De hersenen. 1. Anatomie en ontwikkeling 2. De grote hersenen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De hersenen. 1. Anatomie en ontwikkeling 2. De grote hersenen"

Transcriptie

1 LES 13

2 De hersenen 1. Anatomie en ontwikkeling 2. De grote hersenen

3 NOTA BENE Moeilijk: Complexe anatomie Gezichtspunten: voor, achter, boven, onder, links, rechts Vele functies Bewust / onbewust autonoom Sensorisch / motorisch / integratie Verband tussen structuren en hun functies Structurele en functionele hiërarchie Terminologie: Grieks, Latijn Bij studeren altijd voor ogen houden welke functie een structuur vervult

4 1. Anatomie en ontwikkeling

5 1.1 Anatomie Topografische anatomie: Deel van CZS dat binnen de schedel ligt Gaat over in het ruggemerg Oorsprong / eindpunt van 12 paar hersenzenuwen Omgeven door de hersenvliezen M 1600 g, V 1450 g Beschrijvende anatomie: Delen: Grote hersenen (cerebrum) Kleine hersenen (cerebellum) Hersenstam Hersenkamers (ventrikels) met cerebrospinaal vocht Bevloeiing: Arterieel: Binnenste halsslagaders (2), wervelslagaders (2) Veneus: Bovenste holle ader

6 Embryonale ontwikkeling: 1 e fase SCHETS: EXAMEN!

7 Embryonale ontwikkeling: 2 e fase SCHETS: EXAMEN! Bovenaanzicht vd neurale buis met de zich ontwikkelende blaasjes (eerst 3, dan 5)

8 Embryonale ontwikkeling: 3 e fase

9 SCHETS: EXAMEN!

10 1.2 Ontwikkeling 1 e fase: Ectoderm neurale plaat neurale groeve neurale buis en neurale lijsten Neurale buis zet vooraan uit en vormt blaasjes Neurale lijsten worden sensorische en autonome ganglia 2 e fase: Uitzetting vd neurale buis vooraan 3 blaasjes: Prosencephalon (vooraan) Mesencephalon (verbindingsstuk) Rhombencephalon (ruitvormig stuk achteraan) Verdere specialisatie vd 3 blaasjes: Prosencephalon: Telencephalon (eindhersenen) Diencephalon (tussenhersenen) Mesencephalon Rhombencephalon: Metencephalon (voorbij het verbindingsstuk naar achter) Myelencephalon (dat nog verder naar achter overgaat in het ruggemerg) 3 e fase: Plooien van de neurale buis Uitgroeien van blaasjes (vooral telencephalon) Ontwikkelen van het ventrikelsysteem Specialisatie ventraal dorsaal

11 Doorsnede op middellijn Telencephalon Diencephalon Mesencephalon Metencephalon Myelencephalon

12 Doorsnede op middellijn telencephalon diencephalon mesencephalon metencephalon myelencephalon

13 Doorsnede op middellijn BOVEN hersenhemisfeer corpus callosum VOOR 3 e ventrikel mesencephalon aqueduct ACHTER 4 e ventrikel hypofyse pons cerebellum medulla oblongata ONDER

14 Doorsnede op middellijn

15 Onderaanzicht VOOR hersenhemisfeer hersenhemisfeer RECHTS hypofyse pons LINKS verlengde merg cerebellum ACHTER

16 2. De grote hersenen (cerebrum)

17 2.1 Onderdelen? 1. Telencephalon: 1. Twee hersenhemisferen (L,R) 2. Eén corpus callosum (verbinding tss de hemisferen) 3. De basale kernen (in de witte stof vd hemisferen, L en R) 4. Twee laterale ventrikels (L,R) 2. Diencephalon 1. Epithalamus (boven het 3 e ventrikel) 2. Thalamus (twee maal, L en R, aan weerszijden van de 3 e ventrikel) 3. Hypothalamus (onder de 3 e ventrikel) met hypofyse

18 2.2 Hersenhemisferen cortex, witte stof Twee hersenhemisferen: 85% vd hersenmassa Ondervlak, superolateraal vlak, mediaal vlak Gescheiden door falx cerebri Verbonden door corpus callosum en diencephalon Cortex / schors (grijze stof) + witte stof + basale kernen (grijze stof) Windingen en sleuven: Primaire en secundaire Primaire: Sulcus lateralis: horizontaal Sulcus centralis: vertikaal Sulcus parieto-occipitalis: mediale zijde vertikaal) (sulcus calcarinus, sulcus hippocampi) Verdeling in lobben De cortex wordt verdeeld in functionele gebieden De witte stof bevat 3 soorten vezels: Projectievezels (hoger lager vb capsula interna) Associatievezels (in 1 hemisfeer vb tussen sensorische en motorische cortex) Commissurale vezels (links rechts; corpus callosum)

19 Bovenaanzicht telencephalon: Superolateraal vlak vd hersenhemisferen rechts voor achter links

20 Onderaanzicht telencephalon: Ondervlak vd hersenhemisferen rechts Re hemisfeer achter voor Li hemisfeer links

21 Zijaanzicht telencephalon: Superolateraal vlak vd hersenhemisferen sulcus centralis pariëtale kwab sulcus parieto-occipitalis frontale kwab occipitale kwab sulcus lateralis temporale kwab

22 2.3 Hersenhemisferen - Lobben en functionele gebieden Vier lobben / kwabben: 1. Voorhoofdskwab (frontaal) 2. Wandkwab (pariëtaal) 3. Achterhoofdskwab (occipitaal) 4. Slaapkwab (temporaal) Functionele gebieden: elektrofysiologisch onderzoek; Brodmann 1. Motorische cortex voor bewuste motoriek (frontale kwab, precentrale winding; somatotopie; gekruist) 2. Sensorische cortex voor bewuste sensaties (pariëtale kwab, postcentrale winding; somatotopie; gekruist) 3. Spraakcentrum (Broca); akoestische cortex ligt vlakbij 4. Visuele cortex (occipitale kwab; corticale blindheid) 5. Reukcortex (temporale kwab vooraan) 6. Prefrontale cortex (frontale kwab; persoonlijkheid)

23 Grijze stof (cortex) + witte stof

24 SCHETS: EXAMEN!

25 Functionele gebieden in de cortex

26 Somatotopie in de motorische cortex

27 Spraakcentrum

28 2.4 Hersenhemisferen: Basale kernen + laterale ventrikels Twee basale kernen: 1. Lenskern (nucleus lentiformis) 1. Globus pallidus (mediaal) 2. Putamen (lateraal) 2. Staartkern (nucleus caudatus) Lenskern + staartkern vormen samen het gestreepte lichaam (corpus striatum) Betrokken bij coördinatie vd bewuste motoriek (starten + stoppen, semi-automatische bewegingen) Meer mediaal, tussen corpus striatum en thalamus (diencephalon) loopt een baan witte stof: de capsula interna = projectievezels voor de bewuste motoriek Van de motorische cortex naar de grijze stof van het ruggemerg Er zijn 2 laterale ventrikels (links, rechts) Staartkern loopt vlak naast de laterale ventrikels en volgt hun verloop

29 SCHETS: EXAMEN! DE BASALE KERNEN

30

31 Basale kernen

32 Grote hersenen: snede in een frontaal vlak Li hemisfeer Re hemisfeer corpus callosum staartkern lenskern Laterale ventrikels thalamus 3 e ventrikel

33 2.5 Diencephalon Epithalamus (1): Dak 3 e ventrikel Epifyse (pijnappelklier): melatonine (slaap-waak ritme) Thalamus (2): Groep van kernen (anterior, lateraal, mediaal) met dunne beschotten van witte stof ertussen aan weerszijden van 3 e ventrikel Schakelstation (synaps) voor alle bewuste gevoelsprikkels behalve de reukzin Projecteert op de sensorische cortex in de pariëtale kwab Hypothalamus (1): Basis 3 e ventrikel Reeks kernen betrokken bij regeling van belangrijke lichaamsfuncties: Dorst- en hongergevoel Slaap-waak ritme Endocrien systeem (via hypofyse) Lichaamstemperatuur (vb koorts) Seksueel gedrag (libido) en voortplanting Psycho-affectief leven Autonoom zenuwstelsel Structuren in de omgeving: hypofyse, 2 paar hersenzenuwen: N. olfactorius (I, reuk), N. opticus (II, zicht) 3 e ventrikel: Met plexus choroideus voor produktie van cerebrospinaal vocht Pompt vocht in de laterale ventrikels en laat afvoer naar beneden toe (via de aqueduct)

34 Doorsnede op middellijn BOVEN VOOR 3 e ventrikel epifyse ACHTER hypothalamus ONDER

35 Doorsnede op middellijn epifyse 3 e ventrikel hypothalamus

36 Examenvragen 1. Bespreek de grote hersenen 2. Wat is de hersencortex ; hoe verhoudt de cortex zich tot de basale kernen?

Ruggenmerg Hersenen. Hersenstam Cerebellum Diencephalon Telencephalon. Somatisch zenuwstelsel Autonoom zenuwstelsel

Ruggenmerg Hersenen. Hersenstam Cerebellum Diencephalon Telencephalon. Somatisch zenuwstelsel Autonoom zenuwstelsel HOOFDSTUK 2: BOUW VAN HET ZENUWSTELSEL Onderdelen van het zenuwstelsel Centraal zenuwstelsel Ruggenmerg Hersenen Hersenstam Cerebellum Diencephalon Telencephalon Medulla Pons Mesencephalo Perifeer zenuwstelsel

Nadere informatie

Gedragsneurowetenschappen

Gedragsneurowetenschappen Hoofdstuk 2: Bouw van het zenuwstelsel Gedragsneurowetenschappen Andries Van Wesel (= auteursnaam: Andreas Vesalius) Wordt als een van de grootste anatomen beschouwd aller tijden Heeft precies beschrijvingen

Nadere informatie

Het brein maakt deel uit van een groter geheel, het zenuwstelsel. Schematisch kan het zenuwstelsel als volgt in kaart worden gebracht:

Het brein maakt deel uit van een groter geheel, het zenuwstelsel. Schematisch kan het zenuwstelsel als volgt in kaart worden gebracht: Ons brein Het brein maakt deel uit van een groter geheel, het zenuwstelsel. Schematisch kan het zenuwstelsel als volgt in kaart worden gebracht: De hersenen zijn onderdeel van het zogenoemde centrale zenuwstelsel.

Nadere informatie

18. Gegeven zijn de volgende uitspraken: I. Tyrosine is de precursor van serotonine II. Een overmaat aan serotonine kan leiden tot agressief gedrag.

18. Gegeven zijn de volgende uitspraken: I. Tyrosine is de precursor van serotonine II. Een overmaat aan serotonine kan leiden tot agressief gedrag. 1. Welke uitspraak is WAAR? a. Evertebraten hebben geen zenuwstelsel dat hun toelaat gecoördineerde bewegingen uit te voeren. b. Evertebraten hebben niet meer dan 10.000 zenuwcellen. c. Het telencephalon

Nadere informatie

Anatomie / fysiologie

Anatomie / fysiologie Anatomie / fysiologie Zenuwstelsel 3 FHV2009 / Cxx56 5+6 / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 3 1 De motorische homunculus heeft een grote duim. De reden hiervan is dat de duim altijd dikker is dan de

Nadere informatie

Grijze stof wordt gevormd door de cellichamen van de neuronen en de. Witte stof wordt gevormd door de met myeline omgeven neurieten

Grijze stof wordt gevormd door de cellichamen van de neuronen en de. Witte stof wordt gevormd door de met myeline omgeven neurieten If the brain were so simple we could understand it, we would be so simple we couldn t - Lyall Watson Bart van der Meer theorieles 15 GOI Met bijzonder veel dank aan Ellen Brink, Rita Dijk Bewerkt door

Nadere informatie

De Hersenen. Historisch Overzicht. Inhoud college de Hersenen WAT IS DE BIJDRAGE VAN 'ONDERWERP X' AAN KUNSTMATIGE INTELLIGENTIE?

De Hersenen. Historisch Overzicht. Inhoud college de Hersenen WAT IS DE BIJDRAGE VAN 'ONDERWERP X' AAN KUNSTMATIGE INTELLIGENTIE? De Hersenen Oriëntatie, september 2002 Esther Wiersinga-Post Inhoud college de Hersenen historisch overzicht (ideeën vanaf 1800) van de video PAUZE neurofysiologie - opbouw van neuronen - actie potentialen

Nadere informatie

Inhoud. Zenuwstelsel. Inleiding. Basiselementen van het zenuwstelsel. Ruggenmerg en ruggenmergzenuwen

Inhoud. Zenuwstelsel. Inleiding. Basiselementen van het zenuwstelsel. Ruggenmerg en ruggenmergzenuwen Inhoud Zenuwstelsel Inleiding 1 1 Overzicht van het zenuwstelsel 2 Ontwikkeling en indeling 2 Functiecircuits 2 Ligging van het zenuwstelsel in het lichaam 4 Ontwikkeling en bouw van de hersenen 6 Ontwikkeling

Nadere informatie

sulcus tussen frontale en temporale kwab

sulcus tussen frontale en temporale kwab Begrippenlijst Beweging en Sturing Gemaakt door: Esma Nadi Pons een verbinding tussen de grote hersenen de kleine hersenen, maakt deel uit van het autonoom zenuwstelsel. Het ligt tussen het verlengde merg

Nadere informatie

3. Van welke structuren is het het meest waarschijnlijk dat je ze bij een rat in één (rechte) coronale doorsnede vindt?

3. Van welke structuren is het het meest waarschijnlijk dat je ze bij een rat in één (rechte) coronale doorsnede vindt? Vragen neuroanatomie en neurotransmissie 1. Gegeven zijn de volgende stellingen: I. De globus pallidus ontwikkelt zich uit het telencephalon II. De substantia nigra vindt zijn oorsprong in het mesencephalon

Nadere informatie

H2 Bouw en functie. Alle neuronen hebben net als gewone cellen een gewone cellichaam.

H2 Bouw en functie. Alle neuronen hebben net als gewone cellen een gewone cellichaam. Soorten zenuw cellen Neuronen H2 Bouw en functie Alle neuronen hebben net als gewone cellen een gewone cellichaam. De informatie stroom kan maar in een richting vloeien, van dendriet naar het axon. Dendrieten

Nadere informatie

Gedragsneurowetenschappen deel 2. Dit deel gaat over systems neuroscience; gedrag en werking zenuwstelsel. figuren goed kennen met functie!

Gedragsneurowetenschappen deel 2. Dit deel gaat over systems neuroscience; gedrag en werking zenuwstelsel. figuren goed kennen met functie! Gedragsneurowetenschappen deel 2 1. Inleiding Dit deel gaat over systems neuroscience; gedrag en werking zenuwstelsel. figuren goed kennen met functie! 1.1 macroscopische structuur/anatomie van het zenuwstelsel

Nadere informatie

Examen Medische Vakken

Examen Medische Vakken Examen Medische Vakken Neurologie, psychiatrie, dermatologie AGN 4e jaar, cohort 07-11 1. Het aantal paren hersenzenuwen is a. 4 b. 12 c. 6 d. 8 2. Met het begrip Centraal Motorisch Neuron (CMN) wordt

Nadere informatie

Anatomie / fysiologie. Zenuwstelsel overzicht. Perifeer zenuwstelsel AFI1. Zenuwstelsel 1

Anatomie / fysiologie. Zenuwstelsel overzicht. Perifeer zenuwstelsel AFI1. Zenuwstelsel 1 Anatomie / fysiologie Zenuwstelsel 1 FHV2009 / Cxx56 1+2 / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 1 1 Zenuwstelsel overzicht Encephalon = hersenen Spinalis = wervelkolom Medulla = merg perifeer centraal

Nadere informatie

Door: Charlotte Simons Arts, yogadocent yin en yang en acupuncturist io

Door: Charlotte Simons Arts, yogadocent yin en yang en acupuncturist io Door: Charlotte Simons Arts, yogadocent yin en yang en acupuncturist io Kracht van herhaling! Homeostase: een proces binnen het interne milieu van meercellige organismen dat voor een stabiel evenwicht

Nadere informatie

De grijze massa tussen je oren

De grijze massa tussen je oren De grijze massa tussen je oren Centraal zenuwstelsel: Functies bepaald door de interacties tussen gebieden Koppelen van structuur aan rol in gedrag Dierexperimenten Humaan: Spontane en chirurgische lesies

Nadere informatie

Nederlandse Vertaling van Neuroscience for Dummies

Nederlandse Vertaling van Neuroscience for Dummies Nederlandse Vertaling van Neuroscience for Dummies Door: Mariëlle Grannetia Van Lennepweg 214 2041 LL Zandvoort mmgrannetia@gmail.com Tel: 06 41 21 12 95 Part 1: Introducing your nervous system (Introductie

Nadere informatie

ven zich naar de amygdala. Biirgi beschreef deze vezels als delen van de stria terminalis.

ven zich naar de amygdala. Biirgi beschreef deze vezels als delen van de stria terminalis. ven zich naar de amygdala. Biirgi beschreef deze vezels als delen van de stria terminalis. In de cerebra van dertien albinoratten met letsels op verschillende plaatsen in het basale telencefalon, waarvan

Nadere informatie

Brein. Basisinformatie Brain Training. Brain Gymmer

Brein. Basisinformatie Brain Training. Brain Gymmer Brein Basisinformatie Brain raining Brain Gymmer nhoudsopgave Hoe doe je de dingen die je doet? 3 nderzoek 6 Het geheugen 9 ekenen & ellen 12 Hemisferen 14 Woordenlijst 16 2 Hoe doe je de dingen die je

Nadere informatie

De hersenen: het meest complexe orgaan van het menselijk lichaam

De hersenen: het meest complexe orgaan van het menselijk lichaam De hersenen: het meest complexe orgaan van het menselijk lichaam De hersenen C. Lafosse Revalidatieziekenhuis RevArte Om de stoornissen en beperkingen van iemand met een hersenletsel te leren kennen en

Nadere informatie

Opdrachten, woordenlijsten en stellingen behorende bij Cxx56 Neurologisch systeem / Zenuwstelsel

Opdrachten, woordenlijsten en stellingen behorende bij Cxx56 Neurologisch systeem / Zenuwstelsel Opdrachten, woordenlijsten en stellingen behorende bij Cxx56 Neurologisch systeem / Zenuwstelsel Inleiding Uit recent startbekwaamhedenonderzoek en uit studentevaluaties, is naar voren gekomen dat ten

Nadere informatie

Taal en het brein. Neurowetenschappen en taalontwikkeling

Taal en het brein. Neurowetenschappen en taalontwikkeling Taal en het brein. Neurowetenschappen en taalontwikkeling Deel 1. Geschiedenis van het hersenonderzoek, de architectuur van het brein en de werking van het neuron 2 december 2011, Algemene Taalwetenschap

Nadere informatie

Les 18 Zenuwstelsel 1

Les 18 Zenuwstelsel 1 Les 18 Zenuwstelsel 1 Zenuwweefsel, neuron, depolarisatie, neurotransmitters, CZS, vegatatief, sensorisch, motorisch ANZN 1e leerjaar - Les 18 - Matthieu Berenbroek, 2000-2011 1 Zenuwweefsel Cellen met

Nadere informatie

Neuropsychologie Boeksamenvatting - Fundamentals of Human Neuropsychology; Kolb & Whishaw; 7th edition; 2015

Neuropsychologie Boeksamenvatting - Fundamentals of Human Neuropsychology; Kolb & Whishaw; 7th edition; 2015 AthenaSummary Vrije Universiteit Amsterdam Faculteit der Gedrags- en Bewegingswetenschappen Bachelorjaar 2 Neuropsychologie Boeksamenvatting - Fundamentals of Human Neuropsychology; Kolb & Whishaw; 7th

Nadere informatie

Les 20 Zenuwstelsel 3. Piramidebaan. Piramidaal versus extrapiramidaal. Hetero en homolateraal, liquor cerebro spinalis, reflexen, reciproke remming

Les 20 Zenuwstelsel 3. Piramidebaan. Piramidaal versus extrapiramidaal. Hetero en homolateraal, liquor cerebro spinalis, reflexen, reciproke remming Les 20 Zenuwstelsel 3 Hetero en homolateraal, liquor cerebro spinalis, reflexen, reciproke remming ANZN 1e leerjaar - Les 20 - Matthieu Berenbroek, 2000-2011 1 Piramidebaan Psychomotorische banen kruisen

Nadere informatie

Tentamen Neuroanatomie en Fysiologie 1008 mei 2007

Tentamen Neuroanatomie en Fysiologie 1008 mei 2007 Tentamen Neuroanatomie en Fysiologie 1008 mei 2007 1. De Nernst potentiaal vertegenwoordigt een evenwichtssituatie in de zenuwcel. Welk statement beschrijft deze situatie het beste? 1: De elektrische en

Nadere informatie

Vaten: enkele vragen

Vaten: enkele vragen Hart: enkele vragen 1. Wat is een veelgebruikt synoniem voor hart? 2. Waarom is het pericard een voorbeeld van een serosa/sereuze zak? 3. Welk voordeel biedt een serosa voor een orgaan zoals het hart?

Nadere informatie

Auditieve verwerkingsproblemen na niet aangeboren hersenletsel (NAH)

Auditieve verwerkingsproblemen na niet aangeboren hersenletsel (NAH) Auditieve verwerkingsproblemen na niet aangeboren hersenletsel (NAH) Voordracht 1 (theorie) Nederlandse Vereniging voor Audiologie 28 sept. 2007 K.H. Woldendorp revalidatiearts Overzicht voordracht Inleiding

Nadere informatie

Sekseverschillen in breinontwikkeling

Sekseverschillen in breinontwikkeling Sekseverschillen in breinontwikkeling Hoewel verschillen in breinontwikkeling tussen jongens en meisjes tot nu toe beperkt aandacht hebben gekregen in neurologisch onderzoek is er evidentie dat de ontwikkeling

Nadere informatie

Verschijnselen. Objectief. Casi. Dr. Ronny Boey

Verschijnselen. Objectief. Casi. Dr. Ronny Boey CIOOS Opleiding Specialisatie Stotteren 2012-13 Verschijnselen Dr. Ronny Boey 1 Objectief Diepgaande kennis over vloeiend spreken en stotteren verwerven op gebied van de fenomenen en processen. Dit is

Nadere informatie

VROEGE DIAGNOSTIEK VAN FOETALE HYDROCEPHALIE, EEN KLINISCH-GENETISCH EN ECHOSCOPISCH ONDERZOEK

VROEGE DIAGNOSTIEK VAN FOETALE HYDROCEPHALIE, EEN KLINISCH-GENETISCH EN ECHOSCOPISCH ONDERZOEK VROEGE DIAGNOSTIEK VAN FOETALE HYDROCEPHALIE, EEN KLINISCH-GENETISCH EN ECHOSCOPISCH ONDERZOEK (EARLY DIAGNOSIS OF FETAL HYDROCEPHALY, A GENETIC AND ULTRASOUND STUDY) PROEFSCHRIFT TER VERKRIJGING VAN DE

Nadere informatie

Hoofdstuk 8: Control of movement

Hoofdstuk 8: Control of movement SPIEREN Skeletspieren Skeletspieren zijn spieren die ons skelet bewegen en verantwoordelijk zijn voor onze handelingen. Ze zijn vastgehecht aan elk uiteinde van elk been via pezen (sterke bundel bindweefsel).

Nadere informatie

Cranio-sacraal therapie Basale Stimulatie.

Cranio-sacraal therapie Basale Stimulatie. - 1 - Cranio-sacraal therapie Basale Stimulatie. Om cranio-sacraal therapie te verstaan moeten we naar binnen kijken, naar het binnenste van ons lichaam en naar het allereerste begin. De conceptie. Op

Nadere informatie

Herhalen Anatomie Art Genus. Fysiologie les 11

Herhalen Anatomie Art Genus. Fysiologie les 11 Herhalen Anatomie Art Genus Fysiologie les 11 1:Welke uitspraak ten aanzien van de kerntemperatuur van de mens is juist? A) Deze blijft constant B) Deze is s nachts meestal hoger dan overdag C) Deze is

Nadere informatie

Spinal efferents and afferents of the periaqueductal gray Mouton, Leonora

Spinal efferents and afferents of the periaqueductal gray Mouton, Leonora Spinal efferents and afferents of the periaqueductal gray Mouton, Leonora IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please check

Nadere informatie

Neuropathologie van de. Ziekte van Parkinson

Neuropathologie van de. Ziekte van Parkinson Neuropathologie van de Ziekte van Parkinson De progressie van Lewy inclusies vanaf de nervus vagus tot aan de cerebrale cortex Auteur S.H. Uysal Begeleider Dr. E.R. Volkerts Afstudeeropdracht Bachelor

Nadere informatie

Beknopte anatomische beschrijving van het menselijk c hoofd

Beknopte anatomische beschrijving van het menselijk c hoofd Beknopte anatomische beschrijving van het menselijk c hoofd A. Sauren 12-10-1992 I Inleiding Dit verslag bevat een beknopte beschrijving van de anatomie van het menselijk hoofd. In hoofdstuk 2 wordt de

Nadere informatie

Structurele veranderingen in de hersenen bij depressie

Structurele veranderingen in de hersenen bij depressie FACULTEIT GENEESKUNDE EN GEZONDHEIDSWETENSCHAPPEN FACULTEIT GENEESKUNDE EN GEZONDHEIDSWETENSCHAPPEN Academiejaar 2012-2013 Structurele veranderingen in de hersenen bij depressie Marilien De Vydt Promotor:

Nadere informatie

Aandacht, controle & motoriek Tentamen 2010

Aandacht, controle & motoriek Tentamen 2010 Aandacht, controle & motoriek Tentamen 2010 Door psychobio.nl SAMENVATTING 30 meerkeuzevragen en 3 open vragen Vraag 1. Bij welke activiteit worden de motor cortex en de premotor cortex geactiveerd? a.

Nadere informatie

Herstel vanuit het centrale zenuwstelsel (Czs)

Herstel vanuit het centrale zenuwstelsel (Czs) ECHELON 4 Constitutioneel niveau Neuro-Endocrien Met Neuro-endocrien wordt de integratie aangeduid van twee systemen: Het Centraal Zenuwstelsel en het endocriene (hormonen) systeem dat voor het belangrijkste

Nadere informatie

Samenvatting neuro deel 2: d hooge

Samenvatting neuro deel 2: d hooge Samenvatting neuro deel 2: d hooge Inleiding Opm: enkel de fotos met zwarte lijn rond kennen. Rest is extra info. Vanaf H 8 is extra info prenten aangeduid met een groene kader (dus niet kennen). Tekst

Nadere informatie

Psycho- en Neurolinguïstiek: een inleiding

Psycho- en Neurolinguïstiek: een inleiding Psycho- en Neurolinguïstiek: een inleiding 13 december 2011 Algemene TaalWetenschap 14-12-2011 1 Esli Struys -assistent Piet Van de Craen -onderzoek in de experimentele neurolinguïstiek -breinontwikkeling

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting Dutch Summary

Nederlandse Samenvatting Dutch Summary Nederlandse Samenvatting Dutch Summary Dutch summary NEDERLANDSE SAMENVATTING - DUTCH SUMMARY D e menselijke hersenen zijn opgebouwd uit ongeveer 10-100 miljard zenuwcellen (of neuronen), waarbij elk neuron

Nadere informatie

Cursus Gedragsneurowetenschappen FYLOGENESE HERSENEN EN GEDRAG

Cursus Gedragsneurowetenschappen FYLOGENESE HERSENEN EN GEDRAG Cursus Gedragsneurowetenschappen FYLOGENESE HERSENEN EN GEDRAG 1. Evolutie vd mens Evolutie gebeurt dr: - adaptatie - natuurlijke selectie 1.1 Ontwikkelingen in de paleoantropologie Taxonomie = gebaseerd

Nadere informatie

Bijlage 11: Breinontwikkeling 1 bij adolescenten - Use it or lose it 2

Bijlage 11: Breinontwikkeling 1 bij adolescenten - Use it or lose it 2 Bijlage 11: Breinontwikkeling 1 bij adolescenten - Use it or lose it 2 De adolescentie 3 is een bijzondere, maar ook complexe periode. Heel wat van de veranderingen in het sociaal gedrag van adolescenten

Nadere informatie

BSG; Art talocruralis: scharnier: flexie extensie

BSG; Art talocruralis: scharnier: flexie extensie BSG; Art talocruralis: scharnier: flexie extensie Fysiologie les 12 OSG: Art subtalaris: draaigewricht: inversie(supinatie) eversie(pronatie) Art tarso-metatarsalis: amfiarthrose Art metatarso-phalangae:

Nadere informatie

Neuro-anatomie herhaling

Neuro-anatomie herhaling Tekeningen hersenstam Van Loon Neuro-anatomie herhaling 1 2 Nupie 't Olifantje 3 Nupie 't Olifantje 4 Nupie 't Olifantje 5 Nupie 't Olifantje 6 Nupie 't Olifantje 7 Nupie 't Olifantje 8 Nupie 't Olifantje

Nadere informatie

Grijze stof wordt gevormd door de cellichamen van de neuronen en de dendrieten

Grijze stof wordt gevormd door de cellichamen van de neuronen en de dendrieten I hated every minute of training, but I said, "Don't quit. Suffer now and live the rest of your life as a champion. Muhammad Ali Bart van der Meer WM/SM - theorieles 14 Amice Bewerkt door Reina Welling

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting 171 The early pubertal brain: work in progress Nederlandse samenvatting Het doel van dit proefschrift was om onderliggende factoren te onderzoeken die kunnen bijdragen aan het

Nadere informatie

De uitnodigingsbrief 11. Deel I Een algemene kennismaking 15

De uitnodigingsbrief 11. Deel I Een algemene kennismaking 15 Inhoudsopgave De uitnodigingsbrief 11 Deel I Een algemene kennismaking 15 1 De ontmoeting 16 2 De zenuwcel (neuron) 23 3 De steuncel (gliacel) 32 3a De stercel (astrocyt) 32 3b De isolatiecel (oligodendrocyt

Nadere informatie

Gedragsneurowetensc happen II

Gedragsneurowetensc happen II Gedragsneurowetensc happen II Samenvatting Carlson Hoofdstuk: beweging 2. Controle van beweging door de hersenen De hersenen en het ruggenmerg bevatten meerdere verschillende motorische systemen, die elk

Nadere informatie

tt UMC St Radboud o..,,..., Beweging en Sturing AANWIJZINGEN EN INSTRUCTIE MEERKEUZEDEEL:

tt UMC St Radboud o..,,..., Beweging en Sturing AANWIJZINGEN EN INSTRUCTIE MEERKEUZEDEEL: tt UMC St Radboud o..,,..., Universitair Medisch Centrum Faculteit_ der Medische Wetenschappen Bloktoets Datum Aanvang 50103 Beweging en Sturing 1 juni2012 10.00 uur Deze tentamenset kunt u na afloop meenemen

Nadere informatie

Bloktoets 50103 Beweging en Sturing 3 juni 2011

Bloktoets 50103 Beweging en Sturing 3 juni 2011 Op ondp.rstaand plaatje zijn de hersenvliezen getekend ten opzichte van hel bot van de schedel (4) en de huid (5). 1. Oe met 7 aan gegeven structuur rs de: 1. Arachnoidea mater 2. Dura mater 3. Pia mater

Nadere informatie

Chapter 13. Nederlandse samenvatting. A.R.E. Potgieser

Chapter 13. Nederlandse samenvatting. A.R.E. Potgieser Chapter 13 Nederlandse samenvatting A.R.E. Potgieser Chapter 13 Nederlandse samenvatting Hoofdstuk 1 is een algemene introductie over de premotor cortex met een focus op betrokkenheid van deze gebieden

Nadere informatie

1 Ontstaan van hersenletsel

1 Ontstaan van hersenletsel 1 Ontstaan van hersenletsel 11 Voor de trainer Voordat je begint is het goed om te inventariseren wat het beginniveau is van de groep mensen die je tegenover je hebt: Beginniveau 1: Onbekend met NAH Beginniveau

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting. Genetische & omgevingsrisicofactoren. Compulsieve symptomen: Beïnvloeden zij het brein op dezelfde manier?

Nederlandse samenvatting. Genetische & omgevingsrisicofactoren. Compulsieve symptomen: Beïnvloeden zij het brein op dezelfde manier? Genetische & omgevingsrisicofactoren voor Obsessieve- Compulsieve symptomen: Beïnvloeden zij het brein op dezelfde manier? 181 182 Obsessieve-compulsieve (OC) symptomen worden gekenmerkt door terugkerende,

Nadere informatie

Klinische neuropsychologie

Klinische neuropsychologie Klinische neuropsychologie Inleiding Reader H9 deel 2: Functionele neuroanatomie van de cerebrale cortex A. Steunstructuren van de cerebrale cortex 1. Schedel We hebben een vrij grote schedel met een achterhoofdsgat

Nadere informatie

Zien is een creatieve bezigheid. Geertrui Peirens Kinderneurologe COS Leuven CVI kliniek Centrum Ganspoel. van oog tot hersenen

Zien is een creatieve bezigheid. Geertrui Peirens Kinderneurologe COS Leuven CVI kliniek Centrum Ganspoel. van oog tot hersenen Van oog tot hersenen Zien is een creatieve bezigheid Geertrui Peirens Kinderneurologe COS Leuven CVI kliniek Centrum Ganspoel Van oog tot hersenen Van oog tot hersenen visuele banen corticale verwerking

Nadere informatie

ADHD = medicatie? Inhoud. 1. Wat is ADHD? Lezing voor 40 jaar Centrum voor Ambulante Revalidatie Ter Kouter op 21/10/2011

ADHD = medicatie? Inhoud. 1. Wat is ADHD? Lezing voor 40 jaar Centrum voor Ambulante Revalidatie Ter Kouter op 21/10/2011 Inhoud ADHD = medicatie? Dr. Myriam De Roo, kinder- en jeugdpsychiater 1. Wat is ADHD Plaats van het anatomisch letsel Fysiologische moeilijkheid Impact van ADHD. Wat is er aan te doen? Uitleg Multidisciplinaire

Nadere informatie

MUZIEK EN LEREN. Neuropsychologie van de podiumkunsten. Capita Selecta voor de huisarts. drs. G.J.F. de Haas September 2010

MUZIEK EN LEREN. Neuropsychologie van de podiumkunsten. Capita Selecta voor de huisarts. drs. G.J.F. de Haas September 2010 MUZIEK EN LEREN Neuropsychologie van de podiumkunsten Capita Selecta voor de huisarts drs. G.J.F. de Haas September 2010 INHOUDSOPGAVE Deel I!... 2 Theorie!... 2 Hoofdstuk 1, functionele anatomie en fysiologie!...

Nadere informatie

Diagnostiek en behandeling apathie bij hersenschade: geen doorsnee kwestie!

Diagnostiek en behandeling apathie bij hersenschade: geen doorsnee kwestie! Diagnostiek en behandeling apathie bij hersenschade: geen doorsnee kwestie! agressie apathie Apathie? Sigmund Freud (1914, On Narcissism): We must recollect that all of our provisional ideas in psychology

Nadere informatie

H5 Begrippenlijst Zenuwstelsel

H5 Begrippenlijst Zenuwstelsel H5 Begrippenlijst Zenuwstelsel acetylcholine Vaak voorkomende neurotransmitter, bindt aan receptoren en verandert de permeabiliteit van het postsynaptische membraan voor specifieke ionen. animatie synaps

Nadere informatie

Les 19 Zenuwstelsel 2

Les 19 Zenuwstelsel 2 Les 19 Zenuwstelsel 2 Sympatisch - parasympatisch ZS, lumbaal punctie, verlammingen, piramide baan (CMN), extrapiramdaal ANZN 1e leerjaar - Les 19 - Matthieu Berenbroek, 2000-2011 1 Sympathische parasympathische

Nadere informatie

Aandacht, controle & motoriek Tentamen 2012

Aandacht, controle & motoriek Tentamen 2012 Aandacht, controle & motoriek Tentamen 2012 Door psychobio.nl SAMENVATTING 27 meerkeuzevragen, 3 open vragen en 1 bonusvraag Vraag 1. Welke uitspraak over EEG/MEG is waar? a. De neurale bron van EEG-signalen

Nadere informatie

H8: motorische cellen

H8: motorische cellen H8: motorische cellen Reflexbogen Elke gedraging = gevolg van gecoördineerde spierbewegingen = samentrekking (contractie) van skeletspieren is een respons van een prikkel die verwerkt wordt in het centrale

Nadere informatie

HET MOTORISCH SYSTEEM (2)

HET MOTORISCH SYSTEEM (2) Motorisch systeem (2) 1 HET MOTORISCH SYSTEEM (2) Inleiding Naast de spinale controle over de beweging, wordt elke vrijwillige activiteit gecommandeerd door de hersenen (wat niet wegneemt dat deze banen

Nadere informatie

HOOFDSTUK 1: CELLEN VAN ONS LICHAAM...

HOOFDSTUK 1: CELLEN VAN ONS LICHAAM... DE ZENUWCEL HOOFDSTUK 1: CELLEN VAN ONS LICHAAM... 3 Cellen, weefsels en organen (grondig lezen)... 3 Cellulaire differentiatie (grondig lezen)... 3 Delen van de cel (grondig lezen)... 4 Celmembraan (grondig

Nadere informatie

Anatomie zijaanzicht. Anatomie midden aanzicht. Substantia nigra - MRI. Anatomie midden aanzicht. Ziekte van Parkinson

Anatomie zijaanzicht. Anatomie midden aanzicht. Substantia nigra - MRI. Anatomie midden aanzicht. Ziekte van Parkinson Ziekte van Parkinson 3 oktober 2013 1 Rol van MRI en CT scan bij diagnostiek van de ziekte van Parkinson Ziekte van Parkinson Verlies van dopaminerge cellen in Projecteren naar striatum ( en ) 2 Anouk

Nadere informatie

Ascending projections from spinal cord and brainstem to periaqueductal gray and thalamus Klop, Esther

Ascending projections from spinal cord and brainstem to periaqueductal gray and thalamus Klop, Esther University of Groningen Ascending projections from spinal cord and brainstem to periaqueductal gray and thalamus Klop, Esther IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's

Nadere informatie

Begeleidende tekst MOTORISCH 2 (niet exhaustief) P. Janssen

Begeleidende tekst MOTORISCH 2 (niet exhaustief) P. Janssen Begeleidende tekst MOTORISCH 2 (niet exhaustief) P. Janssen 1 Het verband tussen M1 neuronen en de spieren De klassieke manier om M1 neuronen te stimuleren bestaat erin een microelectrode aan te brengen

Nadere informatie

Anita Voskamp. Het oog als zintuig en de osteopatische benadering van visus problemen bij het paard

Anita Voskamp. Het oog als zintuig en de osteopatische benadering van visus problemen bij het paard Het oog als zintuig en de osteopatische benadering van visus problemen bij het paard Anita Voskamp 2012 1 Voorwoord Van kind af aan was ik geboeid door het paard, maar heb het altijd een beetje van me

Nadere informatie

A. de hersenen en het ruggenmerg B. het hersenvlies en de hersenstam C. het cerebrospinaal vocht en de gevoelszenuwen D. de klieren en de lymfevaten

A. de hersenen en het ruggenmerg B. het hersenvlies en de hersenstam C. het cerebrospinaal vocht en de gevoelszenuwen D. de klieren en de lymfevaten Hoofdstuk 1 Meerkeuzevraag 1.1 Meerkeuzevraag 1.2 Meerkeuzevraag 1.3 Meerkeuzevraag 1.4 Meerkeuzevraag 1.5 Meerkeuzevraag 1.6 Meerkeuzevraag 1.7 Waar ligt de lever in de buikholte? A. Boven rechts B. Boven

Nadere informatie

Aandacht, controle & motoriek Tentamen 2011

Aandacht, controle & motoriek Tentamen 2011 Aandacht, controle & motoriek Tentamen 2011 Door psychobio.nl SAMENVATTING 30 meerkeuzevragen, 3 open vragen en 1 bonusvraag Vraag 1. Selectieve aandacht (of top-down aandacht) heeft een paar eigenschappen:

Nadere informatie

De ziekte van Parkinson is een neurologische ziekte waarbij zenuwcellen in een specifiek deel van de

De ziekte van Parkinson is een neurologische ziekte waarbij zenuwcellen in een specifiek deel van de Rick Helmich Cerebral Reorganization in Parkinson s disease (proefschrift) Nederlandse Samenvatting De ziekte van Parkinson is een neurologische ziekte waarbij zenuwcellen in een specifiek deel van de

Nadere informatie

Hoofdstuk 0: Inleiding

Hoofdstuk 0: Inleiding Hoofdstuk 0: Inleiding Neuropsychologie en cognitieve neurowetenschappen Neuropsychologie is de studie van de neurale basis van gedrag Descartes: lichaam en geest zijn gescheiden ontwikkeling van 2 stromingen

Nadere informatie

Beide helften van de hersenen zijn met elkaar verbonden door de hersenbalk. De hersenstam en de kleine hersenen omvatten de rest.

Beide helften van de hersenen zijn met elkaar verbonden door de hersenbalk. De hersenstam en de kleine hersenen omvatten de rest. Biologie SE4 Hoofdstuk 14 Paragraaf 1 Het zenuwstelsel kent twee delen: 1. Het centraal zenuwstelsel bevindt zich in het centrum van het lichaam en bestaat uit de neuronen van de hersenen en het ruggenmerg

Nadere informatie

Hoofdstuk 1: Inleiding

Hoofdstuk 1: Inleiding 1. BEGINSELEN VAN DE NEUROANATOMIE Hersenschors: Occipitale kwab: Mediale zijde: - sulcus calcarinus (primaire visuele cortex) - sulcus parieto-occipitalis Ventrale zijde: - gyrus lingualis - gyrus fusiformis

Nadere informatie

Casuïstiek voor doktersassistenten Ik heb barstende hoofdpijn ISBN 978 90 313 7884 5. Hoofdstuk 1: Medische achtergrondkennis

Casuïstiek voor doktersassistenten Ik heb barstende hoofdpijn ISBN 978 90 313 7884 5. Hoofdstuk 1: Medische achtergrondkennis Antwoorden ISBN 978 90 313 7884 5 Hoofdstuk 1: Medische achtergrondkennis 1.1 Centrale zenuwstelsel Onderdelen hersenen 1. voorhoofdskwab 2. sensorische schors 3. achterhoofdskwab 4. slaapkwab 5. verlengde

Nadere informatie

Neuronal control of micturition Kuipers, Rutger

Neuronal control of micturition Kuipers, Rutger Neuronal control of micturition Kuipers, Rutger IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please check the document version below.

Nadere informatie

Meer weten: Youngworks. Puberhersenen. Het puberbrein

Meer weten: Youngworks. Puberhersenen. Het puberbrein Workshop: Puberbrein Tips voor de praktijkbegeleider 1. Jongeren hebben een expert nodig die ze structuur en begeleiding biedt om hun eigen ideeën en initiatieven uit te voeren. En die op tijd kan loslaten.;

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Het begrijpen van cognitieve heterogeniteit bijde ziekte van Parkinson: Een benadering met behulp van beeldvormend onderzoek De ziekte van Parkinson (ZvP) is een chronische, progressieve

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/32078 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Pannekoek, Nienke Title: Using novel imaging approaches in affective disorders

Nadere informatie

CVI Begeleiding van kinderen met CVI in de basisschoolleeftijd

CVI Begeleiding van kinderen met CVI in de basisschoolleeftijd CVI Begeleiding van kinderen met CVI in de basisschoolleeftijd Irmgard Bals, e.a. Bartiméus wil kennis en ervaring over de mogelijkheden van mensen met een visuele beperking vastleggen en verspreiden.

Nadere informatie

Meeting of Minds for Youth. Peter Raeymaekers. een uitgave van Breinwijzer vzw

Meeting of Minds for Youth. Peter Raeymaekers. een uitgave van Breinwijzer vzw Meeting of Minds for Youth Peter Raeymaekers PARIËTALE- OF WANDBEENKWAB FRONTALE- OF VOORHOOFDSKWAB OCCIPITALE- OF ACHTERHOOFDSKWAB CEREBELLUM OF KLEINE HERSENEN TEMPORALE- OF SLAAPBEENKWAB GROTE HERSENEN

Nadere informatie

CHEMISCHE CONTROLE VAN HERSENEN EN GEDRAG

CHEMISCHE CONTROLE VAN HERSENEN EN GEDRAG 1 Inleiding CHEMISCHE CONTROLE VAN HERSENEN EN GEDRAG Voor een normale werking van onze hersenen is het uitermate belangrijk dat er van punt tot punt gecommuniceerd wordt. Zo mag een beweging bedoeld voor

Nadere informatie

OSTEOPATHIE EN EMOTIE

OSTEOPATHIE EN EMOTIE OSTEOPATHIE EN EMOTIE Auteur: Esther van Ballegooijen Promotor: Sacha Prins D.O. Datum: Oktober 2013 Casestudy voorgedragen ter verkrijging van de titel Diploma in de osteopathie (D.O.) VOORWOORD De afgelopen

Nadere informatie

The role of the nucleus retroambiguus in the neural control of respiration, vocalization and mating behavior Boers, José

The role of the nucleus retroambiguus in the neural control of respiration, vocalization and mating behavior Boers, José The role of the nucleus retroambiguus in the neural control of respiration, vocalization and mating behavior Boers, José IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's

Nadere informatie

GEZONDHEIDSKUNDE-AFP LES 1. Het zenuwstelsel

GEZONDHEIDSKUNDE-AFP LES 1. Het zenuwstelsel GEZONDHEIDSKUNDE-AFP LES 1 Het zenuwstelsel 1 INLEIDING Zenuwstelsel Bouw en ligging van het zenuwstelsel Het centrale zenuwstelsel Het perifere zenuwstelsel Werking van het zenuwstelsel Het willekeurige

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/45136 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Werff, S.J.A. van der Title: The stressed brain - discovering the neural pathways

Nadere informatie

Anatomische correlaties van neuropsychiatrische symptomen bij dementie

Anatomische correlaties van neuropsychiatrische symptomen bij dementie Anatomische correlaties van neuropsychiatrische symptomen bij dementie K.J. Kaland, AIOS klinische geriatrie, Parnassia Groot Haags Geriatrie Referaat 6 februari 2017 Gedragsproblemen bij dementie Behavioral

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting 11 Chapter 11 Traumatisch hersenletsel is de meest voorkomende oorzaak van hersenletsel in onze samenleving. Naar schatting komt traumatisch hersenletsel jaarlijks voor in 235

Nadere informatie

Hoofdstuk 9: Sleep and Biological Rhythms

Hoofdstuk 9: Sleep and Biological Rhythms Hoofdstuk 9: Sleep and Biological Rhythms 1. EEN FYSIOLOGISCHE EN GEDRAGSMATIGE BESCHRIJVING VAN SLAAP 1.1. Fasen van slaap Electromyogram (EMG): elektrisch potentiaal die opgenomen wordt van een elektrode

Nadere informatie

Nr Tekst Antw Docent week Bron Onderwijsvor m. college Die persoon kan op

Nr Tekst Antw Docent week Bron Onderwijsvor m. college Die persoon kan op B versie CAT 1.2.3 werktael. Nr Tekst Antw Doct week Bron Onderwijsvor m 1 Wat etekt het als iemand e visus heeft van 3/60? C. Mek 1 Slot Die persoon kan op OHK week 1 dr a. 3 meter afstand handeweging

Nadere informatie

Waarom kijkt iedereen boos? Vergelijkend onderzoek van de hersenen van mensen met een depressie

Waarom kijkt iedereen boos? Vergelijkend onderzoek van de hersenen van mensen met een depressie Waarom kijkt iedereen boos? Vergelijkend onderzoek van de hersenen van mensen met een depressie Jojanneke is een studente van 24 jaar en kampt al een tijdje met depressieve klachten. Het valt haar huis-

Nadere informatie

Tussen de Oren. Breinfeiten die de oefentherapeutische behandeling in een ander licht zetten.

Tussen de Oren. Breinfeiten die de oefentherapeutische behandeling in een ander licht zetten. Tussen de oren?! Breinfeiten die de oefentherapeutische behandeling in een ander licht zetten. Tussen de oren is geschreven als afstudeeropdracht voor de vierjarige bachelor opleiding Oefentherapie Mensendieck

Nadere informatie

Anatomie / fysiologie. Centraal/perifeer zenuwstelsel AFI1. Autonoom zenuwstelsel algemeen. Zenuwstelsel 5. Staat niet onder invloed van de wil

Anatomie / fysiologie. Centraal/perifeer zenuwstelsel AFI1. Autonoom zenuwstelsel algemeen. Zenuwstelsel 5. Staat niet onder invloed van de wil Anatomie / fysiologie Zenuwstelsel 5 FHV2009 / Cxx56 9+10 / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 5 1 Centraal/perifeer centraal perifeer medulla spinalis autonoom somatisch sympatisch parasympatisch FHV2009

Nadere informatie

Neuroanatomical changes in patients with loss of visual function Prins, Doety

Neuroanatomical changes in patients with loss of visual function Prins, Doety Neuroanatomical changes in patients with loss of visual function Prins, Doety IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please check

Nadere informatie

Anatomie / fysiologie

Anatomie / fysiologie Anatomie / fysiologie Zenuwstelsel 4 FHV2009 / Cxx56 7+8 / Anatomie & Fysiologie - Zenuwstelsel 4 1 De basale kernen hebben een taak bij het coördineren van bepaalde bewegingen. De rode kern is gestoord

Nadere informatie

Proefexamen ANATOMIE EN FYSIOLOGIE

Proefexamen ANATOMIE EN FYSIOLOGIE Proefexamen ANATOMIE EN FYSIOLOGIE Deelexamen In dit proefexamen worden over de volgende onderwerpen vragen gesteld: zenuwstelsel hormoonstelsel zintuigen geslachtsorganen Beschikbare tijd: 45 minuten

Nadere informatie

Collegereeks Cognitieve Psychologie HKU Games and Interaction. Sander Hermsen www.sander-hermsen.nl sander@sander-hermsen.nl

Collegereeks Cognitieve Psychologie HKU Games and Interaction. Sander Hermsen www.sander-hermsen.nl sander@sander-hermsen.nl Collegereeks Cognitieve Psychologie HKU Games and Interaction Sander Hermsen www.sander-hermsen.nl sander@sander-hermsen.nl lesprogramma di 26.4 vr 29.4 di 10.5 di 17.5 di 24.5 di 31.5 di 7.6 introductie

Nadere informatie