Planetaire Samenstanden en Aardbevingen door Frank Hoogerbeets

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Planetaire Samenstanden en Aardbevingen 2014-10-05 door Frank Hoogerbeets"

Transcriptie

1 Planetaire Samenstanden en Aardbevingen door Frank Hoogerbeets Volgens de gevestigde wetenschap zijn aardbevingen het gevolg van de beweging van tektonische platen, die wordt veroorzaakt door vulkanische activiteit langs breuklijnen op oceaanbodems, waardoor de platen opzij worden gedrukt. Wetenschappers hebben ook afbeeldingen gepresenteerd die de continue plaatbewegingen laten zien. beweging van tektonische platen Echter, de meeste mensen beseffen niet dat deze verklaring een theorie is, die globaal als volgt luidt: Plaat-tektoniek is een belangrijke theorie die werd ontwikkeld in de jaren '60 om de beweging van de continenten over het oppervlak van de Aarde te verklaren. De vroege 20e-eeuwse geoloog Alfred Wegener besefte dat het in elkaar passen van bepaalde continenten geen toeval kon zijn, maar hij kon niet goed verklaren welke kracht verantwoordelijk was voor hun beweging. Geologen weten nu dat de buitenste laag van de Aarde, de lithosfeer, is verdeeld in onafhankelijk bewegende platen waarop de continenten zijn verankerd. De platen drijven op een laag die de asthenosfeer wordt genoemd. Er zijn verschillende soorten breuklijnen. De bergkammen in het midden van de oceanen zijn de verspreidende centra waar onderzeese vulkanen nieuw plaat-materiaal maken. Subductiezones zijn breuklijnen waar de ene plaat onder de andere schuift, waardoor vulkaanuitbarstingen, aardbevingen en soms nieuwe bergen ontstaan. BBC Wikipedia geeft een meer gedetailleerde uitleg en voegt eraan toe: Een andere verklaring ligt in de verschillende krachten die ontstaan door de rotatie van de aardbol en de getijdenkrachten van de Zon en de Maan. Het relatieve belang van elk van deze factoren en hun relatie tot elkaar is onduidelijk, en nog steeds het onderwerp van veel discussies. Wikipedia.

2 Ofschoon vulkanische activiteit inderdaad nieuw tektonisch plaatmateriaal aanmaakt, waardoor de druk langs breuklijnen groter wordt, is de bewegingstheorie geen bevredigende verklaring voor de herhaaldelijke terugkeer van zeer zware aardbevingen met verschuivingen van honderden kilometers lang. De tweede verklaring hierboven ligt waarschijnlijk veel dichter bij de waarheid, omdat hemellichamen, de Maan voorop, elkaar voortdurend beïnvloeden en de asrotatie van de planeet van tijd tot tijd danig kunnen verstoren. Dus in plaats van onze ogen voornamelijk gericht te houden op de aarde, zou een studie van planetaire samenstanden in verband met zware aardbevingen wellicht ons perspectief kunnen vergroten. Dit was mijn gedachte na de intense seismische activiteit overal ter wereld in de eerste drie weken van april Op 1 april 2014 was er een zeer zware aardbeving met magnitude 8,2 voor de kust van Tarapaca, Chili. Ten tijde van deze aardbeving stond de Aarde op één lijn met de Zon en Uranus. Aarde, Zon en Uranus op één lijn op Tijdens de seismisch inactieve periode die volgende, was er op 23 juni plotseling een korte verheviging toen vijf krachtige tot zware aardbevingen plaatsvonden rond de Pacifische Oceaan, met magnitudes variërend van 6,0 tot 7,9. Deze seismische piek viel samen met een exacte samenstand van Mars, de Aarde en Uranus. Sterker nog, op deze dag waren er niet minder dan vijf exacte planetaire samenstanden. Is dit toeval, of is er toch meer aan de hand? Vijf planetaire samenstanden op , Uranus links (niet zichtbaar)

3 De meest catastrofale aardbeving in de recente geschiedenis met nog steeds blijvende gevolgen, was de zeer zware aardbeving op 11 maart 2011 voor de oostkust van Honshu, Japan. Met een kracht van magnitude 9,0 werd de nucleaire installatie bij Fukushima volledig verwoest. Deze aardbeving viel samen met een exacte samenstand van de Aarde, Mercurius en Uranus. Een denkbeeldige lijn door deze planeten wees precies naar het gebied rond Japan. samenstand van de Aarde, Mercurius en Uranus op Is er nu enige waarde in de hypothese dat bepaalde planetaire samenstanden zware aardbevingen op Aarde kunnen veroorzaken? Gaan zware aardbevingen altijd vergezeld van zeer nauwkeurige samenstanden van planeten? Zo ja, gaat het dan altijd om dezelfde planeet, bijvoorbeeld Uranus, of zijn er nog andere planeten die een centrale rol spelen? Om deze vragen te kunnen beantwoorden moeten we naar de posities van de planeten kijken, inclusief de positie van de Maan, op de momenten dat zware aardbevingen plaatsvonden op Aarde. De eerste grote aardbeving in onze geschiedenis met een nauwkeurig tijdstip vond plaats op 27 januari 1700 om 5:00 UTC bij de Cascadia zone langs de noordwestkust van Noord-Amerkia. Deze aardbeving was zo krachtig dat het een tsunami veroorzaakte die over de Pacifische Oceaan raasde en verwoesting teweeg bracht langs de oostkust van Japan. Het precieze tijdstip van deze gebeurtenis werd gevonden na de ontdekking van vijf onafhankelijke Japanse verslagen van de tsunami. Kijken we naar de constellatie van planeten op het moment dat de aardbeving plaatsvond, dan zien we een samenstand die erg veel lijkt op die van 11 maart 2011 tijdens de grote aardbeving met magnitude 9,0 bij Japan. Beide samenstanden hebben Mercurius en

4 Uranus op één lijn met de Maan. Zou het kunnen zijn dat deze specifieke samenstand het evenwicht van het Aarde-Maan-systeem verstoort dat daardoor kort fluctueert? Dit is een goede mogelijkheid, gegeven het feit dat de Aarde en de Maan een zeer gevoelig maar krachtig systeem vormen dat verantwoordelijk is voor de getijdenkrachten die o.a. onze oceanen beïnvloeden. We weten echter weinig van de eigenschappen van andere planeten, zoals Mercurius en Uranus. Grote aardbevingen komen niet veel voor. Van 1700 tot 2011 vonden slechts negen aardbevingen plaats met een magnitude 8,8 of hoger. Dit maakt het relatief gemakkelijk om de bijkomstige planetaire constellaties te bestuderen en te vergelijken, wat ons meer inzichten kan geven in de kwaliteit van individuele planeten alsook de aard van hun gezamenlijke krachten. Maan-Aarde-Mars Mercurius-Maan-Uranus Aarde-Mercurius-Jupiter , 05:00 UTC, magnitude 9,0, Cascadia zone, Noord-Amerika Maan-Venus-Mercurius Aarde-Venus-Uranus Aarde-Maan-Mars , 21:30 UTC, magnitude 9,0, Arica, Peru (nu Chili)

5 Mercurius-Venus-Saturnus Zon-Mercurius-Uranus Maan-Zon-Venus , 15:36 UTC, magnitude 8,8, bij de kust van Ecuador Venus-Mercurius-Zon Maan-Aarde-Venus Mars-Aarde-Uranus , 16:58 UTC, magnitude 9,0, off the east coast of Kamchatka Mars-Mercurius-Uranus Mercurius-Zon-Jupiter , 19:11 UTC, magnitude 9,6, Valdivia, Chili Aarde-Maan-Mars

6 Venus-Maan-Neptunus Mars-Mercurius-Venus-Uranus Maan-Aarde-Zon (volle Maan) , 03:36 UTC, magnitude 9,2, Prince William Sound, Alaska Maan-Aarde-Zon (volle Maan) Aarde-Mercurius-Venus Mercurius-Zon-Uranus , 0:58 UTC, magnitude 9,3, bij de westkust van Noord-Sumatra Maan-Aarde-Mercurius-Neptunus Aarde-Zon-Jupiter Saturnus-Mercurius-Uranus , 06:34 UTC, magnitude 8,8, bij de kust van Maule, Chili

7 Aarde-Mercurius-Uranus Jupiter-Zon-Saturnus , 05:46 UTC, magnitude 9,0, bij de oostkust van Honshu, Japan Als we de planetaire samenstanden vergelijken van elk van deze negen aardbevingen, dan kunnen we ten minste deze conclusies trekken: 1. Er is altijd meer dan één vrijwel exacte samenstand van planeten. 2. Mercurius en Uranus maken altijd deel uit van ten minste één samenstand. 3. Als Mercurius of Uranus indirect betrokken is, dan fungeert Venus (1906, 1952, 1964) of Mars (1960) als een katalysator, d.w.z. Venus of Mars staat op één lijn met Mercury of Uranus en de Aarde/Maan staat op één lijn met Venus of Mars. In het verleden hebben wetenschappers altijd het fysieke Universum bestudeerd en daarbij planeten beschouwd als rotsachtige, ijsachtige of gasachtige objecten. De consequente samenstand van planeten ten tijde van grote aardbevingen suggereert dat er meer is. Wellicht bestaat er een realiteit achter het fysieke Universum waar we niets vanaf weten, en kunnen we alleen door zorgvuldige studie er langzaam achter komen wat planeten werkelijk vertegenwoordigen en hoe zij elkaar beïnvloeden anders dan alleen door middel van gravitatie. Slechts de tijd zal het leren... Copyright 2014 Ditrianum Media Center. Dit artikel mag alleen in z'n geheel en ongewijzigd worden gekopieerd en verspreid inclusief deze copyright-vermelding.

Natuurrampen. Natuurrampen. Enkele voorbeelden... Oorzaken: bijvoorbeeld lawine, aardbeving, orkaan, overstroming, tsunami en vulkaanuitbarsting.

Natuurrampen. Natuurrampen. Enkele voorbeelden... Oorzaken: bijvoorbeeld lawine, aardbeving, orkaan, overstroming, tsunami en vulkaanuitbarsting. Natuurrampen Natuurrampen Natuurrampen Enkele voorbeelden... Oorzaken: bijvoorbeeld lawine, aardbeving, orkaan, overstroming, tsunami en vulkaanuitbarsting. Gevolgen: bijvoorbeeld bedolven mensen, doden,

Nadere informatie

Daarbij stierven 200 duizend mensen.

Daarbij stierven 200 duizend mensen. Filmpje op www.youtube.com/watch?v=vua_y9c4zu4&feature=related Google trefwoorden: filmpje, plaattektoniek, teleac, youtube Aardbevingen Beweging in de aarde In 2004 was de tsunami in Azië na aardbeving

Nadere informatie

De Vurige Boodschapper Aarde-veranderingen, deel 9 door Frank Hoogerbeets, 3 januari, 2014

De Vurige Boodschapper Aarde-veranderingen, deel 9 door Frank Hoogerbeets, 3 januari, 2014 De Vurige Boodschapper Aarde-veranderingen, deel 9 door Frank Hoogerbeets, 3 januari, 2014 Van de vorige delen weten we dat de zwaarste aardbevingen, met magnitude 8,8 en hoger, vrij zeldzaam zijn. Sinds

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) (Summary in Dutch) Aardwetenschappers kijken naar de structuur van het oppervlak en inwendige van de aarde, en de processen die zich daar afspelen. De aarde lijkt op het eerste gezicht nogal hard en vast,

Nadere informatie

Een tsunami, de kracht van water? Lespakket voor de leerling

Een tsunami, de kracht van water? Lespakket voor de leerling Japanese Red Cross/Toshirharu Kato Een tsunami, de kracht van water? Lespakket voor de leerling Hallo! Heb jij al ooit een tsunami meegemaakt? Nee? Dat is heel normaal, want in België kwam er nog geen

Nadere informatie

Over tsunami s & aardbevingen. Een tsunami! Wanneer bij ons?

Over tsunami s & aardbevingen. Een tsunami! Wanneer bij ons? Over tsunami s & aardbevingen Een tsunami! Wanneer bij ons? Een tsunami! Wanner bij ons? 26 december 2004 26 december 2004... de dag dat de wereld een nieuw woord leerde... 26 december 2004... de dag dat

Nadere informatie

Sessie 2 De Sumatra beving en tsunami

Sessie 2 De Sumatra beving en tsunami Sessie 2 De Sumatra beving en tsunami Nadat we in sessie 1 de hoofdelementen van de plaattektoniek hebben leren kennen, geeft deze sessie inzicht in de seismische activiteit in subductiezones, de meest

Nadere informatie

Naam: VULKANEN. Vraag 1. Uit welke drie lagen bestaat de aarde? Vraag 2. Hoe dik is de aardkorst gemiddeld?

Naam: VULKANEN. Vraag 1. Uit welke drie lagen bestaat de aarde? Vraag 2. Hoe dik is de aardkorst gemiddeld? Naam: VULKANEN Voordat je begrijpt hoe vulkanen ontstaan, moet je eerst weten hoe de aarde in elkaar zit. De aarde is een bol die uit drie lagen bestaat. De binnenste laag is de kern. De temperatuur is

Nadere informatie

1. Het Heelal. De aarde lijkt groot, maar onze planeet is niet meer dan een stip in een onmetelijke ruimte.

1. Het Heelal. De aarde lijkt groot, maar onze planeet is niet meer dan een stip in een onmetelijke ruimte. De aarde 1. Het Heelal De aarde lijkt groot, maar onze planeet is niet meer dan een stip in een onmetelijke ruimte. De oerknal Wetenschappers denken dat er meer dan 15 miljoen jaar geleden een enorme ontploffing

Nadere informatie

Sessie 1 Inleiding plaattektoniek

Sessie 1 Inleiding plaattektoniek Sessie 1 Inleiding plaattektoniek Aarde is dynamisch The summit of Mount Everest is made of marine limestone, zo ongeveer drukt de Amerikaanse schrijver John McPhee in een paar woorden uit dat de Aarde

Nadere informatie

EINDSPEL DEEL 4: Profetieën door Frank Hoogerbeets, 25 februari 2013

EINDSPEL DEEL 4: Profetieën door Frank Hoogerbeets, 25 februari 2013 EINDSPEL DEEL 4: Profetieën door Frank Hoogerbeets, 25 februari 2013 In vorige delen hebben we veel naar historische gebeurtenissen gekeken, omdat het belangrijk is om te weten wat er is gebeurd en waarom.

Nadere informatie

INHOUD. Inleiding Aardbevingen Bergen Bosbranden Koraal Lawines Meteorieten Onweer...

INHOUD. Inleiding Aardbevingen Bergen Bosbranden Koraal Lawines Meteorieten Onweer... INHOUD Inleiding...6 1 Aardbevingen...8 2 Bergen... 10 3 Bosbranden... 12 4 Koraal... 14 5 Lawines... 16 6 Meteorieten... 18 7 Onweer... 20 8 Opwarming van de aarde... 22 9 Orkanen... 24 10 Overstromingen...

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde oud progr vwo 2010 - I

Eindexamen aardrijkskunde oud progr vwo 2010 - I Actieve aarde Opgave 7 Platentektoniek en klimaat Bestudeer bron 1 die bij deze opgave hoort. 1p 25 Welke atlaskaart moet je gebruiken om inzicht te krijgen in de plaattektonische bewegingen vanaf het

Nadere informatie

Een tsunami, de kracht van water? Lespakket 3de graad lager onderwijs Handleiding voor de leerkracht

Een tsunami, de kracht van water? Lespakket 3de graad lager onderwijs Handleiding voor de leerkracht Japanese Red Cross/Toshirharu Kato Een tsunami, de kracht van water? Lespakket 3de graad lager onderwijs Handleiding voor de leerkracht Dit bundeltje is een aanvulling op het lespakket rond Aardbevingen.

Nadere informatie

Determineren van gesteente

Determineren van gesteente Aarde Paragraaf 1 en atlasvaardigheden Determineren van gesteente Als je een gesteente bestudeert en daarna vaststelt wat de naam van het gesteente is, dan ben je aan het determineren. Je kunt gesteenten

Nadere informatie

Plaattektoniek. Fieke van Lith. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Plaattektoniek. Fieke van Lith. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Fieke van Lith 17 October 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/88104 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Reis naar andere hemellichamen

Reis naar andere hemellichamen Reis naar andere hemellichamen GROEP 1-2 04 55 minuten De leerling: zonnestelsel verschillend zijn ringen heeft voorwerp drijft of zinkt met stukje ijzer dichtbindstrip Zorg voor de activiteit Zijn alle

Nadere informatie

Numerieke Geodynamica

Numerieke Geodynamica Oerol Festival, 16 juni 2014 Numerieke Geodynamica (Hoe nerds de Aarde bestuderen) Dr. Cedric Thieulot!!!! www.cedricthieulot.net 1997 B.Sc. Wiskunde! (Univ. Parijs XI)! 2000 M.Sc. Natuurkunde! (TU/e)!

Nadere informatie

Overzicht. Vandaag: Frank Verbunt Het heelal Nijmegen 2014

Overzicht. Vandaag: Frank Verbunt Het heelal Nijmegen 2014 Vandaag: Frank Verbunt Het heelal Nijmegen 2014 De aarde en de maan Boek: hoofdstuk 2.6 Overzicht Halley en de maan meting afstand van de Maan en verandering erin getijden: koppeling tussen lengte van

Nadere informatie

Kernpunten. Conclusie en nawoord. Essay naar de temperaturen binnen de kern van de aarde. Auteur: Sebastien Immers. Copyright Augustus 2010

Kernpunten. Conclusie en nawoord. Essay naar de temperaturen binnen de kern van de aarde. Auteur: Sebastien Immers. Copyright Augustus 2010 Kernpunten Essay naar de temperaturen binnen de kern van de aarde. Conclusie en nawoord Auteur: Sebastien Immers Copyright Augustus 2010 Voor meer informatie: info@immerspher.com Internetadressen: http://www.immerspher.com

Nadere informatie

Vulkanen hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Vulkanen hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 16 December 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/52471 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

Aardrijkskunde Bewegende aarde Leerjaar 2ha HBAK Antwoordmodel

Aardrijkskunde Bewegende aarde Leerjaar 2ha HBAK Antwoordmodel Aardrijkskunde Bewegende aarde Leerjaar 2ha HBAK Antwoordmodel ------------------------------------------------------------------------------------------ Let op: - Je bent zelf verantwoordelijk voor het

Nadere informatie

Het eetbare zonnestelsel groep 5-7

Het eetbare zonnestelsel groep 5-7 Het eetbare zonnestelsel groep 5-7 Hoe groot is de aarde? En hoe groot is de zon in vergelijking met de aarde? Welke planeet staat het dichtst bij de zon en welke het verst weg? Deze les leren de leerlingen

Nadere informatie

5 havo 2 End. en ex. processen 1-4

5 havo 2 End. en ex. processen 1-4 5 havo 2 End. en ex. processen 1-4 Rusteloze aarde De Toch miljoenenstad ging het in 79 Napels na Chr. ligt grandioos op nog geen mis 10km De inwoners van de Vesuvius, van niemand Pompei waren lijk zich

Nadere informatie

Meester Lanto Atlantis

Meester Lanto Atlantis Meester Lanto Atlantis Essays van Meester Lanto van de Witte Broederschap doorgegeven via trancemedium Daan Akkerman Uitgeverij Akasha Inhoudsopgave Voorwoord 7 1 Aarde en omwenteling 17 2 De mensheid

Nadere informatie

Geschiedenis van de aarde

Geschiedenis van de aarde Geschiedenis van de aarde Vragen bij de oefen- en zelftoetsmodule behorende bij hoofdstuk 25 van 'Biology', Campbell, 8e druk en de colleges 'Dynamische aarde'. november 2009 Inleiding Je moet weten: hoe

Nadere informatie

Werkblad bij de geoquest Vulkanen

Werkblad bij de geoquest Vulkanen Naam: Werkblad bij de geoquest Vulkanen 1. Wat zijn vulkanen? Een vulkaan is een berg opgebouwd uit lava en as. 2. a)hoe ontstaan vulkanen? Vulkanen ontstaan door breuken in de aardkorst. Door de stromingen

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde vwo 2006-I

Eindexamen aardrijkskunde vwo 2006-I Actieve aarde Opgave 6 Platentektoniek nu en in de toekomst bron 11 Plaatbewegingen langs de westkust van Noord-Amerika Huidige situatie A Juan de Fuca B Noord- Amerikaanse San Andreas breuk Pacifische

Nadere informatie

Het zonnestelsel en atomen

Het zonnestelsel en atomen Het zonnestelsel en atomen Lieve mensen, ik heb u over de dampkring van de aarde verteld. Een dampkring die is opgebouwd uit verschillende lagen die men sferen noemt. Woorden als atmosfeer en stratosfeer

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde vwo 2008-II

Eindexamen aardrijkskunde vwo 2008-II Actieve aarde Opgave 7 Opheffing van gesteenten en ertsen in het Scandinavisch Hoogland Gebruik de bronnen 10 en 11 van het bronnenboekje. In de derde afbeelding (afbeelding C) van bron 10 zijn de cijfers

Nadere informatie

week januari 2010 opdrachten niveau D Opdrachten bij tekst 1

week januari 2010 opdrachten niveau D Opdrachten bij tekst 1 Opdrachten bij tekst 1 Opdracht 1 (klas): Tekst lezen 1. Lees de tekst volgens het stappenplan. 2. Ken je de betekenis van onderstaande woorden uit de tekst al? Geef bij elk woord een omschrijving. Ken

Nadere informatie

WELKOM. KOO Wat? Waarom? Hoe? Ouders?

WELKOM. KOO Wat? Waarom? Hoe? Ouders? WELKOM KOO Wat? Waarom? Hoe? Ouders? GESCHIEDENIS KOO 21 e Eeuw Wij leven en leren in de 21 e eeuw! Dat heeft alles te maken met de doelen die we willen bereiken: -Mensen die keuzes kunnen maken. -Mensen

Nadere informatie

Inleiding Astrofysica College 3 10 oktober Ignas Snellen

Inleiding Astrofysica College 3 10 oktober Ignas Snellen Inleiding Astrofysica College 3 10 oktober 2016 15.45 17.30 Ignas Snellen Straling, energie en flux Astrofysica: licht, atomen en energie Zwartlichaamstralers (black body) Stralingswetten Een object dat

Nadere informatie

De planeten Reis door het zonnestelsel

De planeten Reis door het zonnestelsel De planeten Reis door het zonnestelsel Cgroep 1-2 01 tijdsduur 40 minuten kerndoelen 1, 46 en 54 lesdoelen De leerling: (her)kent de namen van de acht planeten weet dat de planeten om de zon draaien kan

Nadere informatie

Studiewijzer aardrijkskunde 10vwo Aarde 2 Klas: 10vwo Datum: september 2015 PTA: T1

Studiewijzer aardrijkskunde 10vwo Aarde 2 Klas: 10vwo Datum: september 2015 PTA: T1 Studiewijzer aardrijkskunde 10vwo Aarde 2 Klas: 10vwo Datum: september 2015 PTA: T1 Als een les wegens ziekte uitvalt dan kan je zelfstandig door werken. Zorg voor een groot schrift (A4-formaat) waarin

Nadere informatie

In Japan, Nieuw-Zeeland, Taiwan en Groningen blijft de aarde in beweging

In Japan, Nieuw-Zeeland, Taiwan en Groningen blijft de aarde in beweging Nieuwsbrief buitenland april 2016 In Japan, Nieuw-Zeeland, Taiwan en Groningen blijft de aarde in beweging Door de aanslagen in Brussel verbleekte het andere nieuws van de afgelopen maanden, zoals de ontruiming

Nadere informatie

Waarom zijn er seizoenen?

Waarom zijn er seizoenen? Waarom zijn er seizoenen? Waarom zijn er seizoen? Vorig weekeinde was het ineens zover. Volop zomer op zaterdag met ruim 24 graden en een zonnetje, de dag erna was het herfst met 15 graden en gemiezer.

Nadere informatie

Addendum Waterinjectie Management Plan

Addendum Waterinjectie Management Plan Addendum Waterinjectie Management Plan Protocol seismische activiteit door waterinjectie kenmerk EP201502216336, d.d. 26 februari 2015 Seismische activiteit door waterinjectie Het productiewater dat vrijkomt

Nadere informatie

Groningen wie krijgt de schuld?

Groningen wie krijgt de schuld? Groningen wie krijgt de schuld? - Praktische hands-on seismologie-activiteit - Seismologie is onderdeel van het vak Aardrijkskunde en is de wetenschap die zich bezighoudt met het meten van (seismologische)

Nadere informatie

Wordt echt spannend : in 2015 want dan gaat versneller in Gevene? CERN echt aan en gaat hij draaien op zijn ontwerp specificaties.

Wordt echt spannend : in 2015 want dan gaat versneller in Gevene? CERN echt aan en gaat hij draaien op zijn ontwerp specificaties. Nog niet gevonden! Wordt echt spannend : in 2015 want dan gaat versneller in Gevene? CERN echt aan en gaat hij draaien op zijn ontwerp specificaties. Daarnaast ook in 2015 een grote ondergrondse detector.

Nadere informatie

Inleiding Waarom dit onderwerp?

Inleiding Waarom dit onderwerp? Inleiding Ik zou graag willen weten hoe vulkanen ontstaan. En wat de oorzaak kan zijn dat vulkanen uitbarsten. Waarom dit onderwerp? Ik heb dit onderwerp gekozen omdat ik laatst heel vaak de Etna op tv

Nadere informatie

Aardbevingen hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Aardbevingen hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 16 December 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/52470 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

Japan beeft. Aardbeving en tsunami. Hoe ontstond die aardbeving? Lieve Hoet. Diep onder het zeewater bestaat de

Japan beeft. Aardbeving en tsunami. Hoe ontstond die aardbeving? Lieve Hoet. Diep onder het zeewater bestaat de Lieve Hoet Aardbeving en tsunami Op vrijdag 11 maart om 14.45 uur Japanse tijd (bij ons was het toen 6.45 uur) beefde de aarde in het noordoosten van Japan, op ongeveer 400 km van de hoofdstad Tokio. Deze

Nadere informatie

EEN SLAPENDE VULKAAN ONTWAAKT

EEN SLAPENDE VULKAAN ONTWAAKT EEN SLAPENDE VULKAAN ONTWAAKT Veel belangstelling bij de naderende uitbarsting van de Mount St. Helens (najaar 2004). 30 september 2004 DE VULKANISCHE ACTIVITEIT RONDOM MOUNT ST. HELENS IS TOEGENOMEN.

Nadere informatie

HC-3 Aardachtige planeten

HC-3 Aardachtige planeten HC-3 Aardachtige planeten 1 VIER AARD-ACHTIGE PLANETEN Mercurius Venus Aarde Mars ~ 0 bar 92 bar 1 bar 6 mbar Massa (10 23 kg) Straal (km) Dichtheid (g/cm 3 ) a (AU) P (dagen) Albedo Rotatie Mercurius

Nadere informatie

Inleiding Astrofysica College 4 12 oktober 2015 13.45 15.30. Ignas Snellen

Inleiding Astrofysica College 4 12 oktober 2015 13.45 15.30. Ignas Snellen Inleiding Astrofysica College 4 12 oktober 2015 13.45 15.30 Ignas Snellen Ons Zonnestelsel De Aarde als een planeet De rotsachtige planeten dubbelplaneet systeem (Aarde-Maan). Vloeibaar water! oceanen

Nadere informatie

UNIFORM EINDEXAMEN MULO 2011

UNIFORM EINDEXAMEN MULO 2011 MINISTERIE VAN ONDERWIJS EN VOLKSONTWIKKELING EXAMENBUREAU VAK : AARDRIJKSKUNDE DATUM: VRIJDAG 08 JULI 20 TIJD : 07.5 09.00 UUR DEZE TAAK BESTAAT UIT 0 ITEMS. UNIFORM EINDEXAMEN MULO 20 Algemeen In bepaalde

Nadere informatie

Zeemanschap - de getijden. Om de werking van de getijden goed te verstaan kijken we even naar de hemel...

Zeemanschap - de getijden. Om de werking van de getijden goed te verstaan kijken we even naar de hemel... Een vleugje sterrenkunde als inleiding Om de werking van de getijden goed te verstaan kijken we even naar de hemel... Gezien vanaf de Aarde draaien alle hemellichamen in één dag van oost naar west. Als

Nadere informatie

De aardbeving van 26 december 2004

De aardbeving van 26 december 2004 DE AARDBEVING EN TSOENAMI VAN 26 DECEMBER 2004 IN DE INDISCHE OCEAAN DEEL 1 De aardbeving van 26 december 2004 Kris Vanneste, Tim Van Hoolst en de afdeling seismologie (Koninklijke Sterrenwacht van België)

Nadere informatie

Noten schieten 9 april 2009

Noten schieten 9 april 2009 Noten schieten 9 april 2009 Project Circus groep 1 t/m 8 juni/juli 2007. Op dit moment zijn alle groepen bezig met het project Circus De groepen 1 en 2 maken alle artiesten die in het circus werken en

Nadere informatie

Opgave Zonnestelsel 2005/2006: 3

Opgave Zonnestelsel 2005/2006: 3 Opgave Zonnestelsel 25/26: 3 2.1 Samenstelling van de gasreuzen Het afleiden van de interne samenstelling van planeten gebeurt voornamelijk door te kijken naar de afwijkingen in de banen van satellieten

Nadere informatie

MESOPOTAMISCHE ASTROLOGIE. Case studie:vlucht MH17 EN DE STERREN

MESOPOTAMISCHE ASTROLOGIE. Case studie:vlucht MH17 EN DE STERREN 1 MESOPOTAMISCHE ASTROLOGIE Case studie:vlucht MH17 EN DE STERREN Het is nu ( juli 2015) meer dan een jaar geleden dat op 17 juli 2014 een vliegtuig van Malaysian Airlines-vlucht MH17 dat op weg was van

Nadere informatie

Test je kennis! De heelalquiz

Test je kennis! De heelalquiz Test je kennis! heelalquiz Introductie les 3 Planeten, sterren, manen, de oerknal. Het zijn termen die leerlingen vast wel eens voorbij hebben horen komen. Maar wat weten de leerlingen eigenlijk al van

Nadere informatie

Opgave 5 Migratiepatronen in Zuidoost-Azië

Opgave 5 Migratiepatronen in Zuidoost-Azië Zuidoost-Azië Opgave 5 Migratiepatronen in Zuidoost-Azië Bestudeer bron 1 uit het bronnenboekje die bij deze opgave hoort. De internationale migratie van huishoudelijke hulpen is, zoals alle migratievormen,

Nadere informatie

Extra: Eise Eisinga hv123. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Extra: Eise Eisinga hv123. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 16 September 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/79598 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Lesplan Aardbevingen in Griekenland Werkbladen

Lesplan Aardbevingen in Griekenland Werkbladen Introductie: Lesplan Aardbevingen in Griekenland Werkbladen Griekenland is wereldwijd gezien een van de landen met de hoogste seismische activiteit en het is het land met de hoogste seismische activiteit

Nadere informatie

eruptie uitbarsting van een vulkaan, waarbij lava, gesteente, gassen en as de lucht in worden geblazen

eruptie uitbarsting van een vulkaan, waarbij lava, gesteente, gassen en as de lucht in worden geblazen eruptie uitbarsting van een vulkaan, waarbij lava, gesteente, gassen en as de lucht in worden geblazen vakwoorden geothermisch heeft te maken met de hitte binnenin de aarde gloedwolk ander woord voor pyroclastische

Nadere informatie

HET PROJECT voorbereiden, helpen, herstellen

HET PROJECT voorbereiden, helpen, herstellen HET PROJECT voorbereiden, helpen, herstellen In het Nature s Fury Project zal jullie team: Een gemeenschap kiezen waar een natuurramp kan voorkomen. Een probleem kiezen dat zich voordoet als er een natuurramp

Nadere informatie

WERKBLADEN ONDERWIJS NAAM LEERLING:

WERKBLADEN ONDERWIJS NAAM LEERLING: WERKBLADEN ONDERWIJS NAAM LEERLING: Inhoud werkbladen 1. Raden vanuit de ruimte 2 2. Feit of fabel 5 3. Missie Mars (verdiepingsopdracht) 6 Uitleg werkbladen Deze werkbladen horen bij A Beautiful Planet.

Nadere informatie

Een vulkaan onder Nederland

Een vulkaan onder Nederland lespakket Natuurkunde studie Aardwetenschappen Een vulkaan onder Nederland Jij bent de geoloog in dienst en verantwoordelijk voor het geruststellen van de (Europese) bevolking. Jij moet bepalen wie er

Nadere informatie

Waarom worden mannen kaal?

Waarom worden mannen kaal? Waarom worden mannen kaal? Waarom worden mannen kaal? 101 slimme vragen Redactie Sanne Deurloo & Anne van Kessel 2e druk juni 2013 Kennislink.nl, 2013 Omslag: Studio Jan de Boer Illustraties: Frank Landsbergen

Nadere informatie

Bethlehem, wat betekent die ster?

Bethlehem, wat betekent die ster? Bethlehem, wat betekent die ster? Het woord ster kan verschillende betekenissen hebben. Een ster is in eerste instantie een hemellichaam. Als het donker en onbewolkte is, kan men sterren waarnemen. Een

Nadere informatie

De Pluraliteit der Werelden. Ons en andere planetenstelsels. Leuven,, 20 november 2006. Instituut voor Sterrenkunde

De Pluraliteit der Werelden. Ons en andere planetenstelsels. Leuven,, 20 november 2006. Instituut voor Sterrenkunde 1 De Pluraliteit der Werelden Ons en andere planetenstelsels Lessen voor de 21ste Eeuw Leuven,, 20 november 2006 2 Overzicht Het heelal in een notedop De universaliteit van de natuurwetten De verkenning

Nadere informatie

Ontdek de planeten van ons zonnestelsel. In 90 minuten door het helal. Tijdens een wandeling tussen Ehrenfriedensdorf en Drebach

Ontdek de planeten van ons zonnestelsel. In 90 minuten door het helal. Tijdens een wandeling tussen Ehrenfriedensdorf en Drebach Ontdek de planeten van ons zonnestelsel In 90 minuten door het helal Tijdens een wandeling tussen Ehrenfriedensdorf en Drebach Zonnestelsel Sonnensystem Het zonnestelsel bestaat uit de Zon en de hemellichamen

Nadere informatie

Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift opgenomen.

Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift opgenomen. Examen HAVO 2015 tijdvak 1 dinsdag 26 mei 9.00-12.00 uur aardrijkskunde Bij dit examen hoort een bijlage. Gebruik De Grote Bosatlas, 54e druk. Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift

Nadere informatie

Vakopdrachten. Opdracht Geschiedenis Londen. Voor geschiedenis moet je in het British Museum en in het Imperial War Museum opdrachten doen:

Vakopdrachten. Opdracht Geschiedenis Londen. Voor geschiedenis moet je in het British Museum en in het Imperial War Museum opdrachten doen: Vakopdrachten Opdracht Geschiedenis Londen. Voor geschiedenis moet je in het British Museum en in het Imperial War Museum opdrachten doen: Maak groepjes van twee of drie personen. Maak in het British Museum

Nadere informatie

Examen VWO. aardrijkskunde. tijdvak 2 dinsdag 16 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Gebruik De Grote Bosatlas, 54e druk.

Examen VWO. aardrijkskunde. tijdvak 2 dinsdag 16 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Gebruik De Grote Bosatlas, 54e druk. Examen VWO 2015 tijdvak 2 dinsdag 16 juni 13.30-16.30 uur aardrijkskunde Bij dit examen hoort een bijlage. Gebruik De Grote Bosatlas, 54e druk. Dit examen bestaat uit 34 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

lende hemellichamen verschillende zijn qua temperatuur, zwaartekracht, atmosfeer en zuurstof andere hemellichamen anders uit zouden zien

lende hemellichamen verschillende zijn qua temperatuur, zwaartekracht, atmosfeer en zuurstof andere hemellichamen anders uit zouden zien Leven in de ruimte GROEP 5-6 59 80 minuten 1, 42, 46 en 54 De leerling: lende hemellichamen verschillende omstandigheden zijn qua temperatuur, zwaartekracht, atmosfeer en zuurstof andere hemellichamen

Nadere informatie

De Geo. 1 th Aardrijkskunde voor de onderbouw. Antwoorden hoofdstuk 5. www.degeo-online.nl. 1ste druk

De Geo. 1 th Aardrijkskunde voor de onderbouw. Antwoorden hoofdstuk 5. www.degeo-online.nl. 1ste druk De Geo 1 th Aardrijkskunde voor de onderbouw Antwoorden hoofdstuk 5 www.degeo-online.nl 1ste druk De Geo, aardrijkskunde voor de onderbouw van th - Docentenhandleiding 1 TH 1 ThiemeMeulenhoff Utrecht/Zutphen,

Nadere informatie

Les 2 Ophelderen Leestekst: Het zonnestelsel

Les 2 Ophelderen Leestekst: Het zonnestelsel Les 2 Ophelderen Leestekst: Het zonnestelsel "Welkom:... " Introductiefase: 1. "We gaan vandaag, net als de vorige keer, proberen de betekenis te vinden van moeilijke woorden. We hebben dit de vorige keer

Nadere informatie

Het Heelal. N.G. Schultheiss

Het Heelal. N.G. Schultheiss 1 Het Heelal N.G. Schultheiss 1 Inleiding Deze module volgt op de module De hemel. Deze module wordt vervolgd met de module Meten met een Telescoop. Uiteindelijk kun je met de opgedane kennis een telescoop

Nadere informatie

Excursie Vesuvius. De uitbarsting van de Vesuvius in 79 na Christus

Excursie Vesuvius. De uitbarsting van de Vesuvius in 79 na Christus Excursie Vesuvius De uitbarsting van de Vesuvius in 79 na Christus Aan de voet van de Vesuvius lagen 2000 jaar geleden al verschillende steden zoals Pompeji en Herculaneum. Met een mogelijke uitbarsting

Nadere informatie

Reis door het zonnestelsel

Reis door het zonnestelsel Reis door het zonnestelsel GROEP 5-6 41 50 minuten 1, 23 en 32 Zet voor de activiteit Planeten de planeten onder elkaar op het bord, zoals in de tabel. De leerling: weet dat de acht planeten verschillend

Nadere informatie

Magie voor het verkopen van je huis Leer hoe je in korte tijd je huis kunt verkopen en ook nog voor een gunstige prijs. Desirée

Magie voor het verkopen van je huis Leer hoe je in korte tijd je huis kunt verkopen en ook nog voor een gunstige prijs. Desirée Life Coach Désirée Snelling Berg Magie voor het verkopen van je huis Leer hoe je in korte tijd je huis kunt verkopen en ook nog voor een gunstige prijs. Desirée 2011 Magie voor het verkopen van je huis

Nadere informatie

Koninklijke Sterrenwacht van België Opendeurdagen 2014

Koninklijke Sterrenwacht van België Opendeurdagen 2014 Astronomie en Astrofysica De sterrenkundigen geven uitleg over hun onderzoeksprojecten: zowel de massieve sterren en sterrenwinden, variabele en meervoudige sterren als geëvolueerde sterren en planetaire

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde vwo 2008-I

Eindexamen aardrijkskunde vwo 2008-I Actieve aarde Opgave 7 De Zuidwalvulkaan Gebruik de bronnen 9 tot en met 11 van het bronnenboekje. 1p 25 Welke atlaskaart geeft het breukensysteem waarmee de ligging van de Zuidwalvulkaan is verbonden

Nadere informatie

E... F P RO ... ... S ... ... ISBN 978 90 345 7021 5

E... F P RO ... ... S ... ... ISBN 978 90 345 7021 5 NA A M: F P RO E R SSO IN E ALL S AARDRIJKSKUNDE WERKBOEK ISBN 978 90 345 7021 5 538810 538810_OM_AK_GR8_WBindd 1 15-05-12 14:32 Eindredacteur: Anja Huisman Leerlijnauteur: Dolf Janson, APS Leerlijnauteur

Nadere informatie

De Eindtijd volgens het Indianenopperhoofd Big Eagle

De Eindtijd volgens het Indianenopperhoofd Big Eagle De Eindtijd volgens het Indianenopperhoofd Big Eagle Door P.F.v.d.Meer sr Pentahof@planet.nl www.pentahof.nl Dit is uitgave no. 918 van het Lage Landen Leerhuis Datum 17-01- 2016 1 2 Uit het pas verschenen

Nadere informatie

KLIMAATVERANDERING. 20e eeuw

KLIMAATVERANDERING. 20e eeuw KLIMAATVERANDERING 20e eeuw Vraag De temperatuur op aarde is in de afgelopen honderd jaar gestegen met 0.2-0.5 C 0.6-0.9 C Antwoord De temperatuur op aarde is in de afgelopen honderd jaar gestegen met

Nadere informatie

e-book: 978-94-6175-825-5 gebonden versie: 978-90-5566-931-8 De continenten Dit boek gaat over het continent Australië. Het is speciaal gemaakt voor

e-book: 978-94-6175-825-5 gebonden versie: 978-90-5566-931-8 De continenten Dit boek gaat over het continent Australië. Het is speciaal gemaakt voor rsiteit van Cambridge (Engeland). formatieve kinderenboeken. erwerpen: atieve kinderboeken geschreven. vrouw, kinderen en honden. e-book: 978-94-6175-815-6 Ook beschikbaar als gebonden versie: 978-90-5566-715-4

Nadere informatie

Omnec Onec DUTCH. Collection of Texts. - Part III - Het Venusiaanse schrift

Omnec Onec DUTCH. Collection of Texts. - Part III - Het Venusiaanse schrift Omnec Onec DUTCH Collection of Texts - Part III - Het Venusiaanse schrift Het Venusiaanse schrift Dutch Collection of Texts Part III Copyright 2000 by Omnec Onec Dutch translation 2013 by Lenthe Reijman,

Nadere informatie

50 Jaar Geologie: Hoogtepunten. 2. Mijn 50 jaar: * de jaren 60 (revolutie) *

50 Jaar Geologie: Hoogtepunten. 2. Mijn 50 jaar: * de jaren 60 (revolutie) * 50 Jaar Geologie: Hoogtepunten Frank Beunk, Aardwetenschappen VU, Amsterdam 1. Vóór 1960 2. Mijn 50 jaar: * de jaren 60 (revolutie) * 1970-2009 Geen wetenschap heeft ons beeld van de plaats van de mens

Nadere informatie

Inhoud. Wanneer is wetenschap ontstaan?

Inhoud. Wanneer is wetenschap ontstaan? De wetenschappelijke wereld College Onderzoeksmethoden 21 september 2006 Wolter Pieters waar m oet je zelf op letten? waar moet je zelf op letten? Wat is wetenschap? Wanneer is wetenschap ontstaan? De

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde vwo I

Eindexamen aardrijkskunde vwo I Aarde Opgave 4 De Colorado en de Grand Canyon Bestudeer de bronnen 1 tot en met 5 die bij deze opgave horen. Het Colorado Plateau in de staat Arizona (VS) bestaat uit zeer oude gesteenten. In de loop van

Nadere informatie

Wetenschapsweek Benadert wetenschap de waarheid?

Wetenschapsweek Benadert wetenschap de waarheid? Wetenschapsweek Benadert wetenschap de waarheid? Deel 1: Prof. dr. Sylvia Wenmackers Het antwoord van een wetenschapper: Isaac Asimov Maandag 24 oktober 2016 Boek: 1988 The Skeptical Inquirer Fall 1989

Nadere informatie

Tornado en orkaan hv123. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Tornado en orkaan hv123. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 16 December 2016 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/76067 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde vwo 2005-II

Eindexamen aardrijkskunde vwo 2005-II Actieve aarde Opgave 7 bron 12 Ouderdom van de oceanische korst bron: Berendsen, H.J.A., Fysisch-geografisch onderzoek, Assen, 1997 De ligging van delen van de oceanische korst met een verschillende geologische

Nadere informatie

NVWOA. Symposium Astrologie & Wetenschap Deventer, zaterdag 29 maart Onderzoek van Robert Doolaard: Golven

NVWOA. Symposium Astrologie & Wetenschap Deventer, zaterdag 29 maart Onderzoek van Robert Doolaard: Golven Symposium Astrologie & Wetenschap Deventer, zaterdag 29 maart 2014 Onderzoek van Robert Doolaard: Golven Zie ook: www.nvwoa.nl onder Artikelen Astrologisch Onderzoek Inleiding: Fokkelien von Meyenfeldt

Nadere informatie

Eekhoutcentrum Vliebergh. Wegwijzers voor Aardrijkskunde

Eekhoutcentrum Vliebergh. Wegwijzers voor Aardrijkskunde Eekhoutcentrum Vliebergh NASCHOLING AARDRIJKSKUNDE Wegwijzers voor Aardrijkskunde Geologie: - Opbouw en structuur van de aarde - Platentektoniek - Geologische geschiedenis Kulak 21/11/15 13h30-16h30 KUL

Nadere informatie

Plotseling voorbijgaand geheugenverlies

Plotseling voorbijgaand geheugenverlies NEUROLOGIE Plotseling voorbijgaand geheugenverlies Transient Global Amnesia Inleiding U bent in het ziekenhuis bij de neuroloog geweest. De neuroloog heeft met u besproken dat u plotseling geheugenverlies

Nadere informatie

Stagedag Christiaan Huygens College, Eindhoven Natuurwetenschappelijk onderzoek 1, dd. 8 april 2008

Stagedag Christiaan Huygens College, Eindhoven Natuurwetenschappelijk onderzoek 1, dd. 8 april 2008 Stagedag Christiaan Huygens College, Eindhoven Natuurwetenschappelijk onderzoek 1, dd. 8 april 2008 Plan: Bij het Christiaan Huygens College mogen 4-VWO leerlingen een aantal dagen meelopen bij een bedrijf

Nadere informatie

Aardbevingen hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Aardbevingen hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 02 May 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/52470 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

EVEN KORT HERHALEN. F c = mv c2 /r. F c m F g. Stabiele baan F c = F g. Stabiele baan E tot = 0. F g = G Mm/r 2. GM = v c2 r = (2πr/P) 2 r

EVEN KORT HERHALEN. F c = mv c2 /r. F c m F g. Stabiele baan F c = F g. Stabiele baan E tot = 0. F g = G Mm/r 2. GM = v c2 r = (2πr/P) 2 r EVEN KORT HERHALEN F c = mv c2 /r M F c m F g F g = G Mm/r 2 Stabiele baan F c = F g Stabiele baan E tot = 0 GM = v c2 r = (2πr/P) 2 r P 2 /a 3 = 4π 2 /(GM) P 2 / a 3 = constant P 1 2 : P 2 2 = a 1 3 :

Nadere informatie

Verslag Module 3: Heelal

Verslag Module 3: Heelal Verslag Module 3: Heelal Door: Max van Mulken, Martijn Hendrickx, Camiel Koopmans & Bram Thomassen. Leraar: Dhr. Neiss Module: Heelal Datum: 04-11-2014 2 Inhoud Inleiding Pag. 3 Theoretisch Kader:...Pag.

Nadere informatie

Wat weten we van ASTRONOMIE? Dr. Jonathan F. Henry

Wat weten we van ASTRONOMIE? Dr. Jonathan F. Henry Wat weten we van ASTRONOMIE? Dr. Jonathan F. Henry Wat weten we van ASTRONOMIE? Wetenschappelijk jeugdboek 1 Geactualiseerde eerste druk: 2008 Vertaling: stichting De Oude Wereld www.oude-wereld.nl Distributie:

Nadere informatie

Eerste druk, Christian Roos Coverillustratie: Eugenio Candia, Portretfoto: Linda van Beijeren

Eerste druk, Christian Roos Coverillustratie: Eugenio Candia,  Portretfoto: Linda van Beijeren Perspectief Eerste druk, 2014 2014 Christian Roos Coverillustratie: Eugenio Candia, www.candia.nl Portretfoto: Linda van Beijeren isbn: 9789048433124 nur: 303 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl

Nadere informatie

De diepe oorzaak van aardbevingen in Nepal

De diepe oorzaak van aardbevingen in Nepal De diepe oorzaak van aardbevingen in Nepal Auteur: Bertie Schonk, mei 2016 1 Wat is een aardbeving? 2 Waar komen aardbevingen vandaan? 3 Waar komen nu die spanningen en breuken in de lithosfeer vandaan?

Nadere informatie

Bestudeer de bronnen 1 tot en met 3 uit het bronnenboekje die bij deze opgave horen.

Bestudeer de bronnen 1 tot en met 3 uit het bronnenboekje die bij deze opgave horen. Eindexamen vwo aardrijkskunde 213- Aarde Opgave 3 Mount Saint Helens Bestudeer de bronnen 1 tot en met 3 uit het bronnenboekje die bij deze opgave horen. Gebruik bron 1. 3p 9 Hoe wordt het type krater

Nadere informatie

Inleiding Astrofysica College 4 17 oktober

Inleiding Astrofysica College 4 17 oktober Inleiding Astrofysica College 4 17 oktober 2016 15.45 17.30 Ignas Snellen Ons Zonnestelsel Mercurius De rotsachtige planeten Iets groter dan onze Maan, hoge dichtheid! grote ijzerkern Elliptische baan!

Nadere informatie

HOE VIND JE EXOPLANETEN?

HOE VIND JE EXOPLANETEN? LESBRIEF GEEF STERRENKUNDE DE RUIMTE! ZOEKTOCHT EXOPLANETEN Deze NOVAlab-oefening gaat over een van de manieren om planeten buiten ons zonnestelsel op te sporen. De oefening is geschikt voor de bovenbouw

Nadere informatie