Strategisch Risicomanagement Erik van Marle e.vanmarle@risicomanagement.nl 31 oktober 2013 1www.risicomanagement.nl
Wat is strategisch risicomanagement?
Wat is risicomanagement? Gaat over kansen en risico s! 3www.risicomanagement.nl
Strategisch risicomanagement Risicomanagement moet expliciet gerelateerd worden aan de doelstellingen van de organisatie (Michael Power, The risk management of Nothing) Strategisch risicomanagement is bij veel organisaties nog een onvolwassen en onvolgroeide activiteit (Onderzoek: Economic intelligence Unit 2010) Risicorapportage in jaarverslag mist aansluiting met strategie (Onderzoek: Deloitte, 10-09-2013) 4www.risicomanagement.nl
Risicomanagement Doelstelling / prestatie-mamangement 5www.risicomanagement.nl
Strategie is de basis en zou de basis moeten zijn 6www.risicomanagement.nl
Performance management wordt gedreven door strategische focus & alignment. hoog Alignment laag Collectief richtingzoekend Stuurloos laag Focus Performance Leadership Individueel hoog Rigoureuze FOCUS op de kritieke succesfactoren die leiden tot uw (strategische) doelen Volledige ALIGNMENT van structuur, processen, mensen en technologie met de strategie 7www.risicomanagement.nl
laag Alignment hoog het is echter moeilijk te bereiken en vast te houden voornamelijk door het negeren van culturele en gedragsbarrières! Collectief richtingzoekend Performance Leadership Structuur, Regels, Procedures, Kennis, Vaardigheden Technologie Stuurloos laag Focus Individueel hoog Coalities, Vriendschappen, Informeel leiderschap, Macht Waarden Uiteindelijk is leiderschap allesbepalend voor het bewerkstelligen van de beoogde (gedrags)verandering. Aandacht voor verandering maakt daarmee een essentieel deel uit van ieder traject. 8 8www.risicomanagement.nl
Strategie Wist u dat.. 90% van de meest succesvolle bedrijven van hun oorspronkelijke strategie zijn gestapt 9www.risicomanagement.nl
Van doel naar KPI Doel Wereldkampioen voetbal worden in 2014 Bereiken Waar moeten we in uitblinken? Succesfactoren Tactisch vermogen Technisch vermogen Opereren als team Conditie DO Hoe meten we onze prestaties? KPI s KPI s 2-0!! * Aantal dagen samen getraind (x> 90) 2-0!! Trainingsprestaties op specifieke oefeningen (x%) 2-0!! Resultaat Coopertest (x tijd) Meten Meten 10www.risicomanagement.nl
Strategiekaarten Strategieproces: Aanpak ontwerp Voorbereiding Workshop 1 Workshop 2 Document analyse & gesprekken Vaststellen missie, visie & strategische doelstellingen Creëren van de strategiekaart Definiëren Risico s en KPI-set Strategie Strategie Strategie Strategie Strategische doelstellingen Strategische doelstellingen Strategische doelstellingen Strategische doelstellingen Risico s Risico s Risico s Succesfactoren Succesfactoren Succesfactoren Succesfactoren Risico s KPI s en KRI s KPI s en KRI s KPI s en KRI s KPI s en KRI s 11www.risicomanagement.nl
Strategiekaarten De eerste stap is het identificeren en bepalen van de strategische doelstellingen Bepalen van de strategische doelstellingen - Vertalen van de strategische informatie naar doelen, succesfactoren, risico s en KPI s - Doelstellingen dienen SMART te zijn: Strategie Strategische doelstellingen Specifiek- Is het duidelijk en herkenbaar? Meetbaar Achievable Realistisch Tijdgebonden - Is het mogelijk om resultaat te definiëren? - Is het mogelijk? - Is het waarschijnlijk? - Wanneer loopt het af? Succesfactoren Risico s en KPI's 12www.risicomanagement.nl
Voorbeelden een SMART doelstellingen Binnen 1 jaar een marathon lopen in minder dan 4 uur 13www.risicomanagement.nl
Missie, visie, strategie Missie Ook mensen met een bescheiden Waartoe inkomen is de of een organisatie kwetsbare op aarde? positie willen wonen in het Gooi, de Vechtstreek en Eemland. Vooral voor hen levert Het Gooi en Omstreken goede en betaalbare huisvesting in (beknopt, een prettige link buurt. met doelstellingen, krachtig, richtinggevend, etc.) Visie Wat willen we zijn? Betrokken bij de klant, de klant erbij betrekken & Betrokken bij de maatschappij, de samenwerkingspartners betrekken (gericht op de toekomst, inspirerend, richtinggevend (criteria) voor het nemen van beslissingen, etc.) Speerpunten Betaalbaar wonen - werken aan betaalbaarheid van woonlasten Wonen in de regio - Comfortabel wonen - uitbreiding van de investeren in kwaliteit Lange termijn en doelen sociale modern wooncomfort woningvoorraad Solide en efficiënte bedrijfsvoering Strategische doelstellingen Een huurvoorraad van 95% sociaal, waarvan 70% bereikbaar voor de laagste inkomens. 5% vrije sector woningen ten behoeve van hogere inkomens 10% toewijzingsruimte wordt gebruikt om lagere middeninkomens te huisvesten Een nieuwbouwproductie van 350 woningen (resultaat afhankelijk van marktomstandigheden en verkoopresultaat) Welke doelstellingen In 2018 hebben onze willen woningen we in de komende tijd bereiken om gemiddeld energielabel B invulling te geven aan missie, visie en speerpunten? Gezonde solvabiliteit en structureel positieve kasstromen the Academy
De SMART doelstellingen zijn Doel 1 Doel 2 Doel 3 Doel 4 Doel 5 15www.risicomanagement.nl
Strategiekaarten Stap 2: Vertalen van de strategische doelstellingen naar succesfactoren die invloed hebben op de uitvoering van strategie en creëren van waarde - Vertalen van de strategische informatie naar doelen, succesfactoren, risico s en KPI s - Bepalen van de succesfactoren Succesfactoren zijn meetbare factoren die invloed hebben op de uitvoering van de strategie en het creëren van aarde Strategie Strategische doelstellingen Succesfactoren kunnen zowel financieel als niet-financieel zijn: - Financiële succesfactoren zijn direct of wiskundig gekoppeld aan kritieke regels uit het financiële overzichten (balans en/of W&V-rekening) - Niet-financiële succesfactoren zijn indirect of logisch gekoppeld tussen waarde toevoegde capaciteiten en financiële overzichten (balans en/of W&V-rekening) Succesfactoren Succesfactoren beantwoorden de vraag: waarin moet we excelleren om zo onze doelstellingen te gaan behalen? Risico s en KPI's 16www.risicomanagement.nl
Om de kritieke succesfactoren te identificeren stellen we een long list van succesfactoren op die het mogelijk maken om de doelstellingen te behalen Doel 1 Doel 2 Doel 3 17www.risicomanagement.nl
Nu we de factoren hebben geïdentificeerd gaan we deze plaatsen in de prioriteitenmatrix Van alle succesfactoren welke zijn geïdentificeerd is het noodzakelijk om te focussen op de top 10 to 15 succesfactoren van de instelling. Om dit te doen dienen de volgende vragen in het achterhoofd gehouden en geprioriteerd (High, Medium, Low) te worden: Impact Hoog Watch Factors Potentiële succesfactoren op een hoger niveau binnen de organisatie Kritieke SuccesFactoren Gebruik deze voor de Strategiekaart Impact In welke mate en op welke wijze draagt deze succesfactor bij aan het behalen van de strategische doelstellingen als we kijken naar de komende 3 tot 5 jaar? Tot welke mate zal deze factor impact hebben op het ebhalen van de strategische doelen? Laag Distracters Focus niet meer op deze, stop gerelateerde activiteiten z.s.m. Tactical Factors Potentiële succesfactoren op een lager niveau binnen de organisatie Beheersbaarheid Wat zijn de kansen dat de gepaste focus op deze meeteenheid (rechtstreeks) zal leiden tot het behalen van de gewenste resultaten? Laag Hoog Toprisico s en Key Performance Indicators (KPI's) om prestatie te meten zijn alleen voor de succesfactoren met de hoogste prioriteiten geïdentificeerd. 18www.risicomanagement.nl
Impact Succesfactoren prioriteitenmatrix High Watch Factors Kritieke Succesfactoren Low Distractions Tactische Succesfactoren Low Beïnvloedbaarheid High 19www.risicomanagement.nl
Impact Succesfactoren prioriteitenmatrix High Watch Factors 10 3 Kritieke Succesfactoren 12 6 1.. 2 7 11 9 Low Distractions Low Beheersbaarheid 1 8 4 Tactische Succesfactoren 5 High 20www.risicomanagement.nl 20
Mensen, innovatie & leren Interne Klanten Financieel Processen Doelen Missie Omzet 130 mln Rendement 15% EBIT Klanttevredenheid +50% Werkgeverschap Top 10 A. Uurtarief verhogen B. Bezettingsgrd verhogen C. verbeteren overheadratio D. Optim. beloningsstructuur E. Verhogen klantpenetratie F. Verbeteren landelijke dekking G. Subliem account management H. Verbeteren prijs-kwaliteit verhouding I. Vergroten aantal topklanten J. Vraaggericht matchen K. Verbeteren briefing accmgtconsultant L. Verhogen kwaliteit/kennis M.Werven talentvolle medewerkers&zzp ers N. Verbeteren verhouding mediors/seniors /MC O. Intensiever coachen/ontw. medewerkers P. Verbeteren arbeidsmarketing Q. Verstevigen cultuur
Vertalen van de succesfactoren naar KPI s zorgt voor een gebalanceerde set van tasbare en immateriële gegevens met een focus op strategie Waar moeten we echt in uitblinken om onze strategische doelstellingen te realiseren? Hoe weten we of we hier inderdaad in uitblinken? Hoe goed willen, c.q. moeten we hier in zijn? Welke initiatieven moeten we ontplooien om dit target te halen? Initiatieven Hoeveel moeten, c.q. willen we investeren om dit target te halen? Budget Succesfactoren Meetbare factoren met impact op realisatie van de strategie en waardecreatie KPI s Meeteenheid van succes in realisatie van de strategie Targets Mate van gewenst, c.q. gepland succes en/of indicatie van verbeterpotentieel Belangrijkste initiatieven voor het realiseren van de doelstellingen Financieel mandaat benodigd / gegeven voor uitvoering van deze initiatieven Snelle grond aankomst en vertrek tijd Tijd gespendeerd op de grond 30 minuten Optimalisatie van grond personeel planningsproces EUR. xxx Vertrek nauwkeurigheid 90% Bonus stelsel voor grond personeel EUR. xxx the Academy
Bepalen van aan de succesfactoren gerelateerde risico s levert een gebalanceerde set van relevante beheersingsmaatregelen met een focus op strategie Waar moeten we echt in uitblinken om onze strategische doelstellingen te realiseren? Succesfactoren Meetbare factoren met impact op realisatie van de strategie en waardecreatie Wat zou deze KSF in de weg kunnen staan? Risico s Aandachtspunten die succes mogelijk in de weg staan Wat zijn indicatoren die duiden op (veranderingen van) omvang van het risico? KRI s Indicator van actuele kans en impact risico Welke initiatieven moeten we ontplooien om dit target te halen? Beheersingsmaatregelen Belangrijkste initiatieven voor het beperken van de belangrijkste risico s Hoeveel moeten, c.q. willen we investeren om dit risico te beperken? Budget Financieel mandaat benodigd / gegeven voor uitvoering van deze initiatieven Snelle grond aankomst en vertrek tijd Vertraagde passagiers Aantal nog in te checken passagiers Gate sluit een uur voor vertrek. Tijdige communicatie hierover EUR. xxx the Academy
24www.risicomanagement.nl Afstemming