Anatomie / fysiologie. Zenuwstelsel overzicht. Perifeer zenuwstelsel AFI1. Zenuwstelsel 1

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Anatomie / fysiologie. Zenuwstelsel overzicht. Perifeer zenuwstelsel AFI1. Zenuwstelsel 1"

Transcriptie

1 Anatomie / fysiologie Zenuwstelsel 1 FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 1 1 Zenuwstelsel overzicht Encephalon = hersenen Spinalis = wervelkolom Medulla = merg perifeer centraal hersenzenuwen spinale zenuwen grensstreng Medulla spinalis = ruggenmerg encephalon medulla spinalis FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 1 2 Perifeer perifeer centraal Spinale zenuwen hersenzenuwen grensstreng somatisch autonoom FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 1 3

2 Centraal perifeer centraal encephalon medulla spinalis truncus cerebri diëncephalon cerebellum cerebrum truncus = stam cerebri = van de hersenen cerebellum = kleine hersenen cerebrum = grote hersenen diëncephalon = tussenhersenen FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 1 4 Zenuwstelsel: functies Registreren van prikkels Verwerken van prikkels Opwekken van prikkels Reageren op prikkels Psychische activiteiten Coördineren van functies Regulatie van weefsels en organen FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 1 5 Prikkel en prikkelgeleiding Prikkel is een actiepotentiaal, dat is een elektrisch stroompje dat zich over de celmembraan voortplant Prikkelvoortgeleiding middels elektrisch signaal Prikkel bestaat uit aan/uit of 0/1, dus codering Informatie is gecodeerd, codering van zeer complexe informatie middels frequentiefluctuatie FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 1 6

3 Fysiologische indeling van het Willekeurig, animaal, somatisch efferente banen van hersenschors naar willekeurige spieren motorisch afferente banen uit huid, spieren, zintuigen naar hersenschors sensorisch FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 1 7 Fysiologische indeling van het Onwillekeurig, vegetatief, autonoom efferente banen sympatisch (het lichaam is actief) parasympatisch (het lichaam is in rust) afferente banen visceroafferenten of interosensoren FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 1 8 Anatomische indeling van het Centraal : structuren bekleed met hersen- en ruggenmergvliezen Geheel gelegen binnen het skelet oogspier oogzenuw hersenschors zenuw cerebellum FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 1 9

4 Centraal : overzicht 1 encephalon (grote hersenen) 2 Cerebellum (kleine hersenen) 3 truncus cerebri (hersenstam) A mesencephalon (middenhersenen) B pons C medulla oblongata (verlengde merg) 4 medulla spinalis (ruggenmerg) niet zichtbaar: diëncephalon (tussenhersenen ) FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 1 10 Anatomische indeling van het Perifeer : structuren buiten de hersenvliezen gelegen buiten het skelet gelegen FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 1 11 Perifeer : overzicht 12 paar hersenzenuwen (1) 32 paar ruggenmergzenuwen (2) 2 sympatische grensstrengen (3) intramurale ganglia (niet zichtbaar) FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 1 12

5 Zenuwweefsel Cellen met sterk vertakte uitlopers. Via deze uitlopers kunnen zenuwimpulsen over grotere afstand vervoerd worden. Vormt een netwerk van verbindingen. Zenuwcel heeft de volgende onderdelen; cellichaam met nucleus (kern) dendrieten, korte uitloper die impuls naar cellichaam toe geleiden. neurieten, lange uitlopers, die impuls van het cellichaam af geleiden. FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 1 13 Neuron of zenuwcel Functie = prikkels opvangen uit de buitenwereld en doorgeven aan centraal systeem (hersenen) en het doorgeven van het signaal naar een volgende cel Zeer gespecialiseerd en daardoor nauwelijks in staat tot vermeerdering FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 1 14 Neuronen Zenuwweefsel functie prikkelgeleiding prikkelopvang uit de periferie naar centrale systeem prikkels genereren in centrale deel doelorgaan prikkels doorschakelen Gliacellen of steuncellen functie: voeding, bescherming en steun van neuronen FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 1 15

6 Neuron bouw Dendriet grote aantallen nemen prikkels op en geven door naar kern soms meerdere impulsen nodig Cellichaam of perikaryon nucleus of kern (geen deling) Axon of neuriet geeft signaal door naar volgende cel of einddoel FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 1 16 Soorten neuronen FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 1 17 Neuron met een aantal synapsen FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 1 18

7 Bouw neuron: dendriet ontvangeenheid grote aantallen nemen prikkels op en geven door naar kern prikkel transport na overschrijding drempelwaarde dendriet nucleus of kern cellichaam myeline axon synaptisch eindplaatje Complexe dendriet boom FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 1 19 Bouw neuron: cellichaam cellichaam of perikaryon met nucleus of kern (geen deling) dendriet nucleus of kern cellichaam myeline axon synaptisch eindplaatje FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 1 20 Bouw neuron: axon geeft signaal door naar volgende cel of einddoel (van cel af) soms omgeven door myelineschede, witte isolatielaag en cel/schede van Schwann op regelmatige afstand insnoeringen (van Ranvier) (1mm). dendriet nucleus of kern cellichaam myeline axon synaptisch eindplaatje FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 1 21

8 Axon of neuriet Myelineschede PZS CZS Kan zeer lang zijn probleem met voeding CZS voeding door gliacellen PZS voeding door cellen van Schwann FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 1 22 Voortplanting impuls (actiepotentiaal) Door prikkeling van de membraan verandert de permeabiliteit (doorlaatbaarheid) van de membraan Na+ naar celinwendige, Nainflux (instroom) K+ naar celuitwendige, K- efflux (uitstroom) FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 1 23 Membraanpotentiaal in rust Intracellulair: - negatief geladen - K+ - negatief geladen eiwitmoleculen Extracellulair: - positief geladen - Na+ - Cl- Door Na/K pomp en permeabiliteit van de celmembraan blijft concentratieverschil bestaan. Doorlaatbaarheid is verschillend: Eiwit- kan de cel niet uit K+ kan gemakkelijk naar buiten lekken Na+ kan moeilijk naar binnen FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 1 24

9 Membraanpotentiaal in rust Chemische gradiënt: Verschil in K + binnen / buiten K + via membraan naar buiten (diffusie) Na + via membraan naar binnen (diffusie) Elektrische gradiënt: Door het verschil in hoeveelheid K + - Na + uitwisseling intracellulair tekort aan pos. ionen en teveel aan neg. eiwit. Rustpotentiaal = - 70 mv FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 1 25 Actieve membraanpoorten Chemisch gereguleerd Openen/sluiten door neurotransmitter Synapsen Spanning gereguleerd Openen/sluiten door spanningsverschil (ionenconcentraties) impulsvoortgeleiding Mechanisch gereguleerd Reageren op fysieke druk Tast en drukreceptoren FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 1 26 Membraanpotentiaal in rust Rustpotentiaal blijft intact door natrium/kaliumpomp (enzymatische pomp) is actief proces (energie) 3 Na ionen 2 K ionen Naast deze regulatie van de rustpotentiaal zijn er ook actieve membraanpoorten. FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 1 27

10 Schakelcel of schakelneuron interneuron of schakelneuron brengt signaal over naar volgende zenuw etc. synaps = contactplaats tussen 2 neuronen waar transmissie (overdracht) plaatsheeft motorisch eindplaatje is een neuron die signaal rechtstreeks doorgeeft aan de spier axon reageert op elke prikkel FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 1 28 Transmissie - synaps Typen synapsen faciliterend / exciterend inhiberend Eigenschappen synaps prikkelvertraging eenrichtingsverkeer transmitter in vacuolen o.i.v. prikkeling lediging d.m.v. exocytose. wordt vrijwel meteen geïnactiveerd of weer opgenomen. FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 1 29 Transmissie - synaps Synaptische knop Vacuolen (blaasjes) met neurotransmitter Synaptische spleet Contactplaats postsynaptisch neuron Interneuron of schakelcel of schakelneuron FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 1 30

11 Bouw synaps 1 synaps 2 telodendriet 3 mitochondrium 4 vacuolen of synapsblaasjes 5 synapsspleet Impulsoverdracht naar volgend neuron 6 membraan van volgende neuron FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 1 31 Acetylcholine geeft bij motorisch eindplaatje of volgende neuron opnieuw een impuls of elektrische prikkeling FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 1 32 Transmissie - synaps Of het postsynaptisch neuron depolariseert is afhankelijk van o.a. sterkte van de prikkel, hoeveelheid prikkels (meerdere synapsen) en de frequentie van de prikkels. Geen depolarisatie subliminale prikkel < 10 mv Schakelcel of schakelneuron FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 1 33

12 Neuron met een aantal synapsen FHV2009 / Cxx / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 1 34

Les 18 Zenuwstelsel 1

Les 18 Zenuwstelsel 1 Les 18 Zenuwstelsel 1 Zenuwweefsel, neuron, depolarisatie, neurotransmitters, CZS, vegatatief, sensorisch, motorisch ANZN 1e leerjaar - Les 18 - Matthieu Berenbroek, 2000-2011 1 Zenuwweefsel Cellen met

Nadere informatie

Beide helften van de hersenen zijn met elkaar verbonden door de hersenbalk. De hersenstam en de kleine hersenen omvatten de rest.

Beide helften van de hersenen zijn met elkaar verbonden door de hersenbalk. De hersenstam en de kleine hersenen omvatten de rest. Biologie SE4 Hoofdstuk 14 Paragraaf 1 Het zenuwstelsel kent twee delen: 1. Het centraal zenuwstelsel bevindt zich in het centrum van het lichaam en bestaat uit de neuronen van de hersenen en het ruggenmerg

Nadere informatie

H5 Begrippenlijst Zenuwstelsel

H5 Begrippenlijst Zenuwstelsel H5 Begrippenlijst Zenuwstelsel acetylcholine Vaak voorkomende neurotransmitter, bindt aan receptoren en verandert de permeabiliteit van het postsynaptische membraan voor specifieke ionen. animatie synaps

Nadere informatie

2. Van welke van de onderstaande factoren is de hartslagfrequentie NIET afhankelijk? a. de wil b. lichamelijke activiteiten c.

2. Van welke van de onderstaande factoren is de hartslagfrequentie NIET afhankelijk? a. de wil b. lichamelijke activiteiten c. Take-home toets Thema 4.6 Anatomie en fysiologie van het centrale en perifere zenuwstelsel 1. Door activiteiten van de nervus vagus wordt a. de hartslagfrequentie verhoogd b. de hartslagfrequentie verlaagd

Nadere informatie

H2 Bouw en functie. Alle neuronen hebben net als gewone cellen een gewone cellichaam.

H2 Bouw en functie. Alle neuronen hebben net als gewone cellen een gewone cellichaam. Soorten zenuw cellen Neuronen H2 Bouw en functie Alle neuronen hebben net als gewone cellen een gewone cellichaam. De informatie stroom kan maar in een richting vloeien, van dendriet naar het axon. Dendrieten

Nadere informatie

Onwillekurig of Autonoom Ingedeeld in parasympatisch en orthosympatisch

Onwillekurig of Autonoom Ingedeeld in parasympatisch en orthosympatisch Paragraaf 8.1 en 8.2 perifere zenuwstelsel Uitlopers van zenuwcellen buiten de hersenen en het ruggenmerg centrale zenuwstelsel Zenuwcellen en uitlopers in hersenen en ruggenmerg autonome zenuwstelsel

Nadere informatie

Opdrachten, woordenlijsten en stellingen behorende bij Cxx56 Neurologisch systeem / Zenuwstelsel

Opdrachten, woordenlijsten en stellingen behorende bij Cxx56 Neurologisch systeem / Zenuwstelsel Opdrachten, woordenlijsten en stellingen behorende bij Cxx56 Neurologisch systeem / Zenuwstelsel Inleiding Uit recent startbekwaamhedenonderzoek en uit studentevaluaties, is naar voren gekomen dat ten

Nadere informatie

Zenuwcellen met Nissl-substantie

Zenuwcellen met Nissl-substantie Zenuwcellen met Nissl-substantie Download deze pagina als.pdf, klik hier Bronvermelding: 1 Theorie: Junqueira L.C. en Carneiro J. (2004, tiende druk), Functionele histologie, Maarssen. Uitgeverij Elsevier.

Nadere informatie

vwo zintuigen, zenuwen en spieren 2010

vwo zintuigen, zenuwen en spieren 2010 vwo zintuigen, zenuwen en spieren 2010 Integratie In onderstaande afbeelding is schematisch de regulatie van een aantal animale en vegetatieve functies bij de mens weergegeven. Al deze functies spelen

Nadere informatie

Het zenuwstelsel. Het zenuwstelsel bestaat uit het centrale zenuwstelsel (hersenen en ruggenmerg) en het perifere zenuwstelsel. Figuur 3.7 boek p. 68.

Het zenuwstelsel. Het zenuwstelsel bestaat uit het centrale zenuwstelsel (hersenen en ruggenmerg) en het perifere zenuwstelsel. Figuur 3.7 boek p. 68. 1 Elke gedachte/ gevoel/ actie komt op de één of andere manier door het zenuwstelsel. Ze kunnen niet voorkomen zonder het zenuwstelsel. is een complexe combinatie van cellen (functie: zorgen dat organismen

Nadere informatie

2 Hoe zal bij het onderzoek naar een geschikte medicatie tegen bepaalde hersenaandoeningen hiermee rekening gehouden moeten worden?

2 Hoe zal bij het onderzoek naar een geschikte medicatie tegen bepaalde hersenaandoeningen hiermee rekening gehouden moeten worden? Examentrainer Vragen De bloed-hersenbarrière Hersenziekten zijn in het algemeen lastig te behandelen met medicijnen. Dit komt doordat het grootste deel van het bloedvatenstelsel in de hersenen heel erg

Nadere informatie

Grijze stof wordt gevormd door de cellichamen van de neuronen en de. Witte stof wordt gevormd door de met myeline omgeven neurieten

Grijze stof wordt gevormd door de cellichamen van de neuronen en de. Witte stof wordt gevormd door de met myeline omgeven neurieten If the brain were so simple we could understand it, we would be so simple we couldn t - Lyall Watson Bart van der Meer theorieles 15 GOI Met bijzonder veel dank aan Ellen Brink, Rita Dijk Bewerkt door

Nadere informatie

H3: de cellen van het zenuwstelsel

H3: de cellen van het zenuwstelsel H3: de cellen van het zenuwstelsel Zenuwcellen en steuncellen Zenuwweefsel: 1) Zenuwcel/neuron: morfologische en functionele eenheden van het zenuwstelsel verwerken info, sturen info door en slaan info

Nadere informatie

Anatomie / fysiologie. Centraal/perifeer zenuwstelsel AFI1. Autonoom zenuwstelsel algemeen. Zenuwstelsel 5. Staat niet onder invloed van de wil

Anatomie / fysiologie. Centraal/perifeer zenuwstelsel AFI1. Autonoom zenuwstelsel algemeen. Zenuwstelsel 5. Staat niet onder invloed van de wil Anatomie / fysiologie Zenuwstelsel 5 FHV2009 / Cxx56 9+10 / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 5 1 Centraal/perifeer centraal perifeer medulla spinalis autonoom somatisch sympatisch parasympatisch FHV2009

Nadere informatie

Lens plat of lens bol?

Lens plat of lens bol? Lens plat of lens bol? Lens plat of lens bol? In de verte kijken: plat Spannen kringspieren of radiale spieren in iris? Spannen kringspieren of radiale spieren in iris? Van donker naar licht: pupil wordt

Nadere informatie

DOCENT: A. SEWSAHAI Havo HENRY N. HASSANKHAN SCHOLENGEMEENSCHAP LELYDORP [HHS-SGL] Thema: Regeling

DOCENT: A. SEWSAHAI Havo HENRY N. HASSANKHAN SCHOLENGEMEENSCHAP LELYDORP [HHS-SGL] Thema: Regeling DOCENT: A. SEWSAHAI Havo HENRY N. HASSANKHAN SCHOLENGEMEENSCHAP LELYDORP [HHS-SGL] Thema: Regeling Doelstellingen: De student moet: de bouw en functies van het zenuwstelsel kunnen beschrijven de functies

Nadere informatie

WERKING VAN HET ZENUWSTELSEL

WERKING VAN HET ZENUWSTELSEL WERKING VAN HET ZENUWSTELSEL Om de werking van psychopharmaca, de pharmaca die op onze hersenen inwerken en daarmee onze geest beïnvloeden, te begrijpen is enig inzicht in de werking en de bouw van hersenen

Nadere informatie

H4: elektrisch geladen celmembranen

H4: elektrisch geladen celmembranen H4: elektrisch geladen celmembranen Meten van membraanpotentialen en stromen Zenuwcellen kunnen prikkels ontvangen en vervoeren exciteerbare cellen Stromen geladen deeltjes in waterige milieus (=wateroplosbare

Nadere informatie

Gedragsneurowetenschappen

Gedragsneurowetenschappen Hoofdstuk 2: Bouw van het zenuwstelsel Gedragsneurowetenschappen Andries Van Wesel (= auteursnaam: Andreas Vesalius) Wordt als een van de grootste anatomen beschouwd aller tijden Heeft precies beschrijvingen

Nadere informatie

Examen Voorbereiding Waarneming Regeling

Examen Voorbereiding Waarneming Regeling Examen Voorbereiding Waarneming Regeling Teylingen College Leeuwenhorst 2015/2016 Thema 6 Waarneming en Regeling Begrippenlijst: Begrip Normwaarde Negatieve terugkoppeling Positieve terugkoppeling Homeostase

Nadere informatie

voortgeleidingssnelheid van de actiepotentiaal

voortgeleidingssnelheid van de actiepotentiaal Hoofdstuk 6 Neuronale impulsoverdracht Intermezzo 6.1 Vorming van de myelineschede 2 Intermezzo 6.2 Meting van de elektrische activiteit van neuronen en de 4 voortgeleidingssnelheid van de actiepotentiaal

Nadere informatie

spasticiteit en decerebratiestijfheid

spasticiteit en decerebratiestijfheid Hoofdstuk 10 Beweging en bewegingscontrole Intermezzo 10.1 Ontregeling van de activiteit van de γ-motorische neuronen: 2 spasticiteit en decerebratiestijfheid Intermezzo 10.2 Macro- en microanatomie van

Nadere informatie

Examen Medische Vakken

Examen Medische Vakken Examen Medische Vakken Neurologie, psychiatrie, dermatologie AGN 4e jaar, cohort 07-11 1. Het aantal paren hersenzenuwen is a. 4 b. 12 c. 6 d. 8 2. Met het begrip Centraal Motorisch Neuron (CMN) wordt

Nadere informatie

DOCENT: A. SEWSAHAI VWO KLASSE 6

DOCENT: A. SEWSAHAI VWO KLASSE 6 DOCENT: A. SEWSAHAI VWO KLASSE 6 HENRY N. HASSANKHAN SCHOLENGEMEENSCHAP LELYDORP [HHS-SGL] ARTHUR A. HOOGENDOORN ATHENEUM - VRIJE ATHENEUM - AAHA De student moet: de bouw en functies van het zenuwstelsel

Nadere informatie

Module: Pacemaker in het brein - h45. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Module: Pacemaker in het brein - h45. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 20 July 2016 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/74820 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Fenotype nakomelingen. donker kort 29 donker lang 9 wit kort 31 wit- lang 11

Fenotype nakomelingen. donker kort 29 donker lang 9 wit kort 31 wit- lang 11 1. Bij honden is het allel voor donkerbruine haarkleur (E) dominant over het allel voor witte haarkleur (e). Het allel voor kort haar (F) is dominant over het allel voor lang haar (f). Een aantal malen

Nadere informatie

1. De Nernst potentiaal vertegenwoordigt een evenwichtssituatie in de zenuwcel. Welk statement beschrijft deze situatie het beste? 1: De elektrische en de diffusiekrachten houden elkaar precies in evenwicht.

Nadere informatie

Ruggenmerg Hersenen. Hersenstam Cerebellum Diencephalon Telencephalon. Somatisch zenuwstelsel Autonoom zenuwstelsel

Ruggenmerg Hersenen. Hersenstam Cerebellum Diencephalon Telencephalon. Somatisch zenuwstelsel Autonoom zenuwstelsel HOOFDSTUK 2: BOUW VAN HET ZENUWSTELSEL Onderdelen van het zenuwstelsel Centraal zenuwstelsel Ruggenmerg Hersenen Hersenstam Cerebellum Diencephalon Telencephalon Medulla Pons Mesencephalo Perifeer zenuwstelsel

Nadere informatie

Door: Charlotte Simons Arts, yogadocent yin en yang en acupuncturist io

Door: Charlotte Simons Arts, yogadocent yin en yang en acupuncturist io Door: Charlotte Simons Arts, yogadocent yin en yang en acupuncturist io Kracht van herhaling! Homeostase: een proces binnen het interne milieu van meercellige organismen dat voor een stabiel evenwicht

Nadere informatie

V5 Begrippenlijst Hormonen

V5 Begrippenlijst Hormonen V5 Begrippenlijst Hormonen ADH Hormoon dat de terugresorptie van water in de nierkanaaltjes stimuleert. adrenaline Hormoon dat door het bijniermerg wordt afgescheiden. Adrenaline wordt ook door zenuwvezels

Nadere informatie

3. Van welke structuren is het het meest waarschijnlijk dat je ze bij een rat in één (rechte) coronale doorsnede vindt?

3. Van welke structuren is het het meest waarschijnlijk dat je ze bij een rat in één (rechte) coronale doorsnede vindt? Vragen neuroanatomie en neurotransmissie 1. Gegeven zijn de volgende stellingen: I. De globus pallidus ontwikkelt zich uit het telencephalon II. De substantia nigra vindt zijn oorsprong in het mesencephalon

Nadere informatie

Thema 5 Regeling en waarneming Doelstelling 1 Homeostase bij de mens Homeostase Dynamisch evenwicht Homeostatische regelkringen

Thema 5 Regeling en waarneming Doelstelling 1 Homeostase bij de mens Homeostase Dynamisch evenwicht Homeostatische regelkringen Thema 5 Regeling en waarneming Doelstelling 1 Homeostase bij de mens Homeostase : het min of meer constant houden van de omstandigheden (het interne milieu) in een organisme door middel van regelkringen

Nadere informatie

Casuïstiek voor doktersassistenten Ik heb barstende hoofdpijn ISBN 978 90 313 7884 5. Hoofdstuk 1: Medische achtergrondkennis

Casuïstiek voor doktersassistenten Ik heb barstende hoofdpijn ISBN 978 90 313 7884 5. Hoofdstuk 1: Medische achtergrondkennis Antwoorden ISBN 978 90 313 7884 5 Hoofdstuk 1: Medische achtergrondkennis 1.1 Centrale zenuwstelsel Onderdelen hersenen 1. voorhoofdskwab 2. sensorische schors 3. achterhoofdskwab 4. slaapkwab 5. verlengde

Nadere informatie

Carol Dweck en andere knappe koppen

Carol Dweck en andere knappe koppen Carol Dweck en andere knappe koppen in de (plus)klas 2011 www.lesmateriaalvoorhoogbegaafden.com 2 http://hoogbegaafdheid.slo.nl/hoogbegaafdheid/ theorie/heller/ 3 http://www.youtube.com/watch?v=dg5lamqotok

Nadere informatie

HOOFDSTUK 1: CELLEN VAN ONS LICHAAM...

HOOFDSTUK 1: CELLEN VAN ONS LICHAAM... DE ZENUWCEL HOOFDSTUK 1: CELLEN VAN ONS LICHAAM... 3 Cellen, weefsels en organen (grondig lezen)... 3 Cellulaire differentiatie (grondig lezen)... 3 Delen van de cel (grondig lezen)... 4 Celmembraan (grondig

Nadere informatie

Anatomie / fysiologie

Anatomie / fysiologie Anatomie / fysiologie Zenuwstelsel 4 FHV2009 / Cxx56 7+8 / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 4 1 De basale kernen hebben een taak bij het coördineren van bepaalde bewegingen. De rode kern is gestoord

Nadere informatie

HORMONALE EN NEURALE REGULATIE ZICHTBAAR MAKEN IN DE KLAS

HORMONALE EN NEURALE REGULATIE ZICHTBAAR MAKEN IN DE KLAS HORMONALE EN NEURALE REGULATIE ZICHTBAAR MAKEN IN DE KLAS Beste docent, Welkom bij de workshop Hormonale en neurale regulatie zichtbaar maken in de klas. We gaan vooral veel doen de komende vijf kwartier.

Nadere informatie

Uit waarnemingen en voorbeelden de relatie prikkel-reactie vaststellen

Uit waarnemingen en voorbeelden de relatie prikkel-reactie vaststellen School: Vak: AV Biologie Leerplan: D/2012/7841/003 Handboek: Biogenie 3.1 (leerboek + werkboek) Leerkracht: Graad: 2de graad ASO Leerjaar: 1ste leerjaar Aantal lestijden/week: 1u/week Schooljaar: les leerplan

Nadere informatie

GEZONDHEIDSKUNDE-AFP LES 1. Het zenuwstelsel

GEZONDHEIDSKUNDE-AFP LES 1. Het zenuwstelsel GEZONDHEIDSKUNDE-AFP LES 1 Het zenuwstelsel 1 INLEIDING Zenuwstelsel Bouw en ligging van het zenuwstelsel Het centrale zenuwstelsel Het perifere zenuwstelsel Werking van het zenuwstelsel Het willekeurige

Nadere informatie

De hersenen. 1. Anatomie en ontwikkeling 2. De grote hersenen

De hersenen. 1. Anatomie en ontwikkeling 2. De grote hersenen LES 13 De hersenen 1. Anatomie en ontwikkeling 2. De grote hersenen NOTA BENE Moeilijk: Complexe anatomie Gezichtspunten: voor, achter, boven, onder, links, rechts Vele functies Bewust / onbewust autonoom

Nadere informatie

Het brein maakt deel uit van een groter geheel, het zenuwstelsel. Schematisch kan het zenuwstelsel als volgt in kaart worden gebracht:

Het brein maakt deel uit van een groter geheel, het zenuwstelsel. Schematisch kan het zenuwstelsel als volgt in kaart worden gebracht: Ons brein Het brein maakt deel uit van een groter geheel, het zenuwstelsel. Schematisch kan het zenuwstelsel als volgt in kaart worden gebracht: De hersenen zijn onderdeel van het zogenoemde centrale zenuwstelsel.

Nadere informatie

Regeling. Regeling is het regelen van allerlei processen in het lichaam. Regeling vindt plaats via twee orgaanstelsels: Zenuwstelsel.

Regeling. Regeling is het regelen van allerlei processen in het lichaam. Regeling vindt plaats via twee orgaanstelsels: Zenuwstelsel. Regeling Regeling is het regelen van allerlei processen in het lichaam. Regeling vindt plaats via twee orgaanstelsels: (1) Zenuwstelsel (2) Hormoonstelsel Verschillen in bouw en functie: bestaat uit functie

Nadere informatie

Matthieu Berenbroek. Les 1 Inleiding. Opzet Lessen. Tentamen. Pluis, niet pluis! Site:

Matthieu Berenbroek. Les 1 Inleiding. Opzet Lessen. Tentamen. Pluis, niet pluis! Site: Pluis, niet pluis! Matthieu Berenbroek Docent geneeskunde Fontys Hogeschool Verpleegkunde Site: http://www.berenbroek.eu e-mail: matthieu@berenbroek.eu ANZN 1e leerjaar - Les 01 - Matthieu Berenbroek,

Nadere informatie

Theorie-examen Fysiologie 21 april 2006.

Theorie-examen Fysiologie 21 april 2006. Theorie-examen Fysiologie 21 april 2006. 1. Welke bestanddelen horen, onder normale omstandigheden, niet voor te komen in urine? A. Hormonen en afbraakproducten. B. Eiwitten. C. Zouten. 2. Wat is een voorbeeld

Nadere informatie

GEDRAGSNEUROWETENSCHAPPEN SAMENVATTING 2010 2011 1 E BACHELOR PSYCHOLOGIE

GEDRAGSNEUROWETENSCHAPPEN SAMENVATTING 2010 2011 1 E BACHELOR PSYCHOLOGIE GEDRAGSNEUROWETENSCHAPPEN SAMENVATTING 2010 2011 1 E BACHELOR PSYCHOLOGIE 1 Figuur 1.1 enkele voorbeelden van celtypes Tabel 1.1 functies van een aantal cellen 2 1. Cellen van ons lichaam CELLEN, WEEFSELS

Nadere informatie

1. Welke rol heeft Cajal gespeeld in de geschiedenis van de Neurowetenschappen?

1. Welke rol heeft Cajal gespeeld in de geschiedenis van de Neurowetenschappen? Tentamen Neurobiologie 29 juni 2007 9.00 12.00 hr Naam: Student nr: Het tentamen bestaat uit 28 korte vragen. Het is de bedoeling dat u de vragen beantwoordt in de daarvoor gereserveerde ruimte tussen

Nadere informatie

H8: motorische cellen

H8: motorische cellen H8: motorische cellen Reflexbogen Elke gedraging = gevolg van gecoördineerde spierbewegingen = samentrekking (contractie) van skeletspieren is een respons van een prikkel die verwerkt wordt in het centrale

Nadere informatie

Samenvattingen. Samenvatting Thema 6: Regeling. Basisstof 1. Zenuwstelsel regelt processen:

Samenvattingen. Samenvatting Thema 6: Regeling. Basisstof 1. Zenuwstelsel regelt processen: Samenvatting Thema 6: Regeling Basisstof 1 Zenuwstelsel regelt processen: - regelen werking spieren en klieren - verwerking van impulsen van zintuigen Zintuigcellen: - staan onder invloed van prikkels

Nadere informatie

Tentamen Neuroanatomie en Fysiologie 1008 mei 2007

Tentamen Neuroanatomie en Fysiologie 1008 mei 2007 Tentamen Neuroanatomie en Fysiologie 1008 mei 2007 1. De Nernst potentiaal vertegenwoordigt een evenwichtssituatie in de zenuwcel. Welk statement beschrijft deze situatie het beste? 1: De elektrische en

Nadere informatie

De hersenen: het meest complexe orgaan van het menselijk lichaam

De hersenen: het meest complexe orgaan van het menselijk lichaam De hersenen: het meest complexe orgaan van het menselijk lichaam De hersenen C. Lafosse Revalidatieziekenhuis RevArte Om de stoornissen en beperkingen van iemand met een hersenletsel te leren kennen en

Nadere informatie

HOOFDSTUK 1: CELLEN VAN ONS LICHAAM

HOOFDSTUK 1: CELLEN VAN ONS LICHAAM HOOFDSTUK 1: CELLEN VAN ONS LICHAAM Cellen, weefsels en organen (grondig lezen) Cellen: Organen: Weefsel: kleinste functionele eenheden van ons lichaam zeer uiteenlopende morfologie (=vorm/bouw) die samenhangt

Nadere informatie

INDOCTRINATIE DE HERSENEN EN DE TOEPASSING IN PRAKTIJK NADER BEKEKEN

INDOCTRINATIE DE HERSENEN EN DE TOEPASSING IN PRAKTIJK NADER BEKEKEN INDOCTRINATIE DE HERSENEN EN DE TOEPASSING IN PRAKTIJK NADER BEKEKEN Sil Gaertner en Sjoerd Bekkers Profielwerkstuk 11 februari 2015 Titel: Indoctrinatie, de hersenen en de toepassing in praktijk nader

Nadere informatie

H.6 regeling. Samenvatting

H.6 regeling. Samenvatting H.6 regeling Samenvatting Zenuwstelsel Het zenuwstelsel bestaat uit: Centrale zenuwstelsel ( bestaat uit: grote hersenen, kleine hersenen, hersenstam en ruggenmerg Zenuwen Functies van zenuwstelsel: Verwerken

Nadere informatie

Uit waarnemingen en voorbeelden de relatie prikkel- reactie vaststellen

Uit waarnemingen en voorbeelden de relatie prikkel- reactie vaststellen School: Vak: AV Biologie Leerplan: D/2012/7841/004 Handboek: Biogenie 3.2 (leerboek + werkboek) Leerkracht: Graad: 2de graad ASO Leerjaar: 1ste leerjaar Aantal lestijden/week: 2u/week Schooljaar: les leerplan

Nadere informatie

Spinal efferents and afferents of the periaqueductal gray Mouton, Leonora

Spinal efferents and afferents of the periaqueductal gray Mouton, Leonora Spinal efferents and afferents of the periaqueductal gray Mouton, Leonora IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please check

Nadere informatie

GEZONDHEIDSKUNDE. Het menselijk lichaam

GEZONDHEIDSKUNDE. Het menselijk lichaam GEZONDHEIDSKUNDE Het menselijk lichaam 1 KENMERKEN VAN HET LEVEN Anatomie à wetenschap die zich bezighoudt met de bouw van het menselijk lichaam (waar ligt wat?). Fysiologie à Wetenschap die zich bezighoudt

Nadere informatie

Inhoud. Zenuwstelsel. Inleiding. Basiselementen van het zenuwstelsel. Ruggenmerg en ruggenmergzenuwen

Inhoud. Zenuwstelsel. Inleiding. Basiselementen van het zenuwstelsel. Ruggenmerg en ruggenmergzenuwen Inhoud Zenuwstelsel Inleiding 1 1 Overzicht van het zenuwstelsel 2 Ontwikkeling en indeling 2 Functiecircuits 2 Ligging van het zenuwstelsel in het lichaam 4 Ontwikkeling en bouw van de hersenen 6 Ontwikkeling

Nadere informatie

5. Waarop berust de werking van het neurotoxine BOTOX als anti- rimpel middel?

5. Waarop berust de werking van het neurotoxine BOTOX als anti- rimpel middel? 1. Waar vindt snelle geleiding plaats van elektrische signalen in een neuron? 1. In de axonen die omgeven zijn door een myeline schede 2. In de dendrieten die voorzien zijn van diverse ionkanalen 3. In

Nadere informatie

Zenuwstelsel a3. Wat kun je hier intekenen wat goed weergeeft waar dit hoofdstuk over gaat?

Zenuwstelsel a3. Wat kun je hier intekenen wat goed weergeeft waar dit hoofdstuk over gaat? Zenuwstelsel a3 Wat kun je hier intekenen wat goed weergeeft waar dit hoofdstuk over gaat? Bewustwording 1 Wanneer wordt een mens zich bewust van prikkels? A Als de prikkels worden omgezet in impulsen.

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 0.1 Netwerkmodel voor passieve geleiding langs een zenuwcel.. 2

Inhoudsopgave. 0.1 Netwerkmodel voor passieve geleiding langs een zenuwcel.. 2 Inhoudsopgave 01 Netwerkmodel voor passieve geleiding langs een zenuwcel 2 1 01 Netwerkmodel voor passieve geleiding langs een zenuwcel I Figuur 1: Schematische voorstelling van een deel van een axon Elk

Nadere informatie

We kunnen het zenuwstelsel daarom onderverdelen in de controlekamer: het centrale zenuwstelsel en informatiewegen: het perifere zenuwstelsel.

We kunnen het zenuwstelsel daarom onderverdelen in de controlekamer: het centrale zenuwstelsel en informatiewegen: het perifere zenuwstelsel. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 Het zenuwstelsel De hersenen, het ruggenmerg en de zenuwen in je lichaam vormen samen het zenuwstelsel.

Nadere informatie

H10: plastische cellen

H10: plastische cellen H10: plastische cellen Neuroplasticiteit: Ontwikkeling van het zenuwstelsel Beschadiging: ischemisch letsel (beroerte), lesie of traumatisch letsel, etc Informatie-opslag in de hersenen Ontwikkeling van

Nadere informatie

Anatomie / fysiologie. Team anatomie/fysiologie AFI1. Anatomie / fysiologie / pathologie. Cxx53 1 en 2. Milieu interieur Uitwisseling van stoffen

Anatomie / fysiologie. Team anatomie/fysiologie AFI1. Anatomie / fysiologie / pathologie. Cxx53 1 en 2. Milieu interieur Uitwisseling van stoffen Anatomie / fysiologie Cxx53 1 en 2 Milieu interieur Uitwisseling van stoffen 1 Team anatomie/fysiologie Alfabetische volgorde achternaam Matthieu Berenbroek Jan Borm Simone Egberts Eric van Roon Nol van

Nadere informatie

Les 19 Zenuwstelsel 2

Les 19 Zenuwstelsel 2 Les 19 Zenuwstelsel 2 Sympatisch - parasympatisch ZS, lumbaal punctie, verlammingen, piramide baan (CMN), extrapiramdaal ANZN 1e leerjaar - Les 19 - Matthieu Berenbroek, 2000-2011 1 Sympathische parasympathische

Nadere informatie

H6: zintuigcellen. Zintuiglijke waarneming

H6: zintuigcellen. Zintuiglijke waarneming H6: zintuigcellen Zintuiglijke waarneming *Zintuiglijke waarneming / perceptie = proces dat instaat voor registratie van omgevingsprikkels verwerking interpretatie 4 types van zintuiglijke waarneming 1.

Nadere informatie

Antwoorden. Casuïstiek voor apothekersassistenten Ik heb barstende hoofdpijn ISBN 978 90 313 7886 9. Hoofdstuk 1: Medische achtergrondkennis

Antwoorden. Casuïstiek voor apothekersassistenten Ik heb barstende hoofdpijn ISBN 978 90 313 7886 9. Hoofdstuk 1: Medische achtergrondkennis Antwoorden ISBN 978 90 313 7886 9 Hoofdstuk 1: Medische achtergrondkennis 1.1 Centrale zenuwstelsel Onderdelen hersenen 1. voorhoofdskwab 2. sensorische schors 3. achterhoofdskwab 4. slaapkwab 5. verlengde

Nadere informatie

Hoofdstuk 1: Electrofysiologie van het hart

Hoofdstuk 1: Electrofysiologie van het hart Hoofdstuk 1: Electrofysiologie van het hart Chapter 21, blz. 504 t/m 528: Cardiac electrophysiology and the electrocardiogram Het bestaat uit een hoop verschillende cellen, met elk een eigen functie. Ze

Nadere informatie

Beste student, Wij hopen dat jullie met veel plezier gebruik zullen gaan maken van onze samenvattingen. Met vriendelijke groet,

Beste student, Wij hopen dat jullie met veel plezier gebruik zullen gaan maken van onze samenvattingen. Met vriendelijke groet, Beste student, Periode twee is van start gegaan. Dit betekend dat wij druk voor jullie in de weer zijn om onze samenvattingen te perfectioneren. Ter ondersteuning van je studie bieden wij kwalitatief hoogwaardige

Nadere informatie

NEUROFISIOLOGISCH KADER

NEUROFISIOLOGISCH KADER NEUROFISIOLOGISCH KADER Optimens Sane - MNI Therapie Microcurrent Neuro Insertion Therapie De innovatie in de pijnzorg Auteurs: Kris Dierckxsens, product specialist MC/DC, deskundige MNI-therapy Mish Dierckxsens,

Nadere informatie

Serotonergic Control of the Developing Cerebellum M. Oostland

Serotonergic Control of the Developing Cerebellum M. Oostland Serotonergic Control of the Developing Cerebellum M. Oostland Nederlandse samenvatting De ontwikkeling van de hersenen is een proces dat nauwgezet gereguleerd wordt, zowel voor als na de geboorte, en is

Nadere informatie

Thema: Zintuigen, zenuwstelsel en spieren - H 5

Thema: Zintuigen, zenuwstelsel en spieren - H 5 Auteur VO-content Laatst gewijzigd 04 May 2016 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/74818 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Pijn en prikkelgeleiding

Pijn en prikkelgeleiding j1 Pijn en prikkelgeleiding L.H.D.J. Booij Volgens de World Health Organisation is pijn een onplezierige gewaarwording die optreedt bij dreigende weefselbeschadiging. Fysiologisch gezien gaat het dus om

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLANDSE SAMENVATTING Wat verandert er in het zenuwstelsel als een dier iets leert? Hoe worden herinneringen opgeslagen in de hersenen? Hieraan ten grondslag ligt het vermogen van het zenuwstelsel om

Nadere informatie

Chapter 7. Nederlandse samenvatting

Chapter 7. Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Veel mensen kennen in hun omgeving wel iemand die lijdt aan multiple sclerose (MS). Het is een ernstige ziekte met een grillig verloop, waarbij perioden

Nadere informatie

Didactisch dossier. Museum voor Natuurwetenschappen Vautierstraat 29 1000 Brussel info@natuurwetenschappen.be

Didactisch dossier. Museum voor Natuurwetenschappen Vautierstraat 29 1000 Brussel info@natuurwetenschappen.be V.U. Camille Pisani - vautierstraat 29 1000 Brussel Didactisch dossier Museum voor Natuurwetenschappen Vautierstraat 29 1000 Brussel info@natuurwetenschappen.be Inhoud 1. Voor een geslaagd bezoek aan de

Nadere informatie

Moleculaire genetica en functioneel onderzoek van mutaties in HSPB8 geassocieerd met erfelijke motorische zenuwaandoeningen

Moleculaire genetica en functioneel onderzoek van mutaties in HSPB8 geassocieerd met erfelijke motorische zenuwaandoeningen Moleculaire genetica en functioneel onderzoek van mutaties in HSPB8 geassocieerd met erfelijke motorische zenuwaandoeningen Lezing door Dr. Joy Irobi-Devolder naar aanleiding van de prijsuitreiking van

Nadere informatie

kanaalstroom in individuele cellen

kanaalstroom in individuele cellen Hoofdstuk 4 Membraanpotentiaal Intermezzo 4.1 De rustpotentiaal in formules 2 Intermezzo 4.2 De membraan als elektrisch circuit 4 Intermezzo 4.3 Meting van de membraanpotentiaal en van de 6 kanaalstroom

Nadere informatie

ondersteuning, vorming van de bloed-hersen barrière, opruimen van toxische stoffen en de

ondersteuning, vorming van de bloed-hersen barrière, opruimen van toxische stoffen en de NEDERLANDSE SAMENVATTING Proteomische karakterisatie van perisynaptische astrocyten in synaptische plasticiteit Astrocyten zijn de meest voorkomende cellen in de hersenen en hebben een veelvoud aan functies,

Nadere informatie

Ooit nagedacht over wat er gebeurt onder een halsband?

Ooit nagedacht over wat er gebeurt onder een halsband? Ooit nagedacht over wat er gebeurt onder een halsband? Bij mensen kan slechts 1 w h i p l a s h a c c i d e n t langdurige pijn en lijden veroorzaken. De anatomie van de hond is fundamenteel gelijk aan

Nadere informatie

Inhoud. Woord vooraf 1 1. Over de auteurs 1 2. Redactionele verantwoording 1 3 Curriculummodel 1 3 Didactisch concept Basiswerken 1 4

Inhoud. Woord vooraf 1 1. Over de auteurs 1 2. Redactionele verantwoording 1 3 Curriculummodel 1 3 Didactisch concept Basiswerken 1 4 Inhoud Woord vooraf 1 1 Over de auteurs 1 2 Redactionele verantwoording 1 3 Curriculummodel 1 3 Didactisch concept Basiswerken 1 4 1 Cellen en weefsels 1 6 1.1 Kenmerken van het leven 1 7 1.2 De opbouw

Nadere informatie

Alles rondom Groningen: facebook.com/slimstuderengroningen Alles rondom Geneeskunde: facebook.com/slimstuderengnkgroningen

Alles rondom Groningen: facebook.com/slimstuderengroningen Alles rondom Geneeskunde: facebook.com/slimstuderengnkgroningen Voorwoord Beste nieuwe Geneeskundestudenten! Na jullie kennismaking met Groningen in de Kei-week is het nu eindelijk tijd om kennis te maken met jullie eigen studie. Het is altijd een fantastische periode

Nadere informatie

Koud hè De Wim Hof Iceman methode

Koud hè De Wim Hof Iceman methode Koud hè De Wim Hof Iceman methode Inleiding op workshop Wim Hof, de Iceman Han Loozen Johan Hiel 5 1 Even voorstellen.. Han Loozen (huisarts, Panningen) en Johan Hiel (neuroloog St. Annaziekenhuis Geldrop)

Nadere informatie

VAK: BIOLOGIE METHODE: Biologie voor jou 3VMBO- BK Deel 1 en 2 KLAS: 3 CONTACTUREN PER WEEK: 3 x 50 minuten per week

VAK: BIOLOGIE METHODE: Biologie voor jou 3VMBO- BK Deel 1 en 2 KLAS: 3 CONTACTUREN PER WEEK: 3 x 50 minuten per week PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING TSG VMBO CURSUSJAAR 2016-2017 NIVEAU BASIS VAK: BIOLOGIE METHODE: Biologie voor jou 3VMBO- BK Deel 1 en 2 KLAS: 3 CONTACTUREN PER WEEK: 3 x 50 uten per week P periode

Nadere informatie

Eerst even een testje

Eerst even een testje Frans Bleumer Frans Bleumer Eerst even een testje Een krant is beter dan een weekblad. Het strand is beter dan de straat. In het begin kun je beter rennen dan wandelen. Je zult het vaker moeten proberen.

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Dit proefschrift behandelt moleculaire veranderingen die plaatsvinden in de hersenen van de rat na blootstelling aan morfine, een verslavende stof. Dit type onderzoek is zowel

Nadere informatie

De hersenen en het ruggenmerg communiceren met spieren en zintuigen door middel van perifere

De hersenen en het ruggenmerg communiceren met spieren en zintuigen door middel van perifere De hersenen en het ruggenmerg communiceren met spieren en zintuigen door middel van perifere zenuwen die zich door het hele lichaam vertakken. Op deze manier zijn wij in staat informatie uit onze omgeving

Nadere informatie

De Hersenen. Historisch Overzicht. Inhoud college de Hersenen WAT IS DE BIJDRAGE VAN 'ONDERWERP X' AAN KUNSTMATIGE INTELLIGENTIE?

De Hersenen. Historisch Overzicht. Inhoud college de Hersenen WAT IS DE BIJDRAGE VAN 'ONDERWERP X' AAN KUNSTMATIGE INTELLIGENTIE? De Hersenen Oriëntatie, september 2002 Esther Wiersinga-Post Inhoud college de Hersenen historisch overzicht (ideeën vanaf 1800) van de video PAUZE neurofysiologie - opbouw van neuronen - actie potentialen

Nadere informatie

1) Tot de flexorenvan de knie behoort o.a. A) M Soleus B) M Glutaeus maximus C) M Gastrocnemius D) M Vastus medialis. Vragen les 1 fysiologie

1) Tot de flexorenvan de knie behoort o.a. A) M Soleus B) M Glutaeus maximus C) M Gastrocnemius D) M Vastus medialis. Vragen les 1 fysiologie 1) Tot de flexorenvan de knie behoort o.a. A) M Soleus B) M Glutaeus maximus C) M Gastrocnemius D) M Vastus medialis Vragen les 1 fysiologie 2) Aan de spina iliaca anterior superior (sias) hechten vast:

Nadere informatie

Docent: A. Sewsahai Thema: Zintuigelijke waarneming

Docent: A. Sewsahai Thema: Zintuigelijke waarneming HENRY N. HASSENKHAN SCHOLENGEMEENSCHAP LELYDORP [HHS-SGL] ARTHUR A. HOOGENDOORN ATHENEUM - VRIJE ATHENEUM - AAHA Docent: A. Sewsahai Thema: Zintuigelijke waarneming De student moet de verschillende typen

Nadere informatie

Samenvatting in het Nederlands

Samenvatting in het Nederlands Samenvatting in het Nederlands Algemeen Een goed functionerend zenuwstelsel is van essentieel belang voor ons dagelijkse, bewuste en onbewuste handelen en denken. Het functioneren van het zenuwstelsel

Nadere informatie

1 Eindtermen. 1.1 Onderzoekend leren. 1.2 Wetenschap en samenleving

1 Eindtermen. 1.1 Onderzoekend leren. 1.2 Wetenschap en samenleving 1 Eindtermen Hieronder volgt een opsomming van eindtermen voor de tweede graad (nl. onderzoekend leren (eindtermen 1 t.e.m. 12), wetenschap en samenleving (eindtermen 13 t.e.m. 21) en attitudes (22* t.e.m.

Nadere informatie

Theorie - herexamen Fysiologie 23 mei 2008

Theorie - herexamen Fysiologie 23 mei 2008 Theorie - herexamen Fysiologie 23 mei 2008 1. Waar wordt het groeihormoon gevormd? A. In de hypofyse. B. In het bijniermerg. C. In de pancreas. 2. Wat is een kenmerk van een weefsel? A. Het is altijd opgebouwd

Nadere informatie

H5: Communicatie tussen zenuwcellen

H5: Communicatie tussen zenuwcellen H5: Communicatie tussen zenuwcellen Synaptische transmissie Synaps: contactplaats van een neuron met een ander neuron of neuron met spiercellen of kliercellen Elektrische synaps: Cytoplasmatische bruggetjes

Nadere informatie