Verduurzamen van maatschappelijk vastgoed

Transcriptie

1 Verduurzamen van maatschappelijk vastgoed Green Liz Symposium Arnhem, Irma Thijssen Irma Thijssen, Agentschap NL 1

2 Agentschap NL biedt diensten aan ondernemers met duurzame, innovatieve of internationale ambities. Bijvoorbeeld subsidies, kennis en het vinden van partners. Agentschap NL biedt die diensten aan namens de Rijksoverheid. Irma Thijssen Senior adviseur utiliteitsbouw, Agentschap NL Beleidsprogramma Energie & Gebouwde Omgeving, i.o.v. ministerie van BZK 2

3 3

4 4

5 LOVGM 2012: 138 gemeenten 48% heeft geen centrale vastgoedadministratie 53% kan het aantal huurders of gebruikers niet aangeven 16% weet niet hoeveel gebouwen in eigendom zijn 5

6 900 gebouwen WOZ 403 mln euro E 27 mln kwh Gas 2 mln m3 6

7 Omvang maatschappelijk vastgoed = 90 mln m 2 Ca. 47% gemeenten Waarde ca. 157 miljard euro (Kadaster 2012) 7

8 8

9 Pand Bouw Eigendom Contract beheer Exploitatie (binnenkant) Facilitair beheer Activiteiten Voorzieningencentrum Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Gymzaal Gemeente Gemeente Theater Gemeente Gemeente Gemeente Bioscoop Gemeente Gemeente Gemeente ijsbaan Gemeente Gemeente Sporthal 1 Gemeente Gemeente Sporthal 2 Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Speeltuin Gemeente Gemeente Gemeente Gemeente Kanunnikenhuisjes Gemeente Gemeente Wachttoren / evenementenlocatie Gemeente Gemeente 9

10 Stappenplan: strategische en structurele aanpak Afstoot/verkoop, efficiënter huisvesten, HNW Bemeteren, monitoren, analyseren en herinregelen (Sloop en) Energieneutrale nieuwbouw (50 jr) Grote waardevolle gebouwen energiezuinig/energieneutraal renoveren (25-40 jr) Vergroenen van gebouwclusters - bv via een ESCo (10-15 jr) Uitvoeren van rendabele maatregelen uit de Wet Milieubeheer (5 jr) Oplossen van de split incentive, bijvoorbeeld via Greenlease Duurzaamheid integraal opnemen in regulier onderhoud, via MJOP's Toepassen duurzame energie, bv zonnepanelen Resterende energievraag groen inkopen 10

11 Bemeteren, monitoren, analyseren en herinregelen Check de energiefacturen Voor 12 panden een dubbele nota > besparing / jaar Nota voor gebouwen die al gesloopt waren Kantoorpand met extreem verbruiksprofiel > VRI op dezelfde aansluiting Spookfacturen van energiebedrijf Gasrekening voor panden zonder gasaansluiting 11

12 Bemeteren, monitoren, analyseren en herinregelen 70% van de klimaatinstallaties is niet goed ingeregeld Gemeente Enschede: verwarming s ochtends om 8 uur aan i.p.v. 6 uur Gemeente Alkmaar: nieuw gebouwbeheersysteem voor 22 gymzalen, met o.a. bewegingsmelders > 15% energiebesparing UWV: slimme meters bij 30 kantoren > doel was 10% energiebesparing Resultaat tot nu toe: 16 % besparing, ofwel euro op energieverbruik RGD: slimme meters + herinregelen 1000 kantoren > bespaart 15% (ook bouwfouten opgelost) Sporthal: verlichting aan terwijl ruimte niet werd gebruikt Oplossing: Apart schakelbare verlichtingsbalken Investering: 2.500, Opbrengst / jaar Kantoorpand Utrecht met hoog verbruik Oplossing: verkorten schakeltijden luchtbehandeling, verwarming en koeling Investering: geen, Opbrengst: / jaar 12

13 Energieneutraal renoveren: Energielabelsprong van G naar A, A+ of A++ 13

14 Uitvoeren maatregelen Wet Milieubeheer 14

15 Verduurzamen gebouw(cluster) met ESCo Gegarandeerde energiebesparing o.b.v. prestatiecontract voor meerdere jaren Neemt energiebesparende maatregelen (quick wins + lange termijn) Levert beheer, onderhoud, monitoring Diverse typen: Product ESCo (ESCo-light; PV, WKO of LED) Klimaat-ESCo Gebouw-ESCo Ontzorgen, benutten expertise uit de markt Benutten EIA en MIA Financiering via ESCo, gebouweigenaar, huurder of bank Budgetneutraal gebouwen verduurzamen 15

16 Verduurzamen MOP Kozijnen vervangen? > HR++ glas en ventilatieroosters Dakbedekking vervangen? > isolatie, PV of vegetatiedak Ketel vervangen? > HR-ketel, combinatie met isolatie schil Scenario s doorrekenen (bv 1 = WM, TVT 5 jaar, 3 = energieneutraal) en vergelijken met onderhoudsplan en gereserveerd budget Voorbeeld: sporthal 16

17 Green Lease Huurcontract tussen eigenaar, huurder (en beheerder) Prestatiecontract Reductiedoelstellingen Monitoring Afspraken over duurzaam gebruik en exploitatie Wederzijdse verantwoordelijkheid Naar rato verdelen van kosten, baten en risico s Duurzaam gebouw > ook duurzaam gebruik en beheer Oplossing voor split incentive GasTerra Groningen: van label G naar A+, met Green Lease contract tussen GasTerra en Triodos Vastgoedfonds 17

18 Zonnepanelenactie (NB Trias Energetica) 18

19 Wat levert verduurzamen van vastgoed op? Bespaart energie, CO2 en geld! Realisatie ambities t.a.v. klimaat, duurzaamheid en MVO Grip op (huisvestings)kosten Stimuleren installatie- en bouwsector Gemeente geeft het goede voorbeeld Gebouwen met moderne kwaliteit Uitvoering beleid (Wet Milieubeheer, Duurzaam Inkopen, EPBD, EED, SER-energieakkoord) Nu is het momentum: Bezuinigingen en krimp Professionalisering vastgoed Verkiezingen

20 20

21 Financieringsmodellen Gemeente financiert zelf - Balansfinanciering Kasstromen Lening bij bank Eigen revolverend fonds (Nijmegen) Fonds voor onrendabele maatregelen ( s-hertogenbosch) Projectfinanciering ESCo (Rotterdam en Zutphen, WKO Oss) Mengvorm: (oprichting) publiek bedrijf (MOED Tilburg, Haarlems energiebedrijf) 21

22 Ontschotten: Bij de geldstromen Binnen de eigen organisatie Tussen organisaties Tussen bouwen en beheren Transitie: Begin met de grootst mogelijke kleine stap 22

23 23

24 Ondersteuning Agentschap NL Infoblad energiebesparing gemeentelijk vastgoed Rapport Verduurzamen gemeentelijk vastgoed Leidraad DMOP voor gemeenten Leidraad Prestatiecontracten beheer en onderhoud Leidraad en Menukaart Greenlease ESCo s: Whitepaper, modelovereenkomsten, films Slimme Energie maatregelen en instrumenten : Wet Milieubeheer criteria duurzaam inkopen cijfers en grafieken op maat voorbeeldprojecten ondersteuning gemeenten voor ESCo s netwerk overheden, ca leden 24