VAN TEKENING TOT PRODUCT Wat is/det CAM? - CAM = Cmputer Aided Manufacturing (= kppeling tussen tekening en cmputer) - Men maakt een nderscheid tussen 2.5D en 3D. Bij 2.5D gaat het ver een ruimtelijke figuur waarvan de basisvrm in 1 vlak ligt (denk hier aan prtrusin bij Slid Edge). Bij 3D gaat het ver een willekeurige vrm (bijvrbeeld dubbel gekrmde ppervlakken zals een cmputermuis). - Een CAM-prgramma zet de 3D-tekening (f 2D-tekening) m in G-cdes die dan kunnen gebruikt wrden bij een CNC-machine. - Wat de sftware zelf betreft: Een degelijk 3D-CAM-pakket is een dure aangelegenheid. Het vrdeel is wel dat die dan rechtstreeks de 3D-bestanden kan inlezen znder gegevensverlies. Training is hier wel ndzakelijk! Vrbeelden: NXCam, VisualCam, GibbsCam, EdgeCam De meer eenvudige (en gedkpere sms freeware) prgramma s zijn meestal 2.5D. Het inlezen van de tekening gebeurt veelal via het DXFfrmaat. Vrbeelden: CamBam, G-simple, LazyCam (allen freeware) Keuze: CamBam Hier werd gekzen vr CamBam. Opgelet bij het dwnladen: er is een betalende en een freeware versie. Zrg dat je de juiste kiest - Ga naar de site: http://www.cambam.c.uk (f http://www.cambam.inf ) - Kies CamBam free Beta Release 0.8.2. - Dwnlad de MSI-installer en ver het prgramma uit. Het is een eenvudig pakket, er zijn weinig bewerkingen (maar t is dus meteen k beperkt!). Tekening vrbereiden - Tekenen de je ng altijd best met een tekenpakket, bijvrbeeld Slid Edge. - Aangezien we gebruik maken van CamBam, weet je dat je een DXF-bestand zult ndig hebben. DXF staat vr Drawing exchange Frmat. DXF is een heel elementair 2D-frmaat. Dit betekent dat alle pakketten het kunnen lezen, maar dat er geen intelligentie wrdt meegegeven: de 2D-tekening wrdt gewn mgezet in een aantal lijnen, bgen, punten! Er is GEEN kppeling meer met de 3D (part). Vr Slid Edge betekent dit dat ALLES (= lijnen, bgen, punten, tekst, symblen, titelhek ) wat p het scherm staat wrdt mgezet en meegegeven naar het dxf-bestand. Besluit: Titelhek afzetten Afmetingen verwijderen Tekst verwijderen Enkel cnturen verhuden Schaal 1/1 gebruiken, k al kmt de tekening buiten het blad! - Dit systeem van dxf-bestand kan je k gebruiken m bijvrbeeld een tekening dr te sturen naar een leverancier m een figuur te branden f te lazeren. Stuur telkens een 2D-tekening in pdf-frmaat mee met de hfdafmetingen: bij het inlezen van het dxf-bestand in een (ander) tekenpakket kan men daarmee steeds enkele afmetingen (schaal!) cntrleren. Dagje techniek Van tekening tt prduct 1
DXF-tekening uitveren met Slid Edge - Maak de 2D-tekening, schaal 1/1. - Eventuele afmetingen, tekst, symblen verwijderen. Hu enkel de cnturen ver die je ndig hebt m te frezen, branden, lazeren, graveren - Zet de titelhek (backgrund) af: Kies bvenaan File > Sheet setup. Kies het tabblad Backgrund. Bij Shw backgrund : vinkje afzetten. - Vr smmige tekeningen is het belangrijk m het nulpunt meteen ged te leggen. Vr Slid Edge ligt het nulpunt vr het dxf-frmaat in het hekpunt linksnder van het tekenblad. Zrg dat de tekening in mm staat. Kies bvenaan File > Sheet Setup. Kies tabblad Size. Zrg dat Paper Units p mm staat. Kies bvenaan File > File Prperties. Kies tabblad Units. Zrg dat Length Readut p mm staat. Zet de grid aan. (Bvenaan: Tls > Grid.) Kies cmmand mve (linkerbalk), kies het punt p de figuur waar je het nulpunt wil, klik daarna p het hekpunt nderaan links. De ttale figuur wrdt verschven naar het nulpunt. Bewaren: Kies bvenaan File > Save As. Wijzig Save As Type in AutCad Dcuments (*.dxf). Vul de gewenste naam in. Klik p Save. - Zals hger vermeld is dit een zeer elementair frmaat. Heel wat instellingen wrden niet meegegeven en/f zijn afhankelijk van het tekenpakket van degene die het dxf-bestand pent. Als je dit systeem gebruikt m bijvrbeeld een tekening naar een leverancier te sturen m te lazeren, stuur dan zeker een 2D-tekening in pdf-frmaat mee met de hfdafmetingen: bij het inlezen van het dxf-bestand in een (ander) tekenpakket kan men daarmee steeds enkele afmetingen (schaal!) cntrleren. DXF-tekening inlezen in CamBam Als vrbeeld nemen we hier de dlfijn. - Start het prgramma CamBam. - Kies bvenaan File > Open en kies het gewenste bestand. - Bvenaan links zie je de Units: mm. - Ga met de cursr ver de tekening tt de uiterste punten. Onderaan rechts zie je de bijhrende cördinaten. Hiermee kan je de grtte en de psitie van de figuur cntrleren. - In de linkerklm zie je alle lijnen en bgen waaruit de tekening is pgebuwd. Ofwel ga je nu van elk nderdeel aangeven wat er juist met gefreesd wrden. Ofwel laten we het pakket de aaneengeslten lijnen vinden en mvrmen tt 1 plylijn. Selecteer de ganse tekening. Kies bvenaan Edit > Plylines > Cnvert t plylines. Kies bvenaan Edit > Plylines > Jin. Dagje techniek Van tekening tt prduct 2
Cntur frezen in CamBam Stel dat je de figuur van de dlfijn als cntur wil graveren. - Selecteer de cmplete figuur. - Kies bvenaan CAM > Engrave. - Klik in de linkerklm p Engrave nder machining en vul de velden in. TargetDepth: graveerdiepte CutFeedrate: snelheid in x en y PlungeFeedrate: snelheid in z Tldiameter en Tlnumber: gegevens van de frees - Klik in de linkerklm p machining : je krijgt ernder een aantal velden die je kan aanpassen/invullen. Arcutput: fwel bgen mbv G02 en G03, fwel wrden de bgen mgezet in krte lijnstukken Numberfrmat: smmige CNC-machines kunnen maar 3 cijfers na de kmma aan dit kan je hier aanpassen: het aantal # zijn het aantal cijfers na de kmma CustmFileFter en CustmFileHeader: standaardcdes bij de kp en de staart van het CNC-prgramma GcdeOrigin: waar ligt het werkstuknulpunt? GcdeOriginOffset: eventueel kan je het nulpunt ng verschuiven Tlerance: welke afwijking sta je te p de cördinaten - Kies bvenaan CAM > Generate Tlpath. Als je nu de figuur kantelt zal je de freesbanen zien. - Kies bvenaan CAM > Create G-cde File. De figuur kantelen kan je als vlgt: - Middelste muisknp = verschuiven - Alt + middelste muisknp = verdraaien - Scrllwiel = zm Pcket frezen in CamBam Stel dat je het g van de dlfijn wil uitfrezen als pcket. - Selecteer het g. - Kies bvenaan CAM > Pcket. - Klik in de linkerklm p Pcket nder Machining en vul de velden in. Cutrdering: kies LevelFirst Depthincrement: diepte van de verschillende passen FinalDepthincrement: diepte van de laatste pas StckSurface: heveel mm kmt het werkstuk bven het nulvlak uit TargetDepth: gewenste diepte CutFeedrate: snelheid in x en y PlungeFeedrate: snelheid in z InsideOutside: welke kant met weggefreesd wrden ClearancePlane: veiligheidsafstand bven werkstuk RughingClearance: heveel laat je ver vr de finiseerpas Stepver: % verlapping van de freesbanen Tldiameter en Tlnumber: gegevens van de frees - Verder zals stap 4 van cntur frezen. (Bij een te grte freesdiameter zal je zien dat er slechts een deel van het g wrdt weggefreesd f zelfs helemaal niets.) Dagje techniek Van tekening tt prduct 3
Pcket met eilanden frezen in CamBam Stel dat je tussen de cnturen wil frezen. - Alle cnturen meten geslten plylijnen zijn (kijk bij dxf-tekening inlezen in CamBam ). - Cntrleer f alle cnturen geslten zijn: selecteer een cntur en kijk in de linkerklm, het veld clsed met true zijn. - Selecteer de cnturen (gebruik de CTRL-tets m verschillende cnturen tegelijk te selecteren). Eventueel alles selecteren en het g deselecteren. - Kies bvenaan Edit > Regins > Cnvert t regin. - Selecteer de regin. - Ga verder met stap 2 bij Pcket frezen in CamBam. Als je ged kijkt, zal je merken dat de cnturen zelf niet mi afgewerkt zijn. Oplssing is eerst de cnturen (=Plylines) kpiëren, daarna pas de regin definiëren en met de vergebleven plylines een finiseerpas maken CAM > 2.5D Prfile inwendig f uitwendig naargelang de kant van het weg te frezen materiaal. Dagje techniek Van tekening tt prduct 4
DXF-tekening inlezen in Slid Edge Bepaalde tekeningen (lg s, figuren, icnen) kan je als dxf vinden p internet. Deze kan je k inlezen in Slid Edge en aanpassen f bewerken. - Start Slid Edge. - Kies bvenaan File > Open. - Zrg dat bij Files f type fwel AutCad dcument (*.dxf) fwel all dcuments (*.*) staat. - Kies het gewenste bestand en klik pen. - Er wrdt nu gevraagd met welke template er met wrden gewerkt. Aangezien we een 2D bestand inlezen, kies Nrmal.dft en klik k. - Opgelet: de figuur wrdt gepend in 2D Mdel. Kies zm all. - Cntrleer f de tekening in mm staat: Kies bvenaan File > Sheet Setup. Kies tabblad Size. Zrg dat Paper Units p mm staat. Kies bvenaan File > File Prperties. Kies tabblad Units. Zrg dat Length Readut p mm staat. - Als je inch hebt meten wijzigen in mm, dan is de figuur 25.4 keer te grt ingelezen. Kies dan scale en vul de factr 1/25.4 in. Plaats de herschaalde figuur t..v. het nulpunt. - Klik nu nderaan p sheet1. - Kies in de linkerbalk 2D Mdel View en selecteer de ganse tekening (kader trekken rnd de figuur). Plaats de figuur p het tekenblad. - Vr smmige tekeningen is het belangrijk m het nulpunt meteen ged te leggen. Vr Slid Edge ligt het nulpunt vr het dxf-frmaat in het hekpunt linksnder van het tekenblad. Zet de grid aan. (Bvenaan: Tls > Grid.) Kies cmmand mve (linkerbalk), kies het punt p de figuur waar je het nulpunt wil, klik daarna p het hekpunt nderaan links. De ttale figuur wrdt verschven naar het nulpunt. - Als je iets wil wijzigen in een ingelezen dxf-tekening: Kies nderaan vr 2D Mdel. Rechts klikken p de figuur, kies unblck. Zrg dat bvenaan bij Tls vlgende zaken aangevinkt staan: Alignment indicatr Maintain relatinships Relatinship handles Kies bvenaan Tls > Dimensins > Relatinship assistant. Klik links bvenaan ptins pen en vink p beide tabbladen de zaken aan die je autmatisch wil laten vinden en aanduiden. Selecteer nu de vlledige tekening (f de gewenste delen van de tekening) en bevestig met de grene vink. Na even wachten tnt Slid Edge alle gevnden intelligentie. In deze figuur kan je nu werken zals in een gewne schets van Slid Edge. Vrbeeld: zie figuur vlgende pagina. Je ziet er duidelijk de gevnden relaties. Dagje techniek Van tekening tt prduct 5
Deze figuur kan je nu k kpiëren naar een sketch in een 3D tekening (part). De cnturen kan je daar gebruiken m een dikte te geven (prtrusin) f weg te frezen (cutut). Op deze manier kan je een 3D-mdel maken van een dxf-tekening. Dagje techniek Van tekening tt prduct 6