TA3290 Life-Cycle Modeling and Economic Evaluation

Transcriptie

1 TA3290 Life-Cycle Modeling and Economic Evaluation CiTG, minor Mining and Resource Engineering Economie college 1: Grip op Geldstromen Dr.ir. Gerard P.J. Dijkema Energy & Industry Group December 15, Vermelding onderdeel organisatie

2 Programma economie Perspectief: onderneming in kapitaals-intensieve sector Onderwerpen: Grip op geld: onderneming, investering Investeringskostenschatting Strategische analyse: Value Chain Analysis December 15,

3 Grip op geld in de onderneming Hoe? Welke instrumenten? December 15,

4 Grip op geld Zie het bedrijf als systeem waar geld in zit... dat geld oplevert... waar geld doorheen stroomt December 15,

5 Grip op geld Zie het bedrijf als systeem waar geld in zit balans van de onderneming... dat geld oplevert winst/verlies rekening... waar geld doorheen stroomt kasstroom overzicht December 15,

6 Grip op geld Zie het bedrijf als systeem waar geld in zit balans van de onderneming = de financiële toestand van de onderneming... dat geld oplevert winst/verlies rekening = de financiële prestatie van de onderneming winst is onderhevig aan belasting... waar geld doorheen stroomt kasstroom overzicht = de echte geldstroom door de onderneming December 15,

7 De balans van een onderneming Een balans is een overzicht van de bezittingen van de onderneming activa... de bronnen voor financiering passiva de schulden c.q. verplichtingen het eigen vermogen van de onderneming activa schulden = eigen vermogen December 15,

8 De balans van een onderneming Vaste en vlottende activa (passiva) Vlottend: bezittingen (vorderingen) die binnen een jaar te gelde kunnen worden gemaakt: contant geld/rekening courant, voorraden, debiteuren (crediteuren) Vast: overige bezittingen (schulden) waarvoor benodigde vermogen is voor een periode langer dan een jaar vastgelegd. materiële activa: gebouwen, inventaris; productie-installaties en - machines en installaties, transportmiddelen. immateriële activa: good-will, know-how, patenten, R&D kosten financiële activa: deelnemingen in andere bedrijven December 15,

9 De balans van een onderneming Passiva Bronnen van financiering Vlottende Passiva Kort Vreemd Vermogen Crediteuren Schulden voor korter dan een jaar Vaste Passiva Eigen vermogen Aandelenkapitaal Reserves Voorzieningen Lang Vreemd Vermogen Schulden voor langer dan een jaar December 15,

10 Balans Voorbeeld Op een balans wordt altijd de situatie van minstens 2 jaar weergegeven. Wat kun je opmaken uit de balans? Wat niet? Welke verschillen tussen 2007 en 2008? ta3290 B.V. Balans per 31 december 2008 in Euros 31 december december 2007 ACTIVA VASTE ACTIVA Materiële vaste activa Inventaris Computers en kantoorapparatuur Immateriële vaste activa Software en good-will VLOTTENDE ACTIVA Liquide middelen Giro & spaarrekeningen Kasgeld Debiteuren Voorraad gereed product TOTAAL PASSIVA Kortlopende schulden Crediteuren Langlopende Schulden Lening Rabobank Eigen vermogen Kapitaal dhr. Dijkema TOTAAL December 15,

11 Winst/verlies rekening Synoniemen: winst-en-verliesrekening, resultatenrekening, exploitatierekening De winst-en-verliesrekening geeft een overzicht van de opbrengsten en kosten van een onderneming over een bepaalde periode, een (boek) jaar. Het positief saldo is de over deze periode behaalde winst. Negatief saldo = geleden verlies. December 15,

12 Winst/verlies rekening Kosten: som van alle bedrijfslasten; alle bedrijfskosten. Grosso modo te onderscheiden in de kosten van Personeel Bedrijfsmiddelen Grondstoffen en materialen Financieel kapitaal Uit de exploitatie krijg je een indruk van de daadwerkelijke omvang van de activiteiten, en de verdeling van opbrengsten en kosten. ta3290 B.V. Exploitatie per 31 december 2008 in Euros OPBRENGSTEN Verkochte producten Geleverde diensten Opwaardering voorraad Ontvangen rente TOTAAL OMZET KOSTEN Salaris personeel Inkoop materialen Rentelasten Afschrijving computers Afschrijfving kantoorapparatuur TOTAAL KOSTEN SALDO (+ is winst voor belasting) Belasting NETTO WINST December 15,

13 Winst/verlies rekening Kosten: som van alle bedrijfslasten; alle bedrijfskosten. Vergelijken we 2007 en 2008, wat valt dan op? ta3290 B.V. Exploitatie per 31 december 2008 in Euros OPBRENGSTEN Verkochte producten Geleverde diensten Opwaardering voorraad Ontvangen rente TOTAAL OMZET KOSTEN Salaris personeel Inkoop materialen Rentelasten Afschrijving computers Afschrijfving kantoorapparatuur TOTAAL KOSTEN SALDO (+ is winst voor belasting) Belasting NETTO WINST December 15,

14 Winst/verlies rekening Kosten: som van alle bedrijfslasten; alle bedrijfskosten. Daadwerkelijke investeringen in kapitaalgoederen staan hier niet op! Wèl de afschrijvingen op kapitaalgoederen (waar in het verleden in geïnvesteerd is) En de rentelasten voor aangegane leningen ta3290 B.V. Exploitatie per 31 december 2008 in Euros OPBRENGSTEN Verkochte producten Geleverde diensten Opwaardering voorraad Ontvangen rente TOTAAL OMZET KOSTEN Salaris personeel Inkoop materialen Rentelasten Afschrijving computers Afschrijfving kantoorapparatuur TOTAAL KOSTEN SALDO (+ is winst voor belasting) Belasting NETTO WINST December 15,

15 Kasstroom overzicht cash flow statement Een kasstroomoverzicht is een overzicht van de feitelijke geldstromen die een onderneming binnenkomen c.q. verlaten. Synoniem: staat van herkomst en besteding der (financiële) middelen. Conventie: Een geldstroom die naar de onderneming toevloeit is positief Bijvoorbeeld: het resultaat van de operationele activiteiten, de winst, is een positieve kasstroom; de te betalen belasting is een negatieve kasstroom. Verschil kasstromen met exploitatie: kasstromen zijn daadwerkelijke inkomsten en uitgaven (versus opbrengsten en kosten). Voorbeeld: producten verkocht op rekening. zijn wel opbrengsten in de exploitatie, maar zolang er niet betaald is geen inkomsten, en dus geen kasstroom! Belangrijk voorbeeld: AFSCHRIJVINGEN zijn wel kosten, maar geen uitgave! December 15,

16 Kasstroom overzicht cash flow statement kasstromen (geldstromen) die voortvloeien uit de bedrijfsvoering winst of verlies & afschrijvingen toe- of afname van debiteuren crediteuren voorraden. December 15,

17 Kasstroom overzicht cash flow statement kasstromen (geldstromen) die voortvloeien uit de bedrijfsvoering winst of verlies & afschrijvingen uit de exploitatie van ta3290 B.V.: winst (na belasting) is euro; de afschrijvingen in 2008 zijn 4000 euro (positieve) kasstroom = exploitatiesaldo + afschrijvingen = euro toe- of afname van debiteuren, crediteuren, voorraden. uit de balans van ta3290 B.V.: het debiteuren saldo vermeerdert van ultimo 2007 naar euro ultimo negatieve kasstroom = euro. Het verschil aan crediteuren vermeerdert van naar euro dit levert een positieve kasstroom op van euro Het verschil in voorraden bedraagt = euro positieve kasstroom de totale kasstroom uit bedrijfsvoering in 2008 wordt dan = euro. December 15,

18 Kasstroom overzicht cash flow statement kasstroom uit investeringsactiviteiten (activa). aanschaf van machines en andere vaste activa voor het volledige bedrag van de aanschaf! (de investering is immers een werkelijke uitgave!) deze post is meestal negatief kosten of opbrengsten van overnames, verkoop deelnemingen kasstroom uit financieringsactiviteiten de wijze waarop aan de kapitaalsbehoefte van een onderneming is voldaan aantrekken van geld zorgt voor een geldstroom de onderneming in door uitgifte van aandelen aangaan van een langlopende geldlening betalingen i.v.m. financiering leiden tot een negatieve kasstroom er gaat geld de onderneming uit! betaling van dividend inkoop van aandelen aflossing van leningen December 15,

19 Kasstroom overzicht cash flow statement dus uiteindelijk ontstaan er netto een geldstroom door operationele activiteiten investeringsactiviteiten (activa). financieringsactiviteiten (passiva) het totaal dient gelijk te zijn aan het bedrag waarmee de liquide middelen (kas en banksaldi) in de loop van het boekjaar zijn toe- of afgenomen (zie de balans)! ta3290 B.V. heeft een in 2008 een totale kasstroom van euro winst + afschrijvingen lening Rabobank het saldo van de girorekeningen loopt op met euro, terwijl het kasgeld met vermindert. ta3290 B.V. Kasstroomoverzicht per 31 december dec-08 OPERATIONELE KASSTROMEN Winst of verlies Afschrijvingen Saldo Debiteuren Crediteuren Voorraden TOTAAL KASSTROMEN ACTIVABELEID Investering computers Investering kantoorapparatuur - TOTAAL KASSTROMEN FINANCIERINGEN Aantrekken lening Rabobank Aflossing leningen - TOTAAL TOTAAL KASSTROOM December 15,

20 TA3290 Vragen, Discussie? Dr.ir. Gerard P.J. Dijkema December 15, Faculteit Techniek, Bestuur en Management Sectie Energie (c) G.P.J. en Dijkema, Industrie TU Delft, Group 2008 Postbus 5015, 2600 GA Delft-NL