Effectiviteit van beweegprogramma s bij werknemers en in de open populatie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Effectiviteit van beweegprogramma s bij werknemers en in de open populatie"

Transcriptie

1 Effectiviteit van beweegprogramma s bij werknemers en in de open populatie Mireille van Poppel, Willem van Mechelen Afdeling Sociale Geneeskunde, Instituut voor Extramuraal Geneeskundig Onderzoek (EMGO), VU medisch centrum, Amsterdam Onderzoekscentrum Bewegen, Arbeid en Gezondheid, TNO-VU

2 Inhoud voordracht Wat is het probleem voor de volksgezondheid? Hoe komt het? Wat kunnen we er aan doen?

3 Inhoud voordracht Wat is het probleem voor de volksgezondheid? Hoe komt het? Wat kunnen we er aan doen? VTV, 1997

4

5 Obesity* Trends Among U.S. Adults BRFSS, 1985 (*BMI 30, or ~ 30 lbs overweight for 5 4 person) No Data <10% 10%-14% 15-19% 20% Source: BRFSS, CDC.

6 Obesity* Trends Among U.S. Adults BRFSS, 1990 (*BMI 30, or ~ 30 lbs overweight for 5 4 person) No Data <10% 10%-14% 15-19% 20% Source: BRFSS, CDC.

7 Obesity* Trends Among U.S. Adults BRFSS, 1995 (*BMI 30, or ~ 30 lbs overweight for 5 4 person) No Data <10% 10%-14% 15-19% 20% Source: BRFSS, CDC.

8 Obesity* Trends Among U.S. Adults BRFSS, 2000 (*BMI 30, or ~ 30 lbs overweight for 5 4 person) No Data <10% 10%-14% 15-19% 20% Source: BRFSS, CDC.

9

10

11

12

13

14

15

16 longitudinale ontwikkeling overgewicht mannen a) men 28 Mean BMI (kg/m 2 ) with 95% CL Age of cohort at baseline y y y y Average age of cohort during measurement (y)

17 longitudinale ontwikkeling overgewicht vrouwen b) women 28 Mean BMI (kg/m 2 ) with 95% CL Age of cohort at baseline y y y y Average age of cohort during measurement (y)

18 Medical Complications of Obesity Pulmonary disease abnormal function obstructive sleep apnea hypoventilation syndrome Nonalcoholic fatty liver disease steatosis steatohepatitis cirrhosis Gall bladder disease Gynecologic abnormalities abnormal menses infertility polycystic ovarian syndrome Osteoarthritis Skin Gout Idiopathic intracranial hypertension Stroke Cataracts Coronary heart disease Diabetes Dyslipidemia Hypertension Severe pancreatitis Cancer breast, uterus, cervix colon, esophagus, pancreas kidney, prostate Phlebitis venous stasis

19 Diabetes Trends* Among Adults in the U.S., (Includes Gestational Diabetes) BRFSS 1990 No Data <4% 4%-6% 6%-8% 8%-10% >10% Source: Mokdad et al., Diabetes Care 2000;23:

20 Diabetes Trends* Among Adults in the U.S., (Includes Gestational Diabetes) BRFSS 1995 No Data <4% 4%-6% 6%-8% 8%-10% >10% Source: Mokdad et al., Diabetes Care 2000;23:

21 Diabetes Trends* Among Adults in the U.S., (Includes Gestational Diabetes) BRFSS 2000 No Data <4% 4%-6% 6%-8% 8%-10% >10% Source: Mokdad et al., J Am Med Assoc 2001;286:10.

22 Diabetes Trends* Among Adults in the U.S., (Includes Gestational Diabetes) BRFSS 2001 No Data <4% 4%-6% 6%-8% 8%-10% >10% Source: Mokdad et al., J Am Med Assoc 2001;286:10.

23

24 Inhoud voordracht Wat is het probleem voor de volksgezondheid? Hoe komt het? Wat kunnen we er aan doen?

25 Energiebalans Inname Gebruik

26

27 Energie-inname van 140 kcal/week Een glas bier Handje pinda s Een croissant Een chocolade koekje Dia geleend van Seidell

28 Energieverbruik van 140 kcal/week = 21 min = 14 min = 19 min = 35 min Dia geleend van Seidell

29 Trends in energie-inname in NL Dutch Health Council, Trends in Nutrition, report 2002/12

30

31 Inhoud voordracht Wat is het probleem voor de volksgezondheid? Hoe komt het? Wat kunnen we er aan doen?

32 Lichamelijke inactiviteit abnormale reactie op een normale omgeving?

33

34 Abnormale reactie op normale omgeving stimuleren van lichamelijke activiteit = individu veranderen

35 sexe leeftijd SES etc. attitude sociale invloed persoonlijke effectiviteit barrières gedrag De Vries, OU, 1993

36 Lichamelijke inactiviteit abnormale reactie op een normale omgeving? normale reactie op een abnormale omgeving?

37

38 Normale reactie op abnormale omgeving stimuleren van lichamelijke activiteit = omgeving veranderen

39

40 De omgeving Individueel gedrag

41 .verschillende invloeden Individueel gedrag fysieke omgeving Economische omgeving Socio-culturele omgeving Macro omgeving Micro omgeving BMJ, Egger& Swinburn, 1997

42 Inhoud voordracht Wat is het probleem voor de volksgezondheid? Hoe komt het? Wat kunnen we er aan doen? literatuur overzicht

43 26 studies

44 Effecten van beweegprogramma s met name bij werknemerspopulaties positief effect op gezondheids-gerelateerde variabelen: mate van lichamelijke activiteit aëroob uithoudingsvermogen percentage lichaamsvet vermindering klachten bewegingsapparaat werkgerelateerde variabelen (ziekteverzuim) bewijs ontbreekt, mede vanwege gebrek aan onderzoek met goed onderzoeksopzet Proper et al. 2006

45

46

47 JAMA observationele studies (R)CT s gemiddelde interventieduur: 18 weken m.n. vrouwen

48

49

50 Stappen doelstelling

51 Inhoud voordracht Wat is het probleem voor de volksgezondheid? Hoe komt het? Wat kunnen we er aan doen? literatuur overzicht 2 eigen studies

52 Amsterdam Lifestyle Intervention on Food and Exercise at Work Marieke van Wier, Caroline Dekkers, Geertje Ariëns, Tjabe Smid, Ingrid Hendriksen, Nico Pronk & Willem van Mechelen

53 Doel Evaluatie van het effect van een werkplek leefstijlinterventie (bewegen en voeding) op lichaamsgewicht bij werknemers met BMI>25 Vergelijken van twee verschillende aanbiedingmethoden: internet en telefoon Evaluatie van de kosten-effectiveiteit

54 Design gerandomiseerd onderzoek (indeling door toeval) individuele interventie van max. 6 maanden metingen bij baseline en na 6, 12, 18 en 24 mnd

55 Opzet 1500 werknemers met: BMI 25 kg/m 2 leeftijd 18 jaar voldoende kennis van de Nederlandse taal toegang tot internet geen lichamelijke beperkingen Onderzoeksgroepen: Internet (464) telefoon (462) controle (460)

56 Interventie: leef je fit 10 modules: lichamelijke activiteit en voeding veranderen gedrag en behalen persoonlijke doelen (doelen formuleren, zelfcontrole, stimulus controle, substitutie, versterken/belonen, sociale steun, cognitieve herstructurering)

57 Interventie: leef je fit programma aangeboden via telefoon en Internet; begeleiding op afstand contact met persoonlijke counselor na afronding van iedere module eigen tempo, maar maximaal 6 maanden

58

59

60

61 Lichaamsgewicht t.o.v de controlegroep, gecorrigeerd voor de waarde op T0 weight difference (kg) against control group and baseline values 0-0,5 6 mnd 24 mnd Kg -1-1,5-2 -2,5 Telefoon Internet time of measurement

62 BMI t.o.v de controlegroep, gecorrigeerd voor de waarde op T0 BMI difference against control group and baseline values 0-0,1 6 mnd 24 mnd Kg/m 2-0,2-0,3-0,4-0,5-0,6-0,7-0,8 Telefoon Internet time of measurement

63

64 FoodSteps Effecten van omgevingsveranderingen op lichamelijke activiteit en eetgewoonten bij kantoorpersoneel Luuk Engbers, Mireille van Poppel, Marijke Chin A Paw, Bregje van de Wal, Willem van Mechelen

65 Doel FoodSteps Veranderingen in de werkomgeving: Food: in het bedrijfsrestaurant Steps: in het gebouw (met name trappenhuizen)

66 Design quasi-experimenteel (geen indeling door toeval) duur interventie: 12 maanden metingen bij baseline en na 3 & 12 maanden gedurende de interventie

67 Interventiebedrijf Provinciehuis Zuid-Holland (PZH)

68 Controlebedrijf Stadhuis Den Haag

69 Populatie Ruim 600 deelnemers (> 300 per bedrijf): beeldschermwerkers (kantoorpersoneel) BMI > 23 in staat om trap te lopen min. 16 uur en 3 dagen per week werken

70 Food plaatsing van voedsel energiewaarden koppelen aan activiteit (bijv: saucijzenbrood = 310KJ = 72 minuten wandelen) point-of-decision signs (posters, labelling, cartoons)

71 Steps point-of-decision signs (cartoons met humor) (bege)leiden van mensen naar de trap aantrekkelijker maken van de trappenhuizen

72

73

74 Uitkomstmaten lichamelijke activiteit, o.a. trapgebruik eetgewoonten BMI bloeddruk, cholesterol determinanten van gedrag

75 Resultaten trapgebruik self reported stair use median number stairs / week baseline 3 months 12 months intervention control

76 Inhoud voordracht Wat is het probleem voor de volksgezondheid? Hoe komt het? Wat kunnen we er aan doen? We kunnen er wat aan doen, maar er moet nog veel gebeuren!!

77

78

79

80

81

82

83

84

Meetbare effecten van vitaliteitsprogramma s. Return on investment

Meetbare effecten van vitaliteitsprogramma s. Return on investment Meetbare effecten van vitaliteitsprogramma s. Return on investment Karin Proper 1 Afdeling Sociale Geneeskunde en EMGO Instituut, VU medisch centrum, Amsterdam; 2 Body@Work Onderzoekscentrum Bewegen, Arbeid

Nadere informatie

OBESITAS STAPPEN NAAR GEZONDHEID. Dr. Marly Oosterhof

OBESITAS STAPPEN NAAR GEZONDHEID. Dr. Marly Oosterhof OBESITAS STAPPEN NAAR GEZONDHEID Dr. Marly Oosterhof STAPPEN NAAR GEZONDHEID Wat is obesitas? Definitie Classificatie Contribuerende factoren Complicaties Behandeling OBESITAS Wat is obesitas? Obesitas

Nadere informatie

Effectiviteit en economische impact van beweegprogramma s op de werkplek

Effectiviteit en economische impact van beweegprogramma s op de werkplek Effectiviteit en economische impact van beweegprogramma s op de werkplek Karin Proper Afdeling Sociale Geneeskunde, EMGO+ Instituut, VUmc, Amsterdam Body@Work, Onderzoekscentrum Bewegen, Arbeid en Gezondheid

Nadere informatie

Wat te bespreken. De Eeuw van chronische ziekten. risico ziekten en lifestyle. Trends in obesitas Nederland 1981-2003

Wat te bespreken. De Eeuw van chronische ziekten. risico ziekten en lifestyle. Trends in obesitas Nederland 1981-2003 De Eeuw van chronische ziekten Wat te bespreken Diabetes type 1 in relatie reumatische klachten Relaties tussen chronische ziekten? Diabetes type 2 in relatie reumatische klachten risico ziekten en lifestyle

Nadere informatie

BEWEGEN OP HET WERK WERKT:

BEWEGEN OP HET WERK WERKT: BEWEGEN OP HET WERK WERKT: welk wetenschappelijk bewijs is er over de relatie werk, bewegen en gezondheid? Allard van der Beek Afd. Sociale Geneeskunde EMGO Instituut, VU medisch centrum Body@Work TNO-VUmc

Nadere informatie

Langer leven? LICHAAMSBEWEGING EN Meer bewegen. Marjolein Visser. ACA Congres 2012

Langer leven? LICHAAMSBEWEGING EN Meer bewegen. Marjolein Visser. ACA Congres 2012 ACA Congres 2012 LICHAAMSBEWEGING EN SUCCESVOL OUDER WORDEN Meer bewegen - Afdeling Gezondheidswetenschappen, Faculteit der Aard- en Levenswetenschappen, Vrije Universiteit; - Afdeling Epidemiologie en

Nadere informatie

Obesitas. Tommy LS Visscher. EASO Taskforce Public health and prevention

Obesitas. Tommy LS Visscher. EASO Taskforce Public health and prevention Obesitas Tommy LS Visscher EASO Taskforce Public health and prevention Definities Normaal gewicht: BMI 18.5-24.9 Matig overgewicht: BMI 25-29.9 Ernstig overgewicht, obesitas: BMI 30 of meer Buikomvang

Nadere informatie

SAMENVATTING. MVW_proefschrift_170x240_17042013.indd 172

SAMENVATTING. MVW_proefschrift_170x240_17042013.indd 172 SAMENVATTING MVW_proefschrift_170x240_17042013.indd 172 ALIFE@WORK DE EFFECTEN VAN EEN LEEFSTIJLPROGRAMMA MET BEGELEIDING OP AFSTAND VOOR GEWICHTSCONTROLE BIJ WERKNEMERS ACHTERGROND Overgewicht, waarvan

Nadere informatie

Online en offline begeleiding bij leefstijlverandering: ervaringen en aanbevelingen

Online en offline begeleiding bij leefstijlverandering: ervaringen en aanbevelingen Online en offline begeleiding bij leefstijlverandering: ervaringen en aanbevelingen Marieke van Wier, Caroline Dekkers, Ingrid Hendriksen, Tjabe Smid, Willem van Mechelen Het stenen tijdperk: 2003 ALIFE@Work

Nadere informatie

het dopaminerge beloningssysteem

het dopaminerge beloningssysteem het dopaminerge beloningssysteem 27/05/2016 51 mesolimbic DA system lekker eten zorgt voor DA afgifte 27/05/2016 52 Bassareo and Di Chiara, 1997 palatable food and dopamine why would some people overeat

Nadere informatie

30-5-2012. Gezond en vitaal langer doorwerken?! Programma. Inleiding. Inleiding

30-5-2012. Gezond en vitaal langer doorwerken?! Programma. Inleiding. Inleiding Programma Gezond en vitaal langer doorwerken?! Allard van der Beek Hoogleraar Epidemiologie van Arbeid & Gezondheid Afdeling Sociale Geneeskunde,, EMGO + Instituut Onderzoekscentrum Body@Work TNO-VU/ VU/VUmcVUmc

Nadere informatie

hoofdstuk 1 hoofdstuk 2 hoofdstuk 3

hoofdstuk 1 hoofdstuk 2 hoofdstuk 3 SAMENVATTING Dit proefschrift is gewijd aan Bouwen aan Gezondheid : een onderzoek naar de effectiviteit van een leefstijlinterventie voor werknemers in de bouwnijverheid met een verhoogd risico op hart

Nadere informatie

Ontwikkeling en Evaluatie van een vitaliteitsprogramma voor oudere werknemers in de zorg: het Vital@Work onderzoek

Ontwikkeling en Evaluatie van een vitaliteitsprogramma voor oudere werknemers in de zorg: het Vital@Work onderzoek Ontwikkeling en Evaluatie van een vitaliteitsprogramma voor oudere werknemers in de zorg: het Vital@Work onderzoek Dr. Jorien Strijk Dr. Karin Proper Prof. dr. Allard van der Beek Prof. dr. van Mechelen

Nadere informatie

Is bewegen een afvalrace? Tjieu Maas

Is bewegen een afvalrace? Tjieu Maas Is bewegen een afvalrace? Tjieu Maas Inhoud Ontstaan overgewicht Effect gestructureerde beweegprogramma s op gewichtsverlies Effect dieet op gewichtsverlies Effecten bewegen op de gezondheid Conclusies

Nadere informatie

Behandeling 15-10-2013. Obese patients have unrealistic weight loss goals. Initial 218 0. Outcome Weight (lbs) % Reduction

Behandeling 15-10-2013. Obese patients have unrealistic weight loss goals. Initial 218 0. Outcome Weight (lbs) % Reduction Obesitas Obesitas is een chronische ziekte waarbij een zodanige overmatige vetstapeling in het lichaam bestaat dat dit aanleiding geeft tot gezondheidsrisico s. 1. Obesitas is een ziekte. 2. Deze ziekte

Nadere informatie

1 ste Vlaamse nefrologiedag

1 ste Vlaamse nefrologiedag 1 ste Vlaamse nefrologiedag Nierfunctievervangende therapie in Vlaanderen: wordt het kiezen of delen??? NBVN-ORPADT 24 MAART 2007 Essene -Affligem End-stage nierfalen in Vlaanderen : wanneer komt de tsunami????

Nadere informatie

Wat werkt voor de oudere werknemers?

Wat werkt voor de oudere werknemers? Wat werkt voor de oudere werknemers? Hoe houdenwe mensenlangergezondaanhet werk Drs Wendy Koolhaas Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) Disciplinegroep Gezondheidswetenschappen, Sociale Geneeskunde

Nadere informatie

Lokale integrale aanpak overgewicht. Jaap Seidell Universiteitshoogleraar VU

Lokale integrale aanpak overgewicht. Jaap Seidell Universiteitshoogleraar VU Lokale integrale aanpak overgewicht Jaap Seidell Universiteitshoogleraar VU Huang TT et al, CDC, 2009 Food marketing to children: the evidence kindermarketing Sarphati Instituut Samuel Sarphati 1813-1866

Nadere informatie

Kosten en baten van lokale gezondheidspromotie

Kosten en baten van lokale gezondheidspromotie Kosten en baten van lokale gezondheidspromotie Prof. Dr. Lieven Annemans Ghent University, Brussels University Lieven.annemans@ugent.be Lieven.annemans@vub.ac.be VIGeZ April 2013 1 Growth 7% Eén van de

Nadere informatie

Medewerkers in balans

Medewerkers in balans Medewerkers in balans Medical Delta 11 juni 2015 Kees Schotsman, TU Delft Dr Ir Luuk Simons, ma HR strategie TU Delft HR Strategie Zelfsturing en eigen verantwoordelijkheid Betere werk-privé balans Sturen

Nadere informatie

COMPUTERWERK. Multidisciplinaire Richtlijn NVAB. Dr. Erwin. M. Speklé, Eur.Erg. Voorzitter Human Factors NL

COMPUTERWERK. Multidisciplinaire Richtlijn NVAB. Dr. Erwin. M. Speklé, Eur.Erg. Voorzitter Human Factors NL COMPUTERWERK Multidisciplinaire Richtlijn NVAB Dr. Erwin. M. Speklé, Eur.Erg. Voorzitter Human Factors NL PROGRAMMA Begripsbepaling computerwerk Uitgangspunten en doel Inhoud richtlijn Behandeling vragen

Nadere informatie

Evidence piramide. Gecontroleerde studies. Welk studie type? 19/02/2013. 3 me ta.eu. Niet dezelfde piramide voor elke vraag. me ta.eu. me ta.

Evidence piramide. Gecontroleerde studies. Welk studie type? 19/02/2013. 3 me ta.eu. Niet dezelfde piramide voor elke vraag. me ta.eu. me ta. Niet dezelfde piramide voor elke vraag Evidence piramide Gecontroleerde studies Welk studie type? 3 1 Effect van roken op longkaner Richard Doll 1951: prospectieve studie 2/3 mannelijke Britse artsen Goede

Nadere informatie

Leefstijlverandering na TIA of herseninfarct DECIDE MOTIVE. Dorien Brouwer, Peter Koudstaal, Heleen den Hertog

Leefstijlverandering na TIA of herseninfarct DECIDE MOTIVE. Dorien Brouwer, Peter Koudstaal, Heleen den Hertog Leefstijlverandering na TIA of herseninfarct DECIDE MOTIVE Dorien Brouwer, Peter Koudstaal, Heleen den Hertog Stroke en TIA patiënten na opname of TIA analyse 4-6 weken en na 3 maanden consult actuele

Nadere informatie

Fysieke fitheid, fysieke activitiet in relatie tot gezondheid

Fysieke fitheid, fysieke activitiet in relatie tot gezondheid Fysieke fitheid, fysieke activitiet in relatie tot gezondheid Wat is fysieke activiteit? Een door skeletspieren geproduceerde beweging (dynamisch) en/of houding (statisch) die gepaard gaat met een toename

Nadere informatie

definitie incidentie publicaties

definitie incidentie publicaties 6-6-2011 Obesitas definitie incidentie publicaties Overgewicht overmaat lichaamsvet Obesitas extreem overgewicht vet % > 25/33% (m/v) definitie incidentie publicaties WETENSCHAPPELIJK & EXACT DEXA meting

Nadere informatie

Gender differences in heart disease. Dr Danny Schoors

Gender differences in heart disease. Dr Danny Schoors Gender differences in heart disease Dr Danny Schoors Women are meant to be loved, not to be understood Oscar Wilde (1854-1900) 2 05/01/16 Inleiding Cardiovasculaire ziekte 7 tot 10 jaar later dan bij mannen

Nadere informatie

Levenslang bewegen. Met goedkoopste medicijn gegarandeerd resultaat

Levenslang bewegen. Met goedkoopste medicijn gegarandeerd resultaat 36 Met goedkoopste medicijn gegarandeerd resultaat Levenslang bewegen Tekst: Caroline Mangnus Voorkomen is beter dan genezen. Dit adagium is zeker ook van toepassing op bewegen. Dat bewegen belangrijk

Nadere informatie

Summery. Effectiviteit van een interventieprogramma op arm-, schouder- en nekklachten bij beeldschermwerkers

Summery. Effectiviteit van een interventieprogramma op arm-, schouder- en nekklachten bij beeldschermwerkers ummery amenvatting Effectiviteit van een interventieprogramma op arm-, schouder- en nekklachten bij beeldschermwerkers 207 Algemene introductie Werkgerelateerde arm-, schouder- en nekklachten zijn al eeuwen

Nadere informatie

EMGO Institute - Care and Prevention. Start van het project. Onderzoeksvraag. Wat is de effectiviteit en kosteneffectiviteit

EMGO Institute - Care and Prevention. Start van het project. Onderzoeksvraag. Wat is de effectiviteit en kosteneffectiviteit Iris F Groeneveld 1, Karin I Proper 1, Allard J van der Beek 1, Cor van Duivenbooden 2, Vincent Hildebrandt 3, Willem van Mechelen 1 1VU Medisch Centrum, Afdeling Sociale Geneeskunde, Amsterdam 2Stichting

Nadere informatie

Bewegingsarmoede als energiecrisis

Bewegingsarmoede als energiecrisis Casus afvallen 37-jarige vrouw 15 kg overgewicht. BMI=29.4 In verleden lukte het een keer om flink af te vallen, zij het met een consequent dieet. Nu wil ze het weer proberen Heeft gelezen dat extra beweging

Nadere informatie

Wie of wat bepaalt sportgedrag? Willem van Mechelen @WvanMechelen Afdeling Sociale geneeskunde VU medisch centrum, Amsterdam, the Netherlands

Wie of wat bepaalt sportgedrag? Willem van Mechelen @WvanMechelen Afdeling Sociale geneeskunde VU medisch centrum, Amsterdam, the Netherlands Wie of wat bepaalt sportgedrag? Willem van Mechelen @WvanMechelen Afdeling Sociale geneeskunde VU medisch centrum, Amsterdam, the Netherlands Inhoud presentatie Conceptuele overpeinzingen? Determinanten

Nadere informatie

Matthijs.hesselink@maastrichtuniversity.nl

Matthijs.hesselink@maastrichtuniversity.nl In beweging! Gezondheidsuniversiteit 2015 Matthijs Hesselink Department of Human Movement Sciences Faculty of Health, Medicine and Life sciences Maastricht University Matthijs.hesselink@maastrichtuniversity.nl

Nadere informatie

Deel I Het startpunt van het Vital@Work onderzoek

Deel I Het startpunt van het Vital@Work onderzoek De babyboomer generatie, een langere levensverwachting en lagere geboortecijfers hebben als gevolg dat de samenleving vergrijst. Om de gevolgen van de vergrijzende samenleving, zowel vanuit bedrijfs- als

Nadere informatie

Invloed van aannames in modellen van kosteneffectiviteit onderzoek

Invloed van aannames in modellen van kosteneffectiviteit onderzoek Invloed van aannames in modellen van kosteneffectiviteit onderzoek Paul van Gils Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) Centrum Voeding, Preventie en Zorg Afdeling Kwaliteit van Zorg en Gezondheidseconomie

Nadere informatie

Projectbeschrijvingen en resultaten CEPHIR onderzoek jeugd en overgewicht

Projectbeschrijvingen en resultaten CEPHIR onderzoek jeugd en overgewicht Projectbeschrijvingen en resultaten CEPHIR onderzoek jeugd en overgewicht Determinantenstudies ENDORSE Environmental determinants of overweight in Rotterdam schoolchildren Proefschrift Klazine van der

Nadere informatie

Huishoudinkomen, buurtinkomen en depressieve stoornis; de LifeLines studie

Huishoudinkomen, buurtinkomen en depressieve stoornis; de LifeLines studie 1 Huishoudinkomen, buurtinkomen en depressieve stoornis; de LifeLines studie Bart Klijs, Eva Kibele, Lea Ellwardt, Marij Zuidersma, Ronald Stolk, Inge Hutter, Rafael Wittek, Carlos Mendes de Leon, Nynke

Nadere informatie

Voeding en Ouderen. Lisette CPGM de Groot; Wageningen Universiteit. Symposium Voeding en Ouderen - november 2014 -

Voeding en Ouderen. Lisette CPGM de Groot; Wageningen Universiteit. Symposium Voeding en Ouderen - november 2014 - Voeding en Ouderen Lisette CPGM de Groot; Wageningen Universiteit Symposium Voeding en Ouderen - november 2014 - Heel oud worden: 115 (NL) of 122 (F) Ouder worden? Levensverwachting 2013 man: 79,4 jaren

Nadere informatie

Casus. PrevalenOe OSAS 17-04-16. Als OSAS je na aan t hart staat Cardiovasculaire aspecten van OSAS. Disclosures

Casus. PrevalenOe OSAS 17-04-16. Als OSAS je na aan t hart staat Cardiovasculaire aspecten van OSAS. Disclosures 170416 Disclosures Als OSAS je na aan t hart staat Cardiovasculaire aspecten van OSAS Geen (potentiële) belangenverstrengeling Bedrijfsnamen Voor bijeenkomsten mogelijk relevante relaties met bedrijven

Nadere informatie

In dit nummer 1 Afscheid Marijke Hopman-Rock. 2 Promotie. 3 Promotie. 4 Aankondiging. 5 Aankondiging. Afscheid prof. dr. Marijke Hopman-Rock

In dit nummer 1 Afscheid Marijke Hopman-Rock. 2 Promotie. 3 Promotie. 4 Aankondiging. 5 Aankondiging. Afscheid prof. dr. Marijke Hopman-Rock Oktober 2013 NR. 22 Bodyt@lk Afscheid prof. dr. Marijke Hopman-Rock Body@Work Secretariaat Van der Boechorstraat 7 1081 BT Amsterdam Tel. 020-4448206 http://www.bodyatwork.nl In dit nummer 1 Afscheid Marijke

Nadere informatie

Leefstijlinterventies met stip op 1! Inhoud. Over de zgn. Preventieparadox. The Epidemiological Evidence. Edith Feskens, edith.feskens@wur.

Leefstijlinterventies met stip op 1! Inhoud. Over de zgn. Preventieparadox. The Epidemiological Evidence. Edith Feskens, edith.feskens@wur. Leefstijlinterventies met stip op 1! The Epidemiological Evidence Edith Feskens, edith.feskens@wur.nl Inhoud Waarom is rol voor leefstijl lang onderbelicht geweest? Voeding en Bloeddruk Preventie van type

Nadere informatie

Prediabetes : ontwikkelt iedereen diabetes? Wie screenen en hoe? C. De Block Endocrinologie-Diabetologie Voorzitter Diabetes Liga

Prediabetes : ontwikkelt iedereen diabetes? Wie screenen en hoe? C. De Block Endocrinologie-Diabetologie Voorzitter Diabetes Liga Prediabetes : ontwikkelt iedereen diabetes? Wie screenen en hoe? C. De Block Endocrinologie-Diabetologie Voorzitter Diabetes Liga Inhoudsweergave Wie is at risk & Diagnose Prevalentie Klinisch belang van

Nadere informatie

Gezondheid en arbeidsparticipatie: determinanten, gevolgen en bouwstenen voor reïntegratie

Gezondheid en arbeidsparticipatie: determinanten, gevolgen en bouwstenen voor reïntegratie Gezondheid en arbeidsparticipatie: determinanten, gevolgen en bouwstenen voor reïntegratie Prof Dr Lex Burdorf Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC, Rotterdam Gezondheid van uitkeringsgerechtigden

Nadere informatie

Zitten, een ongezonde duursport? Arbo Masterclass, 2 november 2015

Zitten, een ongezonde duursport? Arbo Masterclass, 2 november 2015 Zitten, een ongezonde duursport? Arbo Masterclass, 2 november 2015 Peter-Jan Mol, Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen @pejemol #dynamischwerken www.nisb.nl/werk Een bijdrage leveren aan een vitale

Nadere informatie

Hoe weet ik waarom mijn interventies werken en voor wie?

Hoe weet ik waarom mijn interventies werken en voor wie? Hoe weet ik waarom mijn interventies werken en voor wie? Maartje van Stralen: Mine Yildirim: Femke van Nassau: Mia Kösters: Hoe evalueer ik hoe mijn interventie werkt? Analyse van mediatoren Hoe evalueer

Nadere informatie

Reactie van de commissie Richtlijnen goede voeding 2015

Reactie van de commissie Richtlijnen goede voeding 2015 Reactie van de commissie Richtlijnen goede voeding 2015 op het achtergronddocument over Kalium De commissie heeft op het achtergronddocument over kalium reacties ontvangen van de Federatie Nederlandse

Nadere informatie

Twente in balans.. Rob Oudkerk Almelo, 7 feb 2011

Twente in balans.. Rob Oudkerk Almelo, 7 feb 2011 Twente in balans.. Rob Oudkerk Almelo, 7 feb 2011 25 jaar huisdokter in Amsterdam Lector leefstijlverandering bij Jongeren HaagseHogeschool Directeur van de Jeugdfabriek Lid begeleidingscommissie JOGG

Nadere informatie

Kosten en baten van Bedrijfsgezondheidszorg

Kosten en baten van Bedrijfsgezondheidszorg Kosten en baten van Bedrijfsgezondheidszorg Allard van der Beek Hoogleraar Epidemiologie van Arbeid & Gezondheid Afdeling Sociale Geneeskunde, EMGO + Instituut VU medisch centrum, Amsterdam Disclosure

Nadere informatie

Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken

Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken 1 Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken Smoking Cessation in Cardiac Patients Esther Kers-Cappon Begeleiding door:

Nadere informatie

Bevorderen van leefgewoonten bij werknemers in de bouwsector

Bevorderen van leefgewoonten bij werknemers in de bouwsector Bevorderen van leefgewoonten bij werknemers in de bouwsector Els Wouters, senior stafmedewerker 1 Intro Voorstelling VIGeZ I. Invloed van (fysieke) leefgewoonten op gezondheid- en arbeidsgerelateerde problemen

Nadere informatie

Electronisch affect monitoren met feedback-interventie in de behandeling van depressie: een randomized controlled trial

Electronisch affect monitoren met feedback-interventie in de behandeling van depressie: een randomized controlled trial Electronisch affect monitoren met feedback-interventie in de behandeling van depressie: een randomized controlled trial Ingrid Kramer ima.kramer@ggze.nl Van onderzoek naar de klinische praktijk PsyMate

Nadere informatie

Adipositas pandemie Obesidemie

Adipositas pandemie Obesidemie Sport en bewegen, altijd goed bij diabetes type 2? 30 minutes active a day, keeps the doctor away Diabetes type 2 in NL Ca 1 miljoen Nederlanders hebben diabetes mellitus (6% van de bevolking), 9 op de

Nadere informatie

Cognitive behavioral therapy for treatment of anxiety and depressive symptoms in pregnancy: a randomized controlled trial

Cognitive behavioral therapy for treatment of anxiety and depressive symptoms in pregnancy: a randomized controlled trial Cognitive behavioral therapy for treatment of anxiety and depressive symptoms in pregnancy: a randomized controlled trial dr. T. Verbeek arts-epidemioloog Afd. Huisartsgeneeskunde en Epidemiologie 22 januari

Nadere informatie

Consortium K.U. Leuven U. Gent V.U. Brussel. Gaston Beunen, K.U. Leuven Promotor - Coördinator

Consortium K.U. Leuven U. Gent V.U. Brussel. Gaston Beunen, K.U. Leuven Promotor - Coördinator Consortium K.U. Leuven U. Gent V.U. Brussel Gaston Beunen, K.U. Leuven Promotor - Coördinator Overerving Fysieke activiteit vrije tijd werktijd andere o.a. huishoudelijk werk en tuinieren Gezondheidsgerelateerde

Nadere informatie

Voeding bij diabetes. Erik Muls, MD, PhD Endocrinologie - Voeding Universiteit Leuven. Ede, 08.02.2011

Voeding bij diabetes. Erik Muls, MD, PhD Endocrinologie - Voeding Universiteit Leuven. Ede, 08.02.2011 Voeding bij diabetes Erik Muls, MD, PhD Endocrinologie - Voeding Universiteit Leuven Ede, 08.02.2011 DIABETES ATLAS, 3rd ed, IDF 2006 2007 2025 Total population (millions) 6600 7900 Adult population (millions)

Nadere informatie

Overbehandeling Nieuwe behandeling Bloeddrukbehandeling. Sterfte en HbA1c. ACCORD-studie. HbA1c en gezondheidstoestand

Overbehandeling Nieuwe behandeling Bloeddrukbehandeling. Sterfte en HbA1c. ACCORD-studie. HbA1c en gezondheidstoestand Overbehandeling Nieuwe behandeling Bloeddrukbehandeling Is de NHG-Standaard nog up-to-date? MONITORING VAN ONDERBEHANDELING! Simon Verhoeven en Daniel Tavenier MAAR HOE ZIT HET MET OVERBEHANDELING? Sterfte

Nadere informatie

Inhoud. Leefstijlinterventies met stip op 1! Voorbeeld van de PP: het effect van bloeddrukverlaging op sterfte. Over de zgn.

Inhoud. Leefstijlinterventies met stip op 1! Voorbeeld van de PP: het effect van bloeddrukverlaging op sterfte. Over de zgn. Leefstijlinterventies met stip op 1! Inhoud The Epidemiological Evidence Edith Feskens, edith.feskens@wur.nl Waarom is rol voor leefstijl lang onderbelicht geweest? Voeding en Bloeddruk Preventie van type

Nadere informatie

Leefstijlinterventies met stip op 1!

Leefstijlinterventies met stip op 1! Leefstijlinterventies met stip op 1! The Epidemiological Evidence Edith Feskens, edith.feskens@wur.nl Inhoud Waarom is rol voor leefstijl lang onderbelicht geweest? Voeding en Bloeddruk Preventie van type

Nadere informatie

Adjuvante systeemtherapie Patiënte: DM type 2

Adjuvante systeemtherapie Patiënte: DM type 2 Take home messages Een 59 jarige vrouw met mammacarcinoom en diabetes. An Reyners Internist-oncoloog UMCG Kankerbehandeling: houd rekening met bijwerkingen op korte en langere termijn Stem af wie waarvoor

Nadere informatie

Huisarts of hometrainer?

Huisarts of hometrainer? Huisarts of hometrainer? In het literatuuroverzicht werden zes studies opgenomen. Vier studies onderzochten het effect van training op ziekteverzuim, drie daarvan bestudeerden tevens de effecten op klachten

Nadere informatie

A comparison of baseline characteristics in a stair use experiment of the Foodsteps project. Beroepsopdracht van Laurens van Tuijl Richard Wuisman

A comparison of baseline characteristics in a stair use experiment of the Foodsteps project. Beroepsopdracht van Laurens van Tuijl Richard Wuisman A comparison of baseline characteristics in a stair use experiment of the Foodsteps project Beroepsopdracht van Laurens van Tuijl Richard Wuisman Hogeschool van Amsterdam Instituut Fysiotherapie Amsterdam

Nadere informatie

Investeren in geestelijke gezondheid op de werkvloer, loont dat?

Investeren in geestelijke gezondheid op de werkvloer, loont dat? Investeren in geestelijke gezondheid op de werkvloer, loont dat? Lieven Annemans Universiteit Gent Maart 2016 Two views in health economics Health care as a cost Health care as an investment Annual growth

Nadere informatie

Hardlooponderzoek in Nederland nu en in de toekomst. Marienke van Middelkoop, Erasmus MC Sjouke Zijlstra, UMC Groningen

Hardlooponderzoek in Nederland nu en in de toekomst. Marienke van Middelkoop, Erasmus MC Sjouke Zijlstra, UMC Groningen Hardlooponderzoek in Nederland nu en in de toekomst Marienke van Middelkoop, Erasmus MC Sjouke Zijlstra, UMC Groningen Hardloopblessures - Lange afstand lopen worden steeds populairder - Ook steeds meer

Nadere informatie

17/04/2013. 1. Epidemiologische studies. Children should not be treated as miniature men and women Abraham Jacobi

17/04/2013. 1. Epidemiologische studies. Children should not be treated as miniature men and women Abraham Jacobi Aanpak en interpretatie van een epidemiologische studie Aanpak en interpretatie van een epidemiologische studie Katia Verhamme, MD, PhD Epidemioloog OLV Ziekenhuis-Aalst Erasmus MC Rotterdam 20 april 2013

Nadere informatie

Evaluatie van het Smaaklessen groentemenu onderzoek. 12 maart 2015

Evaluatie van het Smaaklessen groentemenu onderzoek. 12 maart 2015 Evaluatie van het Smaaklessen groentemenu onderzoek 12 maart 2015 Opbouw presentatie Waarom onderzoek Voorgaand onderzoek naar Smaaklessen Resultaten van het Smaaklessen groentemenu onderzoek Waarom effectonderzoek?

Nadere informatie

Non communicable diseases Non communicable diseases, lifestyle, preventie en behandeling

Non communicable diseases Non communicable diseases, lifestyle, preventie en behandeling Non communicable diseases Non communicable diseases, lifestyle, preventie en behandeling Erik van Muilekom, verpleegkundig specialist Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis- Nederlands Kanker Instituut, Amsterdam

Nadere informatie

M.B. Katan. Type 2 diabetes en voeding Wat te doen? Belangen en nevenfuncties. Stijging diabetes, per opleidingsniveau. Diabetes en voeding: agenda

M.B. Katan. Type 2 diabetes en voeding Wat te doen? Belangen en nevenfuncties. Stijging diabetes, per opleidingsniveau. Diabetes en voeding: agenda Gestandaardiseerde prevalentie M.B. Katan Type 2 diabetes en voeding Wat te doen? www.mkatan.nl Martijn Katan Vrije Universiteit Afdeling Gezondheidswetenschappen @martijnkatan Belangen en nevenfuncties

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Willem Bossers - Kennis in Beweging. Bewegen. door het leven heen. Door: Dr. Willem Bossers. @willembossers

Willem Bossers - Kennis in Beweging. Bewegen. door het leven heen. Door: Dr. Willem Bossers. @willembossers 20 30 Willem Bossers - Kennis in Beweging 15 40 10 60 5 80 0 100 Bewegen door het leven heen Door: Dr. Willem Bossers @willembossers Bewegen Norm Gezond Bewegen: gericht op het onderhouden van gezondheid

Nadere informatie

Welke behandeling voor obese type 2 patiënten? Gewoon insuline?

Welke behandeling voor obese type 2 patiënten? Gewoon insuline? Welke behandeling voor obese type 2 patiënten? Gewoon insuline? Joost Hoekstra, internist, AMC Potentiële belangenverstrengeling Klinische Diabetologie AMC ontvangt sponsoring van cq doet projecten met

Nadere informatie

Onsterfelijk een sprookje Gezond oud : Haalbaar! P. Eline Slagboom Leiden University Medical Centre

Onsterfelijk een sprookje Gezond oud : Haalbaar! P. Eline Slagboom Leiden University Medical Centre Onsterfelijk een sprookje Gezond oud : Haalbaar! P. Eline Slagboom Leiden University Medical Centre Veroudering, geen sprookje Kalender leeftijd Biologische leeftijd Uiterlijke verschijnselen Innerlijke

Nadere informatie

Kwaliteit van Leven na Hartchirurgie

Kwaliteit van Leven na Hartchirurgie Kwaliteit van Leven na Hartchirurgie 15 april 2014 Thanasie Markou Cardio-thoracaal chirurg A.L.P. Markou Quality of life after cardiac surgery Quality of life after cardiac surgery A.L.P. Markou Kwaliteit

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Obesitastraining Eat-Fit

Patiënteninformatie. Obesitastraining Eat-Fit Patiënteninformatie Obesitastraining Eat-Fit 1 Inhoud Inleiding... 3 Body Mass Index (BMI)... 3 Obesitas en fysieke activiteit... 3 Dieettherapie... 4 Operatie... 5 Onze obesitastraining Eat-Fit... 5 Het

Nadere informatie

College 5 Experimentele en Quasi- Experimentele Proefopzetten

College 5 Experimentele en Quasi- Experimentele Proefopzetten College 5 Experimentele en Quasi- Experimentele Proefopzetten - Leary Hoofdstuk 9, 10, 13 en 14 - Aanvullende tekst 5 Jolien Pas ECO 2012-2013 Het Experiment Doel: Causaal verband vastellen door te laten

Nadere informatie

Samenvatting Go4it - de effectiviteit van een poliklinische multidisciplinaire groepsbehandeling voor obese adolescenten

Samenvatting Go4it - de effectiviteit van een poliklinische multidisciplinaire groepsbehandeling voor obese adolescenten Go4it - de effectiviteit van een poliklinische multidisciplinaire groepsbehandeling voor obese adolescenten Overgewicht en obesitas onder Nederlandse kinderen en adolescenten zijn een toenemend volksgezondheidsprobleem.

Nadere informatie

Behandelresultaat van een multidisciplinair programma voor kinderen met overgewicht bij MTCJunior

Behandelresultaat van een multidisciplinair programma voor kinderen met overgewicht bij MTCJunior Behandelresultaat van een multidisciplinair programma voor kinderen met overgewicht bij MTCJunior INLEIDING In Nederland is overgewicht bij kinderen een groeiend probleem. De prevalentie van jongens met

Nadere informatie

Preventie en behandeling van psychische klachten bij ouderen door meer bewegen. Dr. Ingrid Hendriksen

Preventie en behandeling van psychische klachten bij ouderen door meer bewegen. Dr. Ingrid Hendriksen Preventie en behandeling van psychische klachten bij ouderen door meer bewegen Dr. Ingrid Hendriksen Inhoud Psychische klachten en bewegen Bewegen ter preventie van depressie Bewegingstherapie bij depressieve

Nadere informatie

evaluating the effectiveness of an e- learning based clinically integrated basic EBM course Sjors Coppus Ben Willem Mol

evaluating the effectiveness of an e- learning based clinically integrated basic EBM course Sjors Coppus Ben Willem Mol A cluster randomised controlled trial evaluating the effectiveness of an e- learning based clinically integrated basic EBM course Namens de EU-EBM EBM Unity Sjors Coppus Ben Willem Mol Vaardigheidstest

Nadere informatie

Bewegen bij ouderen met cognitieve beperkingen

Bewegen bij ouderen met cognitieve beperkingen Bewegen bij ouderen met cognitieve beperkingen Prof. Dr. Marijke Hopman-Rock de praktijk symposium VVBN, 20 Maart 2009 Vergrijzing in cijfers Hoogtepunt vergrijzing in 2038 Nu 2038 % 65+ 14% 25% % 80+

Nadere informatie

Evidence-based Lifestyle Advies

Evidence-based Lifestyle Advies Evidence-based Lifestyle Advies Focus op dieet Willem Bax*, Internist-nefroloog-vasculair geneeskundige Vaatcentrum Alkmaar *,Conflict of interest m.b.t. onderwerp: geen 1 Vrouw, 48 jaar, VG: RA, zus DM-2,

Nadere informatie

PRIMUS-studie. Barend Middelkoop Jacobijn Gussekloo Pepijn van Empelen Martijntje Bakker. Annemarie van Dijk Yvonne Drewes

PRIMUS-studie. Barend Middelkoop Jacobijn Gussekloo Pepijn van Empelen Martijntje Bakker. Annemarie van Dijk Yvonne Drewes PRIMUS-studie Barend Middelkoop Jacobijn Gussekloo Pepijn van Empelen Martijntje Bakker Annemarie van Dijk Yvonne Drewes Academische Werkplaats Publieke Gezondheid Noordelijk Zuid-Holland Inhoud presentatie

Nadere informatie

Overgewicht en Obesitas Conservatieve en operatieve behandeling

Overgewicht en Obesitas Conservatieve en operatieve behandeling Overgewicht en Obesitas Conservatieve en operatieve behandeling Dr. G.H. de Groot, mdl-arts Nederlandse Obesitas Kliniek Hilversum Rode Kruis Ziekenhuis Beverwijk Prevalentie van obesitas naar geslacht

Nadere informatie

Vroege interventies voor mensen met dementie en hun mantelzorgers

Vroege interventies voor mensen met dementie en hun mantelzorgers Improving Mental Health by Sharing Knowledge Vroege interventies voor mensen met dementie en hun mantelzorgers hall Anne Margriet Pot Hoogleraar Ouderenpsychologie, VU Amsterdam, Programmahoofd Ouderen

Nadere informatie

(In)effectiviteit van Angstcommunicaties op Verminderen van Lichamelijke Inactiviteit: Rol van Attitudefuncties, Self-Monitoring en Self-Esteem

(In)effectiviteit van Angstcommunicaties op Verminderen van Lichamelijke Inactiviteit: Rol van Attitudefuncties, Self-Monitoring en Self-Esteem (In)effectiviteit van Angstcommunicaties 1 (In)effectiviteit van Angstcommunicaties op Verminderen van Lichamelijke Inactiviteit: Rol van Attitudefuncties, Self-Monitoring en Self-Esteem (In)effectiveness

Nadere informatie

Preventie van type 2 diabetes Een kwestie van leefstijl. Lange termijn effecten van leefstijlveranderingen op glucose tolerantie: De SLIM studie

Preventie van type 2 diabetes Een kwestie van leefstijl. Lange termijn effecten van leefstijlveranderingen op glucose tolerantie: De SLIM studie Preventie van type 2 diabetes Een kwestie van leefstijl Lange termijn effecten van leefstijlveranderingen op glucose tolerantie: De SLIM studie Cheryl Roumen, promovendus Vakgroep Humane Biologie, Universiteit

Nadere informatie

Verbeteren van gezondheidsinformatie:

Verbeteren van gezondheidsinformatie: Verbeteren van gezondheidsinformatie: een Europese set volksgezondheidsindicatoren (ECHI) ter ondersteuning van het beleid in Nederland Marieke Verschuuren Maartje Harbers 1 12 April 2012 Betrouwbare

Nadere informatie

Protocol Obesitas. 1.0 Definitie obesitas

Protocol Obesitas. 1.0 Definitie obesitas Protocol Obesitas 1.0 Definitie obesitas Obesitas is een abnormale gezondheidstoestand waarbij er een overschot aan vetweefsel is. De meest gebruikte definitie is gebaseerd op de Quetelet-index of Body

Nadere informatie

Bewegen en voeding in de gehandicaptenzorg

Bewegen en voeding in de gehandicaptenzorg Inhoud workshop Bewegen en voeding in de gehandicaptenzorg Luc Bastiaanse, AVG-onderzoeker Congres Bewegen in de langdurige zorg 4 november 13 Inleiding GOUD Resultaten GOUD, epidemiologische studie: Voedingsintake

Nadere informatie

De Invloed van Familie op

De Invloed van Familie op De Invloed van Familie op Depressie- en Angstklachten van Verpleeghuisbewoners met Dementie The Influence of Family on Depression and Anxiety of Nursing Home Residents with Dementia Elina Hoogendoorn Eerste

Nadere informatie

Perinatale sterfte verschillen naar zorgregio s in Nederland

Perinatale sterfte verschillen naar zorgregio s in Nederland Perinatale sterfte verschillen naar zorgregio s in Nederland Anita CJ Ravelli, AMC afdeling Klinische Informatiekunde Mede namens: Martine Eskes, Jan Jaap HM Erwich, Hens AA Brouwers, Erna Kerkhof, Joris

Nadere informatie

5/28/13. Obesitas: prevalentie, risico s, behandeling en preventie. Overzicht

5/28/13. Obesitas: prevalentie, risico s, behandeling en preventie. Overzicht Obesitas: prevalentie, risico s, behandeling en preventie Ellen E Blaak Professor in Physiology of fat metabolism of Human Biology NUTRIM School for Nutrition, Toxicology and Metabolism Maastricht University

Nadere informatie

De Effecten van de Kanker Nazorg Wijzer op Psychologische Distress en Kwaliteit van. Leven

De Effecten van de Kanker Nazorg Wijzer op Psychologische Distress en Kwaliteit van. Leven De Effecten van de Kanker Nazorg Wijzer op Psychologische Distress en Kwaliteit van Leven The Effects of the Kanker Nazorg Wijzer on Psychological Distress and Quality of Life Miranda H. de Haan Eerste

Nadere informatie

Verbetering van therapietrouw. Peter W de Leeuw Afd. Interne Geneeskunde Academisch Ziekenhuis Maastricht

Verbetering van therapietrouw. Peter W de Leeuw Afd. Interne Geneeskunde Academisch Ziekenhuis Maastricht Verbetering van therapietrouw Peter W de Leeuw Afd. Interne Geneeskunde Academisch Ziekenhuis Maastricht Therapietrouw bij hypertensie Vrouw, 47 jaar, bloeddruk 184/102 mm Hg Diagnose: Essentiële hypertensie

Nadere informatie

Gewoon een kwestie van calorieën tellen.

Gewoon een kwestie van calorieën tellen. V OEDING EN ZWAARLIJVIGHEID Gewoon een kwestie van calorieën tellen. Documentatie- en Informatiecentrum van de Tiense Suikerraffinaderij. Hoe word je zwaarlijvig? De belangrijkste oorzaak is dat je meer

Nadere informatie

VOEDING: HET VERSCHIL TUSSEN WETEN EN ETEN

VOEDING: HET VERSCHIL TUSSEN WETEN EN ETEN VOEDING: HET VERSCHIL TUSSEN WETEN EN ETEN Prof Dr Ir Greet Vansant Voeding en Gezondheid, Faculteit Geneeskunde, KU Leuven Klinische Voeding, UZ Gasthuisberg Inleiding Goed eten is zowel een genoegen

Nadere informatie

MLW -- Toets stroomblok 2.2: Epidemiologie en Biostatistiek

MLW -- Toets stroomblok 2.2: Epidemiologie en Biostatistiek MLW -- Toets stroomblok 2.2: Epidemiologie en Biostatistiek Vrijdag 1 april 2005 Opzet: 5 onderdelen, elk 4 punten. Schrijf uw naam en nummer op elke ingeleverde pagina. Vraag 1 In een cohort van 2000

Nadere informatie

Business case - Zorg voor kinderen met obesitas

Business case - Zorg voor kinderen met obesitas Rapportage van het Partnerschap Overgewicht Nederland/Care for Obesity, Vrije Universiteit Amsterdam voor het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Business case - Zorg voor kinderen met obesitas

Nadere informatie

Pneumonie vaststellen bij onderzoek in verpleeghuizen

Pneumonie vaststellen bij onderzoek in verpleeghuizen Pneumonie vaststellen bij onderzoek in verpleeghuizen dr.ir. Jenny T. van der Steen VU medisch centrum, EMGO+ Instituut Afdeling Verpleeghuisgeneeskunde Definitie pneumonie bij onderzoek Definitie bepaalt

Nadere informatie

Traditionele voedingswetenschap

Traditionele voedingswetenschap Traditionele voedingswetenschap Over zegeningen en tekortkomingen Gertjan Schaafsma PhD Inhoud Ontwikkeling van de voedingswetenschap Zegeningen (feiten en fabels) Tekortkomingen Ontwikkeling voedingswetenschap

Nadere informatie

Exercise is Medicine. Fysiotherapeut: specialist in beweging

Exercise is Medicine. Fysiotherapeut: specialist in beweging Wie meet hoeveelheid en intensiteit FA bij patiënten? Wie heeft als doelstelling therapie behalen van beweegnorm? Wie behandelt patiënten voor functie én gezondheid? Dr. Harriët Wittink Lector Leefstijl

Nadere informatie

CONCEPT niet citeren of naar verwijzen Achtergronddocument Richtlijnen goede voeding 2015 Aardappelen

CONCEPT niet citeren of naar verwijzen Achtergronddocument Richtlijnen goede voeding 2015 Aardappelen 1 OCR 2 3 4 CONCEPT niet citeren of naar verwijzen Achtergronddocument Richtlijnen goede voeding 2015 Aardappelen 5 Dit achtergronddocument is een samenvatting van wetenschappelijke peer-reviewed publicaties

Nadere informatie