Ontdekdoos Drijven en zinken

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Ontdekdoos Drijven en zinken"

Transcriptie

1 Ontdekdoos Drijven en zinken groep 6 en 7 handleiding

2 Uitgave: Amsterdams NME Centrum Ontdekdoos Drijven en zinken Docentenhandleiding Het lesmateriaal mag vrij gekopieerd worden voor gebruik op school en is gratis te downloaden van onze website Vermenigvuldiging voor overige doeleinden is uitsluitend toegestaan na toestemming van het Amsterdams NME Centrum. Telefoon Fax Website oktober 2007

3 Inleiding Hoe kan het dat grote dingen, zoals schepen, in het water blijven drijven, terwijl kleine dingen zinken? Dit heeft te maken met het soortelijk gewicht van de materialen. Als het soortelijk gewicht van een bepaald materiaal groter is dan de hoeveelheid verplaatst water, dan zinkt het: zoals bij een brok ijzer. Als het soortelijke gewicht kleiner is dan de hoeveelheid verplaatst water, dan blijft het drijven: zoals bij een kurk. Als beide gelijk zijn, dan blijft het materiaal in het water zweven! Inhoud van de ontdekdoos docentenhandleiding kopieerbaar werkblad vier opdrachtkaarten bak om water in te doen kurken vaatdoek touw klei knikkers veerunster (zwarte weegschaalveer) paperclips plastic maatcilinder afwasmiddel onderzeebootje bakpoeder Doelgroep Bovenbouw primair onderwijs, groep 6 en 7 Ontdekdoos Drijven en zinken

4 Algemene doelstellingen De leerling wordt gestimuleerd eigen ontdekkingen te doen rondom thema s binnen natuuronderwijs. De leerling wordt gestimuleerd een onderzoekende houding aan te nemen. Doelstellingen voor ontdekdoos drijven en zinken De leerling is bewust bezig met drijven en zinken. Suggesties voor het gebruik van de ontdekdoos U kunt de ontdekdoos inzetten bij lessen natuuronderwijs over dit thema. U kunt een ontdekhoek inrichten in het klaslokaal, waarin leerlingen zelfstandig werken. Hierbij kunt u de leerling eerst zelf laten experimenteren met de materialen uit de doos en na verloop van tijd de opdrachtkaarten geven. U kunt de leerling ook laten experimenteren met de materialen in de ontdekdoos zonder een opdracht te geven. Hiervoor zitten extra materialen in de ontdekdoos. Wanneer de kinderen zelf ontdekkingen doen, kunnen deze in de kring aan elkaar vertellen of laten zien. Ze inspireren elkaar op deze manier. Laat niet meer dan twee kinderen tegelijkertijd met de ontdekdoos bezig zijn. U kunt een opdrachtencircuit maken met meerdere ontdekdozen. De leerlingen gaan dan in groepjes langs elke ontdekdoos. Niet alle ontdekdozen hebben evenveel opdrachten en dus hebben ze een verschillende tijdsduur. Een mogelijkheid is om de kinderen een half uur per doos bezig te laten zijn en erbij te vertellen dat niet alle opdrachten gedaan hoeven te worden. Als een leerling eerder klaar is met een andere opdracht, bijvoorbeeld een taal- of rekenopdracht, kan hij/zij (aan de hand van de opdrachtkaarten) zelfstandig met de ontdekdoos werken. Tijdsduur Ongeveer 60 minuten als leerlingen alle aangeboden opdrachten doen. Ontdekdoos Drijven en zinken

5 Opdrachten Opd r a c h t 1 - Dr i j v e n of zi n k e n De kinderen ontdekken dat sommige materialen blijven drijven en andere niet. Ze zoeken vijf verschillende materialen en doen deze in de bak met water. De kinderen onderzoeken of de materialen die zinken, met behulp van kurken toch kunnen drijven. Ze binden de kurken (die wel drijven) aan de materialen die zinken en kijken wat er gebeurt. De kinderen experimenteren verder met kurken. Opd r a c h t 2 - Dr i j v e n Als een brok klei een klein oppervlak heeft en een grotere dichtheid dan het verplaatste water, zal de klei zinken. Wanneer dezelfde hoeveelheid klei een grotere oppervlakte krijgt door de vorm te veranderen, kan de klei een tijdje blijven drijven. De kinderen breken een stuk klei in twee gelijke helften. Van de ene helft maken ze een bal en van de andere helft een bootje. Dan leggen ze beide in het water en kijken wat er gebeurt. Het één blijft drijven, het andere zinkt, hoewel de hoeveelheid klei hetzelfde is. Dan kijken ze hoeveel knikkers ze kwijt kunnen op hun bootje. Vervolgens experimenteren de kinderen met andere vormen van bakjes. Opd r a c h t 3 - Zi n k e n De kinderen ontdekken dat een onderzeebootje zinkt, maar ook met behulp van bakpoeder weer omhoog kan komen. Dankzij dit bakpoeder komt er een proces op gang waardoor de onderzeeër weer omhoog komt. Opd r a c h t 4 - Op wa a r t s e dr u k De kinderen maken kennis met opwaartse druk door een brok klei aan een veerunster te hangen. Wanneer het brok klei, hangende aan het veerunster, in het water ligt, weegt hij minder dan ervoor. De kinderen experimenteren verder door verschillende materialen aan de veerunster te hangen. Opd r a c h t 5 - Op p e r v l a k t e s pa n n i n g Een paperclip kan blijven drijven op water omdat de bovenkant van het water vergelijkbaar is met een vlies. Dit vlies heet de oppervlaktespanning van het water. Door een beetje afwasmiddel bij het water te doen, verdwijnt de oppervlaktespanning. De kinderen schenken een maatcilinder helemaal vol met water. Dan leggen ze heel voorzichtig een paperclip op het water, zodat hij blijft drijven. Ze doen er een druppel afwasmiddel bij en kijken wat er gebeurt met de paperclip. Ontdekdoos Drijven en zinken

6 Suggesties extra opdrachten drijven en zinken Vul een bekerglas van 1 liter met water. In dit water doet u een royale hoeveelheid zout (50 á 60 gram). Daarna legt u een gekookt en gepeld ei in het water. Als er genoeg zout in het water zit zult u zien dat het ei gaat zweven. Zit er te weinig zout in dan zal het ei zinken en zit er te veel zout in dan zal het blijven drijven. Een gekookt ei heeft een dichtheid die groter is dan die van water. Als er echter aan het water zout toegevoegd wordt, zal de dichtheid groter worden. Op het moment dat de dichtheid van de water-zout oplossing gelijk is aan de dichtheid van het ei, gaat het ei zweven in het water. Wanneer u nu meer zout bij de water-zout oplossing doet, dan wordt de dichtheid van de oplossing groter en zal het ei gaan drijven op het water. Laat de kinderen een vlot bouwen. Hiervoor kunt u allerlei materiaal klaarleggen, maar u kunt ook de kinderen het materiaal laten verzamelen. Hieraan vooraf kunt u een verhaal vertellen over bijvoorbeeld een schipbreukeling. Bij opdrachtkaart 3 over zinken kunt u de kinderen laten experimenteren door het onderzeebootje met andere producten te vullen. Zoals bijvoorbeeld: zand of zout. Wat gebeurt er nu? Hoe komt dat? Ontdekdoos Drijven en zinken

7 Opdrachtkaart 1 - Drijven en zinken Drijven en zinken 1 Zoek vijf verschillende materialen uit de doos of ergens anders vandaan. Deze materialen doe je in de bak met water. Drijft of zinkt het? Verandert er iets, bijvoorbeeld: de kleur, de grootte of de vorm? 2 Pak de kurken en het touw uit de ontdekdoos. Pak het materiaal dat zinkt weer uit de bak met water. Bind met het touw de kurken aan het materiaal. Leg het materiaal weer in de bak met water. Wat gebeurt er nu? Hoeveel materialen kun je aan een kurk binden tot hij zinkt? Hoeveel kurken heb je nodig om een vaatdoekje te kunnen laten drijven? Wa t he b je no d i g? b a k me t w a t e r v i j f ve r s c h i l l e n d e mat e r i a l e n k u r k e n t o u w

8 Opdrachtkaart 2 - Drijven en zinken Drijven 1 Pak de klei uit de ontdekdoos. Breek de klei in twee stukken. Van het ene stuk maak je een bal en van het andere stuk maak je een bootje. 2 Leg de bal klei en het bootje in het water. Wat zie je? 3 Pak de knikkers uit de doos. Leg ze een voor een in het bootje. Hoeveel knikkers kun je op je bootje leggen tot het zinkt? 4 Probeer verschillende vormen bootjes uit. Waar kunnen de meeste knikkers in? Wa t he b je no d i g? b a k me t w a t e r k l e i k n i k k e r s

9 Opdrachtkaart 3 - Drijven en zinken Drijven 1 Pak de klei uit de ontdekdoos. Breek de klei in twee stukken. Van het ene stuk maak je een bal en van het andere stuk maak je een bootje. 2 Leg de bal klei en het bootje in het water. Wat zie je? 3 Pak de knikkers uit de doos. Leg ze een voor een in het bootje. Hoeveel knikkers kun je op je bootje leggen tot het zinkt? 4 Probeer verschillende vormen bootjes uit. Waar kunnen de meeste knikkers in? Wa t he b je no d i g? b a k me t w a t e r k l e i k n i k k e r s

10 Opdrachtkaart 4 - Drijven en zinken Opwaartse druk 1 Pak de klei en de zwarte weegschaalveer uit de ontdekdoos. Hang een stuk klei aan de onderkant van de veer. Hoeveel weegt de klei? Dit kun je op de veer zien. 2 Hang nu de klei aan de veer in het water. Hoeveel weegt de klei nu? Hoe komt dit denk je? 3 Probeer dit nu ook eens met andere materialen, die je aan de weegschaalveer kunt hangen. Wa t he b je no d i g? b a k me t w a t e r d e zw a r t e we e g s c h a a lv e e r k l e i

11 Opdrachtkaart 5 - Drijven en zinken Oppervlaktespanning Een paperclip kan blijven drijven op water. De bovenkant van het water kun je vergelijken met een dun vlies. Dit vlies heet de oppervlaktespanning van het water. 1 Vul het glazen potje vol met water en leg een stukje wcpapier op het water 2 Leg nu heel voorzichtig een paperclip bovenop het wcpapiertje. Duw daarna het papiertje heel voorzichtig met de punt van het potlood onder water (begin aan de randen van het papiertje!). Drijft de paperclip op het water? 3 Kijk nu van opzij goed naar de drijvende paperclip. Wat zie je? Hoe ligt de paperclip in het water? Wat zie je aan het water bij de paperclip? 4 Druppel nu een klein beetje afwasmiddel bij het water. Wat gebeurt er met de paperclip? Wat denk je dat er gebeurt met de oppervlaktespanning? Wa t he b je no d i g? pa p e r c l i p p o t l o o d s t u k j e s wc -pa p i e r g l a z e n po t j e d r u p p e l f l e s j e me t af w a s m i d d e l

Ontdekdoos Magneten. voor groep 3 en 4. docentenhandleiding

Ontdekdoos Magneten. voor groep 3 en 4. docentenhandleiding Ontdekdoos Magneten voor groep 3 en 4 docentenhandleiding Uitgave: Amsterdams NME Centrum Ontdekdoos Magneten Docentenhandleiding Het lesmateriaal mag vrij gekopieerd worden voor gebruik op school en is

Nadere informatie

Ontdekdoos Water. groep 1 en 2

Ontdekdoos Water. groep 1 en 2 Ontdekdoos Water groep 1 en 2 Uitgave: Amsterdams NME Centrum Ontdekdoos Water Docentenhandleiding voor de kleuterbouw primair onderwijs, groep 1 en 2. Het lesmateriaal mag vrij gekopieerd worden voor

Nadere informatie

Ontdekdoos Kleuren groep 3 en 4. handleiding

Ontdekdoos Kleuren groep 3 en 4. handleiding Ontdekdoos Kleuren groep 3 en 4 handleiding Uitgave: Amsterdams NME Centrum Ontdekdoos Kleuren Docentenhandleiding Het lesmateriaal mag vrij gekopieerd worden voor gebruik op school en is gratis te downloaden

Nadere informatie

Ontdekdoos Magneten. voor groep 1 en 2. docentenhandleiding

Ontdekdoos Magneten. voor groep 1 en 2. docentenhandleiding Ontdekdoos Magneten voor groep 1 en 2 docentenhandleiding Uitgave: Amsterdams NME Centrum Ontdekdoos Magneten Docentenhandleiding Het lesmateriaal mag vrij gekopieerd worden voor gebruik op school en is

Nadere informatie

Ontdekdoos Zaden. groep 5 en 6. docentenhandleiding

Ontdekdoos Zaden. groep 5 en 6. docentenhandleiding Ontdekdoos Zaden groep 5 en 6 docentenhandleiding Uitgave: Amsterdams NME Centrum Ontdekdoos Zaden Docentenhandleiding De ontdekdoos Zaden is voor groep 5 en 6 Het lesmateriaal mag vrij gekopieerd worden

Nadere informatie

Ontdekdoos Geluid voor groep 5 en 6. docentenhandleiding

Ontdekdoos Geluid voor groep 5 en 6. docentenhandleiding Ontdekdoos Geluid voor groep 5 en 6 docentenhandleiding Uitgave: Amsterdams NME Centrum Ontdekdoos Geluid Docentenhandleiding Het lesmateriaal mag vrij gekopieerd worden voor gebruik op school en is gratis

Nadere informatie

bij vraag 2 Hoeveel munten er in het glas passen ligt aan de grootte van de munten en aan het glas.

bij vraag 2 Hoeveel munten er in het glas passen ligt aan de grootte van de munten en aan het glas. NAO proefjes Antwoorden werkbladen en extra informatie 1. Munten in borrelglaasje munten Het glas is eigenlijk te vol met, maar het stroomt niet over. Het in het glas staat bol, het komt er boven uit.

Nadere informatie

11de Vlaams Congres van Leraars Wetenschappen zaterdag 12 november 2005. Jacky Hellemans - Koen Paes

11de Vlaams Congres van Leraars Wetenschappen zaterdag 12 november 2005. Jacky Hellemans - Koen Paes 11de Vlaams Congres van Leraars Wetenschappen zaterdag 12 november 2005 de wet van Jacky Hellemans - Koen Paes Academische Lerarenopleiding Natuurkunde Departement Natuurkunde en Sterrenkunde - K.U.Leuven

Nadere informatie

Reis naar andere hemellichamen

Reis naar andere hemellichamen Reis naar andere hemellichamen GROEP 1-2 04 55 minuten De leerling: zonnestelsel verschillend zijn ringen heeft voorwerp drijft of zinkt met stukje ijzer dichtbindstrip Zorg voor de activiteit Zijn alle

Nadere informatie

Op onderzoek! Contextgebied Transport Drijven en zinken

Op onderzoek! Contextgebied Transport Drijven en zinken Thema : naar het zwembad, spelen met water Uitgetest in de derde kleuterklas Probleem Welke voorwerpen drijven op het water? Concrete doelen Ervaren, ontdekken, voorspellen en noteren welke voorwerpen

Nadere informatie

Frans van Galen. & Lia Oosterwaal. Drijven en zinken in de bovenbouw

Frans van Galen. & Lia Oosterwaal. Drijven en zinken in de bovenbouw Frans van Galen & Lia Oosterwaal Drijven en zinken in de bovenbouw 43 44 Drijven en zinken Drijven en zinken is een onderwerp waar vooral in de onderbouw aandacht aan wordt besteed. Het is echter ook een

Nadere informatie

DRIJVEN EN ZINKEN LES 3. Drijven en zinken

DRIJVEN EN ZINKEN LES 3. Drijven en zinken Water LES 3 DRIJVEN EN ZINKEN JE LEERT wat in water blijft drijven en wat zinkt; waarom een schip van ijzer niet zinkt; hoe je een onzinkbaar schip kunt bouwen. Er zijn bij de zwemles kinderen die nog

Nadere informatie

lesbrieven een plastic eiland avonturenpakket de uitvinders en het werkbladen Lesbrief 1:

lesbrieven een plastic eiland avonturenpakket de uitvinders en het werkbladen Lesbrief 1: lesbrieven werkbladen Lesbrief 1: een plastic eiland avonturenpakket de uitvinders en het VERBORGEN OOG Copyright De Uitvinders Uitgave 2014 Versie 3.0 een plastic eiland drijven - zinken Proef 1 Welke

Nadere informatie

Opgave 2 Het volume van een voorwerp geeft aan hoeveel ruimte dit voorwerp inneemt.

Opgave 2 Het volume van een voorwerp geeft aan hoeveel ruimte dit voorwerp inneemt. Uitwerkingen 1 Opgave 1 De massa van een voorwerp geeft aan hoe zwaar dit voorwerp is. Opgave 2 Het volume van een voorwerp geeft aan hoeveel ruimte dit voorwerp inneemt. Opgave De dichtheid van een stof

Nadere informatie

De kracht van Archimedes

De kracht van Archimedes 1 Studie dag en KVCV De kracht van Archimedes DEEL 1 Korte omschrijving van het lesonderwerp Door een paar originele experimenten, de kracht van Archimedes ontdekken en de gegevens waarnemen die de grootte

Nadere informatie

Lessenserie De hellingbaan

Lessenserie De hellingbaan - Bovenbouw - Lessenserie De hellingbaan Een lessenserie over het experimenteren met de hellingbaan en de strategie controleren van variabelen. Met dank aan leerkrachten en leerlingen van basisschool De

Nadere informatie

De planeten Reis door het zonnestelsel

De planeten Reis door het zonnestelsel De planeten Reis door het zonnestelsel Cgroep 1-2 01 tijdsduur 40 minuten kerndoelen 1, 46 en 54 lesdoelen De leerling: (her)kent de namen van de acht planeten weet dat de planeten om de zon draaien kan

Nadere informatie

Beschrijving van de materialen van de NEMO-Workshop Drijven en Zinken

Beschrijving van de materialen van de NEMO-Workshop Drijven en Zinken Beschrijving van de materialen van de NEMO-Workshop Drijven en Zinken Hieronder vind je een beschrijving van de materialen die nodig zijn voor: De 10 experimenten die de ouder-kind teams zelf doen Het

Nadere informatie

werken met water - waterbladen

werken met water - waterbladen werken met water - waterbladen inhoud inhoud VVaterblad 1 Waterblad 2 Waterblad 3 Waterblad 4 Waterblad 5 Waterblad 6 Waterblad 7 Een boot laden De stevigheid van het wateroppervlak Een gat in de waterleiding

Nadere informatie

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS LESBRIEVEN LEERLINGENBESTAND LESBRIEF 1: WATER VERZAMELEN Verhaal: De Uitvinders en De Verdronken Rivier Opdracht 1: Opdracht 2: Opdracht 3: Opdracht 4: Brainstorm over water Bouw een water-takel-kraan

Nadere informatie

Laat de kinderen ook opzoeken in een woordenboek en/of spreekwoorden boek

Laat de kinderen ook opzoeken in een woordenboek en/of spreekwoorden boek Voorbereiding: Materialen verzamelen Voor de les alles al klaarzetten. De tafels in groepjes van vier zetten zodat je elk proefje eventueel twee keer kan klaar leggen. De werkbladen kopiëren De opdrachtvellen

Nadere informatie

Drijven en zinken. Eerst gaan we het drijfvermogen testen van een paar voorwerpen:

Drijven en zinken. Eerst gaan we het drijfvermogen testen van een paar voorwerpen: Hiernaast zie je een ouderwets duikerspak. Om ervoor te zorgen dat de duiker niet gaat drijven, heeft hij een loden gewicht op zijn borst vastgeknoopt. De slang is voor de luchttoevoer. Op de wal stond

Nadere informatie

lesbrieven water verzamelen avonturenpakket de uitvinders en de verdronken rivier leerlingen werkblad Lesbrief 1:

lesbrieven water verzamelen avonturenpakket de uitvinders en de verdronken rivier leerlingen werkblad Lesbrief 1: lesbrieven leerlingen werkblad Lesbrief 1: water verzamelen Verhaal: De Uitvinders en De Verdronken Rivier Opdracht 1: Opdracht 2: Opdracht 3: Opdracht 4: Brainstorm over water Bouw een water-takel-kraan

Nadere informatie

Voorbereiding post 3. Met het water mee Groep 5-6-7-8

Voorbereiding post 3. Met het water mee Groep 5-6-7-8 Voorbereiding post 3 Met het water mee Groep 5-6-7-8 Welkom bij IVN Valkenswaard-Waalre Dit is de digitale voorbereiding op post 3: Met het water mee, voor groep 5, 6, 7 en 8. Inhoud: Algemeen Infoborden

Nadere informatie

bedoeld wordt met hoeveelheidbegrippen als: alle, geen, niets, veel, weinig, meer, minder, evenveel. Ordent hoeveelheden om ze te Groep 1 Groep 2

bedoeld wordt met hoeveelheidbegrippen als: alle, geen, niets, veel, weinig, meer, minder, evenveel. Ordent hoeveelheden om ze te Groep 1 Groep 2 6. Waterproef Tijdens deze activiteit: Doen de kinderen proefjes met water, kleurstof en olie, waarbij zij vooraf voorspellen wat zij denken dat er zal gebeuren, dit vervolgens uitproberen en een verklaring

Nadere informatie

WETENSCHAPPERS IN DE DOP

WETENSCHAPPERS IN DE DOP WETENSCHAPPERS IN DE DOP Met eenvoudige materialen kun je allerlei leuke en interessante proefjes doen en de kinderen zo zelf natuurkundige en scheikundige regels laten ontdekken. Vaak ontdek je dingen

Nadere informatie

0,8 = m / 350 1 = m / 650

0,8 = m / 350 1 = m / 650 EXTRA De dichtheid van een mengsel 39 a 1L = 1000 ml 1% is dus 10 ml 35% is dan 350 ml Zo kan het ook: (1000 / 100) x 35 = 350 ml alcohol (en dus 1000-350 = 650 ml water) b alcohol water m =? V = 350 cm

Nadere informatie

Voorbereiding post 3. Met het water mee Groep 4

Voorbereiding post 3. Met het water mee Groep 4 Voorbereiding post 3 Met het water mee Groep 4 Welkom bij IVN Valkenswaard-Waalre Dit is de digitale voorbereiding op post 3: Met het water mee, voor groep 4. Inhoud: Algemeen Infoborden Spel Werkblad

Nadere informatie

Zelf aan de slag. Lesbrief Wetenschap & Techniek-lessen voor kinderen in groep 1 t/m 3 van het basisonderwijs

Zelf aan de slag. Lesbrief Wetenschap & Techniek-lessen voor kinderen in groep 1 t/m 3 van het basisonderwijs Zelf aan de slag Lesbrief Wetenschap & Techniek-lessen voor kinderen in groep 1 t/m 3 van het basisonderwijs kennismaking met Wetenschap & Techniek. Inleiding In deze lesbrief staan suggesties voor een

Nadere informatie

Lesbrief Uitvinders. Inleiding

Lesbrief Uitvinders. Inleiding Lesbrief Uitvinders Inleiding Ruben laat Sara zien dat hij een satéprikker door een ballon kan prikken zonder dat de ballon knapt! Ook kan hij een regenboog maken met een glas water. Sara vindt het erg

Nadere informatie

Ook het lichaam van de schaatsenrijder heeft zo n waterafstotend waslaagje.

Ook het lichaam van de schaatsenrijder heeft zo n waterafstotend waslaagje. Startmoment: Observatie van het leven in de vijver en op het wateroppervlak. Vaststelling: Sommige diertjes kunnen op het water lopen en wij niet. Probleemstelling: Hoe kan dit ligt het aan de diertjes

Nadere informatie

Materiaal: Bassin met water Meerdere voorwerpen met een verschillende. met verschillende afmetingen

Materiaal: Bassin met water Meerdere voorwerpen met een verschillende. met verschillende afmetingen 9-11 jaar Wetenschappelijke inhoud: Fysica Beoogde concepten/vaardigheden: Dichtheid en opwaartse kracht Beoogde leeftijdsgroep: 9-11 jaar oud Duur van de activiteit: 3 uur Samenvatting: Tijdens deze activiteit

Nadere informatie

Voorbereiding post 3. Met het water mee Groep 1-2-3

Voorbereiding post 3. Met het water mee Groep 1-2-3 Voorbereiding post 3 Met het water mee Groep 1-2-3 Welkom bij IVN Valkenswaard-Waalre Dit is de digitale voorbereiding op post 3: Met het water mee, voor groep 1, 2 en 3. Inhoud: Algemeen Verhaal Spel

Nadere informatie

gewicht, tijdsduur en hoekgrootte nagegaan wordt hoeveel keer de maateenheid in de te meten grootheid gaat

gewicht, tijdsduur en hoekgrootte nagegaan wordt hoeveel keer de maateenheid in de te meten grootheid gaat Les 50 : meten met natuurlijke maateenheden meten van inhouden Doelstellingen - - - MR1 Twee dingen kwalitatief vergelijken volgens kleurschakering, geluidssterkte, levensduur, hardheid, lengte, gewicht,

Nadere informatie

Werkblad Natuurlijk water in de Kwebben

Werkblad Natuurlijk water in de Kwebben Werkblad Natuurlijk water in de Kwebben Droppie in de Kwebben Hallo allemaal! Wat fijn dat jullie straks naar de Kwebben in Vught gaan! Mijn naam is Droppie en ik weet alles over water. Wist je dat water

Nadere informatie

Kinderboekenweektip 2015

Kinderboekenweektip 2015 Kinderboekenweektip 2015 Josée Warnaar Het thema van de kinderboekenweek 2015 is Raar maar waar. Dit thema leent zich uitstekend voor onderzoekend leren. Ga aan de slag met huis-, tuin en keukenproefjes

Nadere informatie

Water & waterzuivering. Inlage

Water & waterzuivering. Inlage Water & waterzuiv waterzuiv Inlage Water & waterzuiv Proef 1 Ik en water - 2x Werkblad 1 - Schaar Dit is een memoryspel. Je speelt dit dus minstens met zijn tweeën. Het gaat over dingen die je niet kunt

Nadere informatie

Wet van Archimedes. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Wet van Archimedes. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur P.J. Dreef Laatst gewijzigd Licentie Webadres 08 December 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/89831 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Drijven, zweven of zinken?

Drijven, zweven of zinken? Drijven, zweven of zinken? - 1 Aquarium met water (117302) - 1 Blikje cola light - 1 Blikje cola regular - Werkblad drijven, zweven of zinken? Bekijk de twee blikjes cola. Wat denk je? Gaan ze drijven,

Nadere informatie

Sterke staaltjes. Proef 1. 4. Laat het kleine flesje voorzichtig in de grote pot vol koud water zakken.

Sterke staaltjes. Proef 1. 4. Laat het kleine flesje voorzichtig in de grote pot vol koud water zakken. Proef 1 1. Vul de glazen pot met koud water tot aan de vullijn. 2. Vul het kleine flesje met warm water. 3. Doe de inkt bij in het kleine flesje. 4. Laat het kleine flesje voorzichtig in de grote pot vol

Nadere informatie

Energie. Docentenhandleiding. Lesmateriaal onderbouw havo/vwo. Dit lesmateriaal is voor gebruik in NEMO

Energie. Docentenhandleiding. Lesmateriaal onderbouw havo/vwo. Dit lesmateriaal is voor gebruik in NEMO Energie Docentenhandleiding Lesmateriaal onderbouw havo/vwo Dit lesmateriaal is voor gebruik in NEMO Informatie bij dit lesmateriaal NEMO en onderwijs NEMO heeft een uitgebreid gratis educatief aanbod

Nadere informatie

Groep 1 & 2 VLOEISTOFSTAPEL. Vloeistoffen kun je netjes op elkaar laten drijven. Uit hoeveel laagjes bestaat straks jullie vloeistofstapel?

Groep 1 & 2 VLOEISTOFSTAPEL. Vloeistoffen kun je netjes op elkaar laten drijven. Uit hoeveel laagjes bestaat straks jullie vloeistofstapel? Groep 1 & 2 VLOEISTOFSTAPEL Vloeistoffen kun je netjes op elkaar laten drijven. Uit hoeveel laagjes bestaat straks jullie vloeistofstapel? Vloeistofstapel ( Laagjes maken ) Groep 1 en 2 Team van 2, 3 of

Nadere informatie

LET OP. Antwoorden hoofdstuk 7. Materialen en verschijnselen

LET OP. Antwoorden hoofdstuk 7. Materialen en verschijnselen LET OP Deze vragen zijn geen tentamenvragen. Elke pabo bepaalt zelf wat en hoe er getoetst wordt. Op basis daarvan maken zij hun eigen tentamenvragen. De antwoorden en toelichting op onderstaande vragen

Nadere informatie

Reis naar andere hemellichamen

Reis naar andere hemellichamen Reis naar andere hemellichamen GROEP 3-4 24 50 minuten 1 en 23 De leerling weet: dat een meteoriet kraters achterlaat dat de diepte en de grootte van de kraters afhangt van de vorm, zwaarte en snelheid

Nadere informatie

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS LESBRIEVEN LEERLINGEN WERKBLAD LESBRIEF 3: VLIEGEN Verhaal: De Uitvinders en De Verdronken Rivier (deel 3) Vliegen Opdracht 1: Opdracht 2: Opdracht 3: Ontwerp een vliegmachine Proefvliegen: drijven op

Nadere informatie

AAN DE SLAG Arbeid verricht door de wrijvingskracht (thema 1)

AAN DE SLAG Arbeid verricht door de wrijvingskracht (thema 1) Arbeid verricht door de wrijvingskracht (thema 1) Is de arbeid die moet verricht worden op een voorwerp om dat voorwerp over een afstand h omhoog te brengen, afhankelijk van de gevolgde weg? Kies een van

Nadere informatie

lesbrieven vervuild water avonturenpakket de uitvinders en het werkbladen Lesbrief 2:

lesbrieven vervuild water avonturenpakket de uitvinders en het werkbladen Lesbrief 2: lesbrieven werkbladen Lesbrief 2: vervuild water avonturenpakket de uitvinders en het VERBORGEN OOG Copyright De Uitvinders Uitgave 2014 Versie 3.0 vervuild water WAter zuiveren Proef 1 Bezinken Materialen

Nadere informatie

Kikker. en de warme dag. Groep 1 t/m 4 basisonderwijs

Kikker. en de warme dag. Groep 1 t/m 4 basisonderwijs Kikker en de warme dag Groep 1 t/m 4 basisonderwijs Achtergrond leskist De leskist Kikker en de warme dag is gebaseerd op het gelijknamige prentenboek naar Max Velthuijs uit de serie Kikker & vriendjes

Nadere informatie

10. ZINKEN EN DRIJVEN Experimenteer met de volgende stoffen! Zet een kruisje in de juiste kolom!

10. ZINKEN EN DRIJVEN Experimenteer met de volgende stoffen! Zet een kruisje in de juiste kolom! 10. ZINKEN EN DRIJVEN Experimenteer met de volgende stoffen! Zet een kruisje in de juiste kolom! steen hout was piepschuim kurk stukje beton stof zinken drijven Wat kan je zeggen over het soortelijk gewicht

Nadere informatie

OntdekZelf - magnetisme

OntdekZelf - magnetisme Werkwijze Alle OntdekZelf experimenten zijn bedoeld voor de leerling om zelf te ontdekken. Laat de leerling vanaf het begin werken met zijn materialen en ontdekken hoe hij tot een antwoord of een werkende

Nadere informatie

Drijven en zinken. tabel met dichtheden

Drijven en zinken. tabel met dichtheden Drijven en zinken 1 Massa, volume en dichtheid 2 Archimedes 3 Homogene voorwerpen in een vloeistof 4 Drijvende voorwerpen 5 Zwaartekracht 6 Opwaartse kracht; wet van Archimedes 7 Samenvatting en schematisch

Nadere informatie

Richting geven aan het onderwijs in meten en meetkunde TAL bovenbouw

Richting geven aan het onderwijs in meten en meetkunde TAL bovenbouw Richting geven aan het onderwijs in meten en meetkunde TAL bovenbouw werkboek verdiepingspracticum 24 ste Panama-conferentie januari 2006 Noordwijkerhout talbovenbouw@fi.uu.nl Leg uit Meten met verschillende

Nadere informatie

Van-A jaar van de chemie!

Van-A jaar van de chemie! Van-A-3 2011 jaar van de chemie! Didactische suggesties Doelen Deze Actuakrant verschijnt naar aanleiding van het jaar van de chemie. De Verenigde Naties hebben, op initiatief van IUPAC, de Internationale

Nadere informatie

Papier recyclen. Inlage

Papier recyclen. Inlage Inlage A1 Papier maken Voor deze opdracht heb je de volgende materialen nodig: A - 1 Drielenzige loep B - 3 Bladen viltpapier C - 1 Reinigingsdoek D - 1 Zeef E - 1 Scheprand F - Stapel oude kranten G -

Nadere informatie

Kettingreacties. Docentenhandleiding. Lesmateriaal 1-3 VMBO. Dit lesmateriaal is voor gebruik in de klas én in NEMO

Kettingreacties. Docentenhandleiding. Lesmateriaal 1-3 VMBO. Dit lesmateriaal is voor gebruik in de klas én in NEMO Kettingreacties Docentenhandleiding Lesmateriaal 1-3 VMBO Dit lesmateriaal is voor gebruik in de klas én in NEMO Informatie bij dit lesmateriaal NEMO en onderwijs NEMO heeft een uitgebreid gratis educatief

Nadere informatie

Paddenstoelen in de klas alle groepen

Paddenstoelen in de klas alle groepen Paddenstoelen in de klas alle groepen werkbladen Uitgave: ANMEC Paddenstoelen in de klas Werkbladen Redactie Paula Wanner Lay-out Jolanda van der Heijden Met dank aan: De Hortus, Centrum voor Natuur en

Nadere informatie

Webquest boot maken. Thom Schreuder. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Webquest boot maken. Thom Schreuder. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Thom Schreuder 21 January 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/71360 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Proefjes. Leerkrachtenhandleiding. Lesmateriaal groep 7-8. Dit lesmateriaal is voor gebruik in de klas én in NEMO

Proefjes. Leerkrachtenhandleiding. Lesmateriaal groep 7-8. Dit lesmateriaal is voor gebruik in de klas én in NEMO Proefjes Leerkrachtenhandleiding Lesmateriaal groep 7-8 Dit lesmateriaal is voor gebruik in de klas én in NEMO Informatie bij dit lesmateriaal NEMO en onderwijs NEMO heeft een uitgebreid gratis educatief

Nadere informatie

Lespakket Water. Instructieblad groep 3 & 4. Inhoud pakket - Achtergrondinformatie. Lessuggesties:

Lespakket Water. Instructieblad groep 3 & 4. Inhoud pakket - Achtergrondinformatie. Lessuggesties: Lespakket Water Instructieblad groep 3 & 4 Inhoud pakket - Achtergrondinformatie - Instructieblad groep 3 & 4 - Materialen van het pakket * 2 plastic potten * 1 potje melk * 1 potje met thee * 1 potje

Nadere informatie

Doe een flinke scheut olie in de pan en fruit de ui en wortel op laag vuur aan. Voeg ruim een halve liter water toe en zet het vuur hoger

Doe een flinke scheut olie in de pan en fruit de ui en wortel op laag vuur aan. Voeg ruim een halve liter water toe en zet het vuur hoger Italiaanse tomtatensoep Per 4 personen 1 liter 1 ui 2 teentjes knoflook 1 wortel 2 blikken gepelde tomaten Olijfolie Suiker Chilipoeder 50 ml slagroom Potje pesto Snij de uit en wortel heel klein Doe een

Nadere informatie

les Vragenblad 1 Dominoreeks Datum: Naam: Bij vragen met een * zet je een rondje om het goede antwoord. Mijn groepje was: blauw / geel / rood / groen*

les Vragenblad 1 Dominoreeks Datum: Naam: Bij vragen met een * zet je een rondje om het goede antwoord. Mijn groepje was: blauw / geel / rood / groen* Vragenblad 1 Dominoreeks Datum: Naam: les 1 Bij vragen met een * zet je een rondje om het goede antwoord. Mijn groepje was: blauw / geel / rood / groen* Vraag 3 Ik had zelf het volgende bedacht: Vraag

Nadere informatie

Haal de bliksem in huis!

Haal de bliksem in huis! Hiernaast zie je gravure van een bolbliksem, één van de vijf soorten bliksem die er zijn. Lange tijd dachten wetenschappers dat het een bestaan van de bolbliksem een fabeltje was maar tegenwoordig denkt

Nadere informatie

Ik plaats mijn boog in de wolken; die zal het teken zijn van het verbond tussen mij en de aarde.

Ik plaats mijn boog in de wolken; die zal het teken zijn van het verbond tussen mij en de aarde. De regenboog God heeft een boog in de wolken geplaatst om ons aan het verbond te laten herinneren. Er zal nooit meer zo n grote zondvloed komen, dat heel de aarde onder water staat. Laten we een regenboog

Nadere informatie

Drijven maar! 3-5. Auteur : Kristof Van de Keere, VIVES, Belgium. jaar. Wetenschappelijke inhoud: Natuurwetenschap

Drijven maar! 3-5. Auteur : Kristof Van de Keere, VIVES, Belgium. jaar. Wetenschappelijke inhoud: Natuurwetenschap 3-5 jaar Wetenschappelijke inhoud: Natuurwetenschap Beoogde concepten/vaardigheden: Beoogde leeftijdsgroep: 3-5 jaar oud Duur van de activiteit: 20 minuten Samenvatting: Deze activiteit past binnen een

Nadere informatie

Lichtbreking en weerkaatsing

Lichtbreking en weerkaatsing Vuurtorens danken hun naam aan de vuren die vroeger branden om schepen in de nacht te helpen hun weg te vinden. De Brandaris op Terschelling is de oudste vuurtoren in Nederland. Het was ook de eerste vuurtoren

Nadere informatie

Wat heb je nodig? Water Een koffiefilter Stiften in een donkere kleur (Let op: geen watervaste stiften!) 1 Satéprikker Schaar Glas Liniaal

Wat heb je nodig? Water Een koffiefilter Stiften in een donkere kleur (Let op: geen watervaste stiften!) 1 Satéprikker Schaar Glas Liniaal Proefje: Toverwater Wat heb je nodig? Water Een koffiefilter Stiften in een donkere kleur (Let op: geen watervaste stiften!) 1 Satéprikker Schaar Glas Liniaal Wat gebeurt er? Hoe denk je dat dat komt?

Nadere informatie

Verplaats zoveel mogelijk water (met daarin een kurkboot) over een zo lang mogelijke waterweg, van een hoger gelegen punt naar een lager gelegen punt.

Verplaats zoveel mogelijk water (met daarin een kurkboot) over een zo lang mogelijke waterweg, van een hoger gelegen punt naar een lager gelegen punt. Groep 1 & 2 Team van maximaal 4 leerlingen Lesbrief voor leerkracht Uitdaging Verplaats zoveel mogelijk water (met daarin een kurkboot) over een zo lang mogelijke waterweg, van een hoger gelegen punt naar

Nadere informatie

Papier maken in de klas

Papier maken in de klas Energieneutraal 2040 Aalsmeer - Amstelveen - Diemen - Ouder-Amstel - Uithoorn Groep 5 t/m 8 Informatieblad + Docentenhandleiding De regio zit vol energie! www.natuurmilieuweb.nl Overzicht Colofon COLOFON

Nadere informatie

Regen en het weer voorspellen

Regen en het weer voorspellen Uitdager van de maand Regen en het weer voorspellen Natuur en Techniek, Groep 7/8 Algemeen Titel Regen en het weer voorspellen Cognitieve doelen en vaardigheden voor excellente leerlingen Het maken van

Nadere informatie

Drijven en zinken. Wetenschap en technologie verbindt vakken. Groep 3/4

Drijven en zinken. Wetenschap en technologie verbindt vakken. Groep 3/4 Drijven en zinken Wetenschap en technologie verbindt vakken Groep 3/4 Februari 2016 Verantwoording 2016 SLO (nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling ), Enschede Dit is een geactualiseerde overdruk

Nadere informatie

En wat nu als je voorwerpen hebt die niet even groot zijn?

En wat nu als je voorwerpen hebt die niet even groot zijn? Dichtheid Als je van een stalen tentharing en een aluminium tentharing wilt weten welke de grootte massa heeft heb je een balans nodig. Vaak kun je het antwoord ook te weten komen door te voelen welk voorwerp

Nadere informatie

S C I E N C E C E N T E R

S C I E N C E C E N T E R EEN ADEMBENEMEND INSTRUMENT Een liedje fluiten is niet zo makkelijk. Je lippen en je tong moet je in allerlei bochten wringen. Met een muziekinstrument gaat het al een stukje makkelijker. Even blazen en

Nadere informatie

gist luchtige schimmels

gist luchtige schimmels gist luchtige schimmels Zonder microben zou jouw ontbijt er heel anders uitzien. Dan was er bijvoorbeeld geen brood, geen kaas en geen yoghurt. Ook heel veel ander eten en drinken, zoals wijn, bier, koffie,

Nadere informatie

Doezijde. Zelf verf maken. Wat ga je doen? Je gaat zelf verf maken en hier ook mee verven!

Doezijde. Zelf verf maken. Wat ga je doen? Je gaat zelf verf maken en hier ook mee verven! Doezijde Zelf verf maken Wat ga je doen? Je gaat zelf verf maken en hier ook mee verven! Wat heb je nodig? Spullen Kwast of penseel Vel wit A4 papier om op te verven 4 schaaltjes Limonadeglas 4 theelepeltjes

Nadere informatie

DOCENT. Thema: Water BEESTJES IN DE SLOOT. groep 1 en 2. Stadshagen

DOCENT. Thema: Water BEESTJES IN DE SLOOT. groep 1 en 2. Stadshagen In en rondom is veel water te vinden, zoals slootjes, weteringen maar ook het Zwarte Water en de Millingerplas. In het thema water gaan de kleuters onderzoeken welke dieren er in en rondom het water bij

Nadere informatie

Materiaal (per groep):

Materiaal (per groep): 9-11 jaar Benaming van de activiteit: Wetenschappelijke inhoud: Natuurkunde Beoogde concepten: Dichtheid van vaste stoffen en vloeistoffen Beoogde leeftijdsgroep: 9-11 jaar Duur van de activiteit: 3 uur

Nadere informatie

Wa W rm r t m e Inlage

Wa W rm r t m e Inlage Inlage Proef 1 nattigheid - 1 Erlenmeyer (nr. 10) - 1 Rubberen stop (nr. 18) - Heet water Doe wat heet water in de erlenmeyer. Doe de stop erop en kijk wat er gebeurt. Kun je dit beschrijven? Proef 2 Frisse

Nadere informatie

Ook$met$kinderen$van$0$/$4$jaar$de$natuur$in!

Ook$met$kinderen$van$0$/$4$jaar$de$natuur$in! Ook$met$kinderen$van$0$/$4$jaar$de$natuur$in! Inleiding Ook met kinderen van 0-4 jaar kun je de natuur in! Kinderen willen spelen, ontdekken, leren en genieten. Hun leefwereld wordt langzaam groter en

Nadere informatie

Werkblad. LES 9: Ouders. GROEP 5-6. Bijlage 1. Rood actief inspannen/ sporten. Oranje middelmatig inspannen.

Werkblad. LES 9: Ouders.  GROEP 5-6. Bijlage 1. Rood actief inspannen/ sporten. Oranje middelmatig inspannen. Werkblad Bijlage 1 Rood actief inspannen/ sporten Oranje middelmatig inspannen Rust Werkblad, vervolg Bijlage 2 Deze pagina zal vaker uitgeprint moeten worden om een beweegdagboek voor de hele week te

Nadere informatie

Leergebied: Noord. Energie. Aardrijkskunde Nederland. omzetting

Leergebied: Noord. Energie. Aardrijkskunde Nederland. omzetting Techniekkit: Domein: Competentie: Leergebied: Noord Energie Ontwerpen Aardrijkskunde Nederland omzetting Toepassen Reflectie 1. Ook in de winter kun je sporten in Friesland. Welke tocht schaatsen mensen

Nadere informatie

Leskist THEMA-handleiding Drijven en zinken met Jip en Janneke Groep 3-4

Leskist THEMA-handleiding Drijven en zinken met Jip en Janneke Groep 3-4 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Leskist THEMA-handleiding Drijven en zinken met Jip en Janneke

Nadere informatie

De paashaas is de kleurenkluts kwijt

De paashaas is de kleurenkluts kwijt ... Pasen... kleuren groep 1-2 De paashaas is de kleurenkluts kwijt In dit project is de paashaas de kleurenkluts kwijt. Hierdoor haalt hij alle kleuren door elkaar. Dit is voor een paashaas natuurlijk

Nadere informatie

HANDLEIDING LESMATERIAAL KIJK OP DE DIJK INLEIDING

HANDLEIDING LESMATERIAAL KIJK OP DE DIJK INLEIDING HANDLEIDING LESMATERIAAL KIJK OP DE DIJK INLEIDING Het Wetterskip Fryslân is gestart met versterkingen en verhogingen van verschillende dijken in het beheersgebied. De werkzaamheden maken deel uit van

Nadere informatie

van Mars is nagemaakt

van Mars is nagemaakt Reis naar Mars GROEP 3-4 23 25 & 20 minuten, verdeeld over 2 lessen 1, 5 en 8 De leerling weet: dat er ijzer in de grond van de planeet Mars zit dat roest een reactie is van ijzer en zuurstof (in de aanwezigheid

Nadere informatie

AAN DE SLAG Arbeid verricht door de wrijvingskracht (thema 1)

AAN DE SLAG Arbeid verricht door de wrijvingskracht (thema 1) Arbeid verricht door de wrijvingskracht (thema 1) Is de arbeid die moet verricht worden op een voorwerp om dat voorwerp over een afstand h omhoog te brengen, afhankelijk van de gevolgde weg? Kies een van

Nadere informatie

De Grote Wetenschapsdag 2015

De Grote Wetenschapsdag 2015 De Grote Wetenschapsdag 2015 - De Grote Wetenschapsdag 2015 - Dagindeling - Introductie o Introductieproef 1 De Witte Bloem o Introductieproef 2 Water en Geld - Verkenning deel 1 o Verkenningsproef 1 -

Nadere informatie

Schooloverstijgend TECHNOLOGIE-PROJECT. te land. te land. ter zee. en in de. lucht. lucht. lucht

Schooloverstijgend TECHNOLOGIE-PROJECT. te land. te land. ter zee. en in de. lucht. lucht. lucht te land te land ter zee ter ter zee zee te land en in de Opdracht 1 e leerjaar : Parachute bouwen. Probleemstelling : Een last (bijvoorbeeld een playmobiel-mannetje) moet veilig naar beneden kunnen zweven.

Nadere informatie

- toelichting op het programma - Zet de radio eens aan. Wil je koffie? Hé, hoe kan dat nou, de computer doet het niet, o ja de stekker zit niet in

- toelichting op het programma - Zet de radio eens aan. Wil je koffie? Hé, hoe kan dat nou, de computer doet het niet, o ja de stekker zit niet in Techniek Praktisch - toelichting op het programma - Zet de radio eens aan. Wil je koffie? Hé, hoe kan dat nou, de computer doet het niet, o ja de stekker zit niet in We zijn de hele dag afhankelijk van

Nadere informatie

THEMA 3 WEER & KLIMAAT. LES 2 Golfstromen. Deze les gaat over: Bij dit thema horen ook: Golfstromen in de oceanen Verschil landijs zee-ijs

THEMA 3 WEER & KLIMAAT. LES 2 Golfstromen. Deze les gaat over: Bij dit thema horen ook: Golfstromen in de oceanen Verschil landijs zee-ijs Powered by ESA NEMO NSO SPACE EXPO WNF THEMA 3 WEER & KLIMAAT LES 2 Golfstromen Deze les gaat over: Golfstromen in de oceanen Verschil landijs zee-ijs Bij dit thema horen ook: Les 1 In het ISS Les 3 Weer

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inhoud van de leskist

Inhoudsopgave. Inhoud van de leskist Inhoudsopgave Inhoud van de leskist... Inleiding... Leerdoelen... Opbouw van de les 1. Voorbereiding voor de leerkracht... 2. Introductie Brief van de jutter... 3. Veldwerk in de schoolomgeving Afval jutten...

Nadere informatie

Sheet 2: Bekijk met de kinderen de tussenstand van Afval the Game op Instagram en/of Facebook. Hoe gaat het bij de kinderen met inzamelen?

Sheet 2: Bekijk met de kinderen de tussenstand van Afval the Game op Instagram en/of Facebook. Hoe gaat het bij de kinderen met inzamelen? Afval the Game Docentenhandleiding les 2 Duur Voor deze les hebt u ongeveer 80 minuten nodig. Leerdoelen De kinderen hebben in de vorige les geleerd dat het belangrijk is om plastic te scheiden, zodat

Nadere informatie

Massa Volume en Dichtheid. Over Betuwe College 2011 Pagina 1

Massa Volume en Dichtheid. Over Betuwe College 2011 Pagina 1 Massa Volume en Dichtheid Over Betuwe College 2011 Pagina 1 Inhoudsopgave 1 Het volume... 3 1.1 Het volume berekenen.... 3 1.2 Volume 2... 5 1.3 Symbolen en omrekenen... 5 2 Massa... 6 3 Dichtheid... 7

Nadere informatie

Voorbereiding post 1. De kringloop van het water Groep 6-7-8

Voorbereiding post 1. De kringloop van het water Groep 6-7-8 Voorbereiding post 1 De kringloop van het water Groep 6-7-8 Welkom bij IVN Valkenswaard-Waalre Dit is de digitale voorbereiding op post 1: De kringloop van het water, voor groep 6, 7 en 8. Inhoud: Algemeen

Nadere informatie

Natraject Toelichting voor de leerkracht Een Talentkrachtige les

Natraject Toelichting voor de leerkracht Een Talentkrachtige les Natraject Toelichting voor de leerkracht Ter afsluiting van het bezoek aan de Magneet zijn er twee lessen waaruit gekozen kan worden: Een korte les van 1 uur of een lesmiddag van 2 uur. Een Talentkrachtige

Nadere informatie

Vincent-stripverhaal MAKEN VOELEN SAMENWERKEN KIJKEN. Expertisecentrum Kunsttheorie Primair Onderwijs www.expertisecentrum-kunsttheorie-po.

Vincent-stripverhaal MAKEN VOELEN SAMENWERKEN KIJKEN. Expertisecentrum Kunsttheorie Primair Onderwijs www.expertisecentrum-kunsttheorie-po. Vincent-stripverhaal Expertisecentrum Kunsttheorie Primair Onderwijs Vincent-stripverhaal Een opdracht voor groep 5 of 6 gericht op inleven en maken. Leerlingen maken samen een stripverhaal, gebaseerd

Nadere informatie

7. 123 187 45 - - - - - - + 355 8. 35/595\17 59 35 245 245

7. 123 187 45 - - - - - - + 355 8. 35/595\17 59 35 245 245 Antwoorden CITO 14-15 1. 295 187 - - - - - - + 482 2. 11/935\85 93 Hoe vaak past 11 in 93 88 8*11=88, dit is het grootste getal dat we van 93 af kunnen halen. 55 93-88=5 dan schuiven we de andere 5 ook

Nadere informatie

Sheets inleiding ontwerpen

Sheets inleiding ontwerpen Sheets inleiding ontwerpen Boten bouwen Periode 4 themaklas Doel van het project Bedenk een ontwerp voor een boot Verkoop dit ontwerp aan de baas (ik) Bouw je eigen ontwerp De winnaars winnen een bouwpakket

Nadere informatie