De planeten Reis door het zonnestelsel

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De planeten Reis door het zonnestelsel"

Transcriptie

1 De planeten Reis door het zonnestelsel Cgroep tijdsduur 40 minuten kerndoelen 1, 46 en 54 lesdoelen De leerling: (her)kent de namen van de acht planeten weet dat de planeten om de zon draaien kan voor, achter, boven, onder, links en rechts onderscheiden kan woorden aan activiteiten koppelen benodigdheden 25 hoepels (waarvan 1 gele of één met een plaatje van de zon erop) Tip. Doe deze les in de gymzaal. Voorbereiding Bekijk voor de activiteit Introductie van de planeten de namen van de acht planeten nog eens. Vanaf de zon zijn dit: Mercurius, Venus, aarde, Mars, Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus. Houd voor de activiteit Planetenspel de namen van de planeten op een briefje bij de hand om snel de verschillende planeten te kunnen noemen. Introductie van de planeten 10 min. De leerlingen zitten in een kring op de grond. Vraag: In welke plaats wonen wij? Vertel dat deze plaats in Nederland ligt. Weten ze ook op welke planeet Nederland ligt? Op de aarde. Kennen ze misschien nog meer planeten? Bespreek vervolgens kort de namen van de acht planeten van ons zonnestelsel. De leerlingen onderzoeken welke planeten er zijn en waar die omheen draaien. Planetenspel 15 min. Verspreid de hoepels door de ruimte, dit zijn de planeten. Leg de gele hoepel in het midden neer, dit is de zon. Vertel de leerlingen dat zij in dit spel de raketten zijn en van de ene planeet naar de andere planeet vliegen. Dit doen ze door tussen de hoepels te huppelen, te rennen of te springen. Noem terwijl ze dit doen de namen van bijvoorbeeld landen of voor de leerlingen bekende figuren. Pas als de leerlingen de naam van één van de planeten horen, mogen ze op een planeet landen. Dit doen ze door apart of met meerdere leerlingen in een hoepel te gaan staan. Leg uit dat ze niet in de hoepel van de zon mogen staan, want daar is het veel te warm! pagina 19 Reis door het zonnestelsel les 1 Bronnenboek Reis door de ruimte in 80 lessen

2 Vraag aan het einde van het spel welke namen van planeten de leerlingen nog kennen. Noem ze eventueel allemaal nog een keer. En waarom ligt de zon in het midden? Vertel dat dat komt doordat de planeten om de zon heen draaien. Planetendans 10 min. Bij deze activiteit staat de ruimtelijke oriëntatie van de leerling centraal. De leerlingen gaan in een eigen hoepel staan. Ga zelf in de centrale hoepel (de zon) staan en geef ze de volgende opdrachten: Ga wijdbeens op je planeet staan. Ga in je planeet staan. Ga achter je planeet staan. Ga naast je planeet staan. Ga links van je planeet staan. Ga rechts van je planeet staan. Ga onder je planeet staan en houd de hoepel boven je hoofd. Controleer of de leerlingen het goed doen. Herhaal de opdracht een paar keer. Rondje om je eigen planeet 5 min. Vertel dat planeten om de zon draaien, maar ook om hun eigen as. Dit gaan de leerlingen nu ook met hun planeet doen. Zeg: Rol de planeet als een wiel om de zon, blijf er naast lopen. Daarna draaien ze de planeet voor zich rond. Bespreek met de leerlingen nog een keer welke planeten er zijn. Waar draaien de planeten omheen? pagina 20 Reis door het zonnestelsel les 1 Bronnenboek Reis door de ruimte in 80 lessen

3 Het mannetje op de maan Reis naar de maan Cgroep tijdsduur 55 minuten kerndoelen 1, 23, 32, 46, 54 en 55 lesdoelen De leerling: ontwikkelt zijn fantasie weet dat de maan een bol is weet dat de maan er niet altijd hetzelfde uitziet weet dat figuren in de maan ontstaan uit fantasie traint het auditief geheugen eindproducten geknutselde maan benodigdheden gekleurde ronde knutselblaadjes gekleurde sikkelvormige knutselblaadjes lijm verf scharen plakband geel rond blaadje geel sikkelvormig blaadje piepschuim bollen, waarvan één gele Voorbereiding Zorg voor de activiteit Maak de maan voor voldoende verf, gekleurde knutselblaadjes, bollen, lijm en scharen. Leg deze op de tafels. De maan 10 min. Maak de leerlingen nieuwsgierig naar de maan door een rond geel blaadje te laten zien. Vraag de leerlingen of dat lijkt op de echte maan. Pak nu het sikkelvormige gele blaadje. Lijkt dat op de maan? En de gele bol, vinden de leerlingen dat die op een maan lijkt? Vertel de leerlingen dat zij gaan onderzoeken hoe de maan eruit ziet en hoe het komt dat je figuurtjes in de maan kunt zien. Maak de maan 15 min. Vertel de leerlingen dat ze nu zelf een maan gaan knutselen. Ze mogen hiervoor alles gebruiken wat op tafel ligt. Vraag na afloop waarom ze hun maan op deze manier hebben gemaakt. Ga hierbij in op de kleur en de vorm. Vraag hen of de maan er in het echt ook zo uit ziet. Vertel dat de maan in het echt bolvormig is. Wij kunnen op aarde maar één kant tegelijk zien, waardoor het net lijkt of hij plat is. De ene keer zien we de maan als een cirkel, de andere keer als een sikkel. pagina 21 Reis naar de maan les 2 Bronnenboek Reis door de ruimte in 80 lessen

4 Maanversje 10 min. Ga in de kring zitten en laat de leerlingen de praatplaat bij het versje zien. Hoe ziet de maan er hier uit? Vertel dat ze een versje bij deze tekening gaan leren. Laat de kinderen aan het eind van de les de tekening inkleuren. Mannetje, mannetje ronde maan Wat sta je ver bij mij vandaan Ik kan je neusje, neusje zien Je mondje, mondje bovendien Maar één ding vind ik heel erg raar Je hebt geen enkel plukje haar Is dat niet koud, zo n kale kop Ik zet je gauw een mutsje op Figuren in de maan 20 min. Geef de leerlingen het doeblad. Welke figuren zien ze in de maan? Laat ze die kleuren. Vraag of de maan in het echt ook een neus, een mond en een mutsje heeft, zoals in het versje. Hoe komt het dat ze allerlei figuren in de maan hebben gezien? Leg uit dat er lichte en donkere plaatsen op de maan zijn. Door de donkere plaatsen lijkt het alsof er figuren op de maan zijn. Maak de leerlingen duidelijk dat hun tekeningen en ideeën ook fantasie zijn. In het echt zijn er geen mannetjes, dieren et cetera op de maan. Bespreek met de leerlingen wat ze nu allemaal over de maan weten. pagina 22 Reis naar de maan les 2 Bronnenboek Reis door de ruimte in 80 lessen

5 Cgroep praatplaat pagina 23 Reis naar de maan les 2 Bronnenboek Reis door de ruimte in 80 lessen

6 pagina 24 Reis naar de maan les 2 Bronnenboek Reis door de ruimte in 80 lessen

7 Cgroep doeblad pagina 25 Reis naar de maan les 2 Bronnenboek Reis door de ruimte in 80 lessen

8 pagina 26 Reis naar de maan les 2 Bronnenboek Reis door de ruimte in 80 lessen

9 Het Marslandschap Reis naar Mars Cgroep tijdsduur 35 & 30 minuten, verdeeld over twee dagen kerndoelen 1, 23 en 54 lesdoelen De leerling weet dat: er op Mars stenen liggen er een grote berg op Mars staat de grond van Mars rood is er geen planten of bomen op Mars groeien het oppervlak van Mars er heel anders uit ziet dan het oppervlak van de aarde eindproduct een gekleid Marsoppervlak benodigdheden foto landschap op Mars (bijlage) foto landschap op aarde (bijlage) foto Olympus Mons (bijlage) witte boetseerklei die hard wordt kwasten rode verf Voorbereiding Haal uit de bijlage de foto s van het landschap op Mars, het landschap op aarde en de Olympus Mons voor de activiteit Mars. Mars 15 min. Ga met de leerlingen in een kring zitten en vraag of ze wel eens van de planeet Mars hebben gehoord. Laat de leerlingen de foto van het landschap op Mars zien. Wat zien ze op de foto? Valt hen op dat de planeet rood is? Dat er stenen op liggen en dat er een grote berg op staat? Vertel dat de berg net zo breed is als de afstand tussen Amsterdam en Parijs! De top van de berg is 2,5 keer hoger dan als je met het vliegtuig de lucht in gaat. Ter info. Deze berg is een hele hoge vulkaan. De vulkaan heet Olympus Mons en is 24 kilometer hoog en zo n 550 kilometer breed. Laat ook de foto van het landschap op de aarde zien. Vraag de leerlingen welke verschillen ze tussen beide landschappen zien. Maak duidelijk dat er op Mars geen planten, bomen of grassen groeien, terwijl dat op aarde op de meeste plekken wel het geval is. Het landschap op Mars lijkt nog het meest op de woestijn! De leerlingen onderzoeken hoe het Marslandschap eruit ziet. pagina 27 Reis naar Mars les 3 Bronnenboek Reis door de ruimte in 80 lessen

10 Marslandschap maken 20 min. Geef iedere leerling een stuk klei en laat ze de oppervlakte van Mars maken. Help de leerlingen om de vulkaan en de stenen te maken. Zet elk stuk landschap op een veilige plek en schrijf de naam van de leerling die het gemaakt heeft erbij. Laat de klei één dag drogen. Marslandschap verven 25 min. Na een dag is de klei hard en wit. Maar het Marslandschap is in het echt niet wit, maar rood. Daarom gaan de leerlingen het landschap rood verven. Geef iedere leerling een kwast, verf en hun eigen gemaakte kleilandschap. Mars en aarde 5 min. Vraag de leerlingen wat ze over Mars geleerd hebben. Welke verschillen kennen ze tussen de planeet aarde en de planeet Mars? Heeft de aarde ook zulke hoge bergen of vulkanen als de planeet Mars? pagina 28 Reis naar Mars les 3

11 Blijft Saturnus drijven? Reis naar andere hemellichamen Cgroep tijdsduur 55 minuten kerndoelen 1, 23, 54 en 55 lesdoelen De leerling: begrijpt dat iedereen uniek is weet dat de planeten in ons zonnestelsel verschillend zijn weet dat Saturnus ringen heeft kan herkennen of een voorwerp drijft of zinkt benodigdheden foto s planeten (bijlage) 2 ballonnen (rode en blauwe) voetbal knikker zand watervaste stift grote bak met water een legoblokje wasknijper houten kraal pingpongballetje puntenslijper haarelastiek met stukje ijzer gewoon elastiekje haarspeld boterhamzakje met dichtbindstrip kurk (geplastificeerde) kopie van het doeblad op A3-formaat scharen lijm Voorbereiding Zorg voor de activiteit Zijn alle planeten hetzelfde? voor de foto s van de acht planeten uit de bijlage. Kopieer voor de activiteit Wat drijft ook? het doeblad op A3-papier en plastificeer dit. Zijn alle planeten hetzelfde? 15 min. De leerlingen gaan in de kring zitten. Vraag of zij er allemaal hetzelfde uitzien. Kom tot de conclusie dat dat niet zo is. Hoe zou dat bij planeten zijn? Leg de foto's van de acht planeten op de grond. Vraag de leerlingen of de planeten er hetzelfde uitzien. Welke verschillen zien ze? Denk hierbij aan verschillen in kleur en of ze al dan niet ringen hebben. Vraag: Op welke planeet wonen wij? Pak de foto van de aarde. Is die anders dan de andere planeten? Laat ze de aarde nu uitgebreider vergelijken met de planeet Saturnus. Welke verschillen zien ze? Vertel dat Saturnus bijna de grootste planeet in ons zonnestelsel is. Laat de voetbal en de knikker zien. Vertel dat als Saturnus zo groot als een voetbal is, de aarde dan de grootte van een knikker heeft. De leerlingen onderzoeken verschillen tussen de planeten aarde en Saturnus. pagina 29 Reis naar andere hemellichamen les 4 Bronnenboek Reis door de ruimte in 80 lessen

12 Ter info. Een voorwerp blijft drijven als de dicht - heid van dat voorwerp lager is dan de dichtheid van water. De dichtheid van Saturnus is maar 70% van de dichtheid van water. Hoewel Saturnus heel groot is, drijft Saturnus daarom toch op water. Blijft Saturnus drijven? 20 min. Pak de twee ballonnen. Blaas de rode ballon groot op. Vul de blauwe met zand. Vertel dat de rode ballon Saturnus is en de blauwe ballon de aarde. Welke ballon zal blijven drijven? Laat de kinderen raden. Pak nu de bak met water. Leg de ballonnen op het water. Wat gebeurt er? De ballon met zand erin (de aarde) zinkt. De ballon met lucht (Saturnus) blijft drijven, terwijl hij toch groter is. Het is onwaarschijnlijk dat de echte planeten Saturnus en aarde ooit op water terecht zullen komen. Dit experiment is alleen bedoeld om de leerlingen te laten zien dat Saturnus en aarde uit andere materialen bestaan. Wat drijft ook? 20 min. De leerlingen gaan onderzoeken wat er nog meer blijft drijven. Kijk samen naar het knipblad en laat ze de voorwerpen benoemen. Vraag of de leerlingen met een potlood de plaatjes willen omcirkelen waarvan zij denken dat ze zullen zinken. Leg het geplastificeerde A3-doeblad naast de watertafel. Verdeel vervolgens de leerlingen in groepjes van vier. Ze gaan bij de watertafel verschillende objecten in het water leggen en bekijken of die drijven of zinken. Na het proberen leggen ze de objecten op de juiste plek op het geplastificeerde doeblad. De objecten die zonken leggen ze in het water en de objecten die bleven drijven op het water. Als de leerlingen klaar zijn, knippen ze de plaatjes van het knipblad uit. De objecten die bleven drijven, plakken ze nu op hun eigen doeblad boven de bak met water en objecten die zonken, plakken ze in de bak met water. Zo heeft iedere leerling een logboek van welke objecten drijven en welke objecten zinken. Laat de leerlingen na afloop eventueel nog andere voorwerpen uitproberen. Wat drijft en wat zinkt? De leerlingen kunnen die voorwerpen op het doeblad boven of in de bak met water tekenen. Bespreek met de leerlingen welke verschillen ze nu kennen tussen de aarde en Saturnus. Bekijk daarna samen de uitkomsten van het doeblad. Ga daarbij ook in op de voorspellingen van de leerlingen. Zonken de voorwerpen waarvan zij dachten dat die zouden zinken inderdaad? Belangrijk is dat de leerlingen ontdekken dat of een voorwerp zinkt of drijft afhankelijk is van het materiaal waarvan het gemaakt is en de vorm die het heeft. Het is dus niet afhankelijk van de grootte dat een voorwerp heeft. Tip. De leerlingen kunnen zelf Saturnus en aarde maken door de planeten te knutselen. pagina 30 Reis naar andere hemellichamen les 4 Bronnenboek Reis door de ruimte in 80 lessen

13 Cgroep doeblad pagina 31 Reis naar andere hemellichamen les 4 Bronnenboek Reis door de ruimte in 80 lessen

14 pagina 32 Reis naar andere hemellichamen les 4 Bronnenboek Reis door de ruimte in 80 lessen

15 C groep 1-2 knipblad 04 pagina 33 Reis naar andere hemellichamen les 4 Bronnenboek Reis door de ruimte in 80 lessen

16 pagina 34 Reis naar andere hemellichamen les 4 Bronnenboek Reis door de ruimte in 80 lessen

Reis naar andere hemellichamen

Reis naar andere hemellichamen Reis naar andere hemellichamen GROEP 5-6 44 80 minuten 1, 5, 6, 8, 23, 54 en 55 De leerling: weet welke planeten manen hebben weet welke planeten ringen hebben weet welke kleur de verschillende planeten

Nadere informatie

lesdoelen De leerling: oefent zijn motoriek kan iets nabouwen kan activiteiten benoemen die hij dagelijks doet weet waaruit een dorp is opgebouwd

lesdoelen De leerling: oefent zijn motoriek kan iets nabouwen kan activiteiten benoemen die hij dagelijks doet weet waaruit een dorp is opgebouwd Q Waar woon jij? Wonen groep 1-2 05 tijdsduur 50 minuten kerndoelen 1, 44, 50, 51, 54 en 55 lesdoelen De leerling: oefent zijn motoriek kan iets nabouwen kan activiteiten benoemen die hij dagelijks doet

Nadere informatie

Grote en kleine planeten Reis door het zonnestelsel

Grote en kleine planeten Reis door het zonnestelsel Grote en kleine planeten Reis door het zonnestelsel Cgroep 5-6 41 tijdsduur 50 minuten kerndoelen 1, 23 en 32 Voorbereiding lesdoelen De leerling: weet dat de acht planeten verschillend in grootte zijn

Nadere informatie

Vormen van een raket Raketten

Vormen van een raket Raketten Vormen van een raket Raketten Vgroep 1-2 17 tijdsduur 65 minuten kerndoelen 1, 23, 32, 44, 45 en 54 lesdoelen De leerling: herkent een aantal wiskundige vormen: een cirkel, een driehoek, een rechthoek

Nadere informatie

Licht en donker Licht

Licht en donker Licht H Licht en donker Licht groep 1-2 09 tijdsduur 80 minuten kerndoelen 1, 32, 42 en 54 lesdoelen De leerling: weet dat licht nodig is om te zien kent een aantal lichtbronnen, waarvan sommige uit zichzelf

Nadere informatie

Afstanden in het zonnestelsel Reis door het zonnestelsel

Afstanden in het zonnestelsel Reis door het zonnestelsel Afstanden in het zonnestelsel Reis door het zonnestelsel Cgroep 7-8 61 tijdsduur 70 minuten kerndoelen 1, 23, 32 en 46 lesdoelen De leerling: weet dat de afstanden tussen de planeten heel groot zijn kan

Nadere informatie

Reis door het zonnestelsel

Reis door het zonnestelsel Reis door het zonnestelsel GROEP 7-8 61 70 minuten 1, 23, 32 en 46 De leerling: weet dat de afstanden tussen de planeten heel groot zijn kan zich een voorstelling maken van de afstand van de aarde tot

Nadere informatie

Zonsverduistering Kijken naar de sterren

Zonsverduistering Kijken naar de sterren Zonsverduistering Kijken naar de sterren * groep 5-6 53 tijdsduur 50 minuten kerndoelen 1, 45 en 46 lesdoelen De leerling weet dat: bij een zonsverduistering de maan tussen de zon en de aarde staat er

Nadere informatie

lende hemellichamen verschillende zijn qua temperatuur, zwaartekracht, atmosfeer en zuurstof andere hemellichamen anders uit zouden zien

lende hemellichamen verschillende zijn qua temperatuur, zwaartekracht, atmosfeer en zuurstof andere hemellichamen anders uit zouden zien Leven in de ruimte GROEP 5-6 59 80 minuten 1, 42, 46 en 54 De leerling: lende hemellichamen verschillende omstandigheden zijn qua temperatuur, zwaartekracht, atmosfeer en zuurstof andere hemellichamen

Nadere informatie

Snel, sneller, snelst Raketten

Snel, sneller, snelst Raketten V Snel, sneller, snelst Raketten groep 3-4 37 tijdsduur 60 minuten kerndoelen 1 en 55 lesdoelen De leerling: weet dat je een raket nodig hebt om naar de ruimte te gaan weet dat een raket een motor en brandstof

Nadere informatie

Waar is de schaduw? Licht

Waar is de schaduw? Licht Waar is de schaduw? Licht Hgroep 3-4 29 tijdsduur 70 minuten kerndoelen 1, 23, 32, 42 en 46 lesdoelen De leerling: ontdekt dat licht rechtdoor gaat, totdat het iets tegenkomt weet hoe schaduw ontstaat

Nadere informatie

Zorg voor de activiteit Licht door wrijving voor vuursteentjes.

Zorg voor de activiteit Licht door wrijving voor vuursteentjes. Vallende sterren Kijken naar de sterren * groep 3-4 33 tijdsduur 45 minuten kerndoelen 1 en 42 lesdoelen De leerling: weet dat een vallende ster een steen(tje) is dat door wrijving warmte en een lichtspoor

Nadere informatie

Het eetbare zonnestelsel groep 5-7

Het eetbare zonnestelsel groep 5-7 Het eetbare zonnestelsel groep 5-7 Hoe groot is de aarde? En hoe groot is de zon in vergelijking met de aarde? Welke planeet staat het dichtst bij de zon en welke het verst weg? Deze les leren de leerlingen

Nadere informatie

Tip. In de herfst en winter is de maan vroeg in de ochtend goed te zien.

Tip. In de herfst en winter is de maan vroeg in de ochtend goed te zien. Reis naar de maan GROEP 3-4 22 20 & 50 minuten, verdeeld over twee lessen 1, 23, 46 en 54 De leerling: leert samenwerken leert bewegen op muziek leert luisteren naar ritme en muziek herkent vier fasen

Nadere informatie

Zoek je weg op de wereld Wonen

Zoek je weg op de wereld Wonen Zoek je weg op de wereld Wonen Qgroep 7-8 65 tijdsduur 50 minuten kerndoelen 1, 8, 50 en 55 lesdoelen De leerling: kent de begrippen lengteen breedtegraad weet wat de functie is van lengte- en breedtegraden

Nadere informatie

Test je kennis! De heelalquiz

Test je kennis! De heelalquiz Test je kennis! heelalquiz Introductie les 3 Planeten, sterren, manen, de oerknal. Het zijn termen die leerlingen vast wel eens voorbij hebben horen komen. Maar wat weten de leerlingen eigenlijk al van

Nadere informatie

Kijken naar sterrenbeelden

Kijken naar sterrenbeelden Kijken naar sterrenbeelden GROEP 5-6 54 70 minuten 1, 5, 6, 8, 23, 54 en 55 De leerling: (her)kent de sterrenbeelden uit de horoscopen weet dat de sterrenbeelden deel uitmaken van de dierenriem weet dat

Nadere informatie

Lichtweerkaatsing Licht

Lichtweerkaatsing Licht Lichtweerkaatsing Licht Hgroep 5-6 49 tijdsduur 60 minuten kerndoelen 1, 32, 45 en 54 Tip. De leerlingen maken in deze les allemaal een eigen periscoop. U kunt ze dit ook in tweetallen of in groepjes laten

Nadere informatie

in elk seizoen anders uitzien uit de seizoenen geknutselde seizoenshoek

in elk seizoen anders uitzien uit de seizoenen geknutselde seizoenshoek Seizoenen GROEP 3-4 31 80 minuten 1, 51, 54 en 55 De leerling: in elk seizoen anders uitzien uit de seizoenen geknutselde seizoenshoek seizoenen (bijlage) (verschillende kleuren) gekleurd papier bruine

Nadere informatie

Kijken naar het heelal

Kijken naar het heelal Kijken naar het heelal GROEP 5-6 55 70 minuten 1, 46 en 54 Tip. Je kunt de Melkweg met het blote oog bekijken. Dit kan het beste in januari als het nieuwe maan is. Als het mogelijk is, kunt u de leerlingen

Nadere informatie

DOCENT. Thema: Water BEESTJES IN DE SLOOT. groep 1 en 2. Stadshagen

DOCENT. Thema: Water BEESTJES IN DE SLOOT. groep 1 en 2. Stadshagen In en rondom is veel water te vinden, zoals slootjes, weteringen maar ook het Zwarte Water en de Millingerplas. In het thema water gaan de kleuters onderzoeken welke dieren er in en rondom het water bij

Nadere informatie

Kleuren in licht? Licht

Kleuren in licht? Licht Kleuren in licht? Licht Hgroep 7-8 69 tijdsduur 60 minuten kerndoelen 1, 42 en 44 lesdoelen De leerling: weet wat een spectroscoop is weet dat wit licht uit meerdere kleuren bestaat weet dat de kleuren

Nadere informatie

Tijd. 10 min. 55 minuten

Tijd. 10 min. 55 minuten Tijd GROEP 5-6 50 55 minuten 1, 23, 32, 44, 45 en 51 De leerling: weet hoe dag en nacht ontstaan weet dat de tijd niet overal op de wereld hetzelfde is weet met welke instrumenten je tijd kunt meten kent

Nadere informatie

dag- en nachtdieren land dag is het dan nacht is aan de andere kant van de wereld de zon op is de zon onder is

dag- en nachtdieren land dag is het dan nacht is aan de andere kant van de wereld de zon op is de zon onder is Tijd GROEP 3-4 30 50 minuten 1, 23 en 46 De leerling: dag- en nachtdieren land dag is het dan nacht is aan de andere kant van de wereld de zon op is de zon onder is en nacht Haal voor de activiteit Dieren

Nadere informatie

De Melkweg groep 3-4. Lesbeschrijving De Melkweg. Inleiding 15 minuten. 1 Bron: www.ruimtevaartindeklas.nl

De Melkweg groep 3-4. Lesbeschrijving De Melkweg. Inleiding 15 minuten. 1 Bron: www.ruimtevaartindeklas.nl De Melkweg groep 3-4 Als je naar de sterren kijkt, komen als vanzelf veel vragen op. Hoeveel sterren zijn er? Waar bestaan al die sterren uit? Hoe ver weg zijn ze? De sterren die wij vanaf de aarde zien,

Nadere informatie

Lesbrief Uitvinders. Inleiding

Lesbrief Uitvinders. Inleiding Lesbrief Uitvinders Inleiding Ruben laat Sara zien dat hij een satéprikker door een ballon kan prikken zonder dat de ballon knapt! Ook kan hij een regenboog maken met een glas water. Sara vindt het erg

Nadere informatie

Reis naar andere hemellichamen

Reis naar andere hemellichamen Reis naar andere hemellichamen GROEP 3-4 24 50 minuten 1 en 23 De leerling weet: dat een meteoriet kraters achterlaat dat de diepte en de grootte van de kraters afhangt van de vorm, zwaarte en snelheid

Nadere informatie

Oost, west, thuis best Wonen

Oost, west, thuis best Wonen Q Oost, west, thuis best Wonen groep 5-6 45 tijdsduur 70 minuten kerndoelen 1, 42 en 50 lesdoelen De leerling: weet wie Christoffel Columbus is kan op een kaart van Nederland zijn woonplaats aanwijzen

Nadere informatie

DOCENT. Thema: natuur BOMEN BIJ MIJN SCHOOL. groep 3 en 4. Stadshagen

DOCENT. Thema: natuur BOMEN BIJ MIJN SCHOOL. groep 3 en 4. Stadshagen In groep 1 en 2 hebben de leerlingen binnen dit thema geleerd dat er in de natuur verschillende kleuren, vormen en texturen te vinden zijn. De leerlingen in groep 3 en 4 richten zich in dit thema op bomen.

Nadere informatie

ZML SO Leerlijn Kunstzinnige oriëntatie - Beeldende vorming

ZML SO Leerlijn Kunstzinnige oriëntatie - Beeldende vorming ZML SO Leerlijn Kunstzinnige oriëntatie - Beeldende vorming KUNSTZINNIGE ORIËNTATIE BEELDENDE VORMING Kerndoel 1: De leerlingen leren ideeën, ervaringen en gevoelens uitdrukken in een beeldend werkstuk.

Nadere informatie

blaadjes THEMA 9 Docentenhandleiding Groep 1/2/3/4/5/6

blaadjes THEMA 9 Docentenhandleiding Groep 1/2/3/4/5/6 Docentenhandleiding Groep 1/2/3/4/5/6 THEMA 9 blaadjes Dit materiaal is ontwikkeld in opdracht van IVN, in het kader van Gezonde Schoolpleinen. Tekst: Dieuwertje Smolenaars, NME Amsterdam-Noord. Vormgeving

Nadere informatie

Lessuggesties creatieve lessen groep 1-2. Onderwaterwereld tekenen. Over de lessuggesties. Nodig: Voorbereiding: Uitvoering:

Lessuggesties creatieve lessen groep 1-2. Onderwaterwereld tekenen. Over de lessuggesties. Nodig: Voorbereiding: Uitvoering: Lessuggesties creatieve lessen groep 1-2 Over de lessuggesties Bij het werken binnen het thema vissen in de zee is het leuk om van de klas een kleurrijke zee te maken. U organiseert uw creatieve lessen

Nadere informatie

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS LESBRIEVEN LEERLINGEN WERKBLAD LESBRIEF 3: VLIEGEN Verhaal: De Uitvinders en De Verdronken Rivier (deel 3) Vliegen Opdracht 1: Opdracht 2: Opdracht 3: Ontwerp een vliegmachine Proefvliegen: drijven op

Nadere informatie

lesbrieven geluidsgolven avonturenpakket de uitvinders en het leerkrachtenbestand Lesbrief 3:

lesbrieven geluidsgolven avonturenpakket de uitvinders en het leerkrachtenbestand Lesbrief 3: lesbrieven leerkrachtenbestand Lesbrief 3: geluidsgolven avonturenpakket de uitvinders en het VERBORGEN OOG Copyright De Uitvinders Uitgave 2014 Versie 3.0 KAPITEINS LOGBOEK derde Logboekbericht De kok

Nadere informatie

1. Van je juf of meester krijg je een plaatje. Bekijk je plaatje goed. 3. Zoek samen nog vier klasgenoten met een ander plaatje.

1. Van je juf of meester krijg je een plaatje. Bekijk je plaatje goed. 3. Zoek samen nog vier klasgenoten met een ander plaatje. Opdracht 1 Ongeveer 150 jaar geleden stonden er veel steenfabrieken langs de IJssel. De stenen werden van klei gemaakt. Dat kon je langs de IJssel vinden. Als de rivier overstroomde, bleef er een laagje

Nadere informatie

Li Lefebure & Margot Senden

Li Lefebure & Margot Senden Li Lefebure & Margot Senden Samenvatting Het is winter en Draakje Donatius heeft het koud. Heel erg koud. Draakje Donatius houdt niet van kou. En al helemaal niet van sneeuw. In de sneeuw kan hij geen

Nadere informatie

aan het water koeler is dan op het land langzamer afkoelt dan aarde

aan het water koeler is dan op het land langzamer afkoelt dan aarde Het klimaat GROEP 3-4 27 45 minuten 1, 42 en 43 De leerling: aan het water koeler is dan op het land langzamer afkoelt dan aarde landklimaat en zeeklimaat blauwe kleurpotloden Zorg voor de activiteit De

Nadere informatie

Het kleine proefjesboek. Ik ben weerman/weervrouw

Het kleine proefjesboek. Ik ben weerman/weervrouw Het kleine proefjesboek Ik ben weerman/weervrouw Ik ben weerman/ weervrouw pasfoto Deze week help ik de meteorologen van het KNMI in De Bilt. Een meteoroloog is een wetenschapper die het weer bestudeert.

Nadere informatie

Noten schieten 9 april 2009

Noten schieten 9 april 2009 Noten schieten 9 april 2009 Project Circus groep 1 t/m 8 juni/juli 2007. Op dit moment zijn alle groepen bezig met het project Circus De groepen 1 en 2 maken alle artiesten die in het circus werken en

Nadere informatie

Sterrenkunde. Materialen Karton Meetlat Passer Touw Potlood Schaar Lange stok

Sterrenkunde. Materialen Karton Meetlat Passer Touw Potlood Schaar Lange stok Pruiken en revoluties Groep 7 Handleiding voor de leerkracht Deze handleiding en de opdrachten zijn bedoeld als aanvulling op de geschiedenislessen over Pruiken en revoluties. De lesonderdelen beschreven

Nadere informatie

Machten van natuurlijke getallen G24. 16 wedstrijden. 4 2 (ieder lid speelt tegen vier tegenstanders = 4 4).

Machten van natuurlijke getallen G24. 16 wedstrijden. 4 2 (ieder lid speelt tegen vier tegenstanders = 4 4). G24 Machten van natuurlijke getallen 303 E Schrijf als een macht. a 5 5 5 =. 5 3..................................................... d.................... =. 6...........................................................

Nadere informatie

Zelf aan de slag. Lesbrief Wetenschap & Techniek-lessen voor kinderen in groep 1 t/m 3 van het basisonderwijs

Zelf aan de slag. Lesbrief Wetenschap & Techniek-lessen voor kinderen in groep 1 t/m 3 van het basisonderwijs Zelf aan de slag Lesbrief Wetenschap & Techniek-lessen voor kinderen in groep 1 t/m 3 van het basisonderwijs kennismaking met Wetenschap & Techniek. Inleiding In deze lesbrief staan suggesties voor een

Nadere informatie

Lesbrief bij de voorstelling Aardblij

Lesbrief bij de voorstelling Aardblij Lesbrief bij de voorstelling Aardblij Voor de groepen 1 en 2 van het basisonderwijs (4-6 jaar) Deze lesbrief is te gebruiken bij de voorstelling Aardblij. Aardblij is een voorstelling met zang, acrobatiek

Nadere informatie

LIEVE KINDEREN VAN PULAU MOTI. Dit boekje gaat over een bijzondere gebeurtenis, die binnenkort zal plaatsvinden. Op woensdag 9 maart 2016 zal er iets heel moois te zien zijn aan de hemel. Op die ochtend

Nadere informatie

lesbrieven water verzamelen avonturenpakket de uitvinders en de verdronken rivier leerlingen werkblad Lesbrief 1:

lesbrieven water verzamelen avonturenpakket de uitvinders en de verdronken rivier leerlingen werkblad Lesbrief 1: lesbrieven leerlingen werkblad Lesbrief 1: water verzamelen Verhaal: De Uitvinders en De Verdronken Rivier Opdracht 1: Opdracht 2: Opdracht 3: Opdracht 4: Brainstorm over water Bouw een water-takel-kraan

Nadere informatie

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 4 De opdracht...

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 4 De opdracht... Drents Museum Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 4 De opdracht... Les 4 De opdracht... Drents Museum Groep 3 Duur: naar eigen inzicht (evt. te verdelen over meerdere lessen) Lesvoorbereiding

Nadere informatie

neerslag: regen, hagel en sneeuw ringen in het weer waarnemen regen meten

neerslag: regen, hagel en sneeuw ringen in het weer waarnemen regen meten Het weer GROEP 3-4 26 45 minuten (dag 1) & 5 minuten (dag 2 t/m 4) & 20 minuten (dag 5) 1, 23, 43, 44 en 45 De leerling: neerslag: regen, hagel en sneeuw ringen in het weer waarnemen regen meten van 10

Nadere informatie

K 1 Symmetrische figuren

K 1 Symmetrische figuren K Symmetrische figuren * Spiegel Plaats de spiegel zó, dat je twee gelijke figuren ziet. Plaats de spiegel nu zó op het plaatje, dat je dezelfde figuur precies éénmaal ziet. Lukt dat bij alle plaatjes?

Nadere informatie

Wegwijs in de wereld van de schilderkunst / Schilderijen Salon van de 21 e eeuw

Wegwijs in de wereld van de schilderkunst / Schilderijen Salon van de 21 e eeuw Wegwijs in de wereld van de schilderkunst / Schilderijen Salon van de 21 e eeuw Lesbrief met enkele suggesties voor creatieve verwerkings- lessen n.a.v. het bezoek aan de tentoonstelling Le Peintre de

Nadere informatie

van een plant en zonlicht nodig heeft om te leven voor zuurstof die mensen nodig hebben om te leven bakjes met tuinkers 10 min.

van een plant en zonlicht nodig heeft om te leven voor zuurstof die mensen nodig hebben om te leven bakjes met tuinkers 10 min. Gebruik de zon GROEP 3-4 32 25 minuten (dag 1), 30 minuten (dag 2-4) & 30 minuten (dag 5) 1, 8, 23, 32, 42 en 54 De leerling: van een plant en zonlicht nodig heeft om te leven voor zuurstof die mensen

Nadere informatie

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS LESBRIEVEN LEERLINGENBESTAND LESBRIEF 1: WATER VERZAMELEN Verhaal: De Uitvinders en De Verdronken Rivier Opdracht 1: Opdracht 2: Opdracht 3: Opdracht 4: Brainstorm over water Bouw een water-takel-kraan

Nadere informatie

Lesideeën groep 3 en 4

Lesideeën groep 3 en 4 Lesideeën groep 3 en 4 Doelstellingen Na het project kunnen de kinderen vertellen hoe een tandheelkundige praktijk eruitziet en wie er werken. Ook kunnen de kinderen vertellen hoe hun gebit eruitziet,

Nadere informatie

Opdracht 1 Nodig: kleurpotloden of stiften, poster Maak je huis mooi.

Opdracht 1 Nodig: kleurpotloden of stiften, poster Maak je huis mooi. Opdracht 1 Nodig: kleurpotloden of stiften, poster Maak je huis mooi. Hoe ziet de woonkamer in jouw huis eruit? Hebben jullie behang met bloemen, zijn de muren in een mooie kleur geverfd of hebben jullie

Nadere informatie

Natuurtentoonstelling

Natuurtentoonstelling Natuurtentoonstelling We gaan schilderijlijstjes maken. Knip elk een rechthoekige lijst uit een vel A4-papier. Daarna mag je jouw lijst versieren met kleurpotloden, verf, wascokrijt of ander materiaal.

Nadere informatie

Laat de kinderen ook opzoeken in een woordenboek en/of spreekwoorden boek

Laat de kinderen ook opzoeken in een woordenboek en/of spreekwoorden boek Voorbereiding: Materialen verzamelen Voor de les alles al klaarzetten. De tafels in groepjes van vier zetten zodat je elk proefje eventueel twee keer kan klaar leggen. De werkbladen kopiëren De opdrachtvellen

Nadere informatie

Lesmateriaal bovenbouw

Lesmateriaal bovenbouw Lesmateriaal bovenbouw Workshopdag Satellieten 8 oktober 2008 Space Expo, Noordwijk Bouw je eigen telescoop Benieuwd naar het oppervlak van de maan? Of de ringen van Saturnus? Deze dingen staan te ver

Nadere informatie

Les 1 Probleem verkennen, ideeën verzinnen en kiezen

Les 1 Probleem verkennen, ideeën verzinnen en kiezen en Casus Tafels leren in samenwerking met OBS Het Galjoen, Den Hoorn Wetenschapsknooppunt Zuid-Holland TU Delft en ontwerpbureau Meeple In deze casus ontwerpen leerlingen een leuke manier om tafels te

Nadere informatie

DIGIPRENTSERIE: SUPERMAKI

DIGIPRENTSERIE: SUPERMAKI DIGIPRENTSERIE: SUPERMAKI Toelichting Bedankt voor het downloaden van het pakket Supemaki. Deze werkbladen zijn bedoeld om te gebruiken naar aanleiding van het verhaal Supermaki. Je vindt dit verhaal digitaal

Nadere informatie

Arie Aardvarken. Lesbrief. Tips

Arie Aardvarken. Lesbrief. Tips Lesbrief Arie Aardvarken In Naturalis ontmoet u met uw groep Arie Aardvarken. Hij laat uw leerlingen ontdekken dat dieren heel handig in elkaar zitten. Het museumbezoek bestaat uit een interactieve rondleiding

Nadere informatie

2 > Kerndoelen 11. 4 > Aan de slag 15. 5 > Introductie van de manier van werken 22. 6 > Mogelijke werkvormen en de plaats op het rooster 27

2 > Kerndoelen 11. 4 > Aan de slag 15. 5 > Introductie van de manier van werken 22. 6 > Mogelijke werkvormen en de plaats op het rooster 27 Inhoud 1 > Uitgangspunten 9 2 > Kerndoelen 11 3 > Materialen 12 4 > Aan de slag 15 5 > Introductie van de manier van werken 22 6 > Mogelijke werkvormen en de plaats op het rooster 27 7 > Waarom samenwerkend

Nadere informatie

Drijven en zinken. Eerst gaan we het drijfvermogen testen van een paar voorwerpen:

Drijven en zinken. Eerst gaan we het drijfvermogen testen van een paar voorwerpen: Hiernaast zie je een ouderwets duikerspak. Om ervoor te zorgen dat de duiker niet gaat drijven, heeft hij een loden gewicht op zijn borst vastgeknoopt. De slang is voor de luchttoevoer. Op de wal stond

Nadere informatie

de kinderen hier om elkaar te gebruiken als de massa mensen, ze kunnen door elkaar heen lopen en elkaar begroeten etc.).

de kinderen hier om elkaar te gebruiken als de massa mensen, ze kunnen door elkaar heen lopen en elkaar begroeten etc.). Als je boven de stad vliegt, land je midden op een plein. Het plein is vol met mensen, je steekt het plein over en loopt dwars door de mensen heen, af en toe begroet je iemand. (help de kinderen hier om

Nadere informatie

Lessenserie De hellingbaan

Lessenserie De hellingbaan - Bovenbouw - Lessenserie De hellingbaan Een lessenserie over het experimenteren met de hellingbaan en de strategie controleren van variabelen. Met dank aan leerkrachten en leerlingen van basisschool De

Nadere informatie

Regen. ( 20 oktober 14 november)

Regen. ( 20 oktober 14 november) Regen ( 20 oktober 14 november) In Nederland regent het vaak. Kinderen komen dus van jongs af aan in aanraking met regen. In het thema leren de kinderen allerlei begrippen die met regen te maken hebben.

Nadere informatie

MENU. Tekenevenement Tussen de lijnen = GROEI! 1. Help de boom - groep 1 t/m 4 (hoofdopdracht)

MENU. Tekenevenement Tussen de lijnen = GROEI! 1. Help de boom - groep 1 t/m 4 (hoofdopdracht) MENU Tekenevenement Tussen de lijnen = GROEI! In deze bijlage wordt het menu voor het tekenevenement beknopt weergegeven. Per opdracht leest u: - het idee van de opdracht - de duur hiervan - de daarbij

Nadere informatie

2. Auditieve Synthese: A: Lettergrepen samenvoegen tot een woord. B: Letters samenvoegen tot een woord.

2. Auditieve Synthese: A: Lettergrepen samenvoegen tot een woord. B: Letters samenvoegen tot een woord. Auditieve taaloefeningen bij het onderwerp: KIKI 1. Auditieve Analyse: A: Eén en twee lettergrepen. B: Drie of meer lettergrepen. 2. Auditieve Synthese: A: Lettergrepen samenvoegen tot een woord. B: Letters

Nadere informatie

LESSENSERIE HEELAL GROEP 3/4

LESSENSERIE HEELAL GROEP 3/4 LESSENSERIE HEELAL GROEP 3/4 1 Inhoudsopgave Inhoudsopgave 2 De lessenserie in het kort 3 Doelstellingen 3 Benodigdheden 3 Trefwoorden en kernbegrippen 4 Overzicht lesinhouden 4 Aandachtspunten bij de

Nadere informatie

WIELEN. STAP 3 Monteer op dezelfde manier een as met het kleine wiel. Verbind ze met het elastiek.

WIELEN. STAP 3 Monteer op dezelfde manier een as met het kleine wiel. Verbind ze met het elastiek. 1 WAT GA JE DOEN? Je gaat ontdekken wat er gebeurt als je grote en kleine wielen met een elastiekje verbindt. Wat gebeurt er als je aan het grote wiel draait en aan het kleine? We gaan ook nog een kleurenmenger

Nadere informatie

gesproken tekst dat de zon warmte geeft van het doeblad Maak voor de activiteit De zon geeft warmte twee ijsklontjes.

gesproken tekst dat de zon warmte geeft van het doeblad Maak voor de activiteit De zon geeft warmte twee ijsklontjes. Gebruik de zon GROEP 1-2 12 55 minuten 1, 42, 54 en 55 Maak voor de activiteit De zon geeft warmte twee ijsklontjes. Teken boven de ene kolom een zon en boven de andere een schaduw. Zorg voor naamkaartjes

Nadere informatie

Knutselen thema herfst

Knutselen thema herfst Knutselen thema herfst Herfst-Schimmenspel Benodigdheden: Groen papier met bos, zwarte viltstift, kopieerapparaat, zwart potlood Teken met zwarte stift twee bomen op een tekenpapier. Kopieer dit voor de

Nadere informatie

s Speelbrief LEESTIP ACTIVITEIT Marja Baeten Knutsel samen een leeuw PIPPO-thema prentenboeken JULI 2016

s Speelbrief LEESTIP ACTIVITEIT Marja Baeten Knutsel samen een leeuw PIPPO-thema prentenboeken JULI 2016 THEMA: VAKANTIE! s Speelbrief JULI 2016 Het is vakantie! Daarom gaat aapje Pippo een dagje naar de dierentuin. Hij ziet een pinguïn zwemmen en een leeuw komt wel heel dichtbij! In de rubriek Plaatjes en

Nadere informatie

Lesbrief Vlinderkids 1

Lesbrief Vlinderkids 1 Vlinderkids 1 Doelgroep: Groep 5 t/m 8 Lesduur: Werkvorm: Leerstofgebied: ± 30 minuten Tweetallen Wereldoriëntatie, Kunstzinnige oriëntatie Doel van de opdracht: Het kennismaken met een aantal vlindersoorten

Nadere informatie

Arie Aardvarken. Lesbrief

Arie Aardvarken. Lesbrief Arie Aardvarken Lesbrief Arie Aardvarken Lesbrief In Naturalis ontmoet u met uw groep Arie Aardvarken. Hij laat uw leerlingen ontdekken dat dieren heel handig in elkaar zitten. Het museumbezoek bestaat

Nadere informatie

Knutselmap 1. De basis

Knutselmap 1. De basis Knutselmap 1 De basis Wat heb je altijd nodig? - schaar - lijm - gekleurd papier - stiften - verder alles wat bij wat heb je nodig staat lijm papier schaar knutselen 1. Leg een placemat of kleed op de

Nadere informatie

Webkwestie planeten. Brechtje van Laatum. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/54634

Webkwestie planeten. Brechtje van Laatum. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/54634 Auteur Brechtje van Laatum Laatst gewijzigd Licentie Webadres 12 March 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/54634 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Lesbrief/informatie. Cultuurmenu projecten audiovisueel groep 1-5

Lesbrief/informatie. Cultuurmenu projecten audiovisueel groep 1-5 Lesbrief/informatie Cultuurmenu projecten audiovisueel groep 1-5 Organisatie Cultuurmenu: Cultuurwijzer Nieuwstraat 379 7311 BR Apeldoorn 055-5213967 www.cultuurwijzerapeldoorn.nl De projecten zijn ontwikkeld

Nadere informatie

De meeste jonge kinderen zijn dol op dieren en willen heel graag een eigen huisdier

De meeste jonge kinderen zijn dol op dieren en willen heel graag een eigen huisdier Marlies Huijzer verzorging wat wil jouw dier? De meeste jonge kinderen zijn dol op dieren en willen heel graag een eigen huisdier om te vertroetelen. Ze denken niet zo na over wat een dier zelf leuk vindt

Nadere informatie

Zons- en maansverduistering

Zons- en maansverduistering Zons- en maansverduistering Wat weet jij van de maan en de zon? Weet je wat een zonsverduistering is? En een maansverduistering? Door deze opdracht te doen, kan je er zelf achterkomen. Je bouwt eerst een

Nadere informatie

Muziekinstrument. Introductie klassikaal, uitvoering in teams van 3-4 leerlingen

Muziekinstrument. Introductie klassikaal, uitvoering in teams van 3-4 leerlingen Casus Muziekinstrument De BZT-show organiseert de grote XXL muziekwedstrijd, waarbij leerlingen mee kunnen doen met hun eigen fantasieinstrument. In deze casus wordt stap voor stap uitgelegd hoe leerlingen

Nadere informatie

China. Chinees Nieuwjaar. 6 lessen rond de Chinese tradities. Vakgebied: Culturele Vorming. Lesduur: 60-90 minuten per les

China. Chinees Nieuwjaar. 6 lessen rond de Chinese tradities. Vakgebied: Culturele Vorming. Lesduur: 60-90 minuten per les China Chinees Nieuwjaar 6 lessen rond de Chinese tradities Vakgebied: Culturele Vorming Lesduur: 60-90 minuten per les China Pagina 1 Colofon Chinees Nieuwjaar Les voor groep 7/8 3 x 60 minuten Beeldende

Nadere informatie

Studieplanner leerlingen NAAM: Datum Weekopdracht. Doel en in: klaar Week 1 Week 2 Leren leren : Tekst 1 lezen tot aan het plaatje met de

Studieplanner leerlingen NAAM: Datum Weekopdracht. Doel en in: klaar Week 1 Week 2 Leren leren : Tekst 1 lezen tot aan het plaatje met de Studieplanner leerlingen NAAM: Opgegev Benodigde Datum Weekopdracht Doel en in: materialen klaar Week 1 Week 2 Leren leren : Tekst 1 lezen tot aan het plaatje met de ministers. Opdrachtenboekje 5 Markeer

Nadere informatie

kilometer hoogte. Bizar. Ik moet zeggen: ik had het me anders voorgesteld; meer zoals een atlas eruitziet.

kilometer hoogte. Bizar. Ik moet zeggen: ik had het me anders voorgesteld; meer zoals een atlas eruitziet. 1 Ik vlieg. Ik vlieg met een snelheid van 28.000 kilometer per uur in een baan om de aarde. Een baan om de aarde wat klinkt dat toch stom. De Amerikanen zeggen het veel beter: in orbit. Ik ben in orbit.

Nadere informatie

Werkbladen Leerlingen Kun je zelf je zeilboot vooruit blazen?

Werkbladen Leerlingen Kun je zelf je zeilboot vooruit blazen? Werkbladen Leerlingen Kun je zelf je zeilboot vooruit blazen? Werkt een parachute op de maan? Hoe zwaar weeg je in de ruimte? Geeft de maan licht? Inhoudsopgave Les 1 Meten is weten werkblad 1 t/m 4 Les

Nadere informatie

Een vrolijke Feesttrein

Een vrolijke Feesttrein Een vrolijke Feesttrein Deze technologie les werkt vanuit de ontwerpcyclus met als hulpmiddel de ontwerpplacemat. Hij is geschikt voor groep 1 t/m 8. Per stap worden de niveau verschillen beschreven. De

Nadere informatie

lesbrieven avonturenpakket de uitvinders en het zonnewiel leerlingenbestand Lesbrief 1: Opdracht 1: Maak een energieweb

lesbrieven avonturenpakket de uitvinders en het zonnewiel leerlingenbestand Lesbrief 1: Opdracht 1: Maak een energieweb lesbrieven leerlingenbestand Lesbrief 1: Sunny Opdracht 1: Maak een energieweb Opdracht 2: Teken Sunny de elektrische auto Opdracht 3: De zonnetoren avonturenpakket de uitvinders en het zonnewiel Opdracht

Nadere informatie

weer: regen, wind, onweer en zon ander soort kleding aantrekt dat je het niet koud krijgt weer vaker voorkomen in bepaalde seizoenen

weer: regen, wind, onweer en zon ander soort kleding aantrekt dat je het niet koud krijgt weer vaker voorkomen in bepaalde seizoenen Seizoenen GROEP 1-2 11 75 minuten 1, 43, 51, 54 en 55 De leerling: weer: regen, wind, onweer en zon ander soort kleding aantrekt dat je het niet koud krijgt weer vaker voorkomen in bepaalde seizoenen kleding

Nadere informatie

Auditieve oefeningen bij het thema: de ruimte

Auditieve oefeningen bij het thema: de ruimte Auditieve oefeningen bij het thema: de ruimte Boek van de week: 1; Een hapje maan 2; De ruimte 3; Papa pak je de maan voor mij 4; Verhaalbegrip: Bij elk boek stel ik de volgende vragen: Wat staat er op

Nadere informatie

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS EN HET ZONNEWIEL

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS EN HET ZONNEWIEL LESBRIEVEN LEERLINGENBESTAND LESBRIEF 1: SUNNY Opdracht 1: Maak een energieweb Opdracht 2: Teken Sunny de elektrische auto Opdracht 3: De zonnetoren AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS EN HET ZONNEWIEL Copyright

Nadere informatie

Leergebied: Noord. Energie. Aardrijkskunde Nederland. omzetting

Leergebied: Noord. Energie. Aardrijkskunde Nederland. omzetting Techniekkit: Domein: Competentie: Leergebied: Noord Energie Ontwerpen Aardrijkskunde Nederland omzetting Toepassen Reflectie 1. Ook in de winter kun je sporten in Friesland. Welke tocht schaatsen mensen

Nadere informatie

1 Actief in de natuur. Bodemgespuis en kriebeldiertjes

1 Actief in de natuur. Bodemgespuis en kriebeldiertjes Bodemgespuis en kriebeldiertjes Overal vind je kriebeldiertjes, als je maar goed kijkt. Zullen we eens samen gaan kijken of er hier ook diertjes zijn? Als je een diertje gevonden hebt, mag je roepen. Dan

Nadere informatie

Voorbereidend gesprek Vragen die de leerkracht kan stellen: Introductielessen Primair Onderwijs. 1.1- Introductieles 1: Schetsen voor het schoolplein

Voorbereidend gesprek Vragen die de leerkracht kan stellen: Introductielessen Primair Onderwijs. 1.1- Introductieles 1: Schetsen voor het schoolplein Introductielessen Primair Onderwijs 1.1- Introductieles 1: Schetsen voor het schoolplein - De leerlingen worden met kunst geconfronteerd - De leerlingen ontdekken dat kunst niet altijd in een museum staat

Nadere informatie

handleiding voor de leerkracht bij de leskist:

handleiding voor de leerkracht bij de leskist: handleiding voor de leerkracht bij de leskist: 1. Inhoud van de leskist Map met: - Handleiding voor de leerkracht van OeroeBoeroe, educatieve projecten - Submap Introductieles met: Verhaal Jop vindt een

Nadere informatie

Brandstof voor de raket Raketten

Brandstof voor de raket Raketten Brandstof voor de raket Raketten Vgroep 7-8 77 tijdsduur lesdoelen benodigdheden 65 minuten De leerling: 12 materiaalbakken kerndoelen Voorbereiding ontdekt dat bij een 12 filmkokers chemische reactie

Nadere informatie

lesbrieven De ontdekking avonturenpakket de uitvinders en het zonnewiel leerlingenbestand Lesbrief 3: Verhaal deel 1: De laatste ansichtkaart

lesbrieven De ontdekking avonturenpakket de uitvinders en het zonnewiel leerlingenbestand Lesbrief 3: Verhaal deel 1: De laatste ansichtkaart lesbrieven leerlingenbestand Lesbrief 3: De ontdekking Verhaal deel 1: De laatste ansichtkaart Opdracht 1: Horizonverfraaiing Verhaal deel 2: De ontdekking Opdracht 2: Laat maar draaien Opdracht 3: Steentjes

Nadere informatie

DIGIPRENTSERIE: DE SNOEPSLANG

DIGIPRENTSERIE: DE SNOEPSLANG DIGIPRENTSERIE: DE SNOEPSLANG Toelichting Bedankt voor het downloaden van het pakket De Snoepslang. Deze werkbladen zijn bedoeld om te gebruiken naar aanleiding van het verhaal De Snoepslang. Je vindt

Nadere informatie

THEMA 1 MENS & AARDE. LES 3 Kijken naar de aarde. Deze les gaat over: Bij dit thema horen ook: Foto s en herkennen van satellietbeelden van de aarde

THEMA 1 MENS & AARDE. LES 3 Kijken naar de aarde. Deze les gaat over: Bij dit thema horen ook: Foto s en herkennen van satellietbeelden van de aarde Powered by ESA NEMO NSO SPACE EXPO WNF THEMA 1 MENS & AARDE LES 3 Kijken naar de aarde Deze les gaat over: Foto s en herkennen van satellietbeelden van de aarde Bij dit thema horen ook: Les 1 De aarde

Nadere informatie

DOCENT. Thema: architectuur WONEN: TERUG IN DE TIJD! groep 5 en 6. Tip. Stadshagen

DOCENT. Thema: architectuur WONEN: TERUG IN DE TIJD! groep 5 en 6. Tip. Stadshagen DOCENT In het thema architectuur gaan op onderzoek uit naar de oude huizen die vroeger in en rondom het gebied stonden dat nu is. Ze vergelijken de bouwstijl van verschillende oude huizen met hun eigen

Nadere informatie

Onderbouw: De dierentuin

Onderbouw: De dierentuin Onderbouw: De dierentuin Wij gaan naar de dierentuin, wie gaat er met ons mee? We nemen voor de apen een zakje pinda's mee. We nemen voor de beren een potje honing mee. We nemen voor de vogels een zakje

Nadere informatie

Begin en eindig de les klassikaal. Tijdens de kern van de les vouwen de leerlingen individueel hun dieren aan de hand van het werkblad.

Begin en eindig de les klassikaal. Tijdens de kern van de les vouwen de leerlingen individueel hun dieren aan de hand van het werkblad. Vissen vouwen Lesbeschrijving voor de leerkracht groep 3-4 Voorbereiding Vouw zelf elke vis en de andere zeedieren volgens de instructie op het werkblad. Zo weet u hoe de dieren gevouwen moeten worden

Nadere informatie