11.2 Van de nv Bergsma worden de volgende gegevens verstrekt. Balansen ultimo ( 1.000): Terreinen 120 120 Geplaatst kapitaal 600 600 Gebouwen - 575-530 Algemene reserve - 525-570 Machines - 430-450 Eigen vermogen 1.125 1.170 Voorraad grondstoffen - 195-265 Voorzieningen - 135-165 Voorraad onderhanden 9%-Obligatielening - 270-240 Werk - 65-110 12%-Onderhandse - 150 lening Voorraad gereed - 240-375 Handelsschulden - 215-255 product Handelsvorderingen - 180-210 Te betalen belastingen - 50-100 Liquide middelen - 75-125 Te betalen dividend - 85-105 1.880 2.185 1.880 2.185 Winst-en-verliesrekening over 2009 ( 1.000): Omzet 3.015 Toeneming voorraad gereed product en onderhanden werk - 180 3.195 Kosten van grondstoffen 1.245 Lonen - 605 Afschrijvingen - 125 Overige bedrijfskosten - 970-2.945 Bedrijfswinst 250 Boekwinst afgestoten machines 15 Rentelasten - 35-20 Winst voor belastingen 230 Belastingen - 80 Winst na belastingen 150 Ter toelichting dienaangaande nog het volgende: In de loop van het boekjaar zijn machines verkocht met een boekwaarde van 25.000. De mutatie in de (balans)post 9%-obligatielening is uitsluitend door aflossing veroorzaakt. Op de 12%-onderhandse lening is 10.000 afgelost. Het over 2009 betaalbaar gesteld dividend bedraagt 105.000. De post Afschrijvingen (op de winst-en-verliesrekening) bestaat voor 45.000 uit afschrijving op de gebouwen en voor 80.000 uit afschrijving op de machines. a Bereken het bedrag dat in 2009 is geïnvesteerd in machines. b Stel de mutatiebalans over 2009 op. c Stel het kasstroomoverzicht 2009 op volgens de indirecte methode uitgaande van de winst na belastingen. Groepeer de posten in het overzicht naar: operationele activiteiten; investeringsactiviteiten; financieringsactiviteiten. Met het oog op de volgende vragen wordt de volgende aanvullende informatie verstrekt. De balanspost Voorzieningen bestaat uit een voorziening voor belastingverplichtingen en een voorziening tegen productaansprakelijkheid. De samenstelling is als volgt: 2009 Noordhoff Uitgevers Opgaven 1
Ultimo 2008 Ultimo 2009 Voorziening voor belastingverplichtingen 115.000 105.000 Voorziening tegen productaansprakelijkheid 20.000 60.000 d e Bereken het bedrag dat in 2009 is betaald voor vennootschapsbelasting. Stel het kasstroomoverzicht 2009 op volgens de indirecte methode uitgaande van de bedrijfswinst. Groepeer de posten in het overzicht naar operationele activiteiten, investeringsactiviteiten en financieringsactiviteiten en maak in het overzicht van de kasstroom uit operationele activiteiten de kasstroom uit bedrijfsoperaties afzonderlijk zichtbaar. Met het oog op de beantwoording van de volgende vragen wordt de volgende aanvullende informatie verstrekt. In de in de winst-en-verliesrekening verantwoorde post Overige bedrijfskosten is een dotatie aan de productaansprakelijkheidvoorziening begrepen van 70.000. f g Bereken het in 2009 betaalde bedrag, in verband met schade, die door geleverde producten aan derden is toegebracht. Stel een overzicht samen, waarop de aansluiting tussen de winst na belastingen en de mutatie in de liquide middelen wordt getoond. Daarbij moet worden onderscheiden naar: baten geen ontvangsten; lasten geen uitgaven; ontvangsten geen baten; uitgaven geen lasten. 11.3 Voor deze opgave gelden de bij opgave 10.02 verstrekte gegevens eveneens. a Geef een berekening van: 1 het van afnemers ontvangen bedrag; 2 het aan leveranciers betaalde bedrag. b Stel het kasstroomoverzicht 2009 op volgens de directe methode, in staffelvorm. Groepeer de posten in het overzicht naar operationele activiteiten, investeringsactiviteiten en financieringsactiviteiten en maak in het overzicht van de kasstroom uit operationele activiteiten de kasstroom uit bedrijfsoperaties afzonderlijk zichtbaar. 11.5 Aan de jaarrekening 2009 van een naamloze vennootschap zijn de volgende balansen ontleend. Balansen per 31 december ( 1.000): Materiële vaste activa 1.900 2.400 Geplaatst kapitaal 800 1.150 Voorraden - 500-600 Agio - 250-425 Handelsvorderingen - 600-550 Algemene reserve - 650-725 Liquide middelen - 150-300 Eigen vermogen 1.700 2.300 Voorziening belastingen - 100-125 Voorziening onderhoud - 200-275 8%-Conv. obl.lening - 350 - Handelsschulden - 510-775 Te betalen belastingen - 180-225 Te betalen dividend - 110-150 3.150 3.850 3.150 3.850 Nadere gegevens: 1 In 2009 zijn machines met een boekwaarde van 200.000 verkocht voor 150.000. Het verlies is ten laste van de Algemene reserve verantwoord. 2 De converteerbare obligatielening is in 2004 in haar geheel in aandelen omgewisseld tegen de conversiekoers 150. 3 De winst-en-verliesrekening over 2004 bevat onder meer de volgende posten: Afschrijvingskosten materiële vaste activa 200.000 Dotatie voorziening onderhoud 500.000 Belastingen 175.000 2009 Noordhoff Uitgevers Opgaven 2
4 De bestemming van de winst over 2009 is als volgt: Dividend 150.000 Dotatie Algemene reserve - 125.000 275.000 a Bereken het bedrag dat in 2009 is geïnvesteerd (bruto) in materiële vaste activa. b Welke journaalpost heeft de nv gemaakt van de conversie? (Denk aan de bijbetaling in contanten door de obligatiehouders.) c Geef een controleberekening van de Algemene reserve ultimo 2009. d 1 Splits de in de winst-en-verliesrekening verantwoorde belastinglast ( 175.000) in: dotatie aan de voorziening voor belastingen; over de fiscale winst van 2009 verschuldigde belastingen. 2 Bereken de in 2009 betaalde (vennootschaps)belasting. e Bereken de onderhoudsuitgaven in 2009. Teneinde inzicht te krijgen in de ontwikkeling van de liquide middelen, dient een kasstroomoverzicht te worden opgesteld. f 1 Stel de mutatiebalans over 2009 op. 2 Stel het kasstroomoverzicht op volgens de indirecte methode uitgaande van de winst na belastingen. De uitwerking dient zo gespecificeerd mogelijk te zijn. Groepeer de posten in de drie activiteiten. g Stel een overzicht samen, waarop de aansluiting tussen de winst na belastingen ( 275.000) en de mutatie in de liquide middelen worden getoond. Daarbij moet worden onderscheiden naar: baten geen ontvangsten; lasten geen uitgaven; ontvangsten geen baten; uitgaven geen lasten. 11.7 Bij de onderneming Turfschip nv zijn de volgende overzichten beschikbaar. Balansen ná winstbestemming ultimo ( 1000). Materiële vaste activa 6.000 7.400 Geplaatst kapitaal 1.200 1.600 Voorraden product X - 1.200-1.380 Agio - 300-700 Debiteuren - 2.400-2.100 Herwaarderingsreserve - 620-764 Liquide middelen - 600-540 Algemene reserve - 1.110-2.115 Eigen vermogen 3.230 5.179 Voorziening belastingen: I.v.m. tijdelijke verschillen - 230-255 I.v.m. herwaarderingen - 140-196 Converteerbare obl.lening - 1.200-600 Onderhandse lening - 2.400-2.100 Crediteuren - 1.500-1.550 Bank - 1.500-1.540 10.200 11.420 10.200 11.420 Winst-en-verliesrekening over 2009 ( 1.000) Winst-en-verliesrekening over 2009 Kostprijs omzet product X 12.500 Omzet product X 22.800 Lonen en salarissen - 4.100 Sociale lasten - 2.695 Afschrijvingen op materiële vaste activa - 600 Rentelasten - 500 Belastingen - 855 Winst ná belastingen - 1.550 22.800 22.800 Verdere gegevens: 1 De bestemming van de winst na belastingen is als volgt: toevoeging aan de Algemene reserve 1.000.000; dividend 550.000. 2009 Noordhoff Uitgevers Opgaven 3
2 Turfschip waardeert de materiële vaste activa tegen actuele waarde. In 2009 hebben voor 200.000 herwaarderingen plaatsgevonden. Inhaalafschrijvingen zijn niet toegepast. In 2009 zijn geen materiële vaste activa afgestoten. 3 In 2009 zijn geen aandelen geplaatst anders dan door conversie van een deel van de uitstaande converteerbare obligatielening. 4 Het verloop van de herwaarderingsreserve (materiële vaste activa) is als volgt: Saldo per 1 januari 620.000 Herwaarderingen 200.000 Belastingdruk op herwaarderingen - 70.000-130.000 750.000 Verhoging van de herwaarderingsreserve ten laste van de voorziening voor belastingen - 14.000 Saldo per 31 december 764.000 5 Het verloop van de algemene reserve is als volgt: Saldo per 1 januari 1.110.000 Verjaarde dividendverplichtingen - 5.000 Toevoeging uit winstbestemming - 1.000.000 Saldo per 31 december 2.115.000 6 De mutatie in de onderhandse lening is uitsluitend veroorzaakt door aflossing. 7 De balanspost Crediteuren bevat schulden: Ultimo 2008 Ultimo 2009 aan leveranciers van product X 990.000 920.000 in verband met vennootschapsbelasting - 60.000-80.000 in verband met dividend - 450.000-550.000 1.500.000 1.550.000 8 Alle verkopen geschieden op rekening. 9 De over de fiscale winst van 2009 verschuldigde belasting bedraagt 830.000. a Bereken het bedrag dat in 2009 is geïnvesteerd in materiële vaste activa. b Welke journaalpost heeft de nv gemaakt van de belastinglast? Teneinde inzicht te krijgen in de oorzaken van de achteruitgang in de liquide middelen dient een kasstroomoverzicht te worden opgesteld. c d e Stel de mutatiebalans op over 2009. De post Bank wordt tot de liquide middelen gerekend. Stel het kasstroomoverzicht op volgens de indirecte methode. Groepeer de posten naar de drie activiteiten. N.B. Het overzicht dient zo gedetailleerd mogelijk te worden opgesteld. Het dividend dat is verjaard en de herwaarderingen mogen niet in het overzicht worden verantwoord. Stel de kasstroom uit operationele activiteiten op volgens de directe methode. 11.10 Het boekjaar van de handelsonderneming bv Waterberg valt samen met het kalenderjaar. De balansen ultimo 2008 en ultimo 2008 bevatten onder meer het volgende: Ultimo 2008 Ultimo 2009 Ultimo 2008 Ultimo 2009 Voorraden 540.000 705.000 Handelsschulden 1.249.500 1.071.000 Handelsvorderingen 535.500 892.500 Te betalen inventaris 357.000 Af te dragen omzetbelasting 150.000 112.500 2009 Noordhoff Uitgevers Opgaven 4
Verdere gegevens: De post Voorraden bestaat uitsluitend uit voorraad handelsgoederen. Hiervoor geldt het volgende: boekwaarde per 1 januari 2009 540.000 ingekocht en ontvangen - 4.950.000 5.490.000 verkocht en afgeleverd - 4.785.000 boekwaarde per 31 december 2009 705.000 De post Handelsvorderingen bestaat uitsluitend uit vorderingen uit hoofde van verkoop van handelsgoederen. De in de bedragen begrepen omzetbelasting is: ultimo 2008 85.500; ultimo 2009 142.500. De verkochte en afgeleverde goederen zijn door bv Waterberg gefactureerd voor 7.650.000. Dit bedrag is exclusief 1.453.500 omzetbelasting. De post Handelsschulden bestaat uitsluitend uit schulden uit hoofde van inkoop van handelsgoederen. De in de bedragen begrepen omzetbelasting is: ultimo 2008 199.500; ultimo 2009 171.000. Uit hoofde van inkoop van handelsgoederen is aan bv Waterberg 940.500 omzetbelasting in rekening gebracht. In 2009 is voor een bedrag van 300.000 nieuwe inventaris aangeschaft. Het bedrag van 300.000 is exclusief 57.000 omzetbelasting. Betreffende de beantwoording van de volgende vragen moet uitsluitend rekening gehouden worden met de omzetbelasting als gevolg van de aan- en verkoop van de handelsgoederen en de aankoop van de inventaris. a Stel het (gedeeltelijke) kasstroomoverzicht op volgens de indirecte methode. b 1 Stel het (gedeeltelijke) kasstroomoverzicht op volgens de directe methode met voor de omzetbelasting een over-enweer-presentatie. 2 Stel het (gedeeltelijke) kasstroomoverzicht op volgens de directe methode met voor de omzetbelasting een gesaldeerde presentatie. 2009 Noordhoff Uitgevers Opgaven 5