Effectieve, evidence based interventies "menselijke maat"

Transcriptie

1 Improving Mental Health by Sharing Knowledge Effectieve, evidence based interventies "menselijke maat" Manja van Wezep Trimbos instituut

2 Opbouw workshop ECV-v Erkenning Verworven Competenties Vrijwilligers WRAP Welness Recovery Action Plan Krachten Aanpak Cognitieve Fitness Psy Fit 2

3 WRAP Wat doet je goed? 3

4 Gereedschap voor goed gevoel 4

5 Dagelijks onderhoudsplan Ontspanningsoefeningen Aandacht voor kleding Bloemen in huis Muziek luisteren L a c h e n Regelmatig en gezond eten Contact maken met mensen Met de hond spelen In dagboek schrijven Opgeruimd huis B e w e g e n 5

6 7 onderdelen Structuur WRAP Gereedschapskist voor goed gevoel Dagelijks onderhoud plan Triggers Vroege waarschuwingstekenen Signalen van ontsporing Crisisplan Post-crisisplan Ac#eplan 6

7 Werkwijze en vorm Groepstraining (ervaringen delen) 8-10 sessies van 2 uur Begeleiding (ervaringsdeskundigen) op proces, niet de inhoud Persoonlijke map A-4 voor in je broekzak Koffertje met symbolisch gereedschap 7

8 Hoe vermijd ik.=>wat doet mij goed What's wrong => what's strong Sleutelbegrippen: Hoop Persoonlijke verantwoordelijkheid Persoonlijke ontwikkeling Opkomen voor jezelf Steun Fundament 8

9 Wellness Recovery Action Plan Ontwikkeld door Mary Copeland In kernwoorden: Zelfmanagement instrument Ervaringsdeskundige ondersteuning Op basis van herstel concept Implementatie in Nld: Hee (Trimbos) Phrenos 9

10 Internationaal onderzoek WRAP RCT 519 in OHIO (Cook et al.) Resultaat Significante verbetering symptoomreductie (eigen waarneming) hoop kwaliteit van leven depressie angst eigen ervaren herstel 10

11 Onderzoek Nederland Duurzaam werken met SE & WRAP SE = supported employment IPS = individuel placement & support 11

12 Meer informatie store/product50.html 12

13 Veerkracht - Set point theory (Steinhardt et al. 2009)

14 Veerkracht "Het vermogen om te herstellen van stress en tegenslag" "om het evenwicht weer te herstellen en terug te keren naar gezondheid en welbevinden." Twee dimensies: Omstandigheden: omvang van tegenslag Persoon: aanpassing aan de omstandigheden.

15 Veerkracht uit zich in Herstel na tegenslag Goed functioneren ondanks hoog risico status Goed blijven functioneren ondanks stress Niet vermijden maar problemen en emoties onder ogen zien Kansen benutten voor persoonlijke ontwikkeling en groei 15

16 Veerkracht Wat levert veerkracht op? Voorkomen psychische problemen Hoger welbevinden Betere studieprestaties op school Beter functioneren op het werk Betere zelfmanagement bij chronisch zieke patiënten

17 Wat werkt? Wees: Positief Dankbaar Mindful Verbonden Vriendelijk Actief en gezond Doelbewust (Effectiviteitsstudies: onder andere Seligman et al. 2005; Seligman et al ; Burton & King, 2004; Nyclacek & Kuijpers, 2008; Fava et al., 1998; Sin & Luybomirsky, 2009; Bolier et al., 2013)

18 Twee voorbeeld oefeningen Drie posi#eve dingen Kijk terug op de dag van vandaag. Zoek daarbij in je herinnering naar drie goede of posi#eve dingen die gebeurd zijn. Omschrijf in een paar woorden de posi#eve gebeurtenis. Geef daarbij een antwoord op de vraag: Wat heb ik gedaan waardoor deze posi#eve gebeurtenis mij is overkomen? (Oefening van Seligman, 2005) Gebruik je krachten op een nieuwe manier Iedereen heel sterke punten en minder sterke punten. Focus je nu eens op je krachten, je sterke punten (of doe een test om daarachter te komen). De komende week ga je deze sterke punten op een nieuwe manier inzenen, zoals je dat nog nooit hebt gedaan. Bijvoorbeeld,is je sterke punt, 'waardering voor schoonheid', bedenk dan eens wat je hier mee op je werk zou kunnen doen (hang een mooi schilderij op bijvoorbeeld).

19 Zes principes voor mentale fitheid en veerkracht

20 Psyfit

21 Wat heeft Psyfit te bieden? 6 modules mental fitness gebaseerd op positieve psychologie Een module van 4 weken met zelftest voor en na, theorie en oefening Filmpjes van experts reminding Moodmeter Forum voor uitwisseling en steun Tip van de dag Helpdesk 21

22 Welbevinden Bolier et al.,

23 Depressie 23

24 Blended model Face to face intakegesprek met bedrijfsarts Online module 1 t/m 3 Face to face voortgangsgesprek met bedrijfsarts Online module 4 t/m 6 Face to face evalua#egesprek met bedrijfsarts

25 Meer informatie 25

26 Improving Mental Health by Sharing Knowledge Op krachten komen! Evaluatie strengths aanpak bij GGZ NHN Manja van Wezep, Trimbos-instituut Harry Michon, Trimbos-instituut

27 27

28 Strengths Principes 2. De focus. is op individuele sterkte ipv beperkingen. 4. De relatie is primair en essentieel. 1. Mensen hebben de capaciteit om te herstellen en hun leven zelf in te richten & vorm te geven. 3. De client geeft richting aan de hulpverlenersrelatie. 5. Bij voorkeur vindt het werk plaats in de maatschappij. 6. De maatschappij is een oase van mogelijkheden.

29 Hulpmiddelen Strengths model Simpel gereedschapskist! 1. Strengths assessment 7 levensdomeinen 3 aspecten bij elk domein: Interesses en krachten uit het verleden Huidige wensen en ambities Aanwezige vaardigheden/ ondersteuning omgeving Doelen opstellen 2. Werkblad hersteldoelen 3. Groeps supervisie 29

30

31

32 Onderzoeksvragen Individuele processen 1. In hoeverre brengen hulpverleners de kwaliteiten, wensen en hulpbronnen van cliënten in kaart en op welke manier worden deze wensen gerealiseerd? Uitkomsten op cliëntniveau 1. Maatschappelijke participatie 2. Empowerment 3. Kwaliteit van leven Proces op team- en instellingsniveau 1. Wat zijn de ervaringen van de hulpverleners in het werken met het strengths model? 2. Wat zijn belemmerende dan wel bevorderde factoren?

33 Onderzoeksactiviteiten Niveau Onderzoeksactiviteiten Cliënt Voormeting (april 2009) Krachtenplan (monitoren gedurende het onderzoeksjaar) Werkplan hersteldoelen (monitoren gedurende het onderzoeksjaar) Individueel verhaal Nameting (april 2010) Hulpverlener Groepsinterview hulpverleners (april '09 oktober '09 - april '10) Interview supervisoren (juni '09 november '09 - april '10) Wijkteams Fidelity Strengths (juni '09 april '10) Observatie supervisie (mei '09 november '09 april '10) Instelling Interview sleutelfiguren NHN (maart '09 oktober '09 maart '10) Bestuderen van de kerndocumenten Tijdspad (maart april 2010)

34 Dare is just losing your balance for a while Do not dare is to lose yourself in the end SØren Kierkegaard Danish philosopher ( ) 34

35 Bevindingen Implementatie Trainingen goed ontvangen tijd tussen training en start project te lang uitleg toepassing gemist Start project serieus aan de gang - 89 deelnemers begonnen gesprekken meer diepgang verschuiving focus naar krachten en wensen Implementatie proces formulieren tijdsintensief moeite met creatieve invulling protocol Supervisie protocol losgelaten; oplossingsgericht werken modeltrouw score gelijk gebleven 2,6 1 e meting 2,7 2 e meting 35

36 Ervaringen cliënten q Wat levert het op? q meer over jezelf te weten q meer diepgang in de gesprekken q gevoel dat er mogelijkheden zijn q "leuker" om over krachten te praten dan over problemen q Wat is nog ingewikkeld? q voor sommigen lastig om het over kwaliteiten te hebben q vervullen van wensen niet altijd eenvoudig (vb. voor wens de deur uit)

37 The story of. Starting with the assessment life is alright, little wishes but wish to expose his paintings and even selling them brainstorming together workshop imaging and ing Results talking about positive things, less about problems calling galleries, sending paintings paintings exposed by online galleries New goals develop own foundation

38 Uitkomsten cliënt niveau 89 deelnemers, 50% nameting Kwantitatief 40% -> meer sociale contacten 40% -> actiever buitenshuis meer vertrouwen in zichzelf (NEL) tevredenheid vriendschappen verbeterd (KvL) rapportcijfer 7 voor krachtenaanpak bij meerderheid (>70%) resultaten geboekt op doelen Kwalitatief diverse wensen lastig voor sommigen: waar ben ik goed in meer bewustzijn bij client en hulpverlener maatschappelijke mogelijkheden 38

39 Aanbevelingen 1. Bezinning NHN hoe verder met krachtenaanpak 2. Alle geledingen betrekken (ook cliënten) 3. Verband bestaande herstelmethodieken nieuwe methodieken 4. Trainen van specifieke vaardigheden 5. Extra tijd supervisor 39

40 Laat zien wat je kan! Effect van EVC voor kwetsbare vrijwilligers Improving Mental Health by Sharing Knowledge Manja van Wezep Harry Michon

41 EVC-v Erkenning Verworven Competenties voor Vrijwilligers 41

42 Procedure EVC-v Choose competen#es Search for evidence External review Port- folio 42

43 Doel van de studie Hoofdvraag: Heeft EVC een positief effect op de ervaren empowerment van mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt vanwege kwetsbaarheden? 2 e centrale vraag: Hoe werkt EVC in de beleving van deelnemers en begeleiders? 43

44 Onderzoeksopzet Randomisatie T 0 EVC- a + sociale ac4va4e sociale ac4va4e T 6 Follow up Follow up T 12 Kwantitatief gedeelte Kwantitatief gedeelte 1e ronde 2e ronde 3e ronde 44

45 Resultaten effectonderzoek 25 Organisaties 126 EVC 257 deelnemers 131 controle 45

46 Deelnemende organisaties GGz Eindhoven REAKT (5 locaties) Humanitas VOC Tandem Cd uitleen Enschede AKROS RIBW Nijmegen Moedercentrum EVA OK IJsselmonde Henri Couvé huis Werkwijzer RCO de Hoofdzaak Reactivate Relim Volksbond MAC Arnhem MAC Culemborg Stichting Gids Stichting Vluchtelingenwerk 46

47 Results Respons T6 is 83%, T12; 76% Primaire uitkomsten Effect? GrooCe (SMD) T 6 T 12 Effect? Empowerment Zelfvertrouwen Ja 0,35 Nee 0,22 Empowerment eigen kracht Nee 0,28 Nee 0,21 Hoop Nee 0,34 Nee 0,18 Secondaire uitkomsten Inzicht in competen#es Ja 0,30 Nee 0,17 GrooCe (SMD) Kwaliteit van Leven Nee 0,23 Trend 0,38 47

48 Resultaten EVC getrouwheid T 12 Primaire uitkomsten Effect? GrooCe (SMD) Empowerment Zelfvertrouwen Ja 0,56 Empowerment eigen kracht Ja 0,48 Hoop Ja 0,77 Secondaire uitkomsten Inzicht in competen#es Ja 0,38 Kwaliteit van Leven Nee 0,32 48

49 Stappen op de arbeidsmarkt 1. Betaald werk (gevonden) gedurende de onderzoeksperiode. 2. Meer weken betaald gewerkt gedurende de onderzoeksperiode. 3. Toename gemiddeld aantal uren betaald werk per week. 4. Het al dan niet hebben van een arbeidscontract. 5. Onbetaald werk gevonden gedurende de onderzoeksperiode. 6. Toename aantal uren onbetaald werk. Geen verschil gevonden in de experimentele en controle groep op de variabelen 49

50 Wat? 4 kernuitkomsten Posi4ef effect vertrouwen in eigen kunnen Posi4ef effect inzicht eigen competen4es Na 6 maanden EVC- A afronden: posi4ef effect op alle 3 indicatoren van empowerment & inzicht Na 12 maanden Geen bewijs: effect arbeidspar4cipa4e Na 6 noch 12 maanden 50

51 En hoe nu verder. Belangrijk voor succes: Procedure helemaal doorlopen Goede begeleiding Toekomst EVC Inzet van ervaringsdeskundigen Meten van modelgetrouwheid 51

52 Rapport alfresco_files/bewijs_gevonden%20 [MOV ].pdf 52

53 Media_en_boeken.html Home.html 53

54 54

55 Promotie van Thomas Onderzoek beweegtherapie (fitness) versus activiteitentherapie schizofrenie patiënten Conclusie: Schizofreniepatiënten die een half jaar lang één tot twee uur per week fitnessen zijn beter af dan patiënten die dat niet doen psychotische en depressieve klachten verminderen zorgbehoefte minder verbeterde fitheid leidt niet tot hersenvolumeveranderingen toename hersenschors bij conditieverbetering 55

56 Dubbele problematiek in de GGz Metabool syndroom centrale obesitas: appeltje verhoogde bloeddruk insuline resistentie te hoog cholesterol Cognitieve vaardigheden Problemen met plannen concentreren geheugen 56

57 Overgewicht in de psychiatrie Prevalentie MS: 48% versus 24% Oorzaken: bijwerking anti-psychotica erfelijke component slechte voedingsgewoonten/weinig bewegen zelfverwaarlozing? verminderde energie? aanbod GGz instelling? 57

58 Samengevat Veel mensen gevangen zitten in een vicieuze cirkel van klachten, sociaal isolement, slecht eten, weinig bewegen, gewichtstoename, meer klachten, et cetera. 58

59 Werkingsmechanismen CF Lichamelijke inspanning Betere doorbloeding, ook in het brein Betere stemming o.a. endorfines psychologisch: sociale ondersteuning, zelfwaarde en afleiding Groeifactoren: o.a BDNF (dierstudies) Cognitieve stimulatie bewegen + cognitieve uitdaging => 1+1=3 (onderzoek ouderen) Ontspanning Vermindert acute stress en angst en verbeterd het welzijn (schizofrenie patiënten) Mogelijk door vermindering cortisol Psychologische verklaringen; zelfeffectiviteit en afleiding 59

60 Fase I: Aanpassing bestaande training (focusgroep) Fase II: voor- en nameting Vragenlijst (o.a. beweeggedrag, algemene gezondheid) Neurocognitief onderzoek Bloeddruk en gewicht Interviews Observaties Fase III: Het onderzoeksproject Aanpassing training Rapportage 60

61 Conclusie Groep met forse beperkingen; cognitie, gezondheid en bewegen Positieve waardering training Cognitieve Fitness Enige effecten meetbaar cognitieve vaardigheden lichamelijk actiever bloeddruk trend: mentale gezondheid informatieverwerkingssnelheid 61

62 Uitval deelnemers Kanttekeningen Leereffect cognitieve testen Ontbreken controlegroep 62

63 Aanbevelingen Gerandomiseerde controlegroep Training verlengen voor duurzamer effect Huiswerkopdrachten prominentere plaats Voor gewichtsreductie onderdeel voeding Betrekken begeleiders Samenstelling groepen homogener 63

64 Meer informatie