% beweegt voldoende Genotmiddelen Psychosociale gezondheid

Nadere informatie

Je Lijf, Je Lief! Lesprogramma voor het praktijkonderwijs over wensen en grenzen in relaties en seks. Rutgers: Iris Coehoorn & Sanne Veldhuis-Nikkelen

Je Lijf, Je Lief! Lesprogramma voor het praktijkonderwijs over wensen en grenzen in relaties en seks. Rutgers: Iris Coehoorn & Sanne Veldhuis-Nikkelen Je Lijf, Je Lief! Lesprogramma voor het praktijkonderwijs over wensen en grenzen in relaties en seks Rutgers: Iris Coehoorn & Sanne Veldhuis-Nikkelen GGD Amsterdam: Anne Ausema Welkom! Doel Inzicht geven

Nadere informatie

Samenvatting. In hoofdstuk 1 wordt een algemene introductie gegeven over de onderwerpen die in dit proefschrift worden behandeld.

Samenvatting. In hoofdstuk 1 wordt een algemene introductie gegeven over de onderwerpen die in dit proefschrift worden behandeld. 155 Sport- en spelactiviteiten bevorderen over het algemeen de gezondheid. Deze fysieke activiteiten kunnen echter ook leiden tot blessures. Het proefschrift beschrijft de ontwikkeling en evaluatie van

Nadere informatie

Samenvatting. factoren betreft), en scoren zij anders waar het gaat om het soort en de

Samenvatting. factoren betreft), en scoren zij anders waar het gaat om het soort en de Samenvatting Dit onderzoek richt zich op het verband tussen de aanwezigheid van risico- en protectieve factoren en de latere ontwikkeling van delinquent gedrag in een groep risicojongeren. De volgende

Nadere informatie

Alcohol(voorlichting): een ander verhaal!

Alcohol(voorlichting): een ander verhaal! Alcohol(voorlichting): een ander verhaal! Resultaten van het evaluatieonderzoek in 2008/2009 Achtergrond De negen gemeenten van West-Friesland, de gemeente Schagen, organisaties in de preventieve gezondheidszorg,

Nadere informatie

SEKSUEEL GEDRAG. Jongerenmonitor % geslachtsgemeenschap. Klas 2. Klas 4. 55% altijd een condoom gebruikt

SEKSUEEL GEDRAG. Jongerenmonitor % geslachtsgemeenschap. Klas 2. Klas 4. 55% altijd een condoom gebruikt IJsselland SEKSUEEL GEDRAG Jongerenmonitor 2015 7% geslachtsgemeenschap gehad 10.163 jongeren School Klas 2 13-14 jaar Klas 4 15-16 jaar 49% negatieve houding homoseksualiteit 55% altijd een condoom gebruikt

Nadere informatie

Analyse van de cursus De Kunst van het Zorgen en Loslaten. G.E. Wessels

Analyse van de cursus De Kunst van het Zorgen en Loslaten. G.E. Wessels Analyse van de cursus De Kunst van het Zorgen en Loslaten G.E. Wessels Datum: 16 augustus 2013 In opdracht van: Stichting Informele Zorg Twente 1. Inleiding Het belang van mantelzorg wordt in Nederland

Nadere informatie

Signaal. Signaal. Veiligheidsgevoel op school

Signaal. Signaal. Veiligheidsgevoel op school Signaal Signaal Uitgave Auteurs Informatie Onderzoek en Sanna de Groot 070 353 5536 Integrale Vraagstukken Femmelien Busstra 070 353 2520 Nr 8, Jaargang 2005 s.degroot@ocw.denhaag.nl Oplage Redactieadres

Nadere informatie

WIE IS HET? LVB & Zelfredzaamheid: Een vergelijking tussen 010 & 020. Marie-Jolette Luijks & Leonie Harwig Symposium 2 juli 2015

WIE IS HET? LVB & Zelfredzaamheid: Een vergelijking tussen 010 & 020. Marie-Jolette Luijks & Leonie Harwig Symposium 2 juli 2015 WIE IS HET? LVB & Zelfredzaamheid: Een vergelijking tussen 010 & 020 Marie-Jolette Luijks & Leonie Harwig Symposium 2 juli 2015 Programma workshop Aanleiding onderzoek Doelgroep: Over wie hebben we het?

Nadere informatie

OVERZICHT VAN STUDIES GEDAAN NAAR DE EFFECTIVITEIT VAN DE METHODE COMMUNITY SUPPORT

OVERZICHT VAN STUDIES GEDAAN NAAR DE EFFECTIVITEIT VAN DE METHODE COMMUNITY SUPPORT OVERZICHT VAN STUDIES GEDAAN NAAR DE EFFECTIVITEIT VAN DE METHODE COMMUNITY SUPPORT De directie van probeert waar mogelijk de resultaten die geboekt worden door middel van onderzoek te objectiveren. Er

Nadere informatie

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R VOEDING, BEWEGING EN GEWICHT K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R Jeugd 2010 6 Kinderenonderzoek 2010 Om inzicht te krijgen in de gezondheid van de inwoners in haar werkgebied, heeft de GGD

Nadere informatie

De Wet meldcode Hoe zit het?

De Wet meldcode Hoe zit het? De Wet meldcode Hoe zit het? Het houdt niet vanzelf op November 2012 Sita Hoogland & Mirella Laan Gebruik deze gelegenheid om dat te zeggen wat je werkelijk wil zeggen, luister goed en heb respect voor

Nadere informatie

Samenwerkende gemeenten West- Brabant: gemeente Moerdijk

Samenwerkende gemeenten West- Brabant: gemeente Moerdijk Samenwerkende gemeenten West- Brabant: gemeente Cliëntervaringsonderzoek Wmo over 2015 Definitieve rapportage 4 augustus 2016 DATUM 4 augustus 2016 TITEL Cliëntervaringsonderzoek Wmo over 2015 ONDERTITEL

Nadere informatie

Samenvatting. Achtergrond van het onderzoek. Doel en vraagstelling van het onderzoek

Samenvatting. Achtergrond van het onderzoek. Doel en vraagstelling van het onderzoek Samenvatting Achtergrond van het onderzoek Tot op heden zijn er in Nederland geen cijfers beschikbaar over de omvang van kindermishandeling. Deze cijfers zijn hard nodig; kennis over de aard en omvang

Nadere informatie

Onderzoek Inwonerspanel Jongerenonderzoek: alcohol

Onderzoek Inwonerspanel Jongerenonderzoek: alcohol 1 (19) Onderzoek Inwonerspanel Auteur Tineke Brouwers Respons onderzoek Op 5 december kregen de panelleden van 12 tot en met 18 jaar (280 personen) een e-mail met de vraag of zij digitaal een vragenlijst

Nadere informatie

Vragenlijst themacertificaat Relaties en seksualiteit Voortgezet onderwijs

Vragenlijst themacertificaat Relaties en seksualiteit Voortgezet onderwijs Vragenlijst themacertificaat Relaties en seksualiteit Voortgezet onderwijs Handig om bij de hand te hebben: Beleidsdocument Gedragsregels Beleid 1. Heeft uw school een visie op hoe zij wil bijdragen aan

Nadere informatie

Inventarisatie overlast uitgaanscentrum Vlaardingen

Inventarisatie overlast uitgaanscentrum Vlaardingen Inventarisatie overlast uitgaanscentrum Vlaardingen J. Snippe A. Beelen B. Bieleman COLOFON St. INTRAVAL Postadres: Postbus 1781 9701 BT Groningen E-mail info@intraval.nl www.intraval.nl Kantoor Groningen:

Nadere informatie

Beschrijving van de gegevens: hoeveel scholen en hoeveel leerlingen deden mee?

Beschrijving van de gegevens: hoeveel scholen en hoeveel leerlingen deden mee? Technische rapportage Leesmotivatie scholen van schoolbestuur Surplus Noord-Holland Afstudeerkring Begrijpend lezen 2011-2012, Inholland, Pabo-Alkmaar Marianne Boogaard en Yvonne van Rijk (Lectoraat Ontwikkelingsgericht

Nadere informatie

De kwaliteit van educatieve activiteiten meten. Universiteitsmuseum Utrecht

De kwaliteit van educatieve activiteiten meten. Universiteitsmuseum Utrecht De kwaliteit van educatieve activiteiten meten Universiteitsmuseum Utrecht De kwaliteit van educatieve activiteiten meten Universiteitsmuseum Utrecht Claudia de Graauw Bo Broers Januari 2015 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Ter voorbereiding op uw aanvraag vindt u in dit document de criteria en vragenlijst voor het themacertificaat Relaties en seksualiteit.

Ter voorbereiding op uw aanvraag vindt u in dit document de criteria en vragenlijst voor het themacertificaat Relaties en seksualiteit. Criteria en vragenlijst themacertificaat Relaties en seksualiteit Voortgezet onderwijs Ter voorbereiding op uw aanvraag vindt u in dit document de criteria en vragenlijst voor het themacertificaat Relaties

Nadere informatie

2. Bent u ook de contactpersoon voor het vignet Gezonde School? o Ja. 3. Hoeveel leerlingen heeft de locatie waarvoor u het vignet aanvraagt?

2. Bent u ook de contactpersoon voor het vignet Gezonde School? o Ja. 3. Hoeveel leerlingen heeft de locatie waarvoor u het vignet aanvraagt? Vignet Relaties en seksualiteit, vo Vragenlijst Relaties en seksualiteit Handig om bij de hand te hebben: Beleidsdocument Gedragsregels Algemeen 1. Wat is uw functie? Antw: 2. Bent u ook de contactpersoon

Nadere informatie

V O LW A S S E N E N

V O LW A S S E N E N PSYCHOSOCIALE GEZONDHEID V O LW A S S E N E N Volwassenen 2009 3 Volwassenenonderzoek 2009 Om inzicht te krijgen in de gezondheid van de inwoners in haar werkgebied, heeft de GGD Zuid-Holland West in 2009

Nadere informatie

Maatschappelijke waardering van Nederlandse landbouw en visserij

Maatschappelijke waardering van Nederlandse landbouw en visserij Nederlandse landbouw en visserij Inhoud 1 Inleiding 03 2 Samenvatting en conclusies landbouw en visserij 3 Maatschappelijke waardering landbouw 09 4 Associaties agrarische sector 13 5 Waardering en bekendheid

Nadere informatie

Tabak, cannabis en harddrugs

Tabak, cannabis en harddrugs JONGERENPEILING 0 ZUID-HOLLAND NOORD De jongerenpeiling heeft als doel om periodiek op systematische wijze ontwikkelingen in gezondheid en gewoonten van jongeren in kaart te brengen. Dit is het eerste

Nadere informatie

Evaluatie hinder bij wegwerkzaamheden

Evaluatie hinder bij wegwerkzaamheden Evaluatie hinder bij wegwerkzaamheden Projectnummer: 10203 In opdracht van: Dienst Infrastructuur, Verkeer en Vervoer drs. Merijn Heijnen dr. Willem Bosveld Oudezijds Voorburgwal 300 Postbus 658 1012 GL

Nadere informatie

De ontwikkeling van geweld in de Nederlandse samenleving VEEL MONITOREN, WEINIG EENDUIDIGHEID

De ontwikkeling van geweld in de Nederlandse samenleving VEEL MONITOREN, WEINIG EENDUIDIGHEID SECONDANT #1 MAART 2011 53 De ontwikkeling van geweld in de Nederlandse samenleving VEEL MONITOREN, WEINIG EENDUIDIGHEID door Maartje Timmermans en Miranda Witvliet De auteurs werken als onderzoeker bij

Nadere informatie

Interfacultaire Lerarenopleidingen, Universiteit van Amsterdam

Interfacultaire Lerarenopleidingen, Universiteit van Amsterdam Paper 3: Onderzoeksinstrumenten Aantal woorden (exclusief bijlage, literatuur en samenvatting): 581 Jeffrey de Jonker Naam auteur(s) Vakgebied Titel Onderwerp Opleiding Jeffrey de Jonker Biologie Differentiëren

Nadere informatie

Evaluatie. Rots & Water

Evaluatie. Rots & Water Evaluatie Centrum voor Maatschappelijk Werk en Welzijnswerk Brunssum - Onderbanken Rots & Water Training Weerbaarheid Groep 8 Algemene Basisschool Dol-fijn Schooljaar 2003/2004 Door: Linda Geraeds Sociaal

Nadere informatie

Menukaart Gezonde School basisonderwijs: Relaties & Seksualiteit

Menukaart Gezonde School basisonderwijs: Relaties & Seksualiteit Menukaart Gezonde basisonderwijs: Relaties & Seksualiteit : Plaats: Locatie: Contactpersoon: Telefoonnummer: E-mailadres: Datum invullen: Inhoud: Om op een effectieve manier invulling te geven aan gezondheidsthema

Nadere informatie

af. Met dit protocol, in haar handelen en in haar beleid wil Klik Kinderopvang

af. Met dit protocol, in haar handelen en in haar beleid wil Klik Kinderopvang Grensoverschrijdend gedrag Klik Kinderopvang wijst alle vormen van grensoverschrijdend gedrag af. Met dit protocol, in haar handelen en in haar beleid wil Klik Kinderopvang grensoverschrijdend gedrag voorkomen

Nadere informatie

1 Opzet tabellenboek, onderzoeksopzet en respondentkenmerken

1 Opzet tabellenboek, onderzoeksopzet en respondentkenmerken 1 Opzet tabellenboek, onderzoeksopzet en respondentkenmerken 1.1 Opzet tabellenboek Dit tabellenboek geeft een uitgebreid overzicht van de uitkomsten van de Leefbaarheidsmonitor 2004. Het algemene rapport,

Nadere informatie

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : J A A R

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : J A A R THUISSITUATIE, KINDEROPVANG EN OPVOEDING K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R Jeugd 2010 2 Kinderenonderzoek 2010 Om inzicht te krijgen in de gezondheid van de inwoners in haar werkgebied,

Nadere informatie

Alternatieve geneeswijzen

Alternatieve geneeswijzen Projectnummer: 10126 In opdracht van: Het Parool ir. Hester Booi dr. Esther Jakobs Oudezijds Voorburgwal 300 Postbus 658 1012 GL Amsterdam 1000 AR Amsterdam Telefoon 020 251 0474 Fax 020 251 0444 H.Booi@os.amsterdam.nl

Nadere informatie

Rommelen met je identiteit. Landelijk scholierenonderzoek naar de aard en de omvang van de falsificatie van legitimatiebewijzen door jongeren

Rommelen met je identiteit. Landelijk scholierenonderzoek naar de aard en de omvang van de falsificatie van legitimatiebewijzen door jongeren Rommelen met je identiteit Landelijk scholierenonderzoek naar de aard en de omvang van de falsificatie van legitimatiebewijzen door jongeren Utrecht, maart 2005 2 Rommelen met je identiteit Uitvoerder:

Nadere informatie

Onderzoek Inwonerspanel: Maatschappelijke stage (MAS)

Onderzoek Inwonerspanel: Maatschappelijke stage (MAS) 1 (13) Onderzoek Inwonerspanel: Maatschappelijke stage (MAS) Auteur Tineke Brouwers Respons onderzoek Op 31 mei kregen de panelleden van 12 tot en met 16 jaar (89 personen) een e-mail met de vraag of zij

Nadere informatie

Huiselijk Geweld in 's-hertogenbosch. Omvang, kenmerken en meldingen

Huiselijk Geweld in 's-hertogenbosch. Omvang, kenmerken en meldingen Huiselijk Geweld in 's-hertogenbosch Omvang, kenmerken en meldingen O&S oktober 2003 Inhoudsopgave Inhoudsopgave Samenvatting 1. Inleiding Plan Plan van van Aanpak Aanpak Huiselijk Geweld Geweld Inhoud

Nadere informatie

Keeping Youth in Play: the Effects of Sports-Based Interventions in the Prevention of Juvenile Delinquency A. Spruit

Keeping Youth in Play: the Effects of Sports-Based Interventions in the Prevention of Juvenile Delinquency A. Spruit Keeping Youth in Play: the Effects of Sports-Based Interventions in the Prevention of Juvenile Delinquency A. Spruit Dutch summary De financiële en maatschappelijke kosten van jeugdcriminaliteit zijn

Nadere informatie

Voor meer informatie over dit onderzoek kunt u contact opnemen met Lisette van Vliet: lisette.van.vliet@eenvandaag.

Voor meer informatie over dit onderzoek kunt u contact opnemen met Lisette van Vliet: lisette.van.vliet@eenvandaag. Onderzoek Sexting 7 april 2015 Over het onderzoek Aan dit online onderzoek, gehouden van 26 februari tot en met 9 maart 2015 deden 1852 jongeren mee, waaronder 961 middelbare scholieren. De uitslag is

Nadere informatie

Het leren van de uitspraak van onbekende klanken van Arabische letters. Interfacultaire Lerarenopleidingen, Universiteit van Amsterdam

Het leren van de uitspraak van onbekende klanken van Arabische letters. Interfacultaire Lerarenopleidingen, Universiteit van Amsterdam ONTWERPONDERZOEK - PAPER 3 ONDERZOEKSINSTRUMENTEN Naam auteur M.H.J. (Mariska) Verbeek-Keizer MA Vakgebied Arabisch Titel صوت العربية / Arabisch De klank van het Onderwerp Het leren van de uitspraak van

Nadere informatie

Fries burgerpanel Fryslân inzicht

Fries burgerpanel Fryslân inzicht Fries burgerpanel Fryslân inzicht Wij gaan er van uit dat we zo lang mogelijk in onze eigen woonomgeving kunnen blijven. Wij gaan er van uit dat we zo lang mogelijk in onze eigen woonomgeving kunnen blijven.

Nadere informatie

Ontwikkeling van Antisociaal Gedrag - Invloed van een Preventieve Interventie -

Ontwikkeling van Antisociaal Gedrag - Invloed van een Preventieve Interventie - Ontwikkeling van Antisociaal Gedrag - Invloed van een Preventieve Interventie - Pol van Lier Afdeling Ontwikkelingspsychologie vrije Universiteit amsterdam Overzicht Presentatie 1. Ontwikkeling van antisociaal

Nadere informatie

Jongeren en de sociale druk om (niet) te roken

Jongeren en de sociale druk om (niet) te roken Jongeren en de sociale druk om (niet) te roken Veranderingen tussen 1998 en 2005 Cyrille Koolhaas en Dr. Marc Willemsen Dit is een publicatie van STIVORO voor een rookvrije toekomst Correspondentieadres

Nadere informatie

Het verdrag van Istanbul

Het verdrag van Istanbul Het verdrag van Istanbul De gevolgen van het verdrag voor de aanpak van geweld tegen vrouwen 3 november 2014 Inhoud workshop uitleg verdrag het genderperspectief van het verdrag internationaal verdrag

Nadere informatie

ONDERZOEK GENOTMIDDELENGEBRUIK SCHOLIEREN BASISONDERWIJS DEN HAAG 2003

ONDERZOEK GENOTMIDDELENGEBRUIK SCHOLIEREN BASISONDERWIJS DEN HAAG 2003 RIS128575b_10-JUN-2005 ONDERZOEK GENOTMIDDELENGEBRUIK SCHOLIEREN BASISONDERWIJS DEN HAAG 2003 Beknopt verslag ten behoeve van de deelnemende scholen April 2005 Dienst OCW / GGD Den Haag Epidemiologie en

Nadere informatie

Ontwerponderzoek: Paper 3

Ontwerponderzoek: Paper 3 Ontwerponderzoek: Paper 3 Naam auteur(s) Karoline Heidrich Vakgebied Duits Titel Duits + Film = plezier? Onderwerp Verhoging van motivatie voor het leren van Duits door middel van leeractiviteiten rondom

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Directoraat-Generaal Preventie, Jeugd en Sancties Schedeldoekshaven

Nadere informatie

Opvoeden na partner geweld Trees Pels Katinka Lunneman Jodi Mak Susanne Tan Meta Flikweert Marjolijn Distelbrin Majone Steketee

Opvoeden na partner geweld Trees Pels Katinka Lunneman Jodi Mak Susanne Tan Meta Flikweert Marjolijn Distelbrin Majone Steketee Opvoeden na partner geweld Trees Pels Katinka Lunneman Jodi Mak Susanne Tan Meta Flikweert Marjolijn Distelbrin Majone Steketee Financiers: Gemeente Rotterdam Gemeente Amsterdam Gemeente Utrecht Gemeente

Nadere informatie

10% 23% 40% 20% 7% 0% 20% 40% 60% 80% 100% Figuur 2 Bent u bekend met het werk van de gemeenteraad van Zeewolde? (n=547) in grote lijnen.

10% 23% 40% 20% 7% 0% 20% 40% 60% 80% 100% Figuur 2 Bent u bekend met het werk van de gemeenteraad van Zeewolde? (n=547) in grote lijnen. Burgerpanel Zeewolde Resultaten peiling 6: gemeenteraad juni 2013 Inleiding Deze nieuwsbrief beschrijft de resultaten van de 6 e peiling met het burgerpanel van Zeewolde. De vragen gingen deze keer over

Nadere informatie

Preventie van pesten op basisscholen volgens de PRIMA antipestmethode

Preventie van pesten op basisscholen volgens de PRIMA antipestmethode Preventie van pesten op basisscholen volgens de PRIMA antipestmethode Auteurs: A. van Dorst, K. Wiefferink, E. Dusseldorp, F. Galindo Garre, M. Crone, Th. Paulussen; TNO, Leiden. Uit het in 2008 afgesloten

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

samenvatting Hoofdstuk 1

samenvatting Hoofdstuk 1 Samenvatting Hoofdstuk 1 gaat in op uitdagingen en kansen op het gebied van gezondheidsbevordering op het werk. Op de eerste plaats is er sprake van vergrijzing van de beroepsbevolking. Hierdoor zal een

Nadere informatie

Voor meer informatie over dit onderzoek kunt u contact opnemen met Lisette van Vliet:

Voor meer informatie over dit onderzoek kunt u contact opnemen met Lisette van Vliet: Onderzoek Gay Pride 31 juli 2015 Over het onderzoek Aan dit online onderzoek, gehouden van 23 tot en met 30 juli 2015, deden 1.275 jongeren mee. Van alle deelnemers zijn 696 scholier. In het onderzoek

Nadere informatie

Kiezersonderzoek 2017 Onderzoek naar stemgedrag van gemeentepanelleden

Kiezersonderzoek 2017 Onderzoek naar stemgedrag van gemeentepanelleden Kiezersonderzoek 2017 Onderzoek naar stemgedrag van gemeentepanelleden Bestuursstaf Advies en ondersteuning Venlo, juli 2017 Onderzoek & Statistiek 2 Samenvatting In maart 2018 vinden er in Venlo gemeenteraadsverkiezingen

Nadere informatie

Fact sheet. Dienst Infrastructuur Verkeer en Vervoer. want fietsen is wel erg gaaf. Amsterdamse leerlingen fietsen minder vaak dan landelijk

Fact sheet. Dienst Infrastructuur Verkeer en Vervoer. want fietsen is wel erg gaaf. Amsterdamse leerlingen fietsen minder vaak dan landelijk Dienst Infrastructuur Verkeer en Vervoer Fact sheet januari 2008 want fietsen is wel erg gaaf Als het verkeer niet zo druk zou zijn zou ik mijn tijd willen besteden om te fietsen want fietsen is wel erg

Nadere informatie

Ondanks dat het in Nederland niet is toegestaan om alcohol te verkopen aan jongeren onder de 16 jaar, drinkt een groot deel van deze jongeren

Ondanks dat het in Nederland niet is toegestaan om alcohol te verkopen aan jongeren onder de 16 jaar, drinkt een groot deel van deze jongeren Ondanks dat het in Nederland niet is toegestaan om alcohol te verkopen aan jongeren onder de 16 jaar, drinkt een groot deel van deze jongeren alcohol. Dit proefschrift laat zien dat de meerderheid van

Nadere informatie

Ontwerp Onderzoek: Paper 3: Onderzoeksinstrumenten. Leraren Opleiding. Management & Organisatie

Ontwerp Onderzoek: Paper 3: Onderzoeksinstrumenten. Leraren Opleiding. Management & Organisatie Ontwerp Onderzoek: Paper 3: Onderzoeksinstrumenten Leraren Opleiding Management & Organisatie Naam auteur(s) Vakgebied Bart Deelen M&O Student nr 10761799 Titel Onderwerp Opleiding Doelgroep Procent rekenen

Nadere informatie

VRAGEN NR Haarlem, 6 december Onderwerp: Vragen van P.J. Bruystens (ONH-VSP)

VRAGEN NR Haarlem, 6 december Onderwerp: Vragen van P.J. Bruystens (ONH-VSP) VRAGEN NR. 115 Haarlem, 6 december 2005 Onderwerp: Vragen van P.J. Bruystens (ONH-VSP) De voorzitter van Provinciale Staten van Noord-Holland deelt u overeenkomstig het bepaalde in artikel 45 van het Reglement

Nadere informatie

Stromen door het onderwijs

Stromen door het onderwijs Stromen door het onderwijs Vanuit het derde leerjaar van het vo 2003/2004 Erik Fleur DUO/IP Juni 2013 1. Inleiding In schooljaar 2003/2004 zaten bijna 200 duizend leerlingen in het derde leerjaar van het

Nadere informatie

Inhoud. Ten geleide 11. Voorwoord 13. 1 Kindermishandeling een complex probleem 15 Jan van der Ploeg

Inhoud. Ten geleide 11. Voorwoord 13. 1 Kindermishandeling een complex probleem 15 Jan van der Ploeg 0 Inhoud Ten geleide 11 Voorwoord 13 1 Kindermishandeling een complex probleem 15 Jan van der Ploeg 1.1 Inleiding 15 1.2 Vormen van kindermishandeling 15 1.2.1 Definities 15 1.2.2 Gebruikelijke vormen

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Fase I Voorvallen in de huiselijke kring Huiselijk geweld

Fase I Voorvallen in de huiselijke kring Huiselijk geweld Samenvatting Dit onderzoek heeft tot doel algemene informatie te verschaffen over slachtoffers van huiselijk geweld in Nederland. In het onderzoek wordt ingegaan op de vraag met welke typen van huiselijk

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting Samenvatting In Nederland is het Cerebro Vasculair Accident (CVA= hersenbloeding of herseninfarct) de derde doodsoorzaak. Van degenen die getroffen worden door een CVA overleeft ongeveer 75%. Veel van

Nadere informatie

7 Effectevaluatie: effecten van het project

7 Effectevaluatie: effecten van het project 7 Effectevaluatie: effecten van het project In het effectonderzoek is onderzocht of de kennis, de houding en het gedrag van de bevolking van Zuidoost-Drenthe veranderd is ten aanzien van de leefstijlfactoren

Nadere informatie

Klantpensioenmonitor Pensioenfonds UMG

Klantpensioenmonitor Pensioenfonds UMG St. Anthoniusplaats 9 6511 TR Nijmegen 024 663 9343 info@movate.nl Klantpensioenmonitor Pensioenfonds UMG 05-06-2015 1 Inhoudsopgave Management summary 3 Introductie 5 Deelnemerinformatie 6 Pensioenbewustzijn

Nadere informatie

Burgerpanel Horst aan de Maas - Meting 3

Burgerpanel Horst aan de Maas - Meting 3 Rapportage Burgerpanel meting 3: Juni 2013 In opdracht van: Contactpersoon: Gemeente Horst aan de Maas Dhr. F. Geurts Utrecht, juli 2013 DUO Market Research drs. Aart van Grootheest drs. Marjan den Ouden

Nadere informatie

Gatekeeper training. 08-10- 2014 workshop Trainer: Gerrie Hendriks

Gatekeeper training. 08-10- 2014 workshop Trainer: Gerrie Hendriks Gatekeeper training 08-10- 2014 workshop Trainer: Gerrie Hendriks Gatekeepers Jullie gaan deuren openen naar hulp voor mensen die gevaar lopen zichzelf wat aan te doen waarom 1600 suïcides per jaar waarvan

Nadere informatie

Gemeente Beemster. Tabellenboek Jeugdmonitor Emovo 2013-2014

Gemeente Beemster. Tabellenboek Jeugdmonitor Emovo 2013-2014 Gemeente Beemster Tabellenboek Jeugdmonitor Emovo 2013-2014 Dit tabellenboek beschrijft de resultaten van Emovo 2013-2014 voor de gemeente Beemster. Achtereenvolgens treft u: De samenvatting met daarin

Nadere informatie

Evaluatie Diving Cup. Effecten op Sportparticipatie. Jan van Houthof AJ Amsterdam T

Evaluatie Diving Cup. Effecten op Sportparticipatie. Jan van Houthof AJ Amsterdam T Evaluatie Diving Cup Effecten op Sportparticipatie Jan van Houthof 6 1065 AJ Amsterdam T 06 24512991 marije@bureaubeweeg.nl www.bureaubeweeg.nl 1 Samenvatting In deze rapportage worden de resultaten besproken

Nadere informatie

Taskforce kindermishandeling en seksueel misbruik

Taskforce kindermishandeling en seksueel misbruik Taskforce kindermishandeling en seksueel misbruik Burgemeesters op de bres Presentatie: Linda de Haas Erik Jan de Wilde Sara Etty programmamedewerker Taskforce kindermishandeling en seksueel misbruik expert

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Project: 8216 In opdracht van Platform Amsterdam Samen

Project: 8216 In opdracht van Platform Amsterdam Samen Vervolgevaluatie Project: 8216 In opdracht van Platform Amsterdam Samen drs. Lonneke van Oirschot drs. Jeroen Slot dr. Esther Jakobs Weesperstraat 79 Postbus 658 1018 VN Amsterdam 1000 AR Amsterdam Telefoon

Nadere informatie

Samenvatting SAMENVATTING

Samenvatting SAMENVATTING Samenvatting 147 Samenvatting Bezorgdheid om te vallen is een algemeen probleem onder zelfstandig wonende ouderen en vormt een bedreiging voor hun zelfredzaamheid. Deze bezorgdheid is geassocieerd met

Nadere informatie

Verslag sessie 3: seksueel grensoverschrijdend gedrag

Verslag sessie 3: seksueel grensoverschrijdend gedrag Verslag sessie 3: seksueel grensoverschrijdend gedrag a. Reactie discuttant (Erika Frans) De resultaten van Sexpert zijn gelijklopend met eerder onderzoek: o Meer vrouwen dan mannen zijn het slachtoffer

Nadere informatie

Een voorbeeld van een schoolprogramma gericht op preventie van overgewicht in Nederland: het DOiT programma

Een voorbeeld van een schoolprogramma gericht op preventie van overgewicht in Nederland: het DOiT programma 7 Samenvatting 8 Dit proefschrift beschrijft de voorbereiding op de landelijke implementatie van het Dutch Obesity Intervention in Teenagers (DOiT) programma. Daarnaast wordt de evaluatie beschreven die

Nadere informatie

Dit protocol beschrijft de manier waarop we als Montessorischool Bilthoven omgaan met pestproblemen.

Dit protocol beschrijft de manier waarop we als Montessorischool Bilthoven omgaan met pestproblemen. PESTPROTOCOL MONTESSORISCHOOL BILTHOVEN 1. Uitgangspunten Dit protocol beschrijft de manier waarop we als Montessorischool Bilthoven omgaan met pestproblemen. We hanteren de volgende definitie van pesten:

Nadere informatie

Menukaart Gezonde School voortgezet onderwijs: Roken & Alcohol

Menukaart Gezonde School voortgezet onderwijs: Roken & Alcohol Menukaart Gezonde voortgezet onderwijs: Roken & Alcohol : Plaats: Locatie: Contactpersoon: Telefoonnummer: E-mailadres: Datum invullen: Inhoud: Om op een effectieve manier invulling te geven aan gezondheidsthema

Nadere informatie

De prins op het witte paard is een loverboy!

De prins op het witte paard is een loverboy! De prins op het witte paard is een loverboy! Plan van aanpak Loverboyproblematiek in de provincie Groningen in het kader van het provinciale speerpuntproject Huiselijk Geweld Marjolijne Vinkenborg, adviseur

Nadere informatie

Leerlingtevredenheid Het Ruimteschip. Cedin. Lianne Bleker

Leerlingtevredenheid Het Ruimteschip. Cedin. Lianne Bleker Leerlingtevredenheid Het Ruimteschip Cedin Lianne Bleker Februari 204 COLOFON Leerlingtevredenheid Het Ruimteschip Lianne Bleker Drachten, februari 204 Cedin Lavendelheide 2 9202 PD DRACHTEN T 088 0200300

Nadere informatie

2010D02442. Lijst van vragen totaal

2010D02442. Lijst van vragen totaal 2010D02442 Lijst van vragen totaal 1 In hoeverre heeft de staatssecretaris jongerenorganisaties betrokken bij de totstandkoming en uitvoering van haar beleid? 2 Welke verband ligt er tussen de brief over

Nadere informatie

Kinderen in Nederland - Bijlage B Respons, representativiteit en weging

Kinderen in Nederland - Bijlage B Respons, representativiteit en weging Kinderen in Nederland - Bijlage B Respons, representativiteit en weging Respons thuiszorgorganisaties en GGD en In deden er tien thuiszorgorganisaties mee aan het, verspreid over heel Nederland. Uit de

Nadere informatie