Handelingsgericht werken

Transcriptie

1 Handelingsgericht werken HGW en Passend Onderwijs: kansen en belemmeringen? De week van de IB-er 5 november 2012, Zwolle Noëlle Pameijer, school/kinderpsycholoog, SWV Annie M.G. Schmidt 1

2 Doelen bijdrage Veel scholen en SWV werken handelingsgericht, als middel om: Om te gaan met verschillen Opbrengstgericht te werken Extra ondersteuning toe te kennen (HG arrangeren) Enkele successen, valkuilen en tips 2

3 Uitgangspunten HGW 1. Doelgericht werken en evalueren 2. Onderwijs/opvoedbehoeften kind 3. Leerkracht doet ertoe: ondersteuningsbehoeften? 4. Wisselwerking en afstemming 5. Positieve factoren kind, onderwijs en opvoeding 6. Samenwerking ouders, leraren, kind, OW en JH 7. Systematische werkwijze & transparantie Gebaseerd op onderzoek en 10 jaar praktijkervaringen 3

4 Niet stapelen maar puzzelen Passend Onderwijs, omgaan met verschillen, 1 zorgroute? HGW, OGW en OPP? HGA en toekenning Ow-zorg? Stukjes van dezelfde puzzel! Smal OGW = CITO; breed = HGW OGW alle leerlingen; HGW enkele? 4

5 Knelpunt: Onderwijsbehoeften voor welke leerlingen? Alle leerlingen: handreiking = 1 zin in GO (p. 236) Hulpzinnen OWB alleen voor die leerlingen die extra nodig hebben, met als doel: subgroep? Wat heeft leerling nodig om doel te halen: - Instructie, opdrachten/leeractiviteiten, leeromgeving, feedback - Groepsgenoten - Leerkracht - Ouders Groepsplan: nog andere leerlingen die ook?

6 Passend Onderwijs: welkom? Joost: heeft ADHD, is hyperactief, heeft kenmerken van ODD, gaat discussies aan, ruzies in pauzes, ouders zijn erg druk, komen niet op besprekingen op school Joris: een energieke enthousiaste jongen, heeft behoefte aan autonomie, een leerkracht nodig die gedragsregels consistent hanteert, korte opdrachten, beweging tussendoor, toezicht pauze, ouders betrokken, werken beiden, hebben een herinnering nodig, dan komen ze op afspraken op school 6

7 Leerkrachten doen ertoe Van OW behoeften leerling ondersteuningsbehoeften: wat heb jij nodig om deze aanpak te kunnen (of willen?!) bieden? kennis over vaardigheden om extra materiaal voor ouders die collega s, IB, directie die extra handen in de klas in de vorm van 7

8 Knelpunt: formulieren Administratieve rompslomp Overschrijven en herhalen HGW is meer dan formulieren invullen Formulier = middel; 7 x HGW = doel Eerst inhoud en visie, dan pas formulier Als houvast en geheugensteun Betrek leerkrachten er actief bij Formulier is nooit af 8

9 Een HG GO & GP? GO: zicht op overeenkomsten en verschillen. Voorbeeld: groepsoverzicht bij rapportbesprekingen GP: grip op je groep. Voorbeelden: groepsplan met leerlingen en voor vervanger Korte - lange termijn: kosten baten? 9

10 Successen HGW? Bewustwording: wat streef ik na, wat vraag ik; wat zeg ik en waarom? Heldere communicatie, transparant Samenwerken in team, zelfde doelen, visie en taal Kader voor samenwerking met ouders en leerlingen, geen verborgen agenda 10

11 Samenwerken Leerkrachten/IB/directie: onderwijsprofessionals, verantwoordelijk voor onderwijs Ouders: ervaringsdeskundigen, verantwoordelijk voor opvoeding Kinderen hebben effectieve oplossingen! Gezamenlijk belang: leerling van school = kind van ouders 11

12 Waarom Ouderbetrokkenheid? Effecten (Marzano, 2011): Leerling: - Hoger welbevinden op school - Betere leerprestaties - Minder gedragsproblemen En: grotere tevredenheid ouders En: leerkrachten meer plezier in werk Ouderbetrokkenheid is dus belangrijk kenmerk van succesvol onderwijs: bespreek het! 12

13 Onderwijsondersteunend gedrag 1. Opvoedgedrag van ouders - Op tijd naar bed/op school, gezond eten, geen verzuim - Beleid TV en computer, lezen, bibliotheek, musea - Achter schoolbeleid staan, leerkracht ondersteunen, zelfde gedragsregels op school en thuis 2. Betrokkenheid bij school - Belangstelling tonen, leervorderingen volgen, goed gedrag op school waarderen, inzet voor school waarderen - Thuis extra oefenen, helpen met huiswerk en werkstuk - Meedenken bij aanpak kind, kennis delen met leerkracht 3. Verwachtingen (OPP): hoog maar realistisch 13

14 Passend onderwijs: geen kind in ons SWV tussen wal en schip 14

15 HGW cyclus op GROEPSNIVEAU CJG Preventief/ lichte opvoedondersteuning 6. Uitvoeren groepsplan realiseren 5. Opstellen groepsplan 4. Clusteren leerlingen met vergelijkbare onderwijs behoejen waarnemen Leerlingen plannen 1. Groepsoverzicht Bijstellen & GP evalueren 2a. Doelen komende periode 2b. Signaleren leerlingen die extra begeleiding nodig hebben OPP begrijpen 3. Benoemen van hun onderwijsbehoejen HG SWV: 7 x! TRAJECT BEGELEIDER SCHOOLNIVEAU groepsbespreking + groepsobserva/e Leerling bespreking Mul/disciplinair Overleg op school (MDO): leerkracht, IB er, ouders en één of meer deskundigen uit de pool BOVENSCHOOLSE NIVEAU: POOL van AB ers (SBO en SO), schoolpsychologen/ orthopedagogen, schoolmaatschappelijk werk, jeugdartsen en jeugdverpleegkundigen, hulpverleners uit CJG, BJZ, MEE/VTO, JGGZ, leerplicht 15

16 Kansen Passend Onderwijs Van wat een kind heeft of is wat het nodig heeft om. (doel) Eenvoudiger procedures Minder formulieren Ondersteuning in/rondom de school Onderwijs en jeugdhulp: een OW-JH arrangement (OJA) 16

17 Doelen pilot HGW/HGA? Korte lijnen, snel, transparante procedures Expertise SO/SBO de school in leerkrachten en IB-ers Flexibele arrangementen, in natura Hoe meer OW/OS behoeften, hoe meer ondersteuning op school en thuis 1 formulier, samen, open, ouders erbij: voorbereiding, praatpapier en verslag 17

18 Filmpje HG Arrangeren Leerling die meer nodig heeft dan het basisaanbod van de school (de boot) Lorentzschool werkt al jaren handelingsgericht Heel kort: uitleg, beelden MDO, IB-er, leerkracht, leerling en moeder voor materialen 18

19 Tips borging HGW Hou HGW op de agenda IB en directie: sta model voor 7 x HGW Teamkamer: elke week HG weetje HGW reminders in de klas Benut ouders en leerlingen bij borging Zie gele boek HGW/ schoolteam downloads: 12 tips 19

20 Bronnen Gele boek HGW/schoolteam MDO Gooi (2 artikelen HGA) Twee JSW artikelen (2010) Interview LBRT (2011) Leraar 24: 4 x HGW Annie M.G. Schmidtschool Boek Samen Sterk: Ouders & School! 20