Les 18 Zenuwstelsel 1

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Les 18 Zenuwstelsel 1"

Transcriptie

1 Les 18 Zenuwstelsel 1 Zenuwweefsel, neuron, depolarisatie, neurotransmitters, CZS, vegatatief, sensorisch, motorisch ANZN 1e leerjaar - Les 18 - Matthieu Berenbroek, Zenuwweefsel Cellen met sterk vertakte uitlopers. Via deze uitlopers kunnen zenuwimpulsen over grotere afstand vervoerd worden. Vormt een netwerk van verbindingen. Zenuwcel heeft de volgende onderdelen; cellichaam met kern dendrieten, korte uitloper die impuls naar cellichaam toe geleiden. neurieten, lange uitlopers, die impuls van het cellichaam af geleiden. neurieten zijn omgeven door myelineschede, soort witte isolatie. Met op regelmatige afstand insnoeringen. De insnoeringen van Ranvier (1mm). ANZN 1e leerjaar - Les 18 - Matthieu Berenbroek, Neuron of zenuwcel Zeer gespecialiseerd en daardoor nauwelijks in staat tot vermeerdering gliacellen of steuncellen zijn voor voeding van het neuron functie = prikkels opvangen uit de buitenwereld en doorgeven aan centraal systeem (hersenen) en het doorgeven van het signaal naar een volgende cel ANZN 1e leerjaar - Les 18 - Matthieu Berenbroek,

2 Neuron bouw Cellichaam of perikaryon nucleus of kern (geen deling) dendriet grote aantallen nemen prikkels op en geven door naar kern soms meerdere impulsen nodig axon geeft signaal door naar volgende cel of einddoel ANZN 1e leerjaar - Les 18 - Matthieu Berenbroek, Neuron met een aantal synapsen ANZN 1e leerjaar - Les 18 - Matthieu Berenbroek, axonen Kunnen zeer lang zijn, celkern geeft onvoldoende voeding Cellen van Schwann geven in perifeer ZS voeding, soms meerdere axonen gliacellen of oligodendrocyt voeding binnen CZS zenuwcellen met een myelineschede zijn dikker en sneller (myeline = isolatie) insnoeringen van Ranvier geven sprongsgewijze zenuwimpuls voortplanting ANZN 1e leerjaar - Les 18 - Matthieu Berenbroek,

3 LG, fig , blz = neuriet 2 = mergschede 3 = insnoering van Ranvier 4 = kern cel van Schwann 5 = schede van Schwann Via het overspringen van het elektrische signaal van de ene insnoering van Ranvier naar de volgende krijgen we saltatorische (sprongsgewijze) impulsgeleiding ANZN 1e leerjaar - Les 18 - Matthieu Berenbroek, Schakelcel of schakelneuron Synaps = contactplaats tussen 2 neuronen waar transmissie (overdracht) plaatsheeft schakelneuron brengt signaal over naar volgende zenuw etc. motorisch eindplaatje is een neuron die signaal rechtstreeks doorgeeft aan de spier axon reageert op elke prikkel ANZN 1e leerjaar - Les 18 - Matthieu Berenbroek, Voortplanting impuls Prikkeling van de membraan verandert de permeabiliteit(doorlaatbaarheid) van de membraan => Na+ naar celinwendige Na-influx (instroom) K+ naar celuitwendige K-efflux (uitstroom) Hierdoor celinwendige positief (actiepotentiaal) door enzymatische pomp (Na/K-pomp) weer naar rust (repolarisatie) refractaire periode is geen prikkel op te wekken ANZN 1e leerjaar - Les 18 - Matthieu Berenbroek,

4 1 depolarisatie 2 rustpotentiaal 3 extracellulair 4 intracellulair 5 repolarisatie 6 K + -efflux 7 Na + -influx 8 verplaatsing lading over membraan LG, fig , blz. 271 Depolarisatie en impulsgeleiding in zenuwvezel, door natrium-influx wordt het celinwendige positief t.o.v. aangrenzende membraangedeelte => netto verplaatsing naar rechts ANZN 1e leerjaar - Les 18 - Matthieu Berenbroek, Prikkelvoortgeleiding Prikkelvoortgeleiding middels elektrisch signaal welke bestaat uit aan/uit of 0/1, dus codering, codering zeer complexe informatie Prikkel geeft een actiepotentiaal, dat is een elektrisch stroompje dat zich over de celmembraan voortplant Zenuwcel in rust K + -ionen intracellulair dan m.i. (milieu interieur) ANZN 1e leerjaar - Les 18 - Matthieu Berenbroek, Impulsoverdracht naar volgende Impulsoverdracht gaat middels neurotransmissie, neuro-neuronale transmissie en neuromusculaire-transmissie transport middels transmitterstoffen, zoals acetylcholine, adrenaline via synapsblaasjes vrij in synapsspleet en dan prikkeling volgende neuron of motoneuron twee groepen neurotransmitters: exciterende / excitatie = stimulerende bv acetylcholine inhiberende / inhibitie = remmende bv serotonine ANZN 1e leerjaar - Les 18 - Matthieu Berenbroek,

5 Bouw synaps 1 synaps 2 telodendriet 3 mitochondrium 4 vacuolen of synapsblaasjes 5 synapsspleet 6 membraan van volgende neuron LG, fig a, blz. 273 Impulsoverdracht naar volgend neuron ANZN 1e leerjaar - Les 18 - Matthieu Berenbroek, LG, fig b, blz. 273 Acetylcholine geeft bij motorisch eindplaatje of volgende neuron opnieuw een impuls of elektrische prikkeling ANZN 1e leerjaar - Les 18 - Matthieu Berenbroek, Meest voorkomende transmitters acetylcholine komt voor in m.e.p. (motorisch eindplaatje) aansturing spier en van parasympathische systeem catecholaminen (groep) met adrenaline, noradrenaline en dopamine serotinine is een inhiberende transmitterstof ANZN 1e leerjaar - Les 18 - Matthieu Berenbroek,

6 Nucleus, ganglion, synaps, gliacellen Zenuwcellen met overeenkomstige functie bijeen. CZS = nucleus, perifeer = ganglion synapsoverdracht middels neurotransmittersstof zoals adrenaline neuroglia zijn gliacellen geven naast steun ook voeding en afvoer afval, vormen tevens de bloedhersenbarrière Bloed-hersenbarrière laten alleen vetoplosbare stoffen door, andere stoffen slechts via actief transport ANZN 1e leerjaar - Les 18 - Matthieu Berenbroek, ANZN 1e leerjaar - Les 18 - Matthieu Berenbroek, Codering en aan- / afvoer Afferent = er naar toe = aanvoerend Efferent = er vandaan = afvoerend CODERING Dat wil zeggen de informatie wordt in de sensor gecodeerd in actiepotentialen, door de zenuwbanen doorgegeven of doorgegeven middels neurotransmitters en weer gedecodeerd op de plaats van bestemming modulering middels frequentie en hoeveelheid ANZN 1e leerjaar - Les 18 - Matthieu Berenbroek,

7 zenuwstelsel perifeer centraal autonoom somatisch cerebri medulla spinalis sympatisch parasympatisch truncus cerebri diëncephalon cerebellum cerebrum 12 paar hersenzenuwen mesencephalon pons medulla oblogata thalamus hypothalamus sensibele schors sensorische schors motorische schors associatieve schors lobus frontalis lobus parietalis lobus temporalis lobus occipitalis ANZN 1e leerjaar - Les 18 - Matthieu Berenbroek, centraal zenuwstelsel perifeer centraal autonoom somatisch hersenen ruggenmerg sympatisch parasympatisch hersenstam tussenhersenen kleine hersenen grote hersenen 12 paar hersenzenuwen middenhersenen pons verlengde merg thalamus hypothalamus sensibele schors sensorische schors motorische schors associatieve schors voorhoofdskwab wandbeenkwab slaapkwab achterhoofdskwab ANZN 1e leerjaar - Les 18 - Matthieu Berenbroek, CZS versus perifeer ZS Centraal zenuwstelsel hersenen en ruggenmerg ligt binnen het skelet (schedel, wervelkanaal) Perifeer zenuwstelsel hersenzenuwen en de spinale (van de wervelkolom) zenuwen en hun vertakkingen tractus of baan: meerdere gelijksoortige zenuwen bij elkaar in CZS zenuw of zenuwstreng: meerdere gelijksoortige zenuwen bij elkaar in Perifeer ZS ANZN 1e leerjaar - Les 18 - Matthieu Berenbroek,

8 Functionele indeling ZS Animale zenuwstelsel (willekeurig) alle functies en structuren m.b.t. waarnemen v.d. buitenwereld en de sensoriek en motoriek van het houdings- en bewegingsapparaat Vegetatieve zenuwstelsel (autonoom of onwillekeurig) functies en structuren m.b.t. instandhouding van het lichaam (homeostase), groei en voortplanting ANZN 1e leerjaar - Les 18 - Matthieu Berenbroek, Terminologie Vegetatieve zenuwstelsel (ortho) sympathische parasympathische De onderdelen zijn antagonisten dus het parasympathisch zenuwstelsel is de antagonist van het sympathische zenuwstelsel ANZN 1e leerjaar - Les 18 - Matthieu Berenbroek, Sensorisch versus motorisch Sensorisch zenuwstelsel Opvang, geleiding en verwerking van prikkels Sensoren, perifere sensoren en centrale structuren Motorische zenuwstelsel van het zenuwstelsel via de perifere motorische zenuwen naar de effectorganen ANZN 1e leerjaar - Les 18 - Matthieu Berenbroek,

9 Vegetatieve of autonome ZS Functie = in stand houding homeostase voedsel- vochtopname spijsvertering en uitscheiding bloedsomloop energiehuishouding en vet- en koolhydraatdepots regulatie processen tijdens arbeid en rust alertheid prikkels omgeving en stress vegetatieve uitingen zoals blozen ANZN 1e leerjaar - Les 18 - Matthieu Berenbroek, Voorbeeld 1 Hartwerking en de weerstand van het bloedvaatstelsel wordt zodanig geregeld dat de weefsels die het meeste bloed nodig hebben dat krijgen. Na een zware maaltijd meeste bloed in spijsverteringstractus, geeft een loom gevoel. Bij inspanning meeste bloed in spieren en de darmdoorbloeding wordt geremd. Selectieve vasoconstrictie en vasodilatatie ANZN 1e leerjaar - Les 18 - Matthieu Berenbroek, Voorbeeld 2 Processen die bij schrik op gang komen, waardoor we optimaal op een bedreiging kunnen reageren zijn : Versnelling hartslag en ademhaling glucose afgifte door de lever toename activiteit van de hersenen zodat we de juiste beslissingen kunnen nemen en de noodzakelijke handelingen verrichten ANZN 1e leerjaar - Les 18 - Matthieu Berenbroek,

10 Invloed van het zenuwstelsel op somatische en vegetatieve processen Centraal zenuwstelsel Somatisch deel skeletspieren Vegetatief deel inwendige organen huid houding en beweging homeostasis ANZN 1e leerjaar - Les 18 - Matthieu Berenbroek,

Anatomie / fysiologie. Zenuwstelsel overzicht. Perifeer zenuwstelsel AFI1. Zenuwstelsel 1

Anatomie / fysiologie. Zenuwstelsel overzicht. Perifeer zenuwstelsel AFI1. Zenuwstelsel 1 Anatomie / fysiologie Zenuwstelsel 1 FHV2009 / Cxx56 1+2 / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 1 1 Zenuwstelsel overzicht Encephalon = hersenen Spinalis = wervelkolom Medulla = merg perifeer centraal

Nadere informatie

Beide helften van de hersenen zijn met elkaar verbonden door de hersenbalk. De hersenstam en de kleine hersenen omvatten de rest.

Beide helften van de hersenen zijn met elkaar verbonden door de hersenbalk. De hersenstam en de kleine hersenen omvatten de rest. Biologie SE4 Hoofdstuk 14 Paragraaf 1 Het zenuwstelsel kent twee delen: 1. Het centraal zenuwstelsel bevindt zich in het centrum van het lichaam en bestaat uit de neuronen van de hersenen en het ruggenmerg

Nadere informatie

H5 Begrippenlijst Zenuwstelsel

H5 Begrippenlijst Zenuwstelsel H5 Begrippenlijst Zenuwstelsel acetylcholine Vaak voorkomende neurotransmitter, bindt aan receptoren en verandert de permeabiliteit van het postsynaptische membraan voor specifieke ionen. animatie synaps

Nadere informatie

Onwillekurig of Autonoom Ingedeeld in parasympatisch en orthosympatisch

Onwillekurig of Autonoom Ingedeeld in parasympatisch en orthosympatisch Paragraaf 8.1 en 8.2 perifere zenuwstelsel Uitlopers van zenuwcellen buiten de hersenen en het ruggenmerg centrale zenuwstelsel Zenuwcellen en uitlopers in hersenen en ruggenmerg autonome zenuwstelsel

Nadere informatie

H2 Bouw en functie. Alle neuronen hebben net als gewone cellen een gewone cellichaam.

H2 Bouw en functie. Alle neuronen hebben net als gewone cellen een gewone cellichaam. Soorten zenuw cellen Neuronen H2 Bouw en functie Alle neuronen hebben net als gewone cellen een gewone cellichaam. De informatie stroom kan maar in een richting vloeien, van dendriet naar het axon. Dendrieten

Nadere informatie

BSG; Art talocruralis: scharnier: flexie extensie

BSG; Art talocruralis: scharnier: flexie extensie BSG; Art talocruralis: scharnier: flexie extensie Fysiologie les 12 OSG: Art subtalaris: draaigewricht: inversie(supinatie) eversie(pronatie) Art tarso-metatarsalis: amfiarthrose Art metatarso-phalangae:

Nadere informatie

Grijze stof wordt gevormd door de cellichamen van de neuronen en de. Witte stof wordt gevormd door de met myeline omgeven neurieten

Grijze stof wordt gevormd door de cellichamen van de neuronen en de. Witte stof wordt gevormd door de met myeline omgeven neurieten If the brain were so simple we could understand it, we would be so simple we couldn t - Lyall Watson Bart van der Meer theorieles 15 GOI Met bijzonder veel dank aan Ellen Brink, Rita Dijk Bewerkt door

Nadere informatie

Zenuwcellen met Nissl-substantie

Zenuwcellen met Nissl-substantie Zenuwcellen met Nissl-substantie Download deze pagina als.pdf, klik hier Bronvermelding: 1 Theorie: Junqueira L.C. en Carneiro J. (2004, tiende druk), Functionele histologie, Maarssen. Uitgeverij Elsevier.

Nadere informatie

DOCENT: A. SEWSAHAI Havo HENRY N. HASSANKHAN SCHOLENGEMEENSCHAP LELYDORP [HHS-SGL] Thema: Regeling

DOCENT: A. SEWSAHAI Havo HENRY N. HASSANKHAN SCHOLENGEMEENSCHAP LELYDORP [HHS-SGL] Thema: Regeling DOCENT: A. SEWSAHAI Havo HENRY N. HASSANKHAN SCHOLENGEMEENSCHAP LELYDORP [HHS-SGL] Thema: Regeling Doelstellingen: De student moet: de bouw en functies van het zenuwstelsel kunnen beschrijven de functies

Nadere informatie

Anatomie / fysiologie. Centraal/perifeer zenuwstelsel AFI1. Autonoom zenuwstelsel algemeen. Zenuwstelsel 5. Staat niet onder invloed van de wil

Anatomie / fysiologie. Centraal/perifeer zenuwstelsel AFI1. Autonoom zenuwstelsel algemeen. Zenuwstelsel 5. Staat niet onder invloed van de wil Anatomie / fysiologie Zenuwstelsel 5 FHV2009 / Cxx56 9+10 / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 5 1 Centraal/perifeer centraal perifeer medulla spinalis autonoom somatisch sympatisch parasympatisch FHV2009

Nadere informatie

Opdrachten, woordenlijsten en stellingen behorende bij Cxx56 Neurologisch systeem / Zenuwstelsel

Opdrachten, woordenlijsten en stellingen behorende bij Cxx56 Neurologisch systeem / Zenuwstelsel Opdrachten, woordenlijsten en stellingen behorende bij Cxx56 Neurologisch systeem / Zenuwstelsel Inleiding Uit recent startbekwaamhedenonderzoek en uit studentevaluaties, is naar voren gekomen dat ten

Nadere informatie

vwo zintuigen, zenuwen en spieren 2010

vwo zintuigen, zenuwen en spieren 2010 vwo zintuigen, zenuwen en spieren 2010 Integratie In onderstaande afbeelding is schematisch de regulatie van een aantal animale en vegetatieve functies bij de mens weergegeven. Al deze functies spelen

Nadere informatie

Module: Pacemaker in het brein - h45. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Module: Pacemaker in het brein - h45. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 20 July 2016 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/74820 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Het zenuwstelsel. Het zenuwstelsel bestaat uit het centrale zenuwstelsel (hersenen en ruggenmerg) en het perifere zenuwstelsel. Figuur 3.7 boek p. 68.

Het zenuwstelsel. Het zenuwstelsel bestaat uit het centrale zenuwstelsel (hersenen en ruggenmerg) en het perifere zenuwstelsel. Figuur 3.7 boek p. 68. 1 Elke gedachte/ gevoel/ actie komt op de één of andere manier door het zenuwstelsel. Ze kunnen niet voorkomen zonder het zenuwstelsel. is een complexe combinatie van cellen (functie: zorgen dat organismen

Nadere informatie

Casuïstiek voor doktersassistenten Ik heb barstende hoofdpijn ISBN 978 90 313 7884 5. Hoofdstuk 1: Medische achtergrondkennis

Casuïstiek voor doktersassistenten Ik heb barstende hoofdpijn ISBN 978 90 313 7884 5. Hoofdstuk 1: Medische achtergrondkennis Antwoorden ISBN 978 90 313 7884 5 Hoofdstuk 1: Medische achtergrondkennis 1.1 Centrale zenuwstelsel Onderdelen hersenen 1. voorhoofdskwab 2. sensorische schors 3. achterhoofdskwab 4. slaapkwab 5. verlengde

Nadere informatie

Fenotype nakomelingen. donker kort 29 donker lang 9 wit kort 31 wit- lang 11

Fenotype nakomelingen. donker kort 29 donker lang 9 wit kort 31 wit- lang 11 1. Bij honden is het allel voor donkerbruine haarkleur (E) dominant over het allel voor witte haarkleur (e). Het allel voor kort haar (F) is dominant over het allel voor lang haar (f). Een aantal malen

Nadere informatie

Samenvattingen. Samenvatting Thema 6: Regeling. Basisstof 1. Zenuwstelsel regelt processen:

Samenvattingen. Samenvatting Thema 6: Regeling. Basisstof 1. Zenuwstelsel regelt processen: Samenvatting Thema 6: Regeling Basisstof 1 Zenuwstelsel regelt processen: - regelen werking spieren en klieren - verwerking van impulsen van zintuigen Zintuigcellen: - staan onder invloed van prikkels

Nadere informatie

Lens plat of lens bol?

Lens plat of lens bol? Lens plat of lens bol? Lens plat of lens bol? In de verte kijken: plat Spannen kringspieren of radiale spieren in iris? Spannen kringspieren of radiale spieren in iris? Van donker naar licht: pupil wordt

Nadere informatie

Ruggenmerg Hersenen. Hersenstam Cerebellum Diencephalon Telencephalon. Somatisch zenuwstelsel Autonoom zenuwstelsel

Ruggenmerg Hersenen. Hersenstam Cerebellum Diencephalon Telencephalon. Somatisch zenuwstelsel Autonoom zenuwstelsel HOOFDSTUK 2: BOUW VAN HET ZENUWSTELSEL Onderdelen van het zenuwstelsel Centraal zenuwstelsel Ruggenmerg Hersenen Hersenstam Cerebellum Diencephalon Telencephalon Medulla Pons Mesencephalo Perifeer zenuwstelsel

Nadere informatie

WERKING VAN HET ZENUWSTELSEL

WERKING VAN HET ZENUWSTELSEL WERKING VAN HET ZENUWSTELSEL Om de werking van psychopharmaca, de pharmaca die op onze hersenen inwerken en daarmee onze geest beïnvloeden, te begrijpen is enig inzicht in de werking en de bouw van hersenen

Nadere informatie

Uit waarnemingen en voorbeelden de relatie prikkel-reactie vaststellen

Uit waarnemingen en voorbeelden de relatie prikkel-reactie vaststellen School: Vak: AV Biologie Leerplan: D/2012/7841/003 Handboek: Biogenie 3.1 (leerboek + werkboek) Leerkracht: Graad: 2de graad ASO Leerjaar: 1ste leerjaar Aantal lestijden/week: 1u/week Schooljaar: les leerplan

Nadere informatie

Gedragsneurowetenschappen

Gedragsneurowetenschappen Hoofdstuk 2: Bouw van het zenuwstelsel Gedragsneurowetenschappen Andries Van Wesel (= auteursnaam: Andreas Vesalius) Wordt als een van de grootste anatomen beschouwd aller tijden Heeft precies beschrijvingen

Nadere informatie

2 Hoe zal bij het onderzoek naar een geschikte medicatie tegen bepaalde hersenaandoeningen hiermee rekening gehouden moeten worden?

2 Hoe zal bij het onderzoek naar een geschikte medicatie tegen bepaalde hersenaandoeningen hiermee rekening gehouden moeten worden? Examentrainer Vragen De bloed-hersenbarrière Hersenziekten zijn in het algemeen lastig te behandelen met medicijnen. Dit komt doordat het grootste deel van het bloedvatenstelsel in de hersenen heel erg

Nadere informatie

Examen Medische Vakken

Examen Medische Vakken Examen Medische Vakken Neurologie, psychiatrie, dermatologie AGN 4e jaar, cohort 07-11 1. Het aantal paren hersenzenuwen is a. 4 b. 12 c. 6 d. 8 2. Met het begrip Centraal Motorisch Neuron (CMN) wordt

Nadere informatie

Les 19 Zenuwstelsel 2

Les 19 Zenuwstelsel 2 Les 19 Zenuwstelsel 2 Sympatisch - parasympatisch ZS, lumbaal punctie, verlammingen, piramide baan (CMN), extrapiramdaal ANZN 1e leerjaar - Les 19 - Matthieu Berenbroek, 2000-2011 1 Sympathische parasympathische

Nadere informatie

DOCENT: A. SEWSAHAI VWO KLASSE 6

DOCENT: A. SEWSAHAI VWO KLASSE 6 DOCENT: A. SEWSAHAI VWO KLASSE 6 HENRY N. HASSANKHAN SCHOLENGEMEENSCHAP LELYDORP [HHS-SGL] ARTHUR A. HOOGENDOORN ATHENEUM - VRIJE ATHENEUM - AAHA De student moet: de bouw en functies van het zenuwstelsel

Nadere informatie

V5 Begrippenlijst Hormonen

V5 Begrippenlijst Hormonen V5 Begrippenlijst Hormonen ADH Hormoon dat de terugresorptie van water in de nierkanaaltjes stimuleert. adrenaline Hormoon dat door het bijniermerg wordt afgescheiden. Adrenaline wordt ook door zenuwvezels

Nadere informatie

Carol Dweck en andere knappe koppen

Carol Dweck en andere knappe koppen Carol Dweck en andere knappe koppen in de (plus)klas 2011 www.lesmateriaalvoorhoogbegaafden.com 2 http://hoogbegaafdheid.slo.nl/hoogbegaafdheid/ theorie/heller/ 3 http://www.youtube.com/watch?v=dg5lamqotok

Nadere informatie

H3: de cellen van het zenuwstelsel

H3: de cellen van het zenuwstelsel H3: de cellen van het zenuwstelsel Zenuwcellen en steuncellen Zenuwweefsel: 1) Zenuwcel/neuron: morfologische en functionele eenheden van het zenuwstelsel verwerken info, sturen info door en slaan info

Nadere informatie

Examen Voorbereiding Waarneming Regeling

Examen Voorbereiding Waarneming Regeling Examen Voorbereiding Waarneming Regeling Teylingen College Leeuwenhorst 2015/2016 Thema 6 Waarneming en Regeling Begrippenlijst: Begrip Normwaarde Negatieve terugkoppeling Positieve terugkoppeling Homeostase

Nadere informatie

De hersenen: het meest complexe orgaan van het menselijk lichaam

De hersenen: het meest complexe orgaan van het menselijk lichaam De hersenen: het meest complexe orgaan van het menselijk lichaam De hersenen C. Lafosse Revalidatieziekenhuis RevArte Om de stoornissen en beperkingen van iemand met een hersenletsel te leren kennen en

Nadere informatie

Uit waarnemingen en voorbeelden de relatie prikkel- reactie vaststellen

Uit waarnemingen en voorbeelden de relatie prikkel- reactie vaststellen School: Vak: AV Biologie Leerplan: D/2012/7841/004 Handboek: Biogenie 3.2 (leerboek + werkboek) Leerkracht: Graad: 2de graad ASO Leerjaar: 1ste leerjaar Aantal lestijden/week: 2u/week Schooljaar: les leerplan

Nadere informatie

Door: Charlotte Simons Arts, yogadocent yin en yang en acupuncturist io

Door: Charlotte Simons Arts, yogadocent yin en yang en acupuncturist io Door: Charlotte Simons Arts, yogadocent yin en yang en acupuncturist io Kracht van herhaling! Homeostase: een proces binnen het interne milieu van meercellige organismen dat voor een stabiel evenwicht

Nadere informatie

Regeling. Regeling is het regelen van allerlei processen in het lichaam. Regeling vindt plaats via twee orgaanstelsels: Zenuwstelsel.

Regeling. Regeling is het regelen van allerlei processen in het lichaam. Regeling vindt plaats via twee orgaanstelsels: Zenuwstelsel. Regeling Regeling is het regelen van allerlei processen in het lichaam. Regeling vindt plaats via twee orgaanstelsels: (1) Zenuwstelsel (2) Hormoonstelsel Verschillen in bouw en functie: bestaat uit functie

Nadere informatie

De hersenen. 1. Anatomie en ontwikkeling 2. De grote hersenen

De hersenen. 1. Anatomie en ontwikkeling 2. De grote hersenen LES 13 De hersenen 1. Anatomie en ontwikkeling 2. De grote hersenen NOTA BENE Moeilijk: Complexe anatomie Gezichtspunten: voor, achter, boven, onder, links, rechts Vele functies Bewust / onbewust autonoom

Nadere informatie

H.6 regeling. Samenvatting

H.6 regeling. Samenvatting H.6 regeling Samenvatting Zenuwstelsel Het zenuwstelsel bestaat uit: Centrale zenuwstelsel ( bestaat uit: grote hersenen, kleine hersenen, hersenstam en ruggenmerg Zenuwen Functies van zenuwstelsel: Verwerken

Nadere informatie

H4: elektrisch geladen celmembranen

H4: elektrisch geladen celmembranen H4: elektrisch geladen celmembranen Meten van membraanpotentialen en stromen Zenuwcellen kunnen prikkels ontvangen en vervoeren exciteerbare cellen Stromen geladen deeltjes in waterige milieus (=wateroplosbare

Nadere informatie

HOOFDSTUK 1: CELLEN VAN ONS LICHAAM...

HOOFDSTUK 1: CELLEN VAN ONS LICHAAM... DE ZENUWCEL HOOFDSTUK 1: CELLEN VAN ONS LICHAAM... 3 Cellen, weefsels en organen (grondig lezen)... 3 Cellulaire differentiatie (grondig lezen)... 3 Delen van de cel (grondig lezen)... 4 Celmembraan (grondig

Nadere informatie

Les 21 Zintuig 1. Medische interpretatie. Codering Psychologische interpretatie

Les 21 Zintuig 1. Medische interpretatie. Codering Psychologische interpretatie Les 21 Zintuig 1 Sensorisch systeem, fantoompijn,oor, lawaaidoofheid, adaptatie van zintuigen, organisatie waarnemen ANZN 1e leerjaar - Les 21 - Matthieu Berenbroek, 2000-2011 1 Medische interpretatie

Nadere informatie

3. Van welke structuren is het het meest waarschijnlijk dat je ze bij een rat in één (rechte) coronale doorsnede vindt?

3. Van welke structuren is het het meest waarschijnlijk dat je ze bij een rat in één (rechte) coronale doorsnede vindt? Vragen neuroanatomie en neurotransmissie 1. Gegeven zijn de volgende stellingen: I. De globus pallidus ontwikkelt zich uit het telencephalon II. De substantia nigra vindt zijn oorsprong in het mesencephalon

Nadere informatie

We kunnen het zenuwstelsel daarom onderverdelen in de controlekamer: het centrale zenuwstelsel en informatiewegen: het perifere zenuwstelsel.

We kunnen het zenuwstelsel daarom onderverdelen in de controlekamer: het centrale zenuwstelsel en informatiewegen: het perifere zenuwstelsel. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 Het zenuwstelsel De hersenen, het ruggenmerg en de zenuwen in je lichaam vormen samen het zenuwstelsel.

Nadere informatie

Theorie-examen Fysiologie 21 april 2006.

Theorie-examen Fysiologie 21 april 2006. Theorie-examen Fysiologie 21 april 2006. 1. Welke bestanddelen horen, onder normale omstandigheden, niet voor te komen in urine? A. Hormonen en afbraakproducten. B. Eiwitten. C. Zouten. 2. Wat is een voorbeeld

Nadere informatie

H8: motorische cellen

H8: motorische cellen H8: motorische cellen Reflexbogen Elke gedraging = gevolg van gecoördineerde spierbewegingen = samentrekking (contractie) van skeletspieren is een respons van een prikkel die verwerkt wordt in het centrale

Nadere informatie

Inhoud. Zenuwstelsel. Inleiding. Basiselementen van het zenuwstelsel. Ruggenmerg en ruggenmergzenuwen

Inhoud. Zenuwstelsel. Inleiding. Basiselementen van het zenuwstelsel. Ruggenmerg en ruggenmergzenuwen Inhoud Zenuwstelsel Inleiding 1 1 Overzicht van het zenuwstelsel 2 Ontwikkeling en indeling 2 Functiecircuits 2 Ligging van het zenuwstelsel in het lichaam 4 Ontwikkeling en bouw van de hersenen 6 Ontwikkeling

Nadere informatie

1. De Nernst potentiaal vertegenwoordigt een evenwichtssituatie in de zenuwcel. Welk statement beschrijft deze situatie het beste? 1: De elektrische en de diffusiekrachten houden elkaar precies in evenwicht.

Nadere informatie

Zenuwstelsel a3. Wat kun je hier intekenen wat goed weergeeft waar dit hoofdstuk over gaat?

Zenuwstelsel a3. Wat kun je hier intekenen wat goed weergeeft waar dit hoofdstuk over gaat? Zenuwstelsel a3 Wat kun je hier intekenen wat goed weergeeft waar dit hoofdstuk over gaat? Bewustwording 1 Wanneer wordt een mens zich bewust van prikkels? A Als de prikkels worden omgezet in impulsen.

Nadere informatie

Ooit nagedacht over wat er gebeurt onder een halsband?

Ooit nagedacht over wat er gebeurt onder een halsband? Ooit nagedacht over wat er gebeurt onder een halsband? Bij mensen kan slechts 1 w h i p l a s h a c c i d e n t langdurige pijn en lijden veroorzaken. De anatomie van de hond is fundamenteel gelijk aan

Nadere informatie

Fig. 0. 1 De Leefstijlacademie

Fig. 0. 1 De Leefstijlacademie Inleiding Wat goed dat je hebt doorgezet naar de volgende cursus! Je wilt dus nog meer te weten komen over hoe je lichaam precies in elkaar zit en hoe het werkt! En dat precies is wat je in deze cursus

Nadere informatie

Matthieu Berenbroek. Les 1 Inleiding. Opzet Lessen. Tentamen. Pluis, niet pluis! Site:

Matthieu Berenbroek. Les 1 Inleiding. Opzet Lessen. Tentamen. Pluis, niet pluis! Site: Pluis, niet pluis! Matthieu Berenbroek Docent geneeskunde Fontys Hogeschool Verpleegkunde Site: http://www.berenbroek.eu e-mail: matthieu@berenbroek.eu ANZN 1e leerjaar - Les 01 - Matthieu Berenbroek,

Nadere informatie

Grijze stof wordt gevormd door de cellichamen van de neuronen en de dendrieten

Grijze stof wordt gevormd door de cellichamen van de neuronen en de dendrieten I hated every minute of training, but I said, "Don't quit. Suffer now and live the rest of your life as a champion. Muhammad Ali Bart van der Meer WM/SM - theorieles 14 Amice Bewerkt door Reina Welling

Nadere informatie

Antwoorden. Casuïstiek voor apothekersassistenten Ik heb barstende hoofdpijn ISBN 978 90 313 7886 9. Hoofdstuk 1: Medische achtergrondkennis

Antwoorden. Casuïstiek voor apothekersassistenten Ik heb barstende hoofdpijn ISBN 978 90 313 7886 9. Hoofdstuk 1: Medische achtergrondkennis Antwoorden ISBN 978 90 313 7886 9 Hoofdstuk 1: Medische achtergrondkennis 1.1 Centrale zenuwstelsel Onderdelen hersenen 1. voorhoofdskwab 2. sensorische schors 3. achterhoofdskwab 4. slaapkwab 5. verlengde

Nadere informatie

1. Welke rol heeft Cajal gespeeld in de geschiedenis van de Neurowetenschappen?

1. Welke rol heeft Cajal gespeeld in de geschiedenis van de Neurowetenschappen? Tentamen Neurobiologie 29 juni 2007 9.00 12.00 hr Naam: Student nr: Het tentamen bestaat uit 28 korte vragen. Het is de bedoeling dat u de vragen beantwoordt in de daarvoor gereserveerde ruimte tussen

Nadere informatie

Het brein maakt deel uit van een groter geheel, het zenuwstelsel. Schematisch kan het zenuwstelsel als volgt in kaart worden gebracht:

Het brein maakt deel uit van een groter geheel, het zenuwstelsel. Schematisch kan het zenuwstelsel als volgt in kaart worden gebracht: Ons brein Het brein maakt deel uit van een groter geheel, het zenuwstelsel. Schematisch kan het zenuwstelsel als volgt in kaart worden gebracht: De hersenen zijn onderdeel van het zogenoemde centrale zenuwstelsel.

Nadere informatie

INDOCTRINATIE DE HERSENEN EN DE TOEPASSING IN PRAKTIJK NADER BEKEKEN

INDOCTRINATIE DE HERSENEN EN DE TOEPASSING IN PRAKTIJK NADER BEKEKEN INDOCTRINATIE DE HERSENEN EN DE TOEPASSING IN PRAKTIJK NADER BEKEKEN Sil Gaertner en Sjoerd Bekkers Profielwerkstuk 11 februari 2015 Titel: Indoctrinatie, de hersenen en de toepassing in praktijk nader

Nadere informatie

HORMONALE EN NEURALE REGULATIE ZICHTBAAR MAKEN IN DE KLAS

HORMONALE EN NEURALE REGULATIE ZICHTBAAR MAKEN IN DE KLAS HORMONALE EN NEURALE REGULATIE ZICHTBAAR MAKEN IN DE KLAS Beste docent, Welkom bij de workshop Hormonale en neurale regulatie zichtbaar maken in de klas. We gaan vooral veel doen de komende vijf kwartier.

Nadere informatie

H6: zintuigcellen. Zintuiglijke waarneming

H6: zintuigcellen. Zintuiglijke waarneming H6: zintuigcellen Zintuiglijke waarneming *Zintuiglijke waarneming / perceptie = proces dat instaat voor registratie van omgevingsprikkels verwerking interpretatie 4 types van zintuiglijke waarneming 1.

Nadere informatie

Thema: Zintuigen, zenuwstelsel en spieren - H 5

Thema: Zintuigen, zenuwstelsel en spieren - H 5 Auteur VO-content Laatst gewijzigd 04 May 2016 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/74818 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Tentamen Neuroanatomie en Fysiologie 1008 mei 2007

Tentamen Neuroanatomie en Fysiologie 1008 mei 2007 Tentamen Neuroanatomie en Fysiologie 1008 mei 2007 1. De Nernst potentiaal vertegenwoordigt een evenwichtssituatie in de zenuwcel. Welk statement beschrijft deze situatie het beste? 1: De elektrische en

Nadere informatie

Samenvatting in het Nederlands

Samenvatting in het Nederlands Samenvatting in het Nederlands Samenvatting Men schat dat in 2005 ongeveer 40.000 mensen in Nederland een nieraandoening hadden. Hiervan waren ruim 5500 patiënten afhankelijk van dialyse. Voor dialysepatiënten

Nadere informatie

1 Eindtermen. 1.1 Onderzoekend leren. 1.2 Wetenschap en samenleving

1 Eindtermen. 1.1 Onderzoekend leren. 1.2 Wetenschap en samenleving 1 Eindtermen Hieronder volgt een opsomming van eindtermen voor de tweede graad (nl. onderzoekend leren (eindtermen 1 t.e.m. 12), wetenschap en samenleving (eindtermen 13 t.e.m. 21) en attitudes (22* t.e.m.

Nadere informatie

Anatomie / fysiologie

Anatomie / fysiologie Anatomie / fysiologie Zenuwstelsel 4 FHV2009 / Cxx56 7+8 / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 4 1 De basale kernen hebben een taak bij het coördineren van bepaalde bewegingen. De rode kern is gestoord

Nadere informatie

Bij hoeveel procent vochtverlies gaat de sportprestatie achteruit? Ong. 1% Bart van der Meer WM/SM theorie les 11 Amice

Bij hoeveel procent vochtverlies gaat de sportprestatie achteruit? Ong. 1% Bart van der Meer WM/SM theorie les 11 Amice Bij hoeveel procent vochtverlies gaat de sportprestatie achteruit? Ong. 1% Bart van der Meer WM/SM theorie les 11 Amice Bij hoeveel procent vochtverlies krijg je een dorstsignaal? Ong. 2% Bewerkt door

Nadere informatie

5. Waarop berust de werking van het neurotoxine BOTOX als anti- rimpel middel?

5. Waarop berust de werking van het neurotoxine BOTOX als anti- rimpel middel? 1. Waar vindt snelle geleiding plaats van elektrische signalen in een neuron? 1. In de axonen die omgeven zijn door een myeline schede 2. In de dendrieten die voorzien zijn van diverse ionkanalen 3. In

Nadere informatie

Spinal efferents and afferents of the periaqueductal gray Mouton, Leonora

Spinal efferents and afferents of the periaqueductal gray Mouton, Leonora Spinal efferents and afferents of the periaqueductal gray Mouton, Leonora IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please check

Nadere informatie

1) Tot de flexorenvan de knie behoort o.a. A) M Soleus B) M Glutaeus maximus C) M Gastrocnemius D) M Vastus medialis. Vragen les 1 fysiologie

1) Tot de flexorenvan de knie behoort o.a. A) M Soleus B) M Glutaeus maximus C) M Gastrocnemius D) M Vastus medialis. Vragen les 1 fysiologie 1) Tot de flexorenvan de knie behoort o.a. A) M Soleus B) M Glutaeus maximus C) M Gastrocnemius D) M Vastus medialis Vragen les 1 fysiologie 2) Aan de spina iliaca anterior superior (sias) hechten vast:

Nadere informatie

ANTWOORDEN COMMUNICATIE HOOFDSTUK 7

ANTWOORDEN COMMUNICATIE HOOFDSTUK 7 ANTWOORDEN COMMUNICATIE HOOFDSTUK 7 Tekstvragen 28 voorbeelden van een juist antwoord: Aspirine werkt koortsverlagend en heeft zo een nadelig effect op de remming van de vermeerdering van virussen ten

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLANDSE SAMENVATTING Wat verandert er in het zenuwstelsel als een dier iets leert? Hoe worden herinneringen opgeslagen in de hersenen? Hieraan ten grondslag ligt het vermogen van het zenuwstelsel om

Nadere informatie

In welke volgorde vindt deze deling plaats?

In welke volgorde vindt deze deling plaats? 1. Wat behoort tot de vegetatieve levensverrichtingen van een cel? A) Beweging. B) Prikkelbaarheid. C) Stofwisseling. 2. Wat is de functie van het centraallichaampje? A) Het leveren van energie. B) Het

Nadere informatie

Moleculaire genetica en functioneel onderzoek van mutaties in HSPB8 geassocieerd met erfelijke motorische zenuwaandoeningen

Moleculaire genetica en functioneel onderzoek van mutaties in HSPB8 geassocieerd met erfelijke motorische zenuwaandoeningen Moleculaire genetica en functioneel onderzoek van mutaties in HSPB8 geassocieerd met erfelijke motorische zenuwaandoeningen Lezing door Dr. Joy Irobi-Devolder naar aanleiding van de prijsuitreiking van

Nadere informatie

Biologie ( havo vwo )

Biologie ( havo vwo ) Tussendoelen Biologie ( havo vwo ) Biologie havo/vwo = Basis Biologische eenheid Levenskenmerk Uitleggen hoe bouw en werking van onderdelen van een organisme bijdragen aan de functies voeding, verdediging

Nadere informatie

Hersenletsel: achtergronden en aanpak

Hersenletsel: achtergronden en aanpak Hersenletsel: achtergronden en aanpak Hersenletsel: achtergronden en aanpak Ze zeggen dat ik zo veranderd ben... Auteurs: Henk Eilander Patty van Belle-Kusse Peter Vrancken Redactie: Liesbeth Beuger Uitgeverij

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLANDSE SAMENVATTING Multiple Sclerose Multiple Sclerose (MS) is een ernstige chronische, inflammatoire aandoening van het centrale zenuwstelsel (CZS). Wereldwijd lijden er meer dan 2 miljoen mensen

Nadere informatie

Samenvatting 160 Het centraal zenuwstelsel (CZS) bestaat uit de hersenen en het ruggenmerg. In deze structuren onderscheidt men de grijze en witte sto

Samenvatting 160 Het centraal zenuwstelsel (CZS) bestaat uit de hersenen en het ruggenmerg. In deze structuren onderscheidt men de grijze en witte sto Samenvatting Samenvatting 160 Het centraal zenuwstelsel (CZS) bestaat uit de hersenen en het ruggenmerg. In deze structuren onderscheidt men de grijze en witte stof. De grijze stof bevat voornamelijk zenuwcellen

Nadere informatie

Van cel tot organisme vmbo-b12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/62357

Van cel tot organisme vmbo-b12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/62357 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 09 juni 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/62357 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

GEDRAGSNEUROWETENSCHAPPEN SAMENVATTING 2010 2011 1 E BACHELOR PSYCHOLOGIE

GEDRAGSNEUROWETENSCHAPPEN SAMENVATTING 2010 2011 1 E BACHELOR PSYCHOLOGIE GEDRAGSNEUROWETENSCHAPPEN SAMENVATTING 2010 2011 1 E BACHELOR PSYCHOLOGIE 1 Figuur 1.1 enkele voorbeelden van celtypes Tabel 1.1 functies van een aantal cellen 2 1. Cellen van ons lichaam CELLEN, WEEFSELS

Nadere informatie

Van cel tot organisme hv12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/62551

Van cel tot organisme hv12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/62551 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 25 oktober 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/62551 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

1. Anatomie van het zenuwstelsel: centraal vs. perifeer Opbouw zenuwstelsel. Het zenuwstelsel wordt

1. Anatomie van het zenuwstelsel: centraal vs. perifeer Opbouw zenuwstelsel. Het zenuwstelsel wordt 1. Anatomie van het zenuwstelsel: centraal vs. perifeer Opbouw zenuwstelsel. Het zenuwstelsel wordt onderverdeeld in een centraal zenuwstelsel (CZS) dat opgesloten ligt binnen de holte van de schedel en

Nadere informatie

Chapter 7. Nederlandse samenvatting

Chapter 7. Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Veel mensen kennen in hun omgeving wel iemand die lijdt aan multiple sclerose (MS). Het is een ernstige ziekte met een grillig verloop, waarbij perioden

Nadere informatie

De uitnodigingsbrief 11. Deel I Een algemene kennismaking 15

De uitnodigingsbrief 11. Deel I Een algemene kennismaking 15 Inhoudsopgave De uitnodigingsbrief 11 Deel I Een algemene kennismaking 15 1 De ontmoeting 16 2 De zenuwcel (neuron) 23 3 De steuncel (gliacel) 32 3a De stercel (astrocyt) 32 3b De isolatiecel (oligodendrocyt

Nadere informatie

Capabel Examens 2011 Pagina 1

Capabel Examens 2011 Pagina 1 1. Wat is de kleinste levende eenheid van een organisme? A) Een cel. B) Een orgaan. C) Een weefsel. 2. Bij welke levensverrichting van de cel speelt chromatine een belangrijke rol? A) Bij de prikkelbaarheid.

Nadere informatie

Koud hè De Wim Hof Iceman methode

Koud hè De Wim Hof Iceman methode Koud hè De Wim Hof Iceman methode Inleiding op workshop Wim Hof, de Iceman Han Loozen Johan Hiel 5 1 Even voorstellen.. Han Loozen (huisarts, Panningen) en Johan Hiel (neuroloog St. Annaziekenhuis Geldrop)

Nadere informatie

Les 24 Spieren. Spierweefsel. Spierweefsel. Spierweefsel, clonus en spiertonus, agonist-antagonist, hernia, hypertrofie, atrofie, bodybuilding

Les 24 Spieren. Spierweefsel. Spierweefsel. Spierweefsel, clonus en spiertonus, agonist-antagonist, hernia, hypertrofie, atrofie, bodybuilding Les 24 Spieren Spierweefsel, clonus en spiertonus, agonist-antagonist, hernia, hypertrofie, atrofie, bodybuilding ANZN 1e leerjaar - Les 24 - Matthieu Berenbroek, 2000-2011 1 Spierweefsel Spiercellen gekenmerkt

Nadere informatie

Didactisch dossier. Museum voor Natuurwetenschappen Vautierstraat 29 1000 Brussel info@natuurwetenschappen.be

Didactisch dossier. Museum voor Natuurwetenschappen Vautierstraat 29 1000 Brussel info@natuurwetenschappen.be V.U. Camille Pisani - vautierstraat 29 1000 Brussel Didactisch dossier Museum voor Natuurwetenschappen Vautierstraat 29 1000 Brussel info@natuurwetenschappen.be Inhoud 1. Voor een geslaagd bezoek aan de

Nadere informatie

Samenvatting in het Nederlands

Samenvatting in het Nederlands Samenvatting in het Nederlands Algemeen Een goed functionerend zenuwstelsel is van essentieel belang voor ons dagelijkse, bewuste en onbewuste handelen en denken. Het functioneren van het zenuwstelsel

Nadere informatie

Herstel vanuit het centrale zenuwstelsel (Czs)

Herstel vanuit het centrale zenuwstelsel (Czs) ECHELON 4 Constitutioneel niveau Neuro-Endocrien Met Neuro-endocrien wordt de integratie aangeduid van twee systemen: Het Centraal Zenuwstelsel en het endocriene (hormonen) systeem dat voor het belangrijkste

Nadere informatie

Extra paragraaf. Hormonen

Extra paragraaf. Hormonen Extra paragraaf Hormonen In deze extra paragraaf leer je meer over hormonen. Het gaat over de structuur van hormonen en de manier waarop ze werken. Daarnaast leer je een aantal hormoonklieren en het samenspel

Nadere informatie

REGELING. 1 G o e d g e r e g e l d. 2 Z e n u w s t e l s e l

REGELING. 1 G o e d g e r e g e l d. 2 Z e n u w s t e l s e l REGELING 1 G o e d g e r e g e l d In je lichaam gebeuren veel dingen te gelijk: je haalt adem, je beweegt je spieren, je hart klopt, reservevoedsel wordt opgeslagen, enzovoort. Het zenuwstelsel en het

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Dit proefschrift behandelt moleculaire veranderingen die plaatsvinden in de hersenen van de rat na blootstelling aan morfine, een verslavende stof. Dit type onderzoek is zowel

Nadere informatie

Pijn en prikkelgeleiding

Pijn en prikkelgeleiding j1 Pijn en prikkelgeleiding L.H.D.J. Booij Volgens de World Health Organisation is pijn een onplezierige gewaarwording die optreedt bij dreigende weefselbeschadiging. Fysiologisch gezien gaat het dus om

Nadere informatie

NEUROFISIOLOGISCH KADER

NEUROFISIOLOGISCH KADER NEUROFISIOLOGISCH KADER Optimens Sane - MNI Therapie Microcurrent Neuro Insertion Therapie De innovatie in de pijnzorg Auteurs: Kris Dierckxsens, product specialist MC/DC, deskundige MNI-therapy Mish Dierckxsens,

Nadere informatie

18. Gegeven zijn de volgende uitspraken: I. Tyrosine is de precursor van serotonine II. Een overmaat aan serotonine kan leiden tot agressief gedrag.

18. Gegeven zijn de volgende uitspraken: I. Tyrosine is de precursor van serotonine II. Een overmaat aan serotonine kan leiden tot agressief gedrag. 1. Welke uitspraak is WAAR? a. Evertebraten hebben geen zenuwstelsel dat hun toelaat gecoördineerde bewegingen uit te voeren. b. Evertebraten hebben niet meer dan 10.000 zenuwcellen. c. Het telencephalon

Nadere informatie

Samenspel. Anatomie oog, lenzen, gele vlek, kegels / staafje 17.2 behind blue eyes

Samenspel. Anatomie oog, lenzen, gele vlek, kegels / staafje 17.2 behind blue eyes HFST 17 Samenspel Samenspel 17.1 Een ogenblik Anatomie oog, lenzen, gele vlek, kegels / staafje 17.2 behind blue eyes Hersenen, ganglioncellen, bipolairecellen, zichtbaar licht 17.3 Zie je wat je ziet?

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 De werking van oxytocine pag. 10 2.1 Het hormonale stelsel 2.2 Hoe oxytocine wordt gereguleerd 2.3 Opslag

Hoofdstuk 2 De werking van oxytocine pag. 10 2.1 Het hormonale stelsel 2.2 Hoe oxytocine wordt gereguleerd 2.3 Opslag Cranio sacraal therapie, oxytocine en aanraken Nella Steen-Muskee Eindwerk 2010 1 Inhoudsopgave Inleiding pag. 3 Hoofdstuk 1 Duidelijk beeld van het oxytocine systeem pag. 4 1.1 Cerebrale cortex 1.2 Limbisch

Nadere informatie

De psychologische aspecten van pijn. Au! Marian Rikkert, GZ-psycholoog, Afdeling Medische Psychologie, Ziekenhuis Rivierenland Tiel

De psychologische aspecten van pijn. Au! Marian Rikkert, GZ-psycholoog, Afdeling Medische Psychologie, Ziekenhuis Rivierenland Tiel De psychologische aspecten van pijn Au! Marian Rikkert, GZ-psycholoog, Afdeling Medische Psychologie, Ziekenhuis Rivierenland Tiel Wat is pijn? Definitie: pijnis eenonplezierige, zintuiglijkeen emotioneleervaring

Nadere informatie

Alles rondom Groningen: facebook.com/slimstuderengroningen Alles rondom Geneeskunde: facebook.com/slimstuderengnkgroningen

Alles rondom Groningen: facebook.com/slimstuderengroningen Alles rondom Geneeskunde: facebook.com/slimstuderengnkgroningen Voorwoord Beste nieuwe Geneeskundestudenten! Na jullie kennismaking met Groningen in de Kei-week is het nu eindelijk tijd om kennis te maken met jullie eigen studie. Het is altijd een fantastische periode

Nadere informatie

Theorie-examen fysiologie 2 mei 2008

Theorie-examen fysiologie 2 mei 2008 Theorie-examen fysiologie 2 mei 2008 1. Wat kan gesteld worden van een orgaanstelsel? A. Dit zijn alle organen tezamen in het lichaam. B. Dit is een groep organen die samen een bepaalde functie vervullen.

Nadere informatie

BOUW VAN HET ZENUWSTELSEL

BOUW VAN HET ZENUWSTELSEL BOUW VAN HET ZENUWSTELSEL Tijdens de evolutie is ons zenuwstelsel geëvolueerd van een simpele streng zenuwcellen, die slechts de simpelste reflexbewegingen kon realiseren, zoals bij b.v. het lancetvisje.

Nadere informatie