Workshop Vakmanschap Nelly Spanjersberg @nellyspanjer 15-11-2014 1
Evolutie overheid, nieuwe syntheses In zijn essay Ambtelijk Vakmanschap 3.0 heeft bestuurskundige Paul t Hart een analyse gemaakt van de ontwikkeling van de overheid in verschillende periodes. Bij elke periode ontwikkelde zich een bijbehorende rol voor het openbaar bestuur en voor ambtelijk vakmanschap. De periodes die t Hart onderscheidt: Bloeitijd Nederlands model van klassieke bureaucratie: Interbellum en wederopbouwperiode na 1945 Reparatieperiode inclusief Nederlandse versie van New Public Management (NPM) vanaf globaal 1975 Dynamische netwerksamenleving, vanaf globaal 1990 met versnelling technologie en internet samenleving. Samenwerkende overheid Inmiddels is de overheid als meervoudig te benoemen, in de zin dat afhankelijk van de vraagstukken steeds nieuwe syntheses plaatsvinden. Responsiviteit is een kernwoord. Responsief zijn kan ook betekenen dat er geen rol voor de overheid is. @nellyspanjer 15-11-2014 2
Denkkader met 4 archetypes overheden: verschillende talen en handelingsperspectieven 2. Presterende overheid 3. Samenwerkende overheid 1. Rechtmatige overheid 4. Responsieve overheid @nellyspanjer 15-11-2014 3
Denkkader met 4 overheden: verschillende rollen 2. PRESTEREN 3. SENSITIEF SAMENWERKEN 1. ONDERSTEUNEN 4. FLEXIBEL FACILITEREN @nellyspanjer 15-11-2014 4
Denkkader met 4 archetypes overheden: verschillende kernwaarden Beloning, imago, innovatie, productiviteit, creativiteit, carrière, kwaliteit, ondernemerschap, klantgerichtheid, arrogantie, manipulatie, eigen belang verdedigen Consensus, teamwork, inlevingsvermogen, gelijkwaardigheid, participatie, klantvriendelijk, geduld, aardig gevonden worden, conflict vermijden, praten Duidelijkheid, discipline, feiten, verantwoordelijkheid, loyaliteit, kwalificaties, best practice, accuratesse, rechtvaardigheid, plicht, schuld, conformeren Inzicht, integriteit, leren, langetermijnoriëntatie, visie, reflectievermogen, totaaloverzicht, flexibiliteit, relativeren, onzekerheidstolerantie, vrijblijvendheid @nellyspanjer 15-11-2014 5
Rechtmatige Overheid Passend Vak: bijvoorbeeld (wetgevings)juristen Bouwkundig ingenieurs @nellyspanjer 15-11-2014 6
Rechtmatige Overheid Ambtenaar is: Zorgvuldig, onpartijdig en integer @nellyspanjer 15-11-2014 7
Rechtmatige Overheid Sturing via: Rechten en plichten uitoefenen, handhaven, bureaucratie @nellyspanjer 15-11-2014 8
Presterende Overheid Passend Vak: bijvoorbeeld: Controllers Strategisch HRM @nellyspanjer 15-11-2014 9
Presterende Overheid Ambtenaar is: Resultaatgericht, klantbewust en doelmatig @nellyspanjer 15-11-2014 10
Presterende Overheid Sturing via: Prestatieafspraken, doelen vaststellen @nellyspanjer 15-11-2014 11
Samenwerkende Overheid Passend vak, bijvoorbeeld: Strategen Kwaliteitsfunctionarissen @nellyspanjer 15-11-2014 12
Samenwerkende Overheid Ambtenaar: Omgevingsbewust, sensitief, responsief, samenwerkingsgericht @nellyspanjer 15-11-2014 13
Samenwerkende Overheid Sturing via: Compromissen en akkoorden sluiten met overlegpartners @nellyspanjer 15-11-2014 14
Responsieve Overheid Passend vak, bijvoorbeeld: Wijkmanagers Reactiveringsambtenaren Boa s @nellyspanjer 15-11-2014 15
Responsieve Overheid Ambtenaar is: Ingehouden, beheerst, voorzichtig, verbindend @nellyspanjer 15-11-2014 16
Responsieve Overheid Sturing via: Vanuit publieke doelen Aansluiting zoekend bij maatschappelijk initiatief @nellyspanjer 15-11-2014 17
Vakmanschap 3.0: orkestreren, engageren/ empoweren en faciliteren: gemeentelijke praktijken @nellyspanjer 15-11-2014 18
Varieteit en diversiteit functies van gemeente-ambtenaren Trailer 24 uur Ambtelijk Vakmanschap in beeld: http://www.aeno.nl/vakmanschap Competentiebox Gemeenten: http://www.aeno.nl/competentiebox-gemeenten Gemeenschappelijk: werken aan publieke waarden vanuit responsieve overheid Ambtenaren zijn in meer of meerdere mate T-professionals: verticaal (vakexpertise) en horizontaal (generalist, verbindend naar personen en multidisciplines): https://www.movisie.nl/sites/default/files/alfresco_files/t-shaped%20professional%20-%20lies%20korevaar%20%5bmov- 1857877-0.1%5D.pdf @nellyspanjer 15-11-2014 19
Gemeenschappelijk: Leren en Werken aan Publieke Waarde http://www.ikpob.nl/bundel-publieke-waarden-verbindend-vakmanschap @nellyspanjer 15-11-2014 20
De essentie van Ambtelijk Vakmanschap 3.0: T-professional Je hoeft niet alles zelf in huis te hebben om een vraagstuk tot een goed resultaat te brengen. Als je dat als samenwerkend collectief maar wel hebt. En minstens een van de groep in staat en gelegitimeerd is om met het primaat van het vraagstuk de daarvoor benodigde capaciteiten te orkestreren en te faciliteren: Vakmanschap, Verbinden en Vertrouwen. In dit testimonium deel ik een denkkader waarmee je op individueel en op collectief niveau met verschillende vraagstukken in verschillende contexten en in verschillende rollen aan de slag kunt. Ken je vraagstuk, ken je zelf, ken je vak, ken je team, ken je organisatie, ken je context, ken je rol,. Blijf je in elke situatie afvragen: Waar gaat het hier over? Wat is hier nodig? En wat kan ik (kunnen wij) doen/ bijdragen. Soms niets Zonder doen geen denken in de zin van begrijpen en voelen. Zonder denken geen effectiviteit, efficiency en werkbaarheid in ons doen Vakmanschap 3.0: Expert zijn en generalist (T-professional): Vakmanschap, verbinden en vertrouwen in de driehoek van Publieke waarde @nellyspanjer 15-11-2014 21
Samenwerken met HR? @nellyspanjer 15-11-2014 22
Samenwerken vanuit medezeggenschap voor Publieke Waarde? @nellyspanjer 15-11-2014 23
Inspiratie Dynamische Gemeente en Wie kust de OR wakker? @nellyspanjer 15-11-2014 24
Koerskaart gebruiken? Via http://www.aeno.nl/ @nellyspanjer 15-11-2014 25