CrisisMonitor Acute Psychiatrie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "CrisisMonitor Acute Psychiatrie"

Transcriptie

1 CrisisMonitor Acute Psychiatrie Model voor frequent en consistent risico's taxeren en leren van (bijna) incidenten Roland van de Sande, MSc, Prof. Dr. Henk Nijman, Prof. Dr. Cees van der Staak, Edwin Hellendoorn,GGZ-VS, Dr. Eric Noorthoorn,Prof. Dr. Niels Mulder

2 Kernonderdelen Dwangtoepassingen Kritische reflectie op risicotaxatie Bevindingen CrisisMonitor onderzoek Risicotaxatie implementatie overwegingen

3 Fysieke controle (Steinert & Lepping) SCOT SWE FIN EST WALES IRE ENG NL LUX GER SWITZ AUS FRA ITALY SLO TUR

4 Fixatie Fixatie (Steinert & Lepping,2008) SCOT SWE only 1:1 FIN only 1:1 EST WALES IRE ENG NL LUX GER SWITZ AUS FRA only 1:1 ITALY SLO TUR

5 Separatie Separatie (Steinert & Lepping,2008) SECLUSION SCOT SWE FIN EST WALES IRE ENG NL LUX GER SWITZ AUS FRA ITALY SLO TUR

6 Six Core Strategies for the Reduction of S/R 1. Leadership towards organization change 2. Use of data to inform practice 3. Workforce development 4. Use of S/R prevention tools 5. Service user involvement 6. Debriefing techniques Patientveiligheid jaarlijks 50 > 150 gerelateerde dodelijke incidenten in USA (Huckshorn,2004) Veiligheid personeel verwondingen bij 25% hulpverleners (USA)

7 Staff Observation Aggression Scale Revised Gedwongen status bij opname 61% Gesepareerde patiënten 27% Patiënten met agressie registratie (SOAS-R) 13% Separatie direct na agressie 40% Ernstige incidenten 25% Lichte verwondingen 13% Orale medicatie na incident 18% Injectie na incident 17% Agressie incident in separeer kamer 20%

8

9 Discussies gestructureerde risicotaxatie Transparantie en kwaliteit klinische besluitvorming Gebruik risicotaxatie instrumenten Monitoren effecten de-escalatie interventies Reconstructie crisisperiode patiënten

10 Relevantie risicotaxatie Risk assessment must be seen as an essential intervention, possibly the single most important intervention, in the therapeutic management of disturbed/violent behaviour (NICE, 2004, p. 44).

11 Evidence escalatie voorspellende factoren Extreem hoog of laag arousal Geschiedenis met geweld of zelfbeschadiging Specifieke combinatie van symptomen Gebrekkig ziekte-inzicht en matige behandeltrouw Controleverlies door middelenmisbruik Vijandige houding en slechte werkrelatie Laag niveau sociaal functioneren (Oster,2001, Rabinowitz,1999, Steinert,2002)

12 Vergelijkbare risicotaxatie studies Abdenhalder, et al (2008) Zwitserland Clarke, et al (2008) Canada van de Sande, et al (2009) Nederland Bezemer et al (2009) USA

13 EU green paper on Mental Health (2002) 250 Aantal dwangopnamen per inwoners Fi AT GE SE UK LU IR BE NE DE FR PO Salize et al (2002) Report Mental Health Legislation and Practice in European Union Member States (2002)

14 Affectieve ontregeling (Kaplan & Wheeler, 1983) Provocatie stimuli Hoog Arousal Climax Arousal Afname Arousal. Herstel Controle verlies Crisis Risico Reductie Incident evaluatie Verbale dreiging Vijandige houding Fysieke agressie Signaleringsplan Vroege herkenning Kennedy-Axis V & BVC monitoring

15 Agressie analyse model klinische zorg n (Nijman et al, 2002) Unit kenmerken Omgeving stress Behandeldruk Vrijheidsbeperkingen Patient kenmerken Controle verlies Symptomen Opname Misverstanden Denkfouten ESCALATIE Staf kenmerken Miscommunicatie Afdelingsregels Staf-interactie

16 Escalatie preventie model RISICO TAXATIE REFLECTIE AGRESIEVE INCIDENTEN STAF PATIENT INTERACTE DWANG TOEPASSINGEN Frequente en systematische risicotaxatie RISICO COMMUNICATIE DISCUSSIE INTERVENTIES GEDRAG STAF GEDRAG PATIENT Patroon analyse en reconstructie beloop crisisepisode STAF KENMERKEN - SCHOLING - ERVARING -SEXE -- ATTIDUDE- -STRESS - TEAM COHESIE - AFDELING - AANTAL PATIENTEN - ARCHITECTUUR - GESLOTEN / OPEN - KLIMAAT AFDELING -STAF / PATIENTEN RATION PATIENTEN -SEXE - LEEFTIJD - PSYCHOPATHOLOGIE -JURIDISCHE STATUS -VOORGESCHEDENIS - Evalueren werkhypothese Verfijning crisisplannen Richters, et al,

17 Typering toegepaste de-escalatie interventies (Abdenhalder et al,2008) A-SPECIFIEK SPECIFIEK INTENSIEF INTRUSIEF Globele observatie Stress reductie Plaatsen in IC- unit Separatie Algemene conversatie over boosheid en irritatie Ontspannende activiteiten Tijdelijk 1:1-observatie Nood /dwang medicatie per injectie Fixatie Begeleid wandelen 1:1 Confronteren met huisregels Verhogen medicatie dosering Begeleid groepswandelen Risicos bespreken met de patient Zonodig medicatie verstrekken Kalmerende gesprekken (Abdenhalder et al,2008) Naar eigen slaapkamer sturen

18 Frequentie toegepaste interventies (Abdenhalder, et al,2008) 0% 5% 10% 15% 20% 25% 30% 35% 40% 45% 50% PRN-medication per os (psychotropic drugs) Open seclusion in the patients own room Relaxation exercise Preventive seclusion (closed seclusion room) Discussion of risk with patient None/n.a.? 1:1-observation for several hours Transfer to intensive-area within ward Talk-down (to deescalate) Increase of medication dosage Injection of psychotropic drugs (voluntary) Explicitely No preventive measure Physical restraint * Other Injection of psychotropic drugs (forced) Observation Walk outdoors in a group (directed to reduce Confrontation with ward rules General conversation (directed to reduce Walk outdoors 1:1 (directed to reduce aggression) Reduction of demands (e.g. participation in Zwitserse studie

19 CrisisMonitor Partners O3 ggz-onderzoekerscentrum Rijnmond Radboud Universiteit Hogeschool Utrecht, Centrum Verpleegkundige Studies European Violence In Psychiatry Research Group Acute gesloten opname units (4x) Bavo-Europoort / Poortmolen Alle professionals (60x) Alle patiënten (640 )

20 Empirische risicotaxatie evaluaties (2006 t/m 2010) 1. Ontwikkeling CrisisMonitor (risico-observatiemodel acute psychiatrie) 2. Cluster randomized trail CrisisMonitor versus klinisch oordeel 3. Follow-up studie controle units 4. Toetsen CrisisMonitor + aanwenden de-escalatie schema 5. Risico op separatie op basis van symptoom profielen 6. Escalatie en herstel patronen gesepareerde patiënten 7. Methodologische opties bij meten dwangtoepassingen (internationaal) 8. Selectie krachtige voorspellende Items CrisisMonitor (verkorte versie)

21 Risicofactoren bij aanvang opname Nieuwe patiënten Rotterdamse acute units (baseline periode n=183) Suicidaliteit Historie met zelfverwonding Recent agressie incident Recent middelen misbruik Historie met geweld Medicatie non compliance % Gebrekkig ziekte inzicht Psychotische ontregeling

22 INSTRUMENTEN CRISISMONITOR Kennedy Axis V (Kennedy, 2003) Broset Violence Checklist (Almvik et al,2001) Brief Psychiatric Rating Scale (Overall et al,1988) Schaal voor Gevaar (Mulder & van Baars,2004) Social dysfunction and Aggression Scale (Wistedt et al,1990) SOAS-R (Nijman et al, 1999) Self Harm Scale (Nijman & Stolker,2004)

23 CONTEXT ONDERZOEK 36 opname gesloten bedden (4 aparte units) Evaluatie 617 opname episoden Opgenomen populatie Acute (BOPZ) patiënten Merendeel psychotische crisis Frequente aandachtspunten; Middelen misbruik Recent geweld Historie met geweld Non compliance Ontbreken ziekte-inzicht Stafbezetting. Psychiaters (4), Assistenten (4) Psychiatrisch Verpleegkundigen (40) B - Verpleegkundigen (25) HBO-V + (15) Man (18) Vrouw (22) Werkervaring op de units (gemiddeld 3,5 jaar)

24 Baseline metingen 10 weken Design effectmeting CrisisMonitor toepassing (4 acute units, 660 patiënten) Cluster randomisatie Experimentele Units 30 weken Controle Units 30 weken Risicotaxatie training CrisisMonitor Uitkomsten: Separatie uren Agressie incidenten Klinisch oordeel

25 Urenbezetting separeerkamers (Totaal aantal uren) Bezetting Separatie kamers in uren Baseline 1-10 w Ctrl w Ctrl w Ctrl w Baseline 1-10 w Exp w Exp w Exp w Controle units Experimentele units

26 Monitoren agitatie niveau Broset Violent Checklist (Almvik et al,2001) Dagelijks tweemaal scoren 0-3 Zeer laag risico (1:300) 4-6 Laag risico (1:100) 7-9 Matig risico (1:10) Hoog risico (1:4) (Almvik & Woods,1998, Almvik et al,2000, Abderhalden,2001)

27 Wekelijkse evalaluatie risicovol gedrag SDAS (Wistedt, et al,1990) 1. Niet gerichte verbale agressie 2. Gerichte verbale agressie 3. Agitatie 4. Negativisme 5. Onstemd zijn 6. Sociaal storend gedrag 7. Fysiek agressie naar personeel 8.. Fysiek agressie naar andere personen 9. Zelfverwonding 10. Fysiek geweld naar dingen 11. Suïcidale Suicidale gedachten en neigingen

28 Agressie-incidenten (gecorrigeerd naar beddenaantal) Controle Interventie Baseline (10 weken, 20 bedden) Na interventie (30 weken 16 bedden, gecorrigeerd naar 10 weken en naar 20 bedden)

29 Separatie reductie voomalige controle unit (unit 10 bedden) uren<76% patiënten<36% jan t/m april 2008 jan t/m april 2009 aantal pat aantal pat. 2009

30 Delen ervaring en kennis Welke ontwikkelingen zijn gewenst voor het benutten van zwakte korte termijn risicotaxatie in de eigen setting? Onderzoek Praktijk innovaties Trainen en opleiden Beleid overheid en GGZ instellingen Borgen good practices Contact:

Roland van de Sande, R.N, MSc Prof. Dr. Henk Nijman Prof. Dr. Cees van der Staak Edwin Hellendoorn,VS-GGZ Dr. Eric Noorthoorn Prof. Dr.

Roland van de Sande, R.N, MSc Prof. Dr. Henk Nijman Prof. Dr. Cees van der Staak Edwin Hellendoorn,VS-GGZ Dr. Eric Noorthoorn Prof. Dr. Roland van de Sande, R.N, MSc Prof. Dr. Henk Nijman Prof. Dr. Cees van der Staak Edwin Hellendoorn,VS-GGZ Dr. Eric Noorthoorn Prof. Dr. Niels Mulder 1. Dwangreductie opties 2. Risicotaxatie 3. Ontwikkeling

Nadere informatie

Separeren: voltooid verleden tijd?

Separeren: voltooid verleden tijd? Onderzoeksresultaten van een non-separeerbeleid Annet Smit senior wetenschappelijk medewerker ProCES INHOUD ambitie de Gelderse Roos onderbouwing, thema s onderzoek : Cijfers Kwalitatieve gegevens : Ervaringen

Nadere informatie

Preventie van agressie in de kliniek moet beter

Preventie van agressie in de kliniek moet beter Freerk Scheffers 1 Preventie van agressie in de kliniek moet beter Systematisch inzetten van evidence-based interventies helpt Opinie Agressief gedrag van patiënten is een veelvoorkomend probleem op acute

Nadere informatie

Er moet altijd een separeer open blijven want... Annet Smit, Senior wetenschappelijk medewerker ProCES

Er moet altijd een separeer open blijven want... Annet Smit, Senior wetenschappelijk medewerker ProCES Er moet altijd een separeer open blijven want... Annet Smit, Senior wetenschappelijk medewerker ProCES Achtergrond veel minder separaties kortere separaties verzet - instemming kwaliteit van zorg rondom

Nadere informatie

Assessment van professionals houding ten aanzien van separeren: Verandering???

Assessment van professionals houding ten aanzien van separeren: Verandering??? Assessment van professionals houding ten aanzien van separeren: Verandering??? Drs. P.S. Mann-Poll Dr. A. Smit Prof. dr. G. Hutschemaekers ProCES, Wolfheze 3-3-2011 Professionals attitude Workshop I: Waarom

Nadere informatie

Klinisch Centrum Acute Psychiatrie (KCAP) Den Haag

Klinisch Centrum Acute Psychiatrie (KCAP) Den Haag Klinisch Centrum Acute Psychiatrie (KCAP) Den Haag www. geslotenpsychiatrie.nl/ www.acutepsychiatrie.nl Mirjam Hazewinkel Narda Miedema Erik Hoencamp Remco de Winter Symposium Dwang en drang op een gesloten

Nadere informatie

Het inschatten van agressie van patienten van de ggz crisisdienst

Het inschatten van agressie van patienten van de ggz crisisdienst Het inschatten van agressie van patienten van de ggz crisisdienst B. Penterman psychiater GGZ Oost Brabant Instrumenten The Historical, Clinical, and Riskindicators (HCR- 20) Historische, Klinische en

Nadere informatie

Succesfactoren in het terugdringen van separatie. Jos Keizer en Monique Menger Platformbijeenkomst GGZ, 16 januari 2015

Succesfactoren in het terugdringen van separatie. Jos Keizer en Monique Menger Platformbijeenkomst GGZ, 16 januari 2015 Succesfactoren in het terugdringen van separatie Jos Keizer en Monique Menger Platformbijeenkomst GGZ, 16 januari 2015 Inhoud presentatie Geschiedenis dwang en drang GGZ Friesland. Geschiedenis separatiecijfers,

Nadere informatie

De suïcidale patiënt. op de Intensieve Zorgafdeling. van PZ Sint-Camillus.

De suïcidale patiënt. op de Intensieve Zorgafdeling. van PZ Sint-Camillus. De suïcidale patiënt op de Intensieve Zorgafdeling van PZ Sint-Camillus. De suïcidale patiënt op de Intensieve Zorgafdeling. Het proces: ontwikkelen van een protocol. Patrick Bruyneel PZ Sint-Camillus

Nadere informatie

Management van risico s in de zorgprocessen

Management van risico s in de zorgprocessen Management van risico s in de zorgprocessen Pol Vanhee Stafmedewerker patiëntenzorg Brussel, 31 maart 2015 1 Management van risico s in de zorgprocessen 2 Management van risico s in de zorgprocessen Management

Nadere informatie

Electronisch affect monitoren met feedback-interventie in de behandeling van depressie: een randomized controlled trial

Electronisch affect monitoren met feedback-interventie in de behandeling van depressie: een randomized controlled trial Electronisch affect monitoren met feedback-interventie in de behandeling van depressie: een randomized controlled trial Ingrid Kramer ima.kramer@ggze.nl Van onderzoek naar de klinische praktijk PsyMate

Nadere informatie

Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen

Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen Positive, Negative and Depressive Subclinical Psychotic

Nadere informatie

Dwang(reductie) in de psychiatrie

Dwang(reductie) in de psychiatrie Dwang(reductie) in de psychiatrie Drs. Yolande Voskes Research Programme > Quality of Care Department of Medical Humanities Separatie: problematisch? Traumatische en emotionele ervaring Cliënten: angst,

Nadere informatie

Kan het gebruik van vragenlijsten suïcide voorkomen? Prof. Dr. Ronny Bruffaerts UPC-KULeuven

Kan het gebruik van vragenlijsten suïcide voorkomen? Prof. Dr. Ronny Bruffaerts UPC-KULeuven Kan het gebruik van vragenlijsten suïcide voorkomen? Prof. Dr. Ronny Bruffaerts UPC-KULeuven 42-82% daling in opnameduur voor psychotische stoornissen, 1989-1995 63% minder psychiatrische bedden in de

Nadere informatie

Succesbepalende factoren voor zorg in vrijheid

Succesbepalende factoren voor zorg in vrijheid Succesbepalende factoren voor zorg in vrijheid Jan Hamers Als ik later in het verpleeghuis ben opgenomen, hoop ik dat de zorgverlener mij vastbindt als hij/zij denkt dat dit goed voor mij is. EENS / ONEENS

Nadere informatie

Probleemgedrag. Gebruik van psychofarmaca. Psychofarmaca gebruik bij demenee: Factoren en ahouwen.

Probleemgedrag. Gebruik van psychofarmaca. Psychofarmaca gebruik bij demenee: Factoren en ahouwen. Probleemgedrag Psychofarmaca gebruik bij demenee: Factoren en ahouwen. Dr. RB. Wetzels VOSON Afdeling ELG Radboudumc Pleyade Arnhem Gebruik van psychofarmaca type medica1e Nederland Oostenrijk Finland

Nadere informatie

Dr. Hilde Verbeek 15 april 2014. Department of Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing 1

Dr. Hilde Verbeek 15 april 2014. Department of Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing 1 Dr. Hilde Verbeek 15 april 2014 Department of Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing 1 Doelstelling Nurses on the Move Bijdragen aan verbetering kwaliteit van zorg in verpleeg- en

Nadere informatie

Herstel en bemoeizorg bij mensen met erns0ge psychiatrische aandoeningen en verslaving. Is er sprake van een tegenstelling?

Herstel en bemoeizorg bij mensen met erns0ge psychiatrische aandoeningen en verslaving. Is er sprake van een tegenstelling? Herstel en bemoeizorg bij mensen met erns0ge psychiatrische aandoeningen en verslaving Is er sprake van een tegenstelling? Prof. Dr. C.L. Mulder, Leiden 9 nov 2012 Herstel Herstellen doen mensen zelf:

Nadere informatie

Overzicht. Overzicht. Casus. Scoring. Resultaat RISICOTAXATIE BIJ GEÏNTERNEERDEN MET EEN VERSTANDELIJKE BEPERKING. Intro: VRAG.

Overzicht. Overzicht. Casus. Scoring. Resultaat RISICOTAXATIE BIJ GEÏNTERNEERDEN MET EEN VERSTANDELIJKE BEPERKING. Intro: VRAG. Overzicht RISICOTAXATIE BIJ GEÏNTERNEERDEN MET EEN VERSTANDELIJKE BEPERKING Claudia Pouls KeFor Overzicht Casus Patrick Bollen was enig kind. Zijn vader had een succesvol IT-bedrijf. Zijn moeder bleef

Nadere informatie

Taxatie en beleid rondom suïcidaliteit op een gesloten acute opnameafdeling, een veiligheidsplan.

Taxatie en beleid rondom suïcidaliteit op een gesloten acute opnameafdeling, een veiligheidsplan. Taxatie en beleid rondom suïcidaliteit op een gesloten acute opnameafdeling, een veiligheidsplan. KCAP, januari 2013 Remco de Winter, januari 2013, KCAP veiligheidsplan rondom suïcidaliteit 1 Context voor

Nadere informatie

P. de Beurs, psychiater en adviseur voor de IGZ

P. de Beurs, psychiater en adviseur voor de IGZ P. de Beurs, psychiater en adviseur voor de IGZ Dilemma s bij risicotaxatie Risicotaxatie is een nieuw en modieus thema in de GGZ Veilige zorg is een illusie Hoe veiliger de zorg, hoe minder vrijheid voor

Nadere informatie

Hanteren van agressie in de gezondheidszorg en de zorgrelatie: een andere kijk, een andere aanpak, het paradigma verschuift

Hanteren van agressie in de gezondheidszorg en de zorgrelatie: een andere kijk, een andere aanpak, het paradigma verschuift Hanteren van agressie in de gezondheidszorg en de zorgrelatie: een andere kijk, een andere aanpak, het paradigma verschuift INTEGRAAL VEILIGHEIDSBELEID drs. N.E. Oud Zorgseminar Agressie in de Zorg Deltion

Nadere informatie

Drang en dwang een lakmoesproef voor onze zorg

Drang en dwang een lakmoesproef voor onze zorg Drang en dwang een lakmoesproef voor onze zorg Onderweg met een multidisciplinaire richtlijn Lieuwe de Haan, zorglijn vroege psychose Sociale beesten Multidisciplinair in harmonie Sociaal brein Vrije wil?

Nadere informatie

Alcohol policy in Belgium: recent developments

Alcohol policy in Belgium: recent developments 1 Alcohol policy in Belgium: recent developments Kurt Doms, Head Drug Unit DG Health Care FPS Health, Food Chain Safety and Environment www.health.belgium.be/drugs Meeting Alcohol Policy Network 26th November

Nadere informatie

Academische Werkplaats Ernstige Psychotische Aandoeningen

Academische Werkplaats Ernstige Psychotische Aandoeningen Academische Werkplaats Ernstige Psychotische Aandoeningen 1 Inhoud 1. a. Missie en b. Geschiedenis 2. Wie zijn wij? 3. Wat gaan wij doen? a. Stadia en profiel b. Interventie onderzoek c. Onderwijs en opleiding

Nadere informatie

De Invloed van Familie op

De Invloed van Familie op De Invloed van Familie op Depressie- en Angstklachten van Verpleeghuisbewoners met Dementie The Influence of Family on Depression and Anxiety of Nursing Home Residents with Dementia Elina Hoogendoorn Eerste

Nadere informatie

Performant agressiebeleid

Performant agressiebeleid Performant agressiebeleid Aanpak van het OPZ Geel Mieke Mondelaers Peter Alderweireldt Wim Hermans Situering agressieproblematiek Hulpverleners worden in toenemende mate geconfronteerd met agressie Nood

Nadere informatie

Advance Care Planning toepassen in de ouderenzorg. Prof dr J.J.M. van Delden Julius Centrum, afd medical humanities UMC Utrecht

Advance Care Planning toepassen in de ouderenzorg. Prof dr J.J.M. van Delden Julius Centrum, afd medical humanities UMC Utrecht Advance Care Planning toepassen in de ouderenzorg Prof dr J.J.M. van Delden Julius Centrum, afd medical humanities UMC Utrecht Advance Care Planning a voluntary formalized process of discussion and review

Nadere informatie

Waarom schrijven specialisten ouderen- geneeskunde psychofarmaca voor?

Waarom schrijven specialisten ouderen- geneeskunde psychofarmaca voor? UMCG Waarom schrijven specialisten ouderen- geneeskunde psychofarmaca voor? Verenso Jaarcongres 2011 Dr. S.U. Zuidema (Sytse) Afdeling Eerstelijnsgeneeskunde UMC St Radboud Nijmegen Afdeling Huisartsgeneeskunde

Nadere informatie

Actuarieel Risicotaxatie Instrument voor Jeugdbescherming (ARIJ) Mirte Forrer, gedragsdeskundige Stefanie Meijs, senior gezinsmanager

Actuarieel Risicotaxatie Instrument voor Jeugdbescherming (ARIJ) Mirte Forrer, gedragsdeskundige Stefanie Meijs, senior gezinsmanager Actuarieel Risicotaxatie Instrument voor Jeugdbescherming (ARIJ) Mirte Forrer, gedragsdeskundige Stefanie Meijs, senior gezinsmanager Jeugdbescherming Ieder kind veilig Intensief Systeemgericht Casemanagement

Nadere informatie

High & Intensive Care. Sandra Vos en Chris den Braber 18-03-2014

High & Intensive Care. Sandra Vos en Chris den Braber 18-03-2014 High & Intensive Care Sandra Vos en Chris den Braber 18-03-2014 3 jaar geleden 1. Economische crisis: In de ggz in nederland blijkt het aantal opnames in 10 jaar verdubbeld! Er moet bezuinigd worden op

Nadere informatie

Op weg naar intensieve psychiatrische zorg. Justine Theunissen en Hans Hesta

Op weg naar intensieve psychiatrische zorg. Justine Theunissen en Hans Hesta 1 Op weg naar intensieve psychiatrische zorg Justine Theunissen en Hans Hesta Hoewel de Nederlandse gezondheidszorg internationaal geprezen wordt, stuit het veelvuldige gebruik van dwang in de vorm separeren

Nadere informatie

Universitair Medisch Centrum Groningen

Universitair Medisch Centrum Groningen Universitair Medisch Centrum Groningen Beter af met minder Reduction of Inappropriate psychotropic Drug use in nursing home residents with dementia Claudia Groot Kormelinck Prof.dr. Sytse Zuidema Probleemgedrag

Nadere informatie

Partnerschap van de familie in de behandeling. Het investeren in de kracht van naastbetrokkenen René Keet

Partnerschap van de familie in de behandeling. Het investeren in de kracht van naastbetrokkenen René Keet Partnerschap van de familie in de behandeling Het investeren in de kracht van naastbetrokkenen René Keet Interventie doelen EPA (parallelle zorg) persoonlijk herstel nastreven psychiatrische symptomen

Nadere informatie

De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen

De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen The Association between Daily Hassles, Negative Affect and the Influence of Physical Activity Petra van Straaten Eerste begeleider

Nadere informatie

Mentaal Weerbaar Blauw

Mentaal Weerbaar Blauw Mentaal Weerbaar Blauw de invloed van stereotypen over etnische minderheden cynisme en negatieve emoties op de mentale weerbaarheid van politieagenten begeleiders: dr. Anita Eerland & dr. Arjan Bos dr.

Nadere informatie

Innovatieve ontwikkelingen in de Rembrandthof

Innovatieve ontwikkelingen in de Rembrandthof Nieuwsbrief G ooi en Vechtstreek nieuwsbrief voor geïnteresseerden mei 2014 Innovatieve ontwikkelingen in de Rembrandthof Veel instellingen binnen de geestelijke gezondheidszorg zijn de laatste jaren bezig

Nadere informatie

Risicotaxatie van suïcidaliteit in de acute gesloten Psychiatrie

Risicotaxatie van suïcidaliteit in de acute gesloten Psychiatrie Risicotaxatie van suïcidaliteit in de acute gesloten Psychiatrie R.F.P. de Winter & W.J.G. Krijger Voorjaarscongres Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie Vrijdag 16 april 2010 MECC Maastricht Remco de

Nadere informatie

Best Practices rondom dwangreductie in de Geestelijke Gezondheidszorg

Best Practices rondom dwangreductie in de Geestelijke Gezondheidszorg BEST PRACTICES RONDOM DWANGREDUCTIE IN DE GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG YOLANDE VOSKES JUSTINE THEUNISSEN GUY WIDDERSHOVEN Best Practices rondom dwangreductie in de Geestelijke Gezondheidszorg Een inventariserend

Nadere informatie

Workshop Up to date agressiebeleid

Workshop Up to date agressiebeleid 1 Workshop Up to date agressiebeleid Van beleid naar praktijk 27 mei 2015 William Bertrand w.bertrand@radarvertige.nl Programma Introductie Feiten en cijfers enquête Knelpunten uit de praktijk Kijk op

Nadere informatie

HELP!! Crisisinterventie bij mensen met een verstandelijke beperking. M. Clerkx, februari 2013

HELP!! Crisisinterventie bij mensen met een verstandelijke beperking. M. Clerkx, februari 2013 HELP!! Crisisinterventie bij mensen met een verstandelijke beperking M. Clerkx, crisisinterventie wat is dat? Acuut/spoed Ingrijpen bij ontregeling Herstel van evenwicht Kortdurend Intensief Verdere escalatie

Nadere informatie

Kwaliteitsdocument Ketenzorg bij suïcidaliteit. Aanbevelingen voor zorgvuldig samenwerken in de keten

Kwaliteitsdocument Ketenzorg bij suïcidaliteit. Aanbevelingen voor zorgvuldig samenwerken in de keten Kwaliteitsdocument Ketenzorg bij suïcidaliteit Aanbevelingen voor zorgvuldig samenwerken in de keten De continuïteit van zorg voor patiënten met suïcidaal gedrag is een van de belangrijkste aandachtspunten

Nadere informatie

Actuarieel Risicotaxatie Instrument voor Jeugdbescherming (ARIJ)

Actuarieel Risicotaxatie Instrument voor Jeugdbescherming (ARIJ) Actuarieel Risicotaxatie Instrument voor Jeugdbescherming (ARIJ) Mirte Forrer, Jeugdbescherming Regio Amsterdam Claudia van der Put, Universiteit van Amsterdam Jeugdbescherming Ieder kind veilig GGW FFPS

Nadere informatie

Auteur Bech, Rasmussen, Olsen, Noerholm, & Abildgaard. Meten van de ernst van depressie

Auteur Bech, Rasmussen, Olsen, Noerholm, & Abildgaard. Meten van de ernst van depressie MAJOR DEPRESSION INVENTORY (MDI) Bech, P., Rasmussen, N.A., Olsen, R., Noerholm, V., & Abildgaard, W. (2001). The sensitivity and specificity of the Major Depression Inventory, using the Present State

Nadere informatie

'Van Tegenwerking naar Samenwerking' Een verslag van het project Dwang & Drang in de Pompestichting

'Van Tegenwerking naar Samenwerking' Een verslag van het project Dwang & Drang in de Pompestichting 'Van Tegenwerking naar Samenwerking' Een verslag van het project Dwang & Drang in de Pompestichting 'Van Tegenwerking naar Samenwerking' Een verslag van het project Dwang & Drang in de Pompestichting Datum:

Nadere informatie

Studie type Populatie Patiënten kenmerken Interventie Controle Dataverzameling

Studie type Populatie Patiënten kenmerken Interventie Controle Dataverzameling Evidence tabel bij ADHD in kinderen en adolescenten (studies naar adolescenten met ADHD en ) Auteurs, Gray et al., 2011 Thurstone et al., 2010 Mate van bewijs A2 A2 Studie type Populatie Patiënten kenmerken

Nadere informatie

Gedwongen opname en verslaving Dr Anne Van Duyse - De Sleutel en PC Sint Jan Baptist

Gedwongen opname en verslaving Dr Anne Van Duyse - De Sleutel en PC Sint Jan Baptist Gedwongen opname en verslaving Dr Anne Van Duyse - De Sleutel en PC Sint Jan Baptist Deel 1: Wet op de gedwongen opname Deel 2: problematisch middelengebruik Toetsing van de wet bij verslaving Geesteszieke

Nadere informatie

High Care - Kastanjehof

High Care - Kastanjehof High Care - Kastanjehof Behandelprogramma Acute Psychiatrie High Care - Kastanjehof Behandelprogramma Acute Psychiatrie Inhoudsopgave Wat...Pagina Inleiding...2 Voor wie...3 Aanmelding...3 Behandelaanbod...3

Nadere informatie

Preventie van agressieve incidenten

Preventie van agressieve incidenten Preventie van agressieve incidenten door H. Nijman, W. Allertz, M. v.d. Boogaard, E. Chatrou, M. Dassen, W. Fleuren, T. Goertz en C. de Schinkel Gepubliceerd in 1996, no. 10 Samenvatting Aan de hand van

Nadere informatie

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten?

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten? De Modererende rol van Persoonlijkheid op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten 1 Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve

Nadere informatie

Preventieve psychotherapie

Preventieve psychotherapie Preventieve psychotherapie Dr. Dorien Nieman, klinisch psycholoog en cognitief gedragstherapeut Academisch Medisch Centrum, Afd. Psychiatrie, Amsterdam d.h.nieman@amc.nl Overzicht Belang van vroegdetectie

Nadere informatie

Kennissynthese arbeid en psychische aandoeningen. Dr. F.G.Schaafsma Dr. H. Michon Prof. dr. J.R. Anema

Kennissynthese arbeid en psychische aandoeningen. Dr. F.G.Schaafsma Dr. H. Michon Prof. dr. J.R. Anema Kennissynthese arbeid en psychische aandoeningen Dr. F.G.Schaafsma Dr. H. Michon Prof. dr. J.R. Anema Ernstige Psychische Aandoeningen (EPA) Definitie consensus groep EPA¹ - Sprake van psychische stoornis

Nadere informatie

De begeleiding bij chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie)

De begeleiding bij chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie) Improving Mental Health by Sharing Knowledge De begeleiding bij chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie) Jan Spijker, Maringa de Weerd, Henny Sinnema, Bauke Koekkoek, Ton van Balkom,

Nadere informatie

What matters to you? IC nivo. National institutes of health, USA. Nivo van zorg. Nederland, CBO 2006 12-5-2015

What matters to you? IC nivo. National institutes of health, USA. Nivo van zorg. Nederland, CBO 2006 12-5-2015 Beeld van een Intensive care Internationale / locale kwaliteitseisen Intensive Care JJ Koeijers St. Elisabeth Hospitaal Internist-Intensivist-Acute geneeskundige 10-5-2015, quality of care Inhoud Intensive

Nadere informatie

Patient Empowerment. Prof. dr. W.H. van Harten, mei 2009

Patient Empowerment. Prof. dr. W.H. van Harten, mei 2009 Patient Empowerment Prof. dr. W.H. van Harten, mei 2009 Trends in Zorgstelsel Prestatie bekostiging/competitie. Technologische vernieuwing & personalised medicine. Investeringen vragen grootschaligheid

Nadere informatie

NB dit hoofdstuk is een concept. U wordt uitgenodigd om input te geven. Copyright ligt bij de projectgroep FHIC. info@fhic.nl

NB dit hoofdstuk is een concept. U wordt uitgenodigd om input te geven. Copyright ligt bij de projectgroep FHIC. info@fhic.nl NB dit hoofdstuk is een concept. U wordt uitgenodigd om input te geven. Copyright ligt bij de projectgroep FHIC. info@fhic.nl H4 Behandeling op de FHIC CONCEPT De behandeling op de FHIC is relatiegestuurde

Nadere informatie

dwangreductie Nederland

dwangreductie Nederland Best Practices Dwangreductie rondom in dwangreductie Nederland meer dan het uitvoeren van interventies Yolande Voskes Yolande Voskes, Justine Theunissen & Guy Widdershoven Er moet minder gesepareerd worden

Nadere informatie

Snel in Beweging Ontwikkeling en implementatie van de zelf-oefengids

Snel in Beweging Ontwikkeling en implementatie van de zelf-oefengids Snel in Beweging Ontwikkeling en implementatie van de zelf-oefengids Deborah Zinger MSc, fysiotherapeut UMC Utrecht Identificeer probleem/ hulpvraag patiënt Formuleer klinisch relevante vraag ZSU Maak

Nadere informatie

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource.

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource. Open Universiteit Klinische psychologie Masterthesis Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: De Leidinggevende als hulpbron. Emotional Job Demands, Vitality and Opportunities

Nadere informatie

Onderzoek naar e-gezondheidszorg in Europa: artsen moeten meer gebruik maken van ICT

Onderzoek naar e-gezondheidszorg in Europa: artsen moeten meer gebruik maken van ICT IP/08/641 Brussel, 25 april 2008 Onderzoek naar e-gezondheidszorg in Europa: artsen moeten meer gebruik maken van ICT De Europese Commissie heeft vandaag de resultaten bekendgemaakt van een pan-europees

Nadere informatie

Risicotaxatie Suïcidaliteit. Suïcide en suïcidepogingen. Aantallen. 345 suïcidepogingen. Middel. Dr. Bert van Hemert, psychiater

Risicotaxatie Suïcidaliteit. Suïcide en suïcidepogingen. Aantallen. 345 suïcidepogingen. Middel. Dr. Bert van Hemert, psychiater Risicotaxatie Suïcidaliteit Dr. Bert van Hemert, psychiater Zorgservice Bureau 24 uurszorg Opleiding Sociale Psychiatrie 1/30 2/30 Aantallen Suïcide en suïcidepogingen Suïcidegedachten Suïcidepoging bevolking

Nadere informatie

De Invloed van Vaktherapeutische Interventies op Angst- en Depressiesymptomen bij

De Invloed van Vaktherapeutische Interventies op Angst- en Depressiesymptomen bij De Invloed van Vaktherapeutische Interventies op Angst- en Depressiesymptomen bij Mensen met een Psychiatrische Stoornis de Modererende Invloed van de Therapeutische Alliantie The Effect of Arts Therapies

Nadere informatie

Centrum voor ouderenpsychiatrie Regio Apeldoorn 2009. HONOS 65+ Maart 2009 Gerda Rötert

Centrum voor ouderenpsychiatrie Regio Apeldoorn 2009. HONOS 65+ Maart 2009 Gerda Rötert Centrum voor ouderenpsychiatrie Regio Apeldoorn 2009 HONOS 65+ Maart 2009 Gerda Rötert Doelstelling: Het doel is het evalueren van het effect van de behandeling of begeleiding zowel op individueel- als

Nadere informatie

Langdurige Forensische Psychiatrie

Langdurige Forensische Psychiatrie Risicomanagement Checklijst Langdurige Forensische Psychiatrie Drs. Peter C. Braun, Dr. Erik Bulten Persoonlijke gegevens van de patiënt: Naam tbs-gestelde: Geboortedatum: TBS nummer: Verblijfplaats ten

Nadere informatie

De multidisciplinaire richtlijn schizofrenie - Wat kunnen we met de recente update?-

De multidisciplinaire richtlijn schizofrenie - Wat kunnen we met de recente update?- De multidisciplinaire richtlijn schizofrenie - Wat kunnen we met de recente update?- Dr. Berno van Meijel Lector GGZ-verpleegkunde Hogeschool INHolland / Amsterdam www.ggzverpleegkunde.nl De richtlijn

Nadere informatie

11-10-2014. Ypsilon 30 jaar. Schizofrenie onderzoek staat in Nederland nu 20 jaar op de kaart

11-10-2014. Ypsilon 30 jaar. Schizofrenie onderzoek staat in Nederland nu 20 jaar op de kaart Ypsilon 30 jaar Schizofrenie onderzoek staat in Nederland nu 20 jaar op de kaart dr. Wiepke Cahn UMCUtrecht - Ypsilon en onderzoekers trekken sinds die tijd met elkaar op Wat hebben we gezamenlijk bereikt!

Nadere informatie

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Manon krabbenborg, Sandra Boersma, Marielle Beijersbergen & Judith Wolf s.boersma@elg.umcn.nl Homeless youth in the Netherlands Latest estimate:

Nadere informatie

Ergotherapeutische Energiemanagement interventies en de effecten op vermoeidheid

Ergotherapeutische Energiemanagement interventies en de effecten op vermoeidheid Ergotherapeutische Energiemanagement interventies en de effecten op vermoeidheid Resultaten van een systematisch review en een toepassing voor de praktijk Lyan Blikman, MSc. Bewegingswetenschapper PhD

Nadere informatie

IBOM-2. Het effect van Medicatiereview en begeleiding van patiënten na verblijf in het ziekenhuis

IBOM-2. Het effect van Medicatiereview en begeleiding van patiënten na verblijf in het ziekenhuis IBOM-2 Het effect van Medicatiereview en begeleiding van patiënten na verblijf in het ziekenhuis Abeer Ahmad Ruth Mast Giel Nijpels Jacqueline Dekker Piet Kostense Jacqueline Hugtenburg Afdelingen Klinische

Nadere informatie

Optimaliseren chemotherapie probleem signalering en interventies

Optimaliseren chemotherapie probleem signalering en interventies Natascha Schrama 18 mei 2006 Jaarbeurs Utrecht Optimaliseren chemotherapie probleem signalering en interventies Natascha Schrama Verpleegkundig specialist oncologie ziekenhuis Bernhoven Oss/Veghel Inhoud

Nadere informatie

Workshop Klinisch FACT Duurzaam Wonen. GGZ Breburg Groep 23 september 2010 Marij de Roos, Tom van Mierlo en Linda Peeters

Workshop Klinisch FACT Duurzaam Wonen. GGZ Breburg Groep 23 september 2010 Marij de Roos, Tom van Mierlo en Linda Peeters Workshop Klinisch FACT Duurzaam Wonen GGZ Breburg Groep 23 september 2010 Marij de Roos, Tom van Mierlo en Linda Peeters Agenda Inventariseren van de vragen die u heeft bij deze workshop. Presentatie Klinisch

Nadere informatie

Het managen van agressie in de forensische zorg. met behulp van het Forensisch Protocol Vroegsignalering.

Het managen van agressie in de forensische zorg. met behulp van het Forensisch Protocol Vroegsignalering. Het managen van agressie in de forensische zorg met behulp van het Forensisch Protocol Vroegsignalering. ntroductie Wanneer een patiënt met een psychiatrische stoornis een ernstig delict heeft gepleegd,

Nadere informatie

PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen

PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen The following full text is a publisher's version. For additional information about this publication click this link. http://hdl.handle.net/2066/144906

Nadere informatie

De JES studie: effecten van huiselijk geweld op de ontwikkeling van kinderen.

De JES studie: effecten van huiselijk geweld op de ontwikkeling van kinderen. De JES studie: effecten van huiselijk geweld op de ontwikkeling van kinderen. 1 Symposium Krachtige Kinderen in de opvang. Driebergen, 29 oktober 2012 Mirjam Wouda, kinder- en jeugdpsychiater Mutsaersstichting

Nadere informatie

Fasering bij suïcidaliteit op een gesloten acute opnameafdeling.

Fasering bij suïcidaliteit op een gesloten acute opnameafdeling. Fasering bij suïcidaliteit op een gesloten acute opnameafdeling. (R)emco. (F.P.) de Winter, psychiater, afdelingshoofd-zorg * W. (J).acomien G. Krijger Assistent Geneeskundige in opleiding tot klinisch

Nadere informatie

Psychiatrische spoedinterventies in de eerste lijn: vreemd lichaam?

Psychiatrische spoedinterventies in de eerste lijn: vreemd lichaam? Psychiatrische spoedinterventies in de eerste lijn: vreemd lichaam? Jan De Lepeleire Huisarts ACHG Kuleuven UPC Kortenberg ote beg Vreemd Lichaam Huisarts Vaak wat onwennig tov psychiatrie en geestelijke

Nadere informatie

Acutere zorg: meer drang- en dwangmiddelen? Afzondering en fixatie op een gesloten psychiatrische opnameafdeling

Acutere zorg: meer drang- en dwangmiddelen? Afzondering en fixatie op een gesloten psychiatrische opnameafdeling Acutere zorg: meer drang- en dwangmiddelen? Afzondering en fixatie op een gesloten psychiatrische opnameafdeling Promotor: Prof. Dr. Morrens, Prof. Dr. Schrijvers Coördinator: Marleen Claeys-Astrid Faelens

Nadere informatie

De registratie van doelsymptomen op een gesloten acute opnameafdeling

De registratie van doelsymptomen op een gesloten acute opnameafdeling De registratie van doelsymptomen op een gesloten acute opnameafdeling Klinisch Centrum Acute Psychiatrie (KCAP) Den Haag Voorjaarscongres 1 april 2009 Martiniplaza Groningen Stephanie Bohnen, Remco de

Nadere informatie

Introduction Henk Schwietert

Introduction Henk Schwietert Introduction Henk Schwietert Evalan develops, markets and sells services that use remote monitoring and telemetry solutions. Our Company Evalan develops hard- and software to support these services: mobile

Nadere informatie

rondom dwangreductie in de Geestelijke Gezondheidszorg

rondom dwangreductie in de Geestelijke Gezondheidszorg Best Practices rondom dwangreductie in de Geestelijke Gezondheidszorg Yolande Voskes Justine Theunissen Guy Widdershoven Best Practices rondom dwangreductie in de Geestelijke Gezondheidszorg Een inventariserend

Nadere informatie

De invloed van de maatschappelijke context op ons psychiatrisch handelen: revanche van de professional

De invloed van de maatschappelijke context op ons psychiatrisch handelen: revanche van de professional De invloed van de maatschappelijke context op ons psychiatrisch handelen: revanche van de professional Congres Sociale Psychiatrie: de revanche van het systeemdenken Prof.dr. C.L. Mulder Professional:

Nadere informatie

Verpleegkundige dossierbesprekingen. Evidence-based practice voor de dagelijkse praktijk

Verpleegkundige dossierbesprekingen. Evidence-based practice voor de dagelijkse praktijk Verpleegkundige dossierbesprekingen Evidence-based practice voor de dagelijkse praktijk Agenda EBP in het AMC Verpleegkundige dossierbesprekingen Praktijkvoorbeeld EBP in de psychiatrie EBP is ook belangrijk

Nadere informatie

P. de Beurs, psychiater en adviseur voor de IGZ

P. de Beurs, psychiater en adviseur voor de IGZ P. de Beurs, psychiater en adviseur voor de IGZ Inleiding De toezichtketen in perspectief Toezicht door IGZ Onderzoek A. Huisman De toezichtketen in perspectief bij suïcides Persoonlijke adviezen Inleiding

Nadere informatie

Onderzoek naar werkzaamheid schematherapie bij borderline persoonlijkheidsstoornis en alcoholafhankelijkheid

Onderzoek naar werkzaamheid schematherapie bij borderline persoonlijkheidsstoornis en alcoholafhankelijkheid Onderzoek naar werkzaamheid schematherapie bij borderline persoonlijkheidsstoornis en alcoholafhankelijkheid presentatie ESPRi Symposium 26-11-2015 Michiel Boog, klinisch psycholoog, psychotherapeut Titel:

Nadere informatie

1op1-teams verbeteren de dwangzorg

1op1-teams verbeteren de dwangzorg 1op1-teams verbeteren de dwangzorg Dit artikel beschrijft de toegevoegde waarde die 1op1-teams kunnen hebben in het zorgproces als er sprake is van dwanginsluitingen (op kamer, in afzondering of separatie).

Nadere informatie

Innovatie in gestructureerde risicotaxatievan geweld: De HCR:V3 en SAPROF. Donderdag 6 december 2012 Kevin Douglas, Michiel de Vries Robbé

Innovatie in gestructureerde risicotaxatievan geweld: De HCR:V3 en SAPROF. Donderdag 6 december 2012 Kevin Douglas, Michiel de Vries Robbé Innovatie in gestructureerde risicotaxatievan geweld: De HCR:V3 en SAPROF Donderdag 6 december 2012 Kevin Douglas, Michiel de Vries Robbé Programma 13.00-13.15 Opening 13.15-14.30 HCR:V3, part I 14.30-15.00

Nadere informatie

Psychofarmaca bij d e de ouderen Waarom slikken zij? A D. D Hooghe Hooghe

Psychofarmaca bij d e de ouderen Waarom slikken zij? A D. D Hooghe Hooghe Psychofarmaca bij de ouderen Waarom slikken zij? A. D Hooghe Psychofarmaca Benzodiazepines en aanverwanten Antidepressiva Antipsychotica Antipsychotica Assessment of antipsychotic prescribing in Belgian

Nadere informatie

Ruggespraak. Ruggespraak. Presentatie Ariette Sanders - Netwerkbijeenkomst Platform Gedeelde Besluitvorming - Maart 2013 RUGPIJN? agenda.

Ruggespraak. Ruggespraak. Presentatie Ariette Sanders - Netwerkbijeenkomst Platform Gedeelde Besluitvorming - Maart 2013 RUGPIJN? agenda. agenda Ruggespraak Kennismaking Achtergrond van het onderzoek Methode Resultaten Discussie Conclusie A.R.J. Sanders1, W.Verheul2, T.Magneé2, H.M.Pieters, P. Verhaak2, N.J. de Wit1,, J.M. Bensing2 RUGPIJN?

Nadere informatie

Dr. G.K.M.L. Wilrycx Promotor: Prof. dr. Ch. van Nieuwenhuizen Copromotoren: Dr. A.H.S. van den Broek Dr. M.A. Croon

Dr. G.K.M.L. Wilrycx Promotor: Prof. dr. Ch. van Nieuwenhuizen Copromotoren: Dr. A.H.S. van den Broek Dr. M.A. Croon Dr. G.K.M.L. Wilrycx Promotor: Prof. dr. Ch. van Nieuwenhuizen Copromotoren: Dr. A.H.S. van den Broek Dr. M.A. Croon Je takken worden weggerukt, Hard en meedogenloos, Even lijkt het leven niet meer te

Nadere informatie

Mindfulness - de 8-weekse training in vogelvlucht

Mindfulness - de 8-weekse training in vogelvlucht Mindfulness - de 8-weekse training in vogelvlucht Flip Kolthoff, psychiater Radboud Universitair Centrum voor Mindfulness, GGZ Noord-Holland-Noord Flip Kolthoff, VUmc, 20-01-2012 1 Inleiding Flip Kolthoff,

Nadere informatie

Helpt het hulpmiddel?

Helpt het hulpmiddel? Helpt het hulpmiddel? Het belang van meten Zuyd, Lectoraat Autonomie en Participatie Faculteit Gezondheidszorg Dr. Ruth Dalemans, Prof. Sandra Beurskens 08-10-13 Doelstellingen van deze presentatie Inzicht

Nadere informatie

Verbeterproject GGZ NHN Divisie Langdurende Psychiatrie

Verbeterproject GGZ NHN Divisie Langdurende Psychiatrie Verbeterproject GGZ NHN Divisie Langdurende Psychiatrie Anja Reilman en Saskia van Duin Expertverpleegkundigen Projectleiders implementatie zorgprogramma s schizofrenie & dubbele diagnose GGZ Noord Holland

Nadere informatie

Zorgpad Stervensfase

Zorgpad Stervensfase Zorgpad Stervensfase de laatste stand van zaken Lia van Zuylen, internist-oncoloog Kenniscentrum Palliatieve Zorg Erasmus MC, Rotterdam Inhoud Belang markering stervensfase Zorgpad Stervensfase Nieuwe

Nadere informatie

Toegankelijkheid en effectiviteit van de geestelijke gezondheidszorg voor ouderen. Samenvatting

Toegankelijkheid en effectiviteit van de geestelijke gezondheidszorg voor ouderen. Samenvatting Toegankelijkheid en effectiviteit van de geestelijke gezondheidszorg voor ouderen Hoofdstuk 1 is de algemene inleiding van dit proefschrift. Psychische stoornissen komen geregeld voor bij ouderen (65-plus).

Nadere informatie

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M.

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. (Bert) Vrijhoef Take home messages: Voor toekomstbestendige chronische zorg zijn innovaties

Nadere informatie

dr. Wiepke Cahn UMCUtrecht

dr. Wiepke Cahn UMCUtrecht dr. Wiepke Cahn UMCUtrecht Ypsilon 30 jaar Schizofrenie onderzoek staat in Nederland nu 20 jaar op de kaart - Ypsilon en onderzoekers trekken met elkaar op sinds die tijd Epidemiologische studies genetica

Nadere informatie

AGRESSIE. Basis emoties. Basis emoties. Agressie - sociologisch. Agressie - biologisch. Agressie en psychiatrie 16-3-2014

AGRESSIE. Basis emoties. Basis emoties. Agressie - sociologisch. Agressie - biologisch. Agressie en psychiatrie 16-3-2014 Basis emoties AGRESSIE en psychiatrische stoornissen Angst Verdriet Boosheid Verbazing Plezier Walging Paul Ekman Basis emoties Psychofysiologische reactie op een prikkel Stereotype patroon van motoriek,

Nadere informatie

Toezicht Horizon, locatie Anker, afdeling ZIKOS

Toezicht Horizon, locatie Anker, afdeling ZIKOS Toezicht Horizon, locatie Anker, afdeling ZIKOS Hertoets na onderzoek na meldingen Inspectie Jeugdzorg Inspectie voor de Gezondheidszorg Utrecht, januari 2014 2 Samenvatting De Inspectie Jeugdzorg en de

Nadere informatie

Vermaatschappelijking van de zorg: artikel 107 in cijfers

Vermaatschappelijking van de zorg: artikel 107 in cijfers Vermaatschappelijking van de zorg: artikel 107 in cijfers Overzicht Situering onderzoek Voorstelling vragenlijsten Resultaten Samenstelling doelgroep: leeftijd en geslacht Frequentie symptomatologie Evolutie

Nadere informatie

ERGOTHERAPIE NA UITVAL WEGENS DEPRESSIE

ERGOTHERAPIE NA UITVAL WEGENS DEPRESSIE ERGOTHERAPIE NA UITVAL WEGENS DEPRESSIE Dr. Hiske Hees Psycholoog Afdeling Stemmingsstoornissen AMC Psychiatrie 20 maart 2013 Depressie Veelvoorkomend:11-21% Recidiverend: 50-90% Ernstige beperkingen in

Nadere informatie